زیدیه

از دانشنامه امامت
پرش به: ناوبری، جستجو

متن این جستار آزمایشی است، امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود.

این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل زیدیه (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

زیدیه یکی از فرقه‌های اصلی شیعه که پس از امام حسینعلیه السلام به امامت زید بن علی معتقدند[۱].


مقدمه

  • زیدیه، از فرقه‌‏های معروف شیعه و پیرو زید بن علی بن حسین بن علیعلیهم السلام هستند. این گروه، به روایتی از پیامبرصلى الله عليه وآله وسلم تمسّک کرده‏‌اند که فرمود: "مهدی از فرزندان حسینعلیه السلام است. او با شمشیر به پا می‏‌خیزد و مادرش بهترین کنیزان خواهد بود"[۲]..
  • پس زمانی که زید بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالبعلیهم السلام قیام خود را بر ضد امویان آغاز کرد، گفتند: چون او از نسل حسینعلیه السلام است و بر ضد ظالمان با شمشیر قیام کرده و از سویی فرزند کنیز است، مهدی موعود است[۳][۴]..
  • زید بن علی خود از بزرگان بود و خلفای اموی را بر حق نمی‌‏دانست. او بر ضد آنان قیام کرد و به طرف کوفه رفت و همراه چهار هزار نفر، با حاکم عراق "یوسف بن عمر" به جنگ برخاست. کار زید در کوفه ده ماه طول کشید، تا این که در سال ۱۲۲ ق به دستور هشام بن عبد الملک اموی، به دار آویخته شد. سرش را به دمشق نزد هشام و از آن جا به مدینه بردند[۵]..
  • امام باقرعلیه السلام درباره زید بن علی می‌‏فرمود: "خدایا! پشت مرا به زید محکم فرما" آن حضرت با مشاهده زید، آیه‏ ﴿ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُونُواْ قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاء لِلَّهِ [۶]؛ را تلاوت می‏‌کرد و می‌‏فرمود: ای زید! تو نمونه عمل به این آیه هستی"[۷][۸]..
  • پیروان زید اطراف یحیی و فرزندش را گرفتند. یحیی در خراسان قیام کرد و در جوزجان کشته شد. پیروان او به فرقه‌‏های مختلف "رافضیه، جارودیه، عجلیه، بتریه، صالحیه و زیدیه" تقسیم و قائل به مهدویت زید و منتظر ظهور او شدند[۹]. زید از حیث علم، زهد، ورع، شجاعت و دیانت، از بزرگان اهل بیتعلیهم السلام به شمار می‌‏رود. این که خود زید ادعای امامت یا مهدویت داشته باشد، در منابع یافت نشده است؛ بلکه روایتی از خود او، مؤید عقیده صحیحش در امر مهدویت است. او می‌‏فرماید: پدرم، علی بن حسینعلیه السلام از پدرش حسین بن علیعلیه السلام از رسول خداصلى الله عليه وآله وسلم روایت کرده است: ای حسین! تو امامی و نه تن از فرزندان تو امینان و امامان معصومند و نهمین آنان، مهدی ایشان است[۱۰][۱۱].
  • این فرقه معتقد به مبارزه بر ضدّ ظلم بودند و "خروج بالسّیف" و قیام مسلّحانه را از شرایط امام می‌دانستند، از این‌رو به امامت زید بن علی که بر ضدّ امویان قیام کرد و پس از او به امامت یحیی بن زید معتقد بودند. آنان به سه فرقۀ جارودیه، سلیمانیه و بتریّه تقسیم شدند. زیدیه در اعتقاد، معتزلی‌اند و در فقه، حنفی مسلک[۱۲][۱۳].
  • به امامت زید بن علی، فرزند امام سجّادعلیه السلام به جای امام محمّد باقرعلیه السلام معتقد بودند. آنان معتقدند که امامت در اولاد فاطمه زهرا است و از شرایط آن شجاعت، سخاوت، خروج مسلّحانه و ادّعای امامت است. خود اینان هم به چند فرقه تقسیم می‌شوند، همچون "جارودیّه"، "مرئیه"، "یعقوبیّه"، "جریریّه"، "یمانیّه" و...[۱۴].

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

Icon4.png با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید ... بسیاری از پانویس‌ها برخوردار از لینک انتقال به اطلاعات جدید هستند:  

  1. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص:۳۰۰.
  2. سلیمیان، خدامراد،فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.
  3. ر. ک: سید حسین محمد جعفری، تشیع در مسیر تاریخ، ص ۲۹۰- ۲۹۳؛ سید محمّد کاظم قزوینی، امام مهدی علیه السّلام از ولادت تا ظهور، ص ۵۶۸
  4. سلیمیان، خدامراد،فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.
  5. سلیمیان، خدامراد،فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.
  6. ای مؤمنان! به دادگری بپاخیزید و برای خداوند گواهی دهید؛ سوره نساء، آیه: ۱۳۵.
  7. علامه امینی، الغدیر، ج ۳، ص ۱۷۰
  8. سلیمیان، خدامراد،فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.
  9. شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۵۴
  10. علی بن محمّد خزاز رازی قمی، کفایة الاثر، ص ۳۲۷
  11. سلیمیان، خدامراد،فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۲۵۴ - ۲۵۵.
  12. دربارۀ آنان ر. ک: «شخصیت و قیام زید بن علی»، «جنبش زیدیّه در ایران»، «سیره و قیام زید بن علی»، حسین کریمان، «الامام زید»، «تاریخ الفرقه الزیدیّه»، «الزیدیّه: نظریة و تطبیق»، «تاریخ الفرق الزیدیّه»، «دائرة المعارف تشیّع»، ج ۸، «لغت‌نامۀ دهخدا»، «تاریخ دولتهای اسلامی» ج ۱، «مقاتل الطالبیین»
  13. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص:۳۰۰.
  14. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص:۴۵۹.