ذی طوی

از امامت‌پدیا
(تغییرمسیر از ذی‌طوی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

متن این جستار آزمایشی است، امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود.

این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون امام مهدیعلیه السلام است. "امام مهدی" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل امام مهدی (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

  • طوی در لغت، به معنای پیچیدن و در نور دیدن است و برخی مشتقات آن "مانند طایه" به سرزمین هموار و صخره‏‌های بزرگ در ریگ‌زارهای پهناور گفته می‌‏شود[۱].
  • ذی طوی در یک فرسخی مکه، و داخل حرم قرار داشته و از آن‏جا خانه‌‏های مکه دیده می‌‏شد[۲]؛ اما امروز به دلیل گسترش این شهر مقدس، به طور معمول چنین وضعیتی وجود ندارد.
  • در برخی روایات، آن را جایگاه حضرت مهدیعلیه السلام‏ در دوران غیبت دانسته‌‏اند. عیاشی به سند خود از عبد الاعلی حلبی آورده است: امام باقرعلیه السلام فرمود: "به ناچار صاحب این امر را در یکی از این دره‌‏ها غیبتی خواهد بود و با دست خود به سوی ذی طوی اشاره فرمود"[۳].
  • در بعضی دیگر از روایات آمده است: حضرت پیش از ظهور و در آستانه قیام در ذی طوی به سر می‌‏برد. امام باقرعلیه السلام می‌‏فرماید: "قائمعلیه السلام آن روز [ظهور] را در ذی طوی در حال انتظار با ۳۱۳ نفر به شمار اهل بدر، به سر می‏‌برد، تا پشتش را به حجر الاسود تکیه داده، پرچم برافراشته را به اهتزاز درآورد[۴]. و امام صادقعلیه السلام نیز در این رابطه می‌‏فرماید: "گویی قائمعلیه السلام را با چشم خود می‌‏بینم که با پاهای برهنه در "ذی طوی" سر پا ایستاده؛ همانند حضرت موسیعلیه السلام نگران و منتظر است که به مقام ابراهیم‏ بیاید و دعوت خود را اعلام نماید[۵].
  • در فرازی از دعای ندبه می‌‏خوانیم: "ای کاش می‌‏دانستم کجا مسکن گزیده‏‌ای یا کدامین سرزمین، تو را در آغوش کشیده است؟ آیا در کوه رضوی هستی یا در ذی طوی؟
  • آنچه گفتنی است این‏که "ارتباط آن حضرت با این دو مکان، مانند ارتباط او با سایر اماکن مقدس و متبرک دیگر است که پرستش و عبادت خدا در آن اماکن فضیلت دارد؛ مثل مسجد الحرام، مسجد مدینه طیبه، مشهد حسینی، مسجد کوفه و مسجد سهله که معلوم شده است حضرت در این مکان‌‏ها رفت و آمد دارند. این دو مکان را نیز به واسطه همین دو خصوصیت در دعای ندبه نام می‌‏برند. کوه رضوی نیز یکی از مقامات آن حضرت و اماکنی است که گاهی به آنجا تشریف می‌‏بردند[۶][۷].

ذی طوی در موعودنامه

  • "طوی" در لغت به‌معنای پیچیدن و درنوردیدن است[۸]. "ذی طوی" نام منطقه‌ای است در یک فرسخی مکه که داخل حرم قرار دارد[۹] و طبق برخی روایات، حضرت مهدی علیه السلام در آن‌جا زندگی می‌کند و از همان‌جا نیز همراه یارانش قیام خواهد کرد. در برخی روایات، محل ظهور و خروج آن حضرت و مرکز تجمع یاران و دوستان وی نیز، همین منطقه یاد شده است[۱۰]. در روایتی آمده است که: "هنگام ظهور امام قائم علیه السلام آن حضرت قبل از آن‌که کنار کعبه برود و صدای خود را بلند کرده و به جهانیان برساند، در این مکان در انتظار ٣١٣ نفر از یاران خاصش توقف می‌کند، تا این‌که آن‌ها می‌آیند و به آن حضرت می‌پیوندند..."[۱۱]. در دعای ندبه هم می‌خوانیم: "لَيْتَ شِعْرِي أَيْنَ اسْتَقَرَّتْ بِكَ النَّوَى، بَلْ أَيُّ أَرْضٍ تُقِلُّكَ أَوْ ثَرَى أَ بِرَضْوَى أَمْ غَيْرِهَا أَمْ ذِي طُوًى..."[۱۲].ای کاش می‌دانستم که کجا دل‌ها به ظهور، آرام و قرار خواهد یافت، در کدامین سرزمین اقامت داری‌؟ در سرزمین "رضوی" یا غیر آن، یا در دیار "ذی طوی" مسکن کرده‌ای‌؟
  • ذی طوی، بین "حجون" و "فخّ‌" قرار دارد. کسی که در مسجد تنعیم احرام بسته به سوی مسجد الحرام عزیمت می‌کند، پس از عبور از منطقه "فخّ‌" وارد ذی طوی می‌شود، آن‌گاه از طرف قبرستان حضرت ابوطالب علیه السلام وارد مکه معظمه می‌شود. رسول اکرم صلى الله عليه وآله وسلم در حجّة الوداع، شب چهارم ذی حجّة الحرام را در آن‌جا بیتوته کردند. نماز صبح را در آن‌جا ادا نمودند، آن‌گاه غسل کرده، از بخش سنگلاخ "ذی طوی" که مشرف بر حجون است، وارد مکه معظّمه شدند[۱۳]. امام صادق علیه السلام می‌فرماید: "گویی قائم را با چشم خود می‌بینم که با پای برهنه در ذی طوی سرپا ایستاده، همانند حضرت موسی علیه السلام، نگران و منتظر است که به مقام ابراهیم بیاید و دعوت خود را اعلام نماید"[۱۴][۱۵].

پرسش‌های وابسته

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

Icon4.png با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید ... بسیاری از پانویس‌ها برخوردار از لینک انتقال به اطلاعات جدید هستند:  

  1. احمد بن فارس، معجم مقاییس اللغة، ج ۳، ص ۴۳۰
  2. طریحی، مجمع البحرین، ج ۱، ص ۲۷۹
  3. نعمانی، الغیبة، ص ۲۶۴، ح ۳۰
  4. نعمانی، الغیبة، ص ۴۴۸
  5. محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۸۵
  6. شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۰۳، لطف اللّه صافی گلپایگانی، فروغ ولایت در دعای ندبه، ص ۴۰
  7. سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۲۳۷ - ۲۳۸.
  8. معجم مقاییس اللغة، ج ۳، ص ۴۳۰.
  9. مجمع البحرین، ج ۱، ص ۲۷۹.
  10. غیبة نعمانی، ص ۱۸۲.
  11. بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۰۴.
  12. مفاتیح الجنان، دعای ندبه.
  13. با دعای ندبه در پگاه جمعه، مهدی‌پور، ص ۱۰۰.
  14. بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۸۵.
  15. مجتبی تونه‌ای، موعودنامه، ص:۳۴۳.