مصحف علی

از دانشنامه امامت
پرش به: ناوبری، جستجو

متن این جستار آزمایشی است، امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود.

این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل مصحف علی (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

  • علیعلیه السلام برجسته‌ترین کاتب وحی و نخستین گردآورنده و حافظ آیات قرآن در زمان رسول خداصلى الله عليه وآله وسلم بود. آن حضرت پس از رحلت پیامبر، سوگند یاد کرد که جامه از تن برنگیرد و ردای خویش بر زمین ننهد مگر پس از جمع قرآن، و در خانه نشست و به تدوین قرآن پرداخت[۱] نسخه‌ای که علیعلیه السلام از قرآن فراهم آورد و به "مصحف علی" معروف گشت، بی‌آنکه در محتوا و متن قرآن، تفاوتی با قرآن موجود داشته باشد، مشتمل بر بیان شأن نزول‌ها، تأویل‌ها، ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه و تفسیر آیات بود که در حاشیه نوشته شده بود و با قرائت پیامبر منطبق بود. پس از آنکه حضرت، مصحف نگاشتۀ خویش را به مسجد آورد و عرضه کرد، با آن برخورد سیاسی کردند و عمر برخاست و گفت: اگر نزد تو قرآن است، همانند آن نزد ما هم هست و ما به قرآن شما نیازی نداریم. حضرت پس از این اتمام حجت آن را به خانه برد[۲] علّت نپذیرفتن قرآن آن حضرت را آن می‌دانند که مشتمل بر برخی تفسیرها و تبیین‌ها بود که با منافع خلفا و منافقان ناسازگار بود. مصحف علیعلیه السلام را از آن پس کسی ندید و در خاندان پیامبر محفوظ بود و از امامی به امام دیگر می‌رسید و اکنون نزد دوازدهمین امام است [۳] و چون ظهور کند، آن قرآن را برای مردم ظاهر می‌سازد و مردم را در اطراف آن گرد می‌آورد و سنت الهی را براساس آن جاری می‌کند [۴] از جهت دیگر، امام علیعلیه السلام که خودش یک مصحف مبین و کلام اللّه ناطق است، برترین مفسّر قرآن کریم بود و آنچه ابن عباس در تفسیر دارد، آموخته‌هایی از آن حضرت است. از امیر المؤمنین، احادیث تفسیری بسیاری برجای مانده است که نشانگر علم بی‌پایان اوست. آیات متعددی هم مستقیم یا غیرمستقیم دربارۀ آن امام معصوم و فضایل اوست[۵]

جستارهای وابسته

منبع‌شناسی جامع مصحف علی

منابع

پانویس

Icon4.png با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید ... بسیاری از پانویس‌ها برخوردار از لینک انتقال به اطلاعات جدید هستند:  

  1. بحارالأنوار، ج ۸۹ ص ۵۲.
  2. بحارالأنوار، ج ۸۹ ص ۵۲
  3. تاریخ جمع قرآن کریم، محمدرضا جلالی نایینی، ص ۱۶۸ به نقل از فهرست ابن ندیم
  4. بحارالأنوار، ج ۸۹ ص ۴۳. در این زمینه ر.ک: «مشکوة»، آستان قدس رضوی، شماره ۶۸ و ۶۹ (ویژه نامه امام علی) مقاله مبسوط «مصحف امام علی از منظر قرآن پژوهان» ص ۱۱، «دانشنامه امام علی»، ج ۱۲ مقاله «مصحف امام علی»، نشریه «گلستان قرآن» شماره ۱ مقاله «علی بن ابی‌طالب و قرآن».
  5. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص:۵۴۴.