علم عادی معصوم

از امامت‌پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو

متن این جستار آزمایشی است، امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود.

اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث علم عادی معصوم است. "علم عادی معصوم" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل علم عادی معصوم (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

چیستی علم عادی معصوم

  • امامان علیهم السلام دارای دو گونه علم هستند: علم عادی و علم غیرعادی (علم لدنی یا علم موهوبی)[۱].
  • علم عادی و اکتسابی که از طریق حواس ظاهری و راه‌های اکتسابی برایشان حاصل می‌شود. پیامبر و امام، بشری هستند مانند سایر افراد:[۲] ﴿قُلْ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ مِّثْلُكمُ‏ْ[۳] و اعمالی که در مسیر زندگی انجام می‌دهد، مانند سایر افراد بشر در مجرای اختیار و بر اساس علم عادی است؛[۴] امام مانند دیگران خیر و شر و نفع و ضرر کارها را از روی علم عادی تشخیص داده و آنچه را شایسته اقدام می‌بیند اراده کرده، در انجام آن به تلاش و کوشش می‌پردازد.[۵] بنابراین سیرۀ اهل بیت علیهم السلام در گفتار و رفتار معمولاً مبتنی بر علم عادی ایشان بوده است. البته این بدان معنا نیست که ایشان از علم غیبی استفاده نمی کردند، بلکه موارد بسیاری گزارش شده است که بر طبق علوم غیبی عمل می‌کردند.[۶] حتی امیرالمؤمنین علیه السلام نحوۀ دریافت علم از پیامبر صلى الله عليه وآله وسلم را به دو صورت می‌داند، عادی و غیر عادی. فراگیری علم به صورت عادی، امری است همگانی که هرکس به اندازۀ استعداد، تلاش و کوشش خود می‌تواند از علم و معلّم بهره برد و امیرالمؤمنین علیه السلام در این مسیر نیز از ممتازترین اصحاب پیامبر بوده‌اند.[۷]

روایات و نمونه‌هایی از علم عادی معصوم

  • دربارۀ علم عادی، حسن بن جهم می‌گوید به امام رضا علیه السلام عرض کردم:[۸] «همانا امیرالمؤمنین علیه السلام قاتل خود را شناخته بود و می‌‏دانست در چه شبی و در چه مکانی کشته می‌‏شود، و چون نعرۀ مرغابی‌ها را در خانه شنید، فرمود: "اینها نعره زنانی هستند که نوحه‌‏گرانی پشت سر دارند". و وقتی ام کلثوم به او عرض کرد: کاش امشب در خانه نماز بخوانی و برای نماز جماعت، دیگری را بفرستی، آن حضرت قبول نکرد و بدون اسلحه در رفت و آمد بود، در صورتی که می‌‏دانست ابن ملجم او را با شمشیر می‌‏کشد و اقدام به چنین کاری جایز نیست. امام رضا علیه السلام فرمود: "آن‌چه گفتی، درست است، ولی خود آن حضرت اختیار فرمود که در آن شب مقدرات خدای عزوجل اجرا شود.»[۹]

چیستی علم غیر عادی معصوم

پرسش‌های وابسته

جستارهای وابسته

منبع‌شناسی جامع علم عادی معصوم

منابع

پانویس

Icon4.png با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید ... بسیاری از پانویس‌ها برخوردار از لینک انتقال به اطلاعات جدید هستند:  

  1. ر.ک. افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص ۲۳ ـ ۲۵؛ نادم، محمد حسن، علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه، صفحه؟؟؟
  2. سورۀ کهف، آیۀ ۱۱۰
  3. ر.ک. موسوی، سید علی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی، ص ۶۹
  4. ر.ک. طباطبایی، سید محمد حسین، معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر، ص ۲۰۴ . ۲۰۷؛ افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص ۲۳ ـ ۲۵
  5. ر.ک. طباطبایی، سید محمد حسین، معنویت و تشیع و چند مقاله دیگر، ص ۲۰۴ . ۲۰۷؛ موسوی، سید علی، تبیین و بررسی گستره علم امام از دیدگاه علامه طباطبایی و امام خمینی، ص ۶۹
  6. ر.ک. افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص ۲۳ ـ ۲۵
  7. ر.ک. نادم، محمد حسن، علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه، صفحه؟؟؟
  8. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ترجمۀ مصطفوی، ج ۱، ص ۳۸۴
  9. ر.ک. اسد علی‌زاده، اکبر، علم امام و استقبال از مرگ، ماهنامۀ مبلغان، ش ۶۳، ص ۱۱۲
  10. ر.ک. افقی، داود، بررسی غلو در روایات علم اهل بیت از کتاب بصائر الدرجات، ص ۲۳ ـ ۲۵
  11. ر.ک. نادم، محمد حسن، علم امام از نگاه امیرالمؤمنین با تأکید بر نهج البلاغه، صفحه؟؟؟