علم غابر معصوم

از امامت‌پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو

متن این جستار آزمایشی است، امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود.

اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث علم غابر معصوم است. "علم غابر معصوم" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل علم غابر معصوم (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

علم غابر معصوم

  • برخی از روایات علوم ائمهعلیهم السلام را در سه دسته‌ "ماضی و غابر و حادث" جمع كرده و برخی دیگر از روایات در سه دسته‌ "غابر و مزبور و حادث". بیان دقیق تفاوت این دسته بندی‌ها و این كه آیا همه‌ این روایات یك حقیقت را بیان می‌كند یا خیر؟، قابل بررسی است، اما از آنجایی كه ما تنها در صدد تفكیك "علم حادث" از بقیه‌ اقسام هستیم از تحقیق در این امر می‌گذریم و تنها به یک احتمال اشاره می‌نماییم. [این احتمال وجود دارد كه علم غابر و مزبور همان آثاری باشد كه از پیامبرصلى الله عليه وآله وسلم به ارث برده باشند، اما از جهت این كه ارتباط مستقیمی با هدف این بحث ندارد از تحقیق در آن می‌گذریم.] از مجموع روایات ممكن است استفاده نمود كه: معلومات ائمه هدیعلیهم السلام ـ‌ كه از قبل در لوح سینه‌ آنان و یا در جای دیگری ثبت شده است‌ ـ برخی از این معلومات، در عالم خارج تحقق یافته و برخی دیگر هنوز زمان تحقق آن فرا نرسیده است. در قبال این امر، إفاضات دائمی الهی است كه همیشه رو به إزدیاد است، از این قسم تعبیر به "علم حادث" شده است. هدف از طرح این دسته از روایات، تنها تفكیك "علم حادث" از بقیه‌ علوم است. اكنون به روایاتی كه به این تقسیمات اشاره دارد توجه كنید: مفضل می‌گوید به امام کاظمعلیه السلام گفتم از امام صادقعلیه السلام این چنین روایت به ما رسیده است كه علم ما چند گونه است غابر و مزبور و نكت در قلب و نقر در گوش (توضیح این كلمات چیست؟) امامعلیه السلام فرمودند: اما غابر علمی است كه گذشته است، و اما مزبور علمی است كه در آینده اتفاق خواهد افتاد، و اما نكت در دل الهام است، و اما نقر در گوش امر فرشته است.[۱] محمد بن فضیل می‌گوید به امام کاظمعلیه السلام گفتم از امام صادقعلیه السلام این چنین روایت شدیم كه علم ما چند گونه است غابر و مزبور و نكت در قلب و نقر در گوش (توضیح این كلمات چیست؟) امامعلیه السلام فرمودند: اما غابر علمی است كه گذشته است و اما مزبور علمی است كه در آینده اتفاق خواهد افتاد و اما نكت در دل الهام است و اما نقر در گوش از فرشته است. زراره نیز مانند این را از امام صادقعلیه السلام روایت كرده است و سپس پرسیده است هنگامی كه كسی را نمی‌بیند چگونه تشخیص می‌دهد كه این صدا از فرشته است و از شیطان نیست؟ امامعلیه السلام فرمودند: آرامشی بر او افكنده می‌شود كه تشخیص می‌دهد از فرشته است، و اگر از شیطان باشد ترس بر او عارض می‌شود، علاوه بر این كه شیطان نمی‌تواند متعرض امام شود.[۲] از ائمهعلیهم السلام چنین رسیده است كه علم چند گونه است علم غابر و مزبور و نكت در قلب و نقر در گوش پس علم غابر علمی است كه گذشته است و علم مزبور علمی است تحقق آن باقی مانده است و نكت الهام است و نقر سخن فرشته است[۳].

پرسش‌های وابسته

جستارهای وابسته

منبع‌شناسی جامع علم غابر معصوم

منابع

پانویس

Icon4.png با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید ... بسیاری از پانویس‌ها برخوردار از لینک انتقال به اطلاعات جدید هستند:  

  1. الكافی/ج۱/ص۲۶۴/ح۳، بحارالانوار/ج۲۶/ص۶۰/ب۱/ح۱۳۳.
  2. بصائرالدرجات/ص۲۱۸/ب۴/ح۲.
  3. وبگاه آشتی با خرد