علم لدنی با تأکید بر علم امام معصوم (پایان‌نامه)

از دانشنامه امامت
پرش به ناوبری پرش به جستجو

این مدخل هنوز ویرایش نهایی نشده است.

علم لدنی با تأکید بر علم امام معصوم
از دیدگاه شهید مطهری و علامه تهرانی


زبان فارسی
پژوهشگر کفایت علی شکری (تابعیت نامعلوم)
استاد راهنما حسن معلمی (ایران)
استاد مشاور محمد مهدی گرجیان (ایران)
استاد داور (نامعلوم)
مقطع تحصیلی کارشناسی ارشد
موضوع علم امام، علم لدنی،
علم غیب، علم غیر عادی امام
مذهب شیعه
سال دفاع ۱۳۸۴
محل دفاع مجتمع آموزش عالی امام خمینی قم، ایران
وابسته به جامعة المصطفی العالمیة
تعداد صفحات ۲۷۰
وبگاه معرف مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی
شماره رکورد ۴۸۲۰۲۸

علم لدنی با تأکید بر علم امام معصوم از دیدگاه شهید مطهری و علامه تهرانی پایان‌نامه‌ای است که به موضوع امامت می‌پردازد. این پایان‌نامه توسط آقای کفایت علی شکری نگاشته و در مجتمع آموزش عالی امام خمینی وابسته به جامعة المصطفی العالمیة دفاع شده است. استاد راهنمای این پایان‌نامه آقای حسن معلمی و استاد مشاور آن آقای محمد مهدی گرجیان است.[۱]

چکیده پایان‌نامه

  • پژوهشگر این پایان‌نامه در ابتدای چکیده خود می‌گوید: «علم لدنی، اصطلاحی قرآنی است که در لسان روایات و معارف اسلامی با تعابیری همچون علم باطنی، حکمت و علم افاضی، از آن یاد شده است. آن‌گونه که از تفاسیر و متون اسلامی به‌دست می‌آید، می‌توان علم لدنی را افاضه بی‌واسطه دانش و آگاهی از ناحیه خداوند دانست، که خدا آن را بدون سبب شناخته شده‌ای از اسباب عادی و معمولی حصول علم، در اختیار برخی از بندگان شایسته خویش قرار می‌دهد. برخی معتقدند که علم لدنی با توجه به ویژگی‌ها و خصوصیات آن، مختص افرادی است که دارای عصمت هستند. اما جمع دیگری عقیده دارندکه با توجه به اصل هدایت، راه بهره‌مندی از علم لدنی محدود به افراد خاصی نیست، بلکه هر کس می‌تواند با احراز شرایط و رفع موانع، از این موهبت الهی برخوردار گردد.
  • پژوهش حاضر نیز با استناد به آیات قرآن، روایات، و آرای مفسران و دانشمندان ثابت کرده است که علم لدنی منحصر در افراد خاص نیست. متعلق علم لدنی، علم غیب می‌باشد و عده‌ای از دانشمندان همچون علامه تهرانی، علم لدنی را همان علم غیب می‌دانند. بررسی آیات و روایاتی که علم غیب را درباره غیر خدا اثبات یا نفی کرده‌اند، نشان می‌دهد که تمام علوم، و از جمله علم غیب، در درجه اول و به‌ صورت ذاتی و استقلالی از آن خداوند است، و در مرحله بعد، از فیض جوشان الهی به بندگان معصوم او تعلق گرفته، و آن‌ها نیز به نحو غیر استقلالی دارای علم غیب می‌باشند.
  • از نظر شهید مطهری، ظرفیت علمی انسان مادی نیست، بلکه روحانی و مجرد است. این ظرفیت روحی پایان‌ ناپذیر هنگامی که به سرچشمه وحی و الهام الهی متصل می‌گردد، علمی نامحدود را به ارمغان می‌آورد. از نظر علامه تهرانی، پیامبران و امامان‌ به اذن خدا از علم غیب بهره‌مند هستند، و امام به واسطه فیض الهی، آئینه صفات و علم خدا گردیده و بر کل هستی احاطه پیدا می‌کند.

فهرست پایان‌نامه

فصل اول: علم

    • حقیقت علم؛
    • علم در لغت؛
    • علم اصطلاح؛
    • علم در قرآن؛
    • علم در کلام معصومینعلیهم السلام؛
    • حصول علم؛
    • ابزار شناخت؛
    • راه های شناخت علم؛
    • اقسام علم؛

فصل دوم: علم لدنی

    • علم لدنی در قرآن؛
    • علم لدنی از دیدگاه مفسرین؛
    • علم لدنی از دیدگاه روایات اهل بیتعلیهم السلام؛
    • علم لدنی در دیدگاه عرفان؛
    • تقسیم علم به حصولی و حضوری؛
    • اقسام علم حضوری لدنی؛
    • اقسام علم حضوری لدنی؛
    • تعریف علم لدنی؛

فصل سوم: علم غیب

    • اقسام علم غیب؛
    • ملاک و معیار علم غیب در قرآن؛
    • آیات مثبته علم غیب؛
    • نافیه علم غیب؛
    • جمع آیات مثبته و نافیه؛
    • علم غیب از منظر روایات؛
    • مجاری و طرق اخذ علوم غیبی؛

فصل چهارم:علم انبیاءعلیهم السلام

    • بهره مندی از علم لدنی؛
    • سه نظریه پیرامون بهره مندی از علم لدنی؛
    • شرائط شناخت از دیدگاه قرآن؛
    • موانع شناخت از دیدگاه قرآن؛
    • علوم انبیاءعلیهم السلام؛
    • حدود علوم انبیاءعلیهم السلام؛
    • منابع علوم انبیاءعلیهم السلام؛
    • علم حضرت خضر؛

فصل پنجم: علم امامعلیه السلام

    • جایگاه وجودی امامعلیه السلام در قرآن؛
    • حقیقت وجودی امامعلیه السلام در روایات؛
    • علم ائمهعلیهم السلام؛
    • خصائص علمی ائمه علیهم السلام؛
    • علومی که از ائمه علیهم السلام به منصه ظهور پیوسته‎اند؛
    • شبهات درباره علم امامعلیه السلام و پیامبرصلى الله عليه وآله وسلم؛

نظرات دانشمندان پیرامون تعیین حد و مرز علم امامعلیه السلام

    • شیخ مفید؛
    • صدوق؛
    • سید مرتضی؛
    • ابن شهر آشوب؛
    • علامه طباطبایی؛
    • شهید مطهری؛
    • علامه تهرانی.[۲]

درباره پدیدآورندگان

محمد مهدی گرجیان
(استاد مشاور)  
حسن معلمی
(استاد راهنما)  
کفایت علی شکری
(پژوهشگر)  

در مورد پژوهشگر این پایان‌نامه اطلاعاتی در دست نیست.

استاد راهنمای این پایان‌نامه حجت الاسلام و المسلمین حسن معلمی (متولد ۱۳۳۸ ش، اصفهان)، تحصیلات حوزوی خود را نزد اساتیدی همچون حضرات آیات: حسین وحید خراسانی، محمد فاضل لنکرانی و جعفر سبحانی پیگیری کرد. دبیر مجمع عالی حكمت اسلامی، مديرگروه فلسفه دانشگاه باقرالعلوم و عضو هيئت علمی مؤسسه در راه حق از جمله فعالیت‌های وی است. او علاوه بر تدریس در حوزه‌های علمیه تا کنون چندین جلد کتاب و مقاله به رشته تحریر درآورده است. «مبانی اخلاق»، «تاریخ فلسفه اسلامی» و «حقیقت نفس و روح» برخی از این آثار است.[۳]

استاد مشاور این پایان‌نامهحجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد مهدی گرجیان (متولد ۱۳۴۲ ش، بابلسر)، تحصیلات حوزوی خود را نزد اساتیدی همچون حضرات آیات: حسین وحید خراسانی، عبدالله جوادی آملی و جواد تبریزی پیگیری کرد. او دکترای عرفان و فلسفه را در دوره عالی تحقیقات آزاد تهران دریافت نمود. سردبیر مجله طلوع نور، ریاست سازمان بسیج اساتید استان قم، ریاست بسیج اساتید دانشگاه باقرالعلومعلیه السلام و مدیر گروه فلسفه و کلام آموزش عالی باقر العلومعلیه السلام از جمله فعالیت‌های وی است. او علاوه بر تدریس دروس حوزوی و دانشگاهی به مشاوره و راهنمایی پایان‌نامه‌های دانشجویان نیز مشغول است و تاکنون چندین جلد کتاب و مقاله به رشته تحریر درآورده است. «رساله قضا و قدر ابن‌سینا»، «جبر و اختیار»، «پیامبر اعظم از منظر حکمت متعالیه و عرفان اسلامی»، «جایگاه ولایت مهدویت در نظام هستی»، «مبانی دینی ولایت فقیه» و «ولایت علمی ائمه از منظر فریقین» برخی از این آثار است.[۴]

استخراج مقاله از پایان‌نامه

در این باره، اطلاعاتی در دست نیست.

چاپ پایان‌نامه به صورت کتاب

در این باره، اطلاعاتی در دست نیست.

پانویس

پیوند به بیرون