علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)

از دانشنامه امامت
پرش به: ناوبری، جستجو

این مدخل هنوز ویرایش نهایی نشده است.

علوم اهل بیتعلیهم السلام ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن

زبان فارسی
پژوهشگر حسن مهدی‌فر (ایران)
استاد راهنما غلام رضا کاردان (ایران)
استاد مشاور احمد عابدی (ایران)
استاد داور عزالدین رضا نژاد (ایران)
مقطع تحصیلی دکتری
موضوع امامت
مذهب شیعه
سال دفاع ۱۳۸۷
محل دفاع مرکز مدیریت حوزه علمیه قم
وابسته به حوزه علمیه قم
تعداد صفحات ۲۵۰
وبگاه معرف دانشنامه مجازی امامت و ولایت

علوم اهل بیتعلیهم السلام ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن، عنوان پایان‌نامه‌ای است به قلم حسن مهدی‌فر که در آن موضوع دانش اهل بیتعلیهم السلام مورد تحقیق و بررسی قرار می‌گیرد. این پایان‌نامه با همراهی غلام رضا کاردان به عنوان استاد راهنما و احمد عابدی به عنوان استاد مشاور تدوین و در مرکز مدیریت حوزه علمیه قم وابسته به حوزه علمیه قم دفاع شده است.

چکیده پایان‌نامه

  • پژوهشگر این پایان‌نامه در ابتدای چکیده خود می‌گوید: «یکی از مسائل مهم درباره اهل بیتعلیهم السلام، مسئله آگاهی‌های غیبی آنان است. از نظر عقل، چنین علمی برای نوع بشر امکان دارد. با توجه به آیات و روایات فراوان و ادله عقلی، داشتن آگاهی‌های غیبی برای اهل بیتعلیهم السلام نه تنها امری ممکن بلکه واقع شده است. سیره اهل بیتعلیهم السلام و نیز واقعیت‌های انکارناپذیر تاریخی، شاهد وقوع آگاهی‌های غیبی آنان است. اکثریت دانشمندان اسلامی، اعم از متکلمان، فلاسفه، عرفا، مفسران، محدثان بر وجود آگاهی‌های غیبی اهل بیتعلیهم السلام صحه گذاشته‌اند. گرچه ممکن است در کیفیت و نیز گستره آن، دیدگاه واحدی نداشته باشند. ظاهر برخی آیات و روایات علم غیب، را مختص خداوند می‌دانند اما با توجه به آیات و روایات فراوان دیگر، خداوند چنین علمی را برای انسانهای برگزیده افاضه کرده است. علم غیب اهل بیتعلیهم السلام موهوبی و افاضه از سوی خداوند است در حالی که علم خداوند استقلالی و بالذات است. آگاهی‌های غیبی اهل بیتعلیهم السلام دارای گستره زیادی است که از طریق عقل و نقل قابل اثبات است».
  • در ادمه چکیده این رساله آمده است: «گستره علم اهل بیتعلیهم السلام علاوه بر احکام شریعت، شامل: علم الکتاب، بطون قرآن، شرایع آسمانی، گذشته و آینده، زمان مرگ و پیشامد‌های ناگوار، اسرار درونی آدمیان، زبان همه انسان‌ها، زبان حیوانات، می‌شود. گرچه ممکن است ضرورت علم به همه آن موارد، از نظر عقل قابل اثبات نباشد. اما تفضلی است از سوی خداوند که به آنان عطا شده است. علم اهل بیتعلیهم السلام با تمام گستردگی‌اش نسبت به علم خداوند محدود است. علم اهل بیتعلیهم السلام از جهت ماهیت، گرچه در اکثر موارد فعلی است، اما مانعی ندارد که در بخشی از موضوعات ارادی باشد. خاستگاه علوم غیبی اهل بیتعلیهم السلام عبارت است از: وحی و تعلیم خداوند، آموختن از پیامبر و امام پیشین، فهم بطون قرآن، الهام، تحدیث، جامعه، جفر، مصحف فاطمهعلیها السلام، و نیز کتب آسمانی پیامبران قبلی. در پژوهش حاضر با استفاده از دلایل عقلی و با مراجعه مستقیم به آیات و روایات، وجود آگاهی‌های غیبی برای اهل بیتعلیهم السلام اثبات شده است. و دیدگاه‌های دانشمندان نیز، ضمن نقد و بررسی، مورد استفاده قرار گرفته است».

فهرست پایان‌نامه

  • مقدمه: (طرح تحقیق)؛
  • کلیات تحقیق:
۱. بیان مسئله؛
۲. علت انتخاب موضوع و اهمیت و فایده آن؛
۳. سوال اصلی پژوهش؛
۴. فرضیه‌های پژوهش؛
۵. سوالهای فرعی پژوهش؛
۶. پیش فرضهای پژوهش؛
۷. مفاهیم و متغیرها؛
۸. روش پژوهش؛
۹. روش گردآوری اطلاعات و داده‌ها؛
۱۰. تاریخچه و پیشینه پژوهش؛
۱۱. مشکلات پژوهش؛
۱۲. سازماندهی.

بخش اول: کلیات و مفاهیم

فصل اول: علم و اقسام آن

۱. علم حصولی و حضوری؛
۲. علم غیب و شهود:

فصل دوم: اهل بیتعلیهم السلام

  • مفهوم و مصداق اهل بیتعلیهم السلام؛
  • اقدام اول پیامبر؛
  • اقدام دوم پیامبر؛
  • اقدام سوم پیامبر.

بخش دوم: اثبات امکان آگاهی‌های غیبی برای انسان‌ها

فصل اول: امکان آگاهی‌های غیبی و ادله آن

  • الف) ادله عقلی:
۱. وجود مقتضی و عدم مانع؛
۲. وقوع؛
  • ب) ادله نقلی.

فصل دوم: آراء دانشمندان درباره امکان علم غیب

بخش سوم: اثبات وقوع علم غیبی و لدنی اهل بیتعلیهم السلام

  • مقدمه؛
  • مخالفان علم غیب؛
  • موافقان علم غیب.

فصل اول: دیدگاه مخالفان علم غیب و ادله آنان

فصل دوم: موافقان علم غیب اهل بیتعلیهم السلام و ادله آنان (نظریه مختار)

۱. وحی؛
۲. عصمت؛
۳. حجت خداوند بودن؛
۴. قاعده لطف؛
۵. دلیل اعجاز؛
  • ب) ادله نقلی:
۱) آیات:
۲) روایات:
۱. اهل بیت خزانه‌دار علم خدایند؛
۲. اهل بیتعلیهم السلام کانون علم و ظرف دانش خداوند هستند؛
۳. اهل بیتعلیهم السلام آگاه‌ترین مردم هستند؛
۴. علم صحیح تنها در نزد اهل بیتعلیهم السلام است؛
۵. اهل بیت به آنچه که در آسمان‌ها و زمین و بهشت و جهنم است و به ما کان و ما یکون تا روز قیامت و به وقت مرگ خود نیز علم دارند؛
۶. به اهل بیتعلیهم السلام الهام می‌شود:
۷. اهل بیتعلیهم السلام وارثان علم تمامی انبیا و اوصیا هستند؛
۸. روایات عرض اعمال:
۳) واقعیت‌های انکار ناپذیر:
۱. شیخ مفید؛
۲. سید مرتضی؛
۳. شیخ طوسی؛
۴. کراجکی؛
۵. محمد بن شهر آشوب؛
۶. شیخ انصاری؛
۷. شیخ طبرسی.

فصل سوم: منابع علوم اهل بیتعلیهم السلام

۱. وحی و قرآن؛
۲. وراثت از پیامبر:
۳. الهام؛
۴. تحدیث؛
۵. القای روح القدس.

بخش چهارم: گستره علوم اهل بیتعلیهم السلام و ماهیت آن

فصل اول: گستره علوم اهل بیتعلیهم السلام

فصل دوم: ابعاد و گستره علوم اهل بیتعلیهم السلام

۱. علم الکتاب:
۲. علم به قرآن:
  • الف) آگاهی به نزول قرآن؛
  • ب) آگاهی به تفسیر قرآن؛
  • ج) آگاهی به تاویل قرآن؛
  • د) آگاهی به حوادث و معارف غیبی قرآن؛
۳. آگاهی به زمان مرگ خویش (علم منایا و بلایا):
۴. آگاهی به زبان‌های مختلف؛
۵. آگاهی نسبت به ادیان و کتب آسمانی؛
۶. سایر علوم.

فصل سوم: ماهیت علوم اهل بیتعلیهم السلام

درباره پدیدآورندگان

عزالدین رضانژاد
(استاد داور)  
احمد عابدی
(استاد مشاور)  
غلام رضا کاردان
(استاد راهنما)  
حسن مهدی‌فر
(پژوهشگر)  

استخراج مقاله از پایان‌نامه

در این باره، اطلاعاتی در دست نیست.

چاپ پایان‌نامه به صورت کتاب

در این باره، اطلاعاتی در دست نیست.

پانویس

  1. مکاتبه اختصاصی دانشنامه مجازی امامت و ولایت با پدیدآورنده
  2. پایگاه اندیشوران حوزه
  3. پایگاه اندیشوران حوزه
  4. پایگاه اندیشوارن حوزه

دریافت متن پایان‌نامه

پیوند به بیرون