کرامت در قرآن

از دانشنامه امامت
پرش به: ناوبری، جستجو

متن این جستار آزمایشی است، امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود.

اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث کرامت است. "کرامت" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل کرامت (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

واژه‌شناسی لغوی

کرامت، بزرگی ورزیدن، جوانمرد گردیدن، بزرگی، بزرگواری، جوانمردی و بخشندگی است[۱]. "کرم" اگر وصف خدا قرار گیرد، اسم است برای احسان و نعمتهای ظاهری او و اگر وصف انسان باشد اسم است برای اخلاق و افعال پسندیده ای که از او ظاهر می‌شود[۲]. کرامت، عزّت همراه با تفوّق و برتری در نفس شیء است، نه برتری طلبی نسبت به دیگری و از آثار آن جود و سخاوت، گذشت و... می‌باشد و خصوصیّات آن به حسب مصادیق و موارد فرق می‌کند[۳]. در این مدخل از واژه "کرم" و مشتقّات آن و بعضی جملات که مفید معنای کرامت باشد، استفاده شد[۴].

عوامل کرامت

  • انسانهای برخوردار از نعمت و رفاه، مدّعی کرامت مندی خود، در پیشگاه الهی: ﴿فَأَمَّا الإِنسَانُ إِذَا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَنَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ[۵][۶].
  • اجتناب از گناه، مایه نیل به شرافت و کرامت، در سرای جاویدان: ﴿إِن تَجْتَنِبُواْ كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُم مُّدْخَلاً كَرِيمًا[۷][۸].
  • ادای گواهی، از موجبات کرامت و بزرگواری: ﴿وَالَّذِينَ هُم بِشَهَادَاتِهِمْ قَائِمُونَ[۹]، ﴿أُوْلَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ[۱۰][۱۱].
  • تکریم خداوند، از نمازگزاران امانتدار، در بهشت: ﴿إِلاَّ الْمُصَلِّينَ[۱۲]، ﴿وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ[۱۳]، ﴿أُوْلَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ[۱۴][۱۵].
  • قرار دادن مقداری از اموال برای انفاق به نیازمندان، موجب کرامت و بزرگواری در بهشت: ﴿أُوْلَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ[۱۶]، ﴿وَالَّذِينَ فِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَّعْلُومٌ لِّلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ[۱۷][۱۸].
  • ایمان به ربوبیّت الهی، مایه نیل به کرامت و عزّت، در پیشگاه ربوبی: ﴿ إِنِّي آمَنتُ بِرَبِّكُمْ فَاسْمَعُونِ قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ بِمَا غَفَرَ لِي رَبِّي وَجَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ [۱۹][۲۰].
  • باور داشتن به روز جزا، مایه کرامت در بهشت: ﴿أُوْلَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ[۲۱]، ﴿قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ[۲۲][۲۳].
  • گذر از گفتار و کردار لغو و بیهوده دیگران، مایه کرامت و بزرگواری: ﴿وَالَّذِينَ لا يَشْهَدُونَ الزُّورَ وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا [۲۴][۲۵].
  • برخورد نیکو در مقابل بدیهای دیگران، سبب کرامت و بزرگی: ﴿وَالَّذِينَ صَبَرُواْ ابْتِغَاء وَجْهِ رَبِّهِمْ وَأَقَامُواْ الصَّلاةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلانِيَةً وَيَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ أُوْلَئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِّن كُلِّ بَابٍ سَلامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ [۲۶][۲۷].
  • پیروی از هدایت الهی، مایه احترام و کرامت خدا: ﴿وَالسَّلامُ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى[۲۸][۲۹].
  • تسلیم محض خدا شدن ، موجب دستیابی به مقام عبودیّت و کرامت: ﴿وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمَنُ وَلَدًا سُبْحَانَهُ بَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُونَ لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَهُم بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ [۳۰][۳۱].
  • تقوا، موجب نیل آدمی‌به کرامت و بزرگواری، در پیشگاه الهی: ﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ [۳۲][۳۳].
  • ترس و نگرانی از عذاب الهی، موجب کرامت در بهشت: ﴿وَالَّذِينَ هُم مِّنْ عَذَابِ رَبِّهِم مُّشْفِقُونَ إِنَّ عَذَابَ رَبِّهِمْ غَيْرُ مَأْمُونٍ[۳۴]، ﴿أُوْلَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ[۳۵][۳۶].
  • دفاع از رسولان الهی تا مرز شهادت، موجب نیل به کرامت: ﴿وَجَاءَ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعَى قَالَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ اتَّبِعُوا مَن لاَّ يَسْأَلُكُمْ أَجْرًا وَهُم مُّهْتَدُونَ[۳۷]؛ ﴿إِنِّي آمَنتُ بِرَبِّكُمْ فَاسْمَعُونِ قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ بِمَا غَفَرَ لِي رَبِّي وَجَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ [۳۸][۳۹].
  • دفاع از توحید، مایه کرامت و عزتمندی: ﴿وَجَاءَ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعَى قَالَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ اتَّبِعُوا مَن لاَّ يَسْأَلُكُمْ أَجْرًا وَهُم مُّهْتَدُونَ وَمَا لِي لاَ أَعْبُدُ الَّذِي فَطَرَنِي وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ أَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِ آلِهَةً إِن يُرِدْنِ الرَّحْمَن بِضُرٍّ لاَّ تُغْنِ عَنِّي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا وَلاَ يُنقِذُونِ[۴۰]؛ ﴿قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ بِمَا غَفَرَ لِي رَبِّي وَجَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ [۴۱][۴۲].
  • سجده و انقیاد در برابر خدا، موجب کرامت انسانی: ﴿أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَسْجُدُ لَهُ مَن فِي السَّمَاوَاتِ وَمَن فِي الأَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُومُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ وَكَثِيرٌ مِّنَ النَّاسِ وَكَثِيرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُ وَمَن يُهِنِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن مُّكْرِمٍ إِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاء[۴۳][۴۴].
  • مأموریت ملائکه برای تکریم و تعظیم حضرت آدمعلیه السلام با سجده بر او: ﴿وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُواْ لآدَمَ فَسَجَدُواْ إِلاَّ إِبْلِيسَ أَبَى وَاسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكَافِرِينَ[۴۵][۴۶][۴۷].
  • پاکدامنی و اجتناب از آلودگی‌های جنسی، موجب کرامت در بهشت: ﴿وَالَّذِينَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حَافِظُونَ إِلاَّ عَلَى أَزْوَاجِهِمْ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُومِينَ[۴۸]؛ ﴿أُوْلَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ[۴۹][۵۰].
  • القای وحی به [[پیامبر|محمّدصلى الله عليه وآله وسلم و توانمند ساختن وی بر قرائت قرآن، مایه تکریم آن حضرت از سوی خدا: ﴿اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ[۵۱][۵۲].
  • وفای به عهد و پیمان، موجب عزّت و کرامت، در بهشت: ﴿أُوْلَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ[۵۳]؛ ﴿وَالَّذِينَ هُمْ لِأَمَانَاتِهِمْ وَعَهْدِهِمْ رَاعُونَ[۵۴][۵۵].
  • پیوسته به جای آوردن نماز، موجب کرامت آدمی‌ در بهشت: ﴿أُوْلَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ[۵۶]؛ ﴿إِلاَّ الْمُصَلِّينَ الَّذِينَ هُمْ عَلَى صَلاتِهِمْ دَائِمُونَ[۵۷][۵۸].

کرامت حضرت ابراهیمعلیه السلام

  • حضرت ابراهیمعلیه السلام مورد احترام و تکریم خداوند: ﴿سَلامٌ عَلَى إِبْرَاهِيمَ[۵۹][۶۰].
  • احترام فرشتگان به حضرت ابراهیمعلیه السلام با سلام به وی، مایه کرامت او: ﴿وَلَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِيمَ بِالْبُشْرَى قَالُواْ سَلامًا قَالَ سَلامٌ فَمَا لَبِثَ أَن جَاءَ بِعِجْلٍ حَنِيذٍ[۶۱]؛ ﴿وَنَبِّئْهُمْ عَن ضَيْفِ إِبْرَاهِيمَ إِذْ دَخَلُواْ عَلَيْهِ فَقَالُواْ سَلامًا قَالَ إِنَّا مِنكُمْ وَجِلُونَ[۶۲]؛ ﴿هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَاهِيمَ الْمُكْرَمِينَ إِذْ دَخَلُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا سَلامًا قَالَ سَلامٌ قَوْمٌ مُّنكَرُونَ [۶۳][۶۴].
  • حضرت ابراهیمعلیه السلام مورد تکریم و احترام یهود و نصارا: ﴿يَا أَهْلَ الْكِتَابِ لِمَ تُحَاجُّونَ فِي إِبْرَاهِيمَ وَمَا أُنزِلَتِ التَّوْرَاةُ وَالإِنجِيلُ إِلاَّ مِن بَعْدِهِ أَفَلاَ تَعْقِلُونَ[۶۵]؛ ﴿مَا كَانَ إِبْرَاهِيمُ يَهُودِيًّا وَلاَ نَصْرَانِيًّا وَلَكِن كَانَ حَنِيفًا مُّسْلِمًا وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ[۶۶][۶۷][۶۸].
  • حضرت ابراهیمعلیه السلام شخصیّتی خوش نام با کرامت و مورد احترام امّتها: ﴿وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّهُ كَانَ صِدِّيقًا نَّبِيًّا[۶۹]؛ ﴿وَوَهَبْنَا لَهُم مِّن رَّحْمَتِنَا وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا [۷۰]؛ ﴿وَنَادَيْنَاهُ أَنْ يَا إِبْرَاهِيمُ[۷۱]؛ ﴿وَتَرَكْنَا عَلَيْهِ فِي الآخِرِينَ[۷۲][۷۳].

کرامت حضرت الیاسعلیه السلام

  • حضرت الیاسعلیه السلام برخوردار از کرامت، و مورد احترام و تکریم خداوند: ﴿سَلامٌ عَلَى إِلْ يَاسِينَ[۷۴][۷۵].

کرامت انبیاعلیهم السلام

  • انبیاعلیهم السلام، دارای احترام و کرامت، در پیشگاه الهی: ﴿قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلامٌ عَلَى عِبَادِهِ الَّذِينَ اصْطَفَى آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ[۷۶]، ﴿وَسَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ[۷۷][۷۸].

کرامت انسان

  • برتری و کرامت انسان، بر موجودات زمینی: ﴿ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلاً[۷۹][۸۰]، ﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ[۸۱][۸۲].
  • انسان، مورد تکریم خداوند: ﴿ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلاً[۸۳]، ﴿فَأَمَّا الإِنسَانُ إِذَا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَنَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ[۸۴][۸۵].
  • غرور برخی انسانها، بر اثر تکریم و نعمتهای الهی: ﴿فَأَمَّا الإِنسَانُ إِذَا مَا ابْتَلاهُ رَبُّهُ فَأَكْرَمَهُ وَنَعَّمَهُ فَيَقُولُ رَبِّي أَكْرَمَنِ[۸۶][۸۷].

کرامت اولواالالباب

  • اولواالالباب، بهره مند از کرامت، و مورد احترام ملائکه، در بهشت: ﴿ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ[۸۸]، ﴿جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِّن كُلِّ بَابٍ سَلامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ[۸۹]، ﴿وَالَّذِينَ صَبَرُواْ ابْتِغَاء وَجْهِ رَبِّهِمْ وَأَقَامُواْ الصَّلاةَ وَأَنفَقُواْ مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَعَلانِيَةً وَيَدْرَؤُونَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ أُوْلَئِكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِ جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِّن كُلِّ بَابٍ سَلامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ [۹۰][۹۱].

کرامت حضرت ایّوبعلیه السلام

  • حضرت ایّوبعلیه السلام مورد احترام و تکریم خداوند: ﴿وَاذْكُرْ عَبْدَنَا أَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الشَّيْطَانُ بِنُصْبٍ وَعَذَابٍ ارْكُضْ بِرِجْلِكَ هَذَا مُغْتَسَلٌ بَارِدٌ وَشَرَابٌ وَوَهَبْنَا لَهُ أَهْلَهُ وَمِثْلَهُم مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنَّا وَذِكْرَى لِأُولِي الأَلْبَابِ وَخُذْ بِيَدِكَ ضِغْثًا فَاضْرِب بِّهِ وَلا تَحْنَثْ إِنَّا وَجَدْنَاهُ صَابِرًا نِعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ [۹۲][۹۳].

کرامت بنی اسرائیل

  • تکریم خدا از بنی اسرائیل، با بنده خود خواندن آنان: ﴿وَلَقَدْ أَوْحَيْنَا إِلَى مُوسَى أَنْ أَسْرِ بِعِبَادِي فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيقًا فِي الْبَحْرِ يَبَسًا لّا تَخَافُ دَرَكًا وَلا تَخْشَى[۹۴][۹۵][۹۶].

کرامت بهشتیان

  • بهشتیان، دارای کرامت و احترام: ﴿لَكِنِ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا نُزُلاً مِّنْ عِندِ اللَّهِ وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ لِّلأَبْرَارِ[۹۷][۹۸]، ﴿وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌ وَعَلَى الأَعْرَافِ رِجَالٌ يَعْرِفُونَ كُلاًّ بِسِيمَاهُمْ وَنَادَوْا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَن سَلامٌ عَلَيْكُمْ لَمْ يَدْخُلُوهَا وَهُمْ يَطْمَعُونَ [۹۹]، ﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمَانِهِمْ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الأَنْهَارُ فِي جَنَّاتِ النَّعِيمِ دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلامٌ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ[۱۰۰]، ﴿ إِنَّمَا يَتَذَكَّرُ أُوْلُواْ الأَلْبَابِ[۱۰۱]، ﴿جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِّن كُلِّ بَابٍ سَلامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ[۱۰۲]، ﴿وَأُدْخِلَ الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ تَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلامٌ[۱۰۳]، ﴿إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ ادْخُلُوهَا بِسَلامٍ آمِنِينَ[۱۰۴]، ﴿جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاؤُونَ كَذَلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُواْ الْجَنَّةَ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ[۱۰۵]، ﴿جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدَ الرَّحْمَنُ عِبَادَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّهُ كَانَ وَعْدُهُ مَأْتِيًّا لا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا إِلاَّ سَلامًا وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيهَا بُكْرَةً وَعَشِيًّا[۱۰۶]، ﴿وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلامًا[۱۰۷]، ﴿أُوْلَئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوا وَيُلَقَّوْنَ فِيهَا تَحِيَّةً وَسَلامًا[۱۰۸]، ﴿أُوْلَئِكَ فِي جَنَّاتٍ مُّكْرَمُونَ[۱۰۹][۱۱۰].
  • بهشتیان، مورد احترام و تکریم فرشتگان الهی: ﴿جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَأَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيَّاتِهِمْ وَالْمَلائِكَةُ يَدْخُلُونَ عَلَيْهِم مِّن كُلِّ بَابٍ سَلامٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ[۱۱۱]، ﴿جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاؤُونَ كَذَلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُواْ الْجَنَّةَ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ[۱۱۲]، ﴿وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاؤُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ[۱۱۳][۱۱۴].

کرامت جبرئیل

  • جبرئیل، فرستاده ای بزرگوار و با کرامت: ﴿إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ[۱۱۵][۱۱۶]، ﴿إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ[۱۱۷][۱۱۸].

کرامت خدا

  • خداوند، صاحب کرامت و بزرگواری: ﴿قَالُواْ أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَتُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَّجِيدٌ[۱۱۹]، ﴿وَمَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّي غَنِيٌّ كَرِيمٌ[۱۲۰]، ﴿وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَالإِكْرَامِ فَبِأَيِّ آلاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ[۱۲۱]، ﴿تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلالِ وَالإِكْرَامِ[۱۲۲]، ﴿يَا أَيُّهَا الإِنسَانُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ[۱۲۳]، ﴿اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ[۱۲۴][۱۲۵].
  • خداوند، دارای اقتدار و کرامت جاودانه و خواهان توجّه انسان به آن:' ﴿وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَالإِكْرَامِ فَبِأَيِّ آلاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ[۱۲۶][۱۲۷].

کرامت در سخن

  • ضرورت تکریم و احترام والدین، هنگام سخن گفتن با آنان: ﴿وَقَضَى رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُواْ إِلاَّ إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَا أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً كَرِيمًا[۱۲۸][۱۲۹].

کرامت ظاهری

  • فرعونیان، بهره مند از کرامت ظاهری و دنیایی: ﴿فَأَرْسَلَ فِرْعَوْنُ فِي الْمَدَائِنِ حَاشِرِينَ[۱۳۰]، ﴿فَأَخْرَجْنَاهُم مِّن جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ وَكُنُوزٍ وَمَقَامٍ كَرِيمٍ[۱۳۱][۱۳۲].

کرامت عبادالرحمن

  • برخورد کریمانه عبادالرحمن با رفتار و گفتار لغو دیگران: ﴿وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلامًا[۱۳۳]، ﴿وَالَّذِينَ لا يَشْهَدُونَ الزُّورَ وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا[۱۳۴][۱۳۵].

کرامت حضرت عیسیعلیه السلام

  • حضرت عیسیعلیه السلام برخوردار از کرامت و احترامی‌جاودانه، در دنیا و آخرت: ﴿وَاذْكُرْ فِي الْكِتَابِ مَرْيَمَ إِذِ انتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِهَا مَكَانًا شَرْقِيًّا[۱۳۶]، ﴿ذَلِكَ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ قَوْلَ الْحَقِّ الَّذِي فِيهِ يَمْتَرُونَ[۱۳۷][۱۳۸].
  • حضرت عیسیعلیه السلام مورد احترام و تکریم خداوند: ﴿إِذْ قَالَ اللَّهُ يَا عِيسَى إِنِّي مُتَوَفِّيكَ وَرَافِعُكَ إِلَيَّ[۱۳۹][۱۴۰][۱۴۱].

کرامت قرآن

  • قرآن، دارای عظمت و کرامت، در پیشگاه خدا: ﴿ق وَالْقُرْآنِ الْمَجِيدِ[۱۴۲][۱۴۳] ﴿إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ[۱۴۴]، ﴿كَلاَّ إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ فَمَن شَاء ذَكَرَهُ فِي صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ[۱۴۵][۱۴۶]، ﴿إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ ذَلِكَ الْفَوْزُ الْكَبِيرُ إِنَّ بَطْشَ رَبِّكَ لَشَدِيدٌ إِنَّهُ هُوَ يُبْدِئُ وَيُعِيدُ وَهُوَ الْغَفُورُ الْوَدُودُ ذُو الْعَرْشِ الْمَجِيدُ فَعَّالٌ لِّمَا يُرِيدُ [۱۴۷]، ﴿بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَّجِيدٌ[۱۴۸][۱۴۹].

کرامت متّقین

  • تقواپیشگان، مورد تکریم خدا: ﴿يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ [۱۵۰][۱۵۱].
  • تکریم و احترام فرشتگان از متّقین، در بهشت: ﴿إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ ادْخُلُوهَا بِسَلامٍ آمِنِينَ[۱۵۲]، ﴿وَسِيقَ الَّذِينَ اتَّقَوْا رَبَّهُمْ إِلَى الْجَنَّةِ زُمَرًا حَتَّى إِذَا جَاؤُوهَا وَفُتِحَتْ أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلامٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ[۱۵۳]،

﴿وَأُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ غَيْرَ بَعِيدٍ[۱۵۴]، ﴿ادْخُلُوهَا بِسَلامٍ ذَلِكَ يَوْمُ الْخُلُودِ[۱۵۵][۱۵۶].

  • متّقین، مورد تکریم فرشتگان، هنگام مرگ: ﴿جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الأَنْهَارُ لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاؤُونَ كَذَلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُواْ الْجَنَّةَ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ[۱۵۷][۱۵۸].

کرامت محمّدصلى الله عليه وآله وسلم

  • تکریم خدا از محمّدصلى الله عليه وآله وسلم، با بنده خود خواندن وی: ﴿وَإِن كُنتُمْ فِي رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُواْ بِسُورَةٍ مِّن مِّثْلِهِ وَادْعُواْ شُهَدَاءَكُم مِّن دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنتُمْ صَادِقِينَ [۱۵۹][۱۶۰]، ﴿سُبْحَانَ الَّذِي أَسْرَى بِعَبْدِهِ لَيْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَى الْمَسْجِدِ الأَقْصَى الَّذِي بَارَكْنَا حَوْلَهُ لِنُرِيَهُ مِنْ آيَاتِنَا إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ [۱۶۱]، ﴿الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنزَلَ عَلَى عَبْدِهِ الْكِتَابَ وَلَمْ يَجْعَل لَّهُ عِوَجًا[۱۶۲]، ﴿تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا[۱۶۳]، ﴿أَلَيْسَ اللَّهُ بِكَافٍ عَبْدَهُ وَيُخَوِّفُونَكَ بِالَّذِينَ مِن دُونِهِ وَمَن يُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ [۱۶۴]، ﴿فَأَوْحَى إِلَى عَبْدِهِ مَا أَوْحَى[۱۶۵]، ﴿هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَلَى عَبْدِهِ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ لِيُخْرِجَكُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَإِنَّ اللَّهَ بِكُمْ لَرَؤُوفٌ رَّحِيمٌ[۱۶۶][۱۶۷].

کرامت حضرت مریمعلیها السلام

  • حضرت مریمعلیها السلام مورد احترام و تکریم خداوند: ﴿إِذْ قَالَتِ امْرَأَةُ عِمْرَانَ رَبِّ إِنِّي نَذَرْتُ لَكَ مَا فِي بَطْنِي مُحَرَّرًا فَتَقَبَّلْ مِنِّي إِنَّكَ أَنتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ فَلَمَّا وَضَعَتْهَا قَالَتْ رَبِّ إِنِّي وَضَعْتُهَا أُنثَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا وَضَعَتْ وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالأُنثَى وَإِنِّي سَمَّيْتُهَا مَرْيَمَ وَإِنِّي أُعِيذُهَا بِكَ وَذُرِّيَّتَهَا مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ[۱۶۸][۱۶۹][۱۷۰].

کرامت ملائکه

  • فرشتگان الهی، صاحب کرامت و بزرگواری: ﴿ مَا هَذَا بَشَرًا إِنْ هَذَا إِلاَّ مَلَكٌ كَرِيمٌ [۱۷۱]؛ ﴿وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمَنُ وَلَدًا سُبْحَانَهُ بَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُونَ [۱۷۲] ﴿ هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ ضَيْفِ إِبْرَاهِيمَ الْمُكْرَمِينَ[۱۷۳][۱۷۴]، ﴿ بِأَيْدِي سَفَرَةٍ كِرَامٍ بَرَرَةٍ[۱۷۵] ﴿وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحَافِظِينَ كِرَامًا كَاتِبِينَ[۱۷۶][۱۷۷].

کرامت حضرت موسیعلیه السلام

  • حضرت موسیعلیه السلام، پیامبری ارجمند و با کرامت، در پیشگاه خداوند: ﴿وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ[۱۷۸]؛ ﴿سَلامٌ عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ [۱۷۹]؛ ﴿إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ[۱۸۰]؛ ﴿وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ[۱۸۱][۱۸۲].

کرامت مؤمن آل یاسین

  • ایمان و دفاع حبیب نجّار از دین تا مرز شهادت، موجب رسیدن وی به عزّت و کرامت، در پیشگاه خدا: ﴿وَجَاءَ مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعَى قَالَ يَا قَوْمِ اتَّبِعُوا الْمُرْسَلِينَ اتَّبِعُوا مَن لاَّ يَسْأَلُكُمْ أَجْرًا وَهُم مُّهْتَدُونَ وَمَا لِي لاَ أَعْبُدُ الَّذِي فَطَرَنِي وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ أَأَتَّخِذُ مِن دُونِهِ آلِهَةً إِن يُرِدْنِ الرَّحْمَن بِضُرٍّ لاَّ تُغْنِ عَنِّي شَفَاعَتُهُمْ شَيْئًا وَلاَ يُنقِذُونِ إِنِّي إِذًا لَّفِي ضَلالٍ مُّبِينٍ إِنِّي آمَنتُ بِرَبِّكُمْ فَاسْمَعُونِ قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ بِمَا غَفَرَ لِي رَبِّي وَجَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ [۱۸۳][۱۸۴][۱۸۵].

کرامت مؤمنان

  • مؤمنان، دارای کرامت و احترام، در بهشت: ﴿أُوْلَئِكَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ حَقًّا لَّهُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَمَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ[۱۸۶][۱۸۷].
  • پیامبرصلى الله عليه وآله وسلم موظّف به تکریم و احترام مؤمنان: ﴿وَإِذَا جَاءَكَ الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِآيَاتِنَا فَقُلْ سَلامٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلَى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ أَنَّهُ مَن عَمِلَ مِنكُمْ سُوءًا بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِن بَعْدِهِ وَأَصْلَحَ فَأَنَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ[۱۸۸][۱۸۹].
  • توصیه الهی به مؤمنان، برای رعایت احترام و کرامت همدیگر: ﴿لَيْسَ عَلَى الأَعْمَى حَرَجٌ وَلا عَلَى الأَعْرَجِ حَرَجٌ وَلا عَلَى الْمَرِيضِ حَرَجٌ وَلا عَلَى أَنفُسِكُمْ أَن تَأْكُلُوا مِن بُيُوتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ آبَائِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أُمَّهَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ إِخْوَانِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخَوَاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَعْمَامِكُمْ أَوْ بُيُوتِ عَمَّاتِكُمْ أَوْ بُيُوتِ أَخْوَالِكُمْ أَوْ بُيُوتِ خَالاتِكُمْ أَوْ مَا مَلَكْتُم مَّفَاتِحَهُ أَوْ صَدِيقِكُمْ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَن تَأْكُلُوا جَمِيعًا أَوْ أَشْتَاتًا فَإِذَا دَخَلْتُم بُيُوتًا فَسَلِّمُوا عَلَى أَنفُسِكُمْ تَحِيَّةً مِّنْ عِندِ اللَّهِ مُبَارَكَةً طَيِّبَةً كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمُ الآيَاتِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُون[۱۹۰][۱۹۱].

کرامت حضرت نوحعلیه السلام

  • حضرت نوحعلیه السلام، مورد تکریم و احترام خداوند: ﴿كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا عَبْدَنَا وَقَالُوا مَجْنُونٌ وَازْدُجِرَ[۱۹۲][۱۹۳][۱۹۴].

کرامت حضرت هارونعلیه السلام

  • تکریم حضرت هارونعلیه السلام از سوی خدا: ﴿وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ[۱۹۵]؛ ﴿سَلامٌ عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ [۱۹۶]؛ ﴿إِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِينَ[۱۹۷][۱۹۸].

کرامت یتیم

  • لزوم رعایت کرامت یتیمان، هنگام معاشرت با آنان: ﴿كَلاَّ بَل لّا تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ[۱۹۹][۲۰۰].
  • رعایت نکردن کرامت و حرمت یتیمان، فرهنگی حاکم بر مردم جاهلیّت: ﴿كَلاَّ بَل لّا تُكْرِمُونَ الْيَتِيمَ[۲۰۱][۲۰۲].

کرامت حضرت یحییعلیه السلام

  • حضرت یحییعلیه السلام شخصیّتی بزرگوار و با کرامت جاودانه، در دنیا و آخرت: ﴿يَا يَحْيَى خُذِ الْكِتَابَ بِقُوَّةٍ وَآتَيْنَاهُ الْحُكْمَ صَبِيًّا [۲۰۳]؛ ﴿وَسَلامٌ عَلَيْهِ يَوْمَ وُلِدَ وَيَوْمَ يَمُوتُ وَيَوْمَ يُبْعَثُ حَيًّا[۲۰۴][۲۰۵].

کرامت حضرت یوسفعلیه السلام

  • حضرت یوسفعلیه السلام مورد تکریم و تعظیم عزیز مصر: ﴿وَقَالَ الَّذِي اشْتَرَاهُ مِن مِّصْرَ لاِمْرَأَتِهِ أَكْرِمِي مَثْوَاهُ [۲۰۶][۲۰۷][۲۰۸].
  • حضرت یوسفعلیه السلام شخصیتی با کرامت، همچون فرشته، در دیدگاه زنان اشراف مصر: ﴿وَقَالَ نِسْوَةٌ فِي الْمَدِينَةِ امْرَأَةُ الْعَزِيزِ تُرَاوِدُ فَتَاهَا عَن نَّفْسِهِ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّا إِنَّا لَنَرَاهَا فِي ضَلالٍ مُّبِينٍ فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ أَرْسَلَتْ إِلَيْهِنَّ وَأَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَأً وَآتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّينًا وَقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ فَلَمَّا رَأَيْنَهُ أَكْبَرْنَهُ وَقَطَّعْنَ أَيْدِيَهُنَّ وَقُلْنَ حَاشَ لِلَّهِ مَا هَذَا بَشَرًا إِنْ هَذَا إِلاَّ مَلَكٌ كَرِيمٌ [۲۰۹][۲۱۰].
  • برخورد کریمانه حضرت یوسفعلیه السلام با برادران خویش: ﴿قَالَ هَلْ عَلِمْتُم مَّا فَعَلْتُم بِيُوسُفَ وَأَخِيهِ إِذْ أَنتُمْ جَاهِلُونَ قَالُواْ أَإِنَّكَ لَأَنتَ يُوسُفُ قَالَ أَنَاْ يُوسُفُ وَهَذَا أَخِي قَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنَا إِنَّهُ مَنَّ يَتَّقِ وَيَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ قَالُواْ تَاللَّهِ لَقَدْ آثَرَكَ اللَّهُ عَلَيْنَا وَإِن كُنَّا لَخَاطِئِينَ قَالَ لاَ تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ وَهُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ[۲۱۱][۲۱۲].

منشأ کرامت

  • خداوند، منشأ هر گونه کرامت و بزرگواری: ﴿قَالَ أَرَأَيْتَكَ هَذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ لأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إِلاَّ قَلِيلاً [۲۱۳]؛ ﴿ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ وَحَمَلْنَاهُمْ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنَاهُم مِّنَ الطَّيِّبَاتِ وَفَضَّلْنَاهُمْ عَلَى كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيلاً[۲۱۴]؛ ﴿وَمَن يُهِنِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن مُّكْرِمٍ[۲۱۵]؛ ﴿قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قَالَ يَا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ بِمَا غَفَرَ لِي رَبِّي وَجَعَلَنِي مِنَ الْمُكْرَمِينَ [۲۱۶]؛ ﴿وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَالإِكْرَامِ [۲۱۷][۲۱۸].

موانع کرامت

  • اهانت و خواری انسان از جانب خدا، مانع کرامت و بزرگواری وی: ﴿وَمَن يُهِنِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن مُّكْرِمٍ[۲۱۹]
  • گناه و آلودگی، از موانع کرامت و احترام آدمی: ﴿إِن تَجْتَنِبُواْ كَبَائِرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَنُدْخِلْكُم مُّدْخَلاً كَرِيمًا[۲۲۰][۲۲۱].

نعمت کرامت

  • اقتدار و کرامت زوال ناپذیر خداوند، نعمتی شایان سپاس برای خلق: ﴿وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَالإِكْرَامِ فَبِأَيِّ آلاء رَبِّكُمَا تُكَذِّبَانِ[۲۲۲][۲۲۳].

منابع

پانویس

Icon4.png با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید ... بسیاری از پانویس‌ها برخوردار از لینک انتقال به اطلاعات جدید هستند:  

  1. فرهنگ فارسی، ج ۳، ص ۲۹۲۹، «کرامت».
  2. مفردات، ص ۷۰۷، «کرم».
  3. التحقیق، ج ۱۰، ص ۴۶ - ۴۷، «کرم».
  4. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  5. اما انسان، چون پروردگارش او را بیازماید و گرامی دارد و نعمت دهد، می‌گوید: پروردگارم مرا گرامی داشت؛ سوره فجر، آیه:۱۵.
  6. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  7. اگر از گناهان بزرگی که از آن بازداشته شده‌اید دوری گزینید از گناهان (کوچک) تان چشم می‌پوشیم و شما را به جایگاهی کرامند در می‌آوریم؛ سوره نساء، آیه:۳۱.
  8. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  9. و آنان که به ادای گواهی‌های خود برمی‌خیزند؛ سوره معارج، آیه:۳۳.
  10. آنان در بوستان‌هایی، ارجمند داشته می‌شوند؛ سوره معارج، آیه:۳۵.
  11. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  12. جز نمازگزاران؛ سوره معارج، آیه:۲۲.
  13. و آنان که سپرده‌های نزد خود و پیمان خویش را پاس می‌دارند؛ سوره معارج، آیه:۳۲.
  14. آنان در بوستان‌هایی، ارجمند داشته می‌شوند؛ سوره معارج، آیه:۳۵.
  15. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  16. آنان در بوستان‌هایی، ارجمند داشته می‌شوند؛ سوره معارج، آیه:۳۵.
  17. و آنان که در دارایی‌هایشان حقی معین است برای پرسنده (ی مستمند) و بی‌بهره؛ سوره معارج، آیه:۲۴ - ۲۵.
  18. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  19. من به پروردگار شما به راستی ایمان آورده‌ام پس (سخن) مرا بشنوید.گفته شد: به بهشت درآی! (و او) گفت: کاش قوم من (این را) می‌دانستند،که پروردگارم مرا آمرزید و مرا از گرامی‌داشتگان گردانید؛ سوره یس، آیه:۲۵ - ۲۷.
  20. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  21. آنان در بوستان‌هایی، ارجمند داشته می‌شوند؛ سوره معارج، آیه:۳۵.
  22. و آنان که روز پاداش و کیفر را راست می‌شمارند؛ سوره معارج، آیه:۲۶.
  23. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  24. و آنان که گواهی دروغ نمی‌دهند و چون بر یاوه بگذرند بزرگوارانه می‌گذرند؛ سوره فرقان، آیه:۷۲.
  25. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  26. و آنان را که در پی خشنودی پروردگارشان شکیبایی پیشه می‌کنند و نماز را برپا می‌دارند و از آنچه ما روزی آنان کرده‌ایم پنهان و آشکار می‌بخشند و به نیکی، بدی را دور می‌دارند؛ فرجام (نیک) آن سرای است،بهشت‌هایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد می‌شوند و فرشتگان از هر دری بر آنان درمی‌آیند.درود بر شما به شکیبی که ورزیده‌اید که فرجام آن سرای، نیکوست!؛ سوره رعد، آیه: ۲۲ - ۲۴.
  27. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  28. درود بر کسی که از رهنمود (خداوند) پیروی کند؛ سوره طه، آیه:۴۷.
  29. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  30. و گفتند خداوند بخشنده (از فرشتگان) فرزندی گزیده است؛ پاکا که اوست؛ بلکه (فرشته‌ها تنها) بندگانی ارجمندند؛در گفتار بر او پیشی نمی‌جویند و آنان به فرمان وی کار می‌کنند؛ سوره انبیاء، آیه: ۲۶ - ۲۷.
  31. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  32. ای مردم! بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست؛ سوره حجرات، آیه:۱۳.
  33. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  34. و آنان که از عذاب پروردگارشان در هراسند.بی‌گمان عذاب پروردگارشان ایمنی‌ناپذیر است؛ سوره معارج، آیه: ۲۷ - ۲۸.
  35. آنان در بوستان‌هایی، ارجمند داشته می‌شوند؛ سوره معارج، آیه:۳۵.
  36. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  37. و از دورترین جای شهر مردی شتابان آمد؛ گفت: ای قوم من، از این فرستادگان پیروی کنید.از کسانی که پاداشی از شما نمی‌خواهند و خود رهیافته‌اند پیروی کنید؛ سوره یس، آیه: ۲۰ - ۲۱.
  38. من به پروردگار شما به راستی ایمان آورده‌ام پس (سخن) مرا بشنوید.گفته شد: به بهشت درآی! (و او) گفت: کاش قوم من (این را) می‌دانستند،که پروردگارم مرا آمرزید و مرا از گرامی‌داشتگان گردانید؛ سوره یس، آیه: ۲۵ - ۲۷.
  39. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  40. و از دورترین جای شهر مردی شتابان آمد؛ گفت: ای قوم من، از این فرستادگان پیروی کنید.از کسانی که پاداشی از شما نمی‌خواهند و خود رهیافته‌اند پیروی کنید.و چرا باید کسی را نپرستم که مرا آفریده است و به سوی او بازگردانده می‌شوید؟آیا به جای او خدایانی را برگزینم که اگر (خداوند) بخشنده گزندی برای من بخواهد میانجیگری آنان مرا سودی نخواهد داشت و نمی‌توانند رهاییم بخشند؟؛ سوره یس، آیه: ۲۰ - ۲۳.
  41. گفته شد: به بهشت درآی! (و او) گفت: کاش قوم من (این را) می‌دانستند،که پروردگارم مرا آمرزید و مرا از گرامی‌داشتگان گردانید؛ سوره یس، آیه: ۲۶ - ۲۷.
  42. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  43. آیا درنیافته‌ای که هر کس در آسمان‌ها و هر کس در زمین است و خورشید و ماه و ستارگان و کوه‌ها و درختان و جنبندگان و بسیاری از مردم به خداوند سجده می‌برند؟ و بر بسیاری (با خودداری از سجده) عذاب سزاوار گشته است؛ و کسی را که خداوند خوار دارد هیچ کس گرامی نخواهد داشت؛ بی‌گمان خداوند آنچه بخواهد انجام می‌دهد؛ سوره حج، آیه:۱۸.
  44. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  45. و (یاد کنید) آنگاه را که به فرشتگان گفتیم: برای آدم فروتنی کنید، همه فروتنی کردند جز ابلیس که سرباز زد و سرکشی کرد و از کافران شد؛ سوره بقره، آیه:۳۴.
  46. در روایتی از امام رضاعلیه السلام آمده: سجده ملائکه بر حضرت آدمعلیه السلام سجده تکریم بوده است؛ تفسیر نورالثقلین، ج ۱، ص ۵۸، ح ۱۰۱.
  47. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  48. و آنان که پاکدامنند،جز با همسران خویش یا کنیزهاشان که اینان نکوهیده نیستند؛ سوره معارج، آیه: ۲۹ - ۳۰.
  49. آنان در بوستان‌هایی، ارجمند داشته می‌شوند؛ سوره معارج، آیه:۳۵.
  50. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  51. بخوان و (بدان که) پروردگار تو گرامی‌ترین است؛ سوره علق، آیه:۳.
  52. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  53. آنان در بوستان‌هایی، ارجمند داشته می‌شوند؛ سوره معارج، آیه:۳۵.
  54. و آنان که سپرده‌های نزد خود و پیمان خویش را پاس می‌دارند؛ سوره معارج، آیه:۳۲.
  55. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  56. آنان در بوستان‌هایی، ارجمند داشته می‌شوند؛ سوره معارج، آیه:۳۵.
  57. جز نمازگزاران،آنان که در نمازهایشان پیگیری دارند؛ سوره معارج، آیه: ۲۲ - ۲۳.
  58. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  59. درود بر ابراهیم؛ سوره صافات، آیه:۱۰۹.
  60. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  61. و به یقین، فرشتگان ما برای ابراهیم مژده آوردند، گفتند: درود بر تو گفت: درود (بر شما)! دیری نپایید که (ابراهیم) گوساله‌ای بریان آورد؛ سوره هود، آیه:۶۹.
  62. و آنان را از مهمانان ابراهیم آگاه کن هنگامی که بر او وارد شدند و درودی گفتند (ابراهیم) گفت: ما از شما هراسانیم؛ سوره حجر، آیه: ۵۱ - ۵۲.
  63. آیا داستان مهمانان گرامی ابراهیم به (گوش) تو رسیده است؟هنگامی که بر او وارد شدند و درود گفتند، او نیز درود گفت (و پنداشت) گروهی ناشناسند؛ سوره ذاریات، آیه: ۲۴ - ۲۵.
  64. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  65. ای اهل کتاب! چرا درباره ابراهیم چون و چرا می‌کنید؟ با آنکه تورات و انجیل جز پس از وی فرو فرستاده نشده است؛ آیا خرد نمی‌ورزید؟؛ سوره آل عمران، آیه:۶۵.
  66. ابراهیم نه یهودی بود و نه مسیحی ولی درست‌آیینی فرمانبردار بود و از مشرکان نبود؛ سوره آل عمران، آیه:۶۷.
  67. اینکه هر یک از یهود و نصارا در نسبت دادن حضرت ابراهیمعلیه السلام به خود می کوشیدند، از منزلت و احترام آن حضرت، در میان آنان حکایت دارد.
  68. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  69. و در این کتاب از ابراهیم یاد کن که او پیامبری بسیار راستگو بود؛ سوره مریم، آیه:۴۱.
  70. و به آنان از بخشایش خویش ارزانی داشتیم و برای آنان نام و آوازه نیکوی بلندی پدید آوردیم؛ سوره مریم، آیه:۵۰.
  71. و بدو ندا کردیم که: ای ابراهیم!؛ سوره صافات، آیه:۱۰۴.
  72. و در میان آیندگان از وی (نامی نیکو) بر جای نهادیم؛ سوره صافات، آیه: ۱۰۸.
  73. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  74. و درود بر ال یاسین؛ سوره صافات، آیه:۱۳۰.
  75. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  76. بگو: سپاس خداوند را و درود بر آن بندگان وی که برگزیده است؛ آیا خداوند بهتر است یا آنچه (برای او) شریک می‌آورند؟؛ سوره نمل، آیه:۵۹.
  77. و درود بر پیامبران؛ سوره صافات، آیه:۱۸۱.
  78. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  79. و به راستی ما فرزندان آدم را ارجمند داشته‌ایم و آنان را در خشکی و دریا (بر مرکب) سوار کرده‌ایم و به آنان از چیزهای پاکیزه روزی داده‌ایم و آنان را بر بسیاری از آنچه آفریده‌ایم، نیک برتری بخشیده‌ایم؛ سوره اسراء، آیه:۷۰.
  80. بنا بر اینکه مقصود از "كَثِيرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا" موجودات مادّی، مثل حیوان و جنّ باشد؛ المیزان، ج ۱۳، ص ۱۵۷.
  81. ای مردم! بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست؛ سوره حجرات، آیه:۱۳.
  82. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  83. و به راستی ما فرزندان آدم را ارجمند داشته‌ایم و آنان را در خشکی و دریا (بر مرکب) سوار کرده‌ایم و به آنان از چیزهای پاکیزه روزی داده‌ایم و آنان را بر بسیاری از آنچه آفریده‌ایم، نیک برتری بخشیده‌ایم؛ سوره اسراء، آیه:۷۰.
  84. اما انسان، چون پروردگارش او را بیازماید و گرامی دارد و نعمت دهد، می‌گوید: پروردگارم مرا گرامی داشت؛ سوره فجر، آیه:۱۵.
  85. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  86. اما انسان، چون پروردگارش او را بیازماید و گرامی دارد و نعمت دهد، می‌گوید: پروردگارم مرا گرامی داشت؛ سوره فجر، آیه:۱۵.
  87. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  88. تنها خردمندان پند می‌پذیرند؛ سوره رعد، آیه:۱۹.
  89. بهشت‌هایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد می‌شوند و فرشتگان از هر دری بر آنان درمی‌آیند.درود بر شما به شکیبی که ورزیده‌اید که فرجام آن سرای، نیکوست!؛ سوره رعد، آیه: ۲۳ - ۲۴.
  90. و آنان را که در پی خشنودی پروردگارشان شکیبایی پیشه می‌کنند و نماز را برپا می‌دارند و از آنچه ما روزی آنان کرده‌ایم پنهان و آشکار می‌بخشند و به نیکی، بدی را دور می‌دارند؛ فرجام (نیک) آن سرای است،بهشت‌هایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد می‌شوند و فرشتگان از هر دری بر آنان درمی‌آیند.درود بر شما به شکیبی که ورزیده‌اید که فرجام آن سرای، نیکوست!؛ سوره رعد، آیه: ۲۲ - ۲۴.
  91. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  92. و از بنده ما ایّوب یاد کن آنگاه که پروردگارش را ندا کرد که شیطان به من رنج و عذاب رسانده است.بدو گفتیم) با پای خود (بر زمین) بکوب! اینک شستنگاهی سرد و نوشیدنی‌یی (نوشین) است و ما از سر بخشایشی از خویش و پند آموختن به خردمندان، خانواده‌اش را- و با آنها، همانند آنان را- به او بخشیدیم. و دسته‌ای گیاه در کف بگیر و با آن (یکبار همسرت را) بزن و سوگند مشکن؛ به راستی ما او را شکیبا یافتیم. نیکو بنده بود که اهل بازگشت (و توبه) بود؛ سوره ص، آیه: ۴۱ - ۴۴.
  93. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  94. و به موسی وحی کردیم که بندگان مرا شب راهی کن و راهی خشک در دریا برای آنان بگشا (چنان که) نه از سر رسیدن (دشمن) بترسی و نه از غرق شدن بهراسی؛ سوره طه، آیه:۷۷.
  95. تعبیر از بنی اسرائیل به "عِبَادِي" برای تشریف، عنایت و رحمت است؛ تفسیر التحریروالتنویر، ج ۸ ، جزء ۱۶، ص ۲۷۰؛ روح المعانی، ج ۹، جزء ۱۶، ص ۳۴۴ - ۳۴۵.
  96. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  97. اما کسانی را که از پروردگارشان پروا کرده‌اند، بوستان‌هایی است که از بن آنها جویباران روان است، در آنها جاودانند، به پذیرایی از نزد خداوند و آنچه نزد خداوند است برای نیکوکاران بهتر است؛ سوره آل عمران، آیه:۱۹۸.
  98. "نُزُل" چیزی است که با آن از مهمان وارد شده پذیرایی می‌شود؛ لسان العرب، ج ۱۴، ص ۱۱۲، "نُزُل"، اسناد آن به خدا، حکایت از تکریم می‌کند.
  99. و میان آن دو پرده‌ای است و بر آن پشته‌ها کسانی هستند که هر گروه (از آنان) را از چهره‌شان باز می‌شناسند و به بهشتیان که هنوز به آن (بهشت) در نیامده‌اند ولی (آن را) امید می‌برند ندا می‌دهند که: درود بر شما!؛ سوره اعراف، آیه:۴۶.
  100. پروردگار کسانی که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته کرده‌اند آنان را به (پاداش) ایمانشان راهنمایی می‌کند؛ از بن (جایگاه) آنان در بوستان‌های پرنعمت جویبارها روان است.دعای آنان در آن (بهشت) سبحانک اللّهم «پاکا که تویی بار پروردگارا» ست و درودشان، «سلام» و پایان دعاشان، الحمد للّه ربّ العالمین «سپاس خداوند پروردگار جهانیان را؛ سوره یونس، آیه: ۹- ۱۰.
  101. تنها خردمندان پند می‌پذیرند؛ سوره رعد، آیه:۱۹.
  102. بهشت‌هایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد می‌شوند و فرشتگان از هر دری بر آنان درمی‌آیند.درود بر شما به شکیبی که ورزیده‌اید که فرجام آن سرای، نیکوست!؛ سوره رعد، آیه: ۲۳ - ۲۴.
  103. و آنان که ایمان آورده‌اند و کارهای شایسته کرده‌اند به بوستان‌هایی در آورده می‌شوند که از بن آنها جویباران روان است، به اذن پروردگارشان در آنها جاودانند؛ درودشان در آنجا «سلام» است؛ سوره ابراهیم، آیه:۲۳.
  104. اما پرهیزگاران در بوستان‌ها و (کنار) چشمه‌سارانند.در آن با تندرستی و ایمنی درآیید!؛ سوره حجر، آیه: ۴۵ - ۴۶.
  105. بهشت‌هایی جاودان که در آن درمی‌آیند، از بن آنها جویبارها روان است، هر چه بخواهند در آن دارند، بدین‌گونه خداوند پرهیزگاران را پاداش می‌دهد.همان کسانی که در حال پاکی، فرشتگان جانشان را می‌گیرند؛ (و به آنان) می‌گویند: درود بر شما! برای کارهایی که می‌کردید به بهشت درآیید!؛ سوره نحل، آیه: ۳۱ - ۳۲.
  106. بهشت‌هایی جاودان که (خداوند) بخشنده به بندگانش در (جهان) نهان وعده کرده است؛ بی‌گمان وعده او شدنی است.در آنجا هیچ سخن یاوه‌ای نمی‌شنوند؛ تنها درود می‌شنوند و در آن، پگاهان و در پایان روز روزی خود را دارند؛ سوره مریم، آیه: ۶۱ - ۶۲.
  107. و بندگان (خداوند) بخشنده آنانند که بر زمین فروتنانه گام برمی‌دارند و هرگاه نادانان با آنان سخن سر کنند پاسخی نرم گویند؛ سوره فرقان، آیه:۶۳.
  108. آنانند که غرفه بهشت را بر شکیبی که ورزیده‌اند پاداش می‌برند و در آن با خوشامد و درود روبه‌رو می‌گردند؛ سوره فرقان، آیه:۷۵.
  109. آنان در بوستان‌هایی، ارجمند داشته می‌شوند؛ سوره معارج، آیه:۳۵.
  110. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  111. بهشت‌هایی جاودان که آنان و شایستگان از نیاکان و همسران و فرزندانشان در آن وارد می‌شوند و فرشتگان از هر دری بر آنان درمی‌آیند.درود بر شما به شکیبی که ورزیده‌اید که فرجام آن سرای، نیکوست!؛ سوره رعد، آیه: ۲۳ - ۲۴.
  112. بهشت‌هایی جاودان که در آن درمی‌آیند، از بن آنها جویبارها روان است، هر چه بخواهند در آن دارند، بدین‌گونه خداوند پرهیزگاران را پاداش می‌دهد.همان کسانی که در حال پاکی، فرشتگان جانشان را می‌گیرند؛ (و به آنان) می‌گویند: درود بر شما! برای کارهایی که می‌کردید به بهشت درآیید!؛ سوره نحل، آیه: ۳۱ - ۳۲.
  113. و آنان را که از پروردگارشان پروا کردند دسته‌دسته به سوی بهشت گسیل می‌کنند تا چون به آن رسند و درهای آن گشوده شود و نگهبانان آن به آنان بگویند: درود بر شما، خوش آمدید، جاودانه در آن درآیید؛ سوره زمر، آیه:۷۳.
  114. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  115. که این (قرآن) بازخوانده فرستاده‌ای گرامی است؛ سوره حاقه، آیه:۴۰.
  116. مقصود از "رَسُولٍ كَرِيمٍ" جبرئیل است که حامل وحی بر پیامبرصلى الله عليه وآله وسلم است؛ مجمع البیان، ج ۹ - ۱۰، ص ۵۲۵ و ۶۷۷؛ الکشاف، ج ۴، ص ۶۰۶.
  117. که این (قرآن) باز خوانده فرستاده‌ای گرامی است؛ سوره تکویر، آیه:۱۹.
  118. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  119. گفتند: آیا از کار خداوند در شگفتی با آنکه بخشایش خداوند و برکات او ارزانی شما خاندان (رسالت) است؟ بی‌گمان او ستوده‌ای ارجمند است؛ سوره هود، آیه:۷۳.
  120. بی‌گمان پروردگار من بی‌نیازی ارجمند است؛ سوره نمل، آیه:۴۰.
  121. و (تنها) ذات بشکوه و کرامند پروردگارت ماندگار است.پس کدام نعمت پروردگارتان را دروغ می‌شمارید؟؛ سوره الرحمن، آیه:۲۷ - ۲۸.
  122. خجسته باد نام پروردگارت آن (خداوند) بشکوه و کرامند؛ سوره الرحمن، آیه:۷۸.
  123. ای انسان! چه تو را با پروردگار بخشنده‌ات به خیرگی وا داشت؟؛ سوره انفطار، آیه:۶.
  124. بخوان و (بدان که) پروردگار تو گرامی‌ترین است؛ سوره علق، آیه:۳.
  125. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  126. و (تنها) ذات بشکوه و کرامند پروردگارت ماندگار است.پس کدام نعمت پروردگارتان را دروغ می‌شمارید؟؛ سوره الرحمن، آیه:۲۷ - ۲۸.
  127. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  128. و پروردگارت فرمان داده است که جز او را نپرستید و به پدر و مادر نکویی کنید؛ اگر هر یک از آن دو یا هر دو، نزد تو به پیری رسند به آنان اف مگو و بر آنها بانگ مزن و با ایشان سخن به نکویی بگوی!؛ سوره اسراء، آیه:۲۳.
  129. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  130. آنگاه فرعون گردآورندگانی را به شهرها فرستاد؛ سوره شعراء، آیه:۵۳.
  131. آنگاه آنان را از بوستان‌ها و (کنار) چشمه‌سارها و از (کنار) گنج‌ها و جایگاهی ارزشمند که داشتند بیرون راندیم؛ سوره شعراء، آیه: ۵۷ - ۵۸.
  132. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  133. و بندگان (خداوند) بخشنده آنانند که بر زمین فروتنانه گام برمی‌دارند و هرگاه نادانان با آنان سخن سر کنند پاسخی نرم گویند؛ سوره فرقان، آیه:۶۳.
  134. و آنان که گواهی دروغ نمی‌دهند و چون بر یاوه بگذرند بزرگوارانه می‌گذرند؛ سوره فرقان، آیه:۷۲.
  135. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  136. و در این کتاب از مریم یاد کن هنگامی که از خانواده خویش در جایگاهی خاوری گوشه گزید؛ سوره مریم، آیه:۱۶.
  137. این عیسی پسر مریم است؛ آن سخن راستین که در آن تردید می‌کنند؛ سوره مریم، آیه:۳۴.
  138. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  139. آنگاه خداوند فرمود: ای عیسی! من بازگیرنده تو و فرابرنده تو سوی خویش؛ سوره آل عمران، آیه:۵۵.
  140. بنا بر اینکه مقصود از "وَرَافِعُكَ إِلَيَّ " رفع به سوی کرامت الهی باشد؛ مجمع البیان، ج ۱ - ۲، ص ۷۵۹.
  141. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  142. قاف، سوگند به قرآن بلند جایگاه؛ سوره ق، آیه:۱.
  143. سوگند خدا به قرآن، نشانگر حرمت و کرامت آن است و "مَجِيدِ" نیز به معنای دارای کرامت است؛ مفردات، ص ۷۶۰ - ۷۶۱، "مجد"؛ مجمع البیان، ج ۹ - ۱۰، ص ۲۱۱).
  144. که این قرآنی ارجمند است؛ سوره واقعه، آیه:۷۷.
  145. نه چنین است؛ آن (قرآن) به راستی یادکردی است.هر که خواهد آن را به یاد می‌آورد در اوراقی ارجمند است؛ سوره عبس، آیه: ۱۱ - ۱۳.
  146. بنا بر اینکه مقصود از «صحف مکرّمة» قرآن باشد؛ المیزان، ج ۲۰، ص ۲۰۲.
  147. 11 بی‌گمان آنان که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند، بهشت‌هایی که جویباران از بن آنها روان است از آن آنهاست؛ این رستگاری بزرگ است.به راستی بازخواست پروردگارت بسیار سخت است.اوست که (آفرینش را) می‌آغازد و باز می‌گرداند.و او آمرزگار دوستدار است.دارنده ارجمند اورنگ (فرمانفرمایی جهان).انجام دهنده آنچه بخواهد؛ سوره بروج، آیه:۱۱ - ۱۶.
  148. این سخن، جادو و دروغ نیست بلکه قرآنی ارجمند است؛ سوره بروج، آیه:۲۱.
  149. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  150. ای مردم! بی‌گمان گرامی‌ترین شما نزد خداوند پرهیزگارترین شماست؛ سوره حجرات، آیه:۱۳.
  151. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  152. اما پرهیزگاران در بوستان‌ها و (کنار) چشمه‌سارانند.در آن با تندرستی و ایمنی درآیید!؛ سوره حجر، آیه: ۴۵ - ۴۶.
  153. و آنان را که از پروردگارشان پروا کردند دسته‌دسته به سوی بهشت گسیل می‌کنند تا چون به آن رسند و درهای آن گشوده شود و نگهبانان آن به آنان بگویند: درود بر شما، خوش آمدید، جاودانه در آن درآیید؛ سوره زمر، آیه:۷۳.
  154. و بهشت را برای پرهیزگاران نزدیک می‌آورند چنان‌که دور نباشد؛ سوره ق، آیه:۳۱.
  155. بدان با سلامتی درآیید که این روز جاودانگی است؛ سوره ق، آیه:۳۴.
  156. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  157. بهشت‌هایی جاودان که در آن درمی‌آیند، از بن آنها جویبارها روان است، هر چه بخواهند در آن دارند، بدین‌گونه خداوند پرهیزگاران را پاداش می‌دهد.همان کسانی که در حال پاکی، فرشتگان جانشان را می‌گیرند؛ (و به آنان) می‌گویند: درود بر شما! برای کارهایی که می‌کردید به بهشت درآیید!؛ سوره نحل، آیه: ۳۱ - ۳۲.
  158. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  159. و اگر در آنچه بر بنده خود فرو فرستاده‌ایم تردیدی دارید، چنانچه راست می‌گویید سوره‌ای همگون آن بیاورید و (در این کار) گواهان خود را (نیز) در برابر خداوند، فرا خوانید؛ سوره بقره، آیه: ۲۳.
  160. تعبیر از پیامبرصلى الله عليه وآله وسلم به "عَبْدِ" و اضافه آن به "نَا"ی ضمیر جلاله، بیانگر نهایت عظمت و تشریف است؛ روح المعانی، ج ۱، جزء ۱، ص ۱۶۸ - ۱۶۹.
  161. پاکا آن (خداوند) که شبی بنده خویش را از مسجد الحرام تا مسجد الاقصی - که پیرامون آن را خجسته گردانده‌ایم- برد تا از نشانه‌هایمان بدو نشان دهیم، بی‌گمان اوست که شنوای بیناست؛ سوره اسراء، آیه:۱۷.
  162. سپاس خداوندی را که بر بنده خود این کتاب را فرو فرستاد و در آن هیچ کژی ننهاد؛ سوره کهف، آیه:۱.
  163. بزرگوار است آن (خداوند) که فرقان را بر بنده خویش فرو فرستاد تا جهانیان را بیم‌دهنده باشد؛ سوره فرقان، آیه:۱.
  164. آیا خداوند بنده خویش را بسنده نیست؟ و تو را از کسانی جز او می‌ترسانند و هر کس را خداوند گمراه گذارد رهنمونی نخواهد داشت؛ سوره زمر، آیه:۳۶.
  165. پس (خداوند) به بنده خود وحی کرد، آنچه وحی کرد؛ سوره نجم، آیه:۱۰.
  166. اوست که بر بنده خویش آیاتی روشن فرو می‌فرستد تا شما را به سوی روشنایی، از تیرگی‌ها در آورد و بی‌گمان خداوند به شما مهربانی بخشاینده است؛ سوره حدید، آیه:۹.
  167. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  168. (یاد کن) آنگاه را که همسر عمران گفت: پروردگارا! من نذر کرده‌ام آنچه در شکم دارم آزاد (از هر شرطی) تو را باشد پس (نذر مرا) از من بپذیر که تویی که شنوای دانایی.و چون او را بزاد گفت: پروردگارا! من (به جای پسر) دختر، زاده‌ام- و خداوند بهتر می‌داند که او چه زاد و هر پسر همگون این دختر نیست- و من او را مریم نامیده‌ام و او و نسل او را از شیطان رانده به پناه تو می‌آورم؛ سوره آل عمران، آیه: ۳۵ - ۳۶.
  169. بنا بر اینکه جمله "وَلَيْسَ الذَّكَرُ كَالأُنثَى" کلام خدا باشد، نشانگر تکریم و تعظیم حضرت مریمعلیها السلام است و حضرت زکریّاعلیه السلام هم پس از پی بردن به این کرامت و شخصیّت حضرت مریمعلیها السلام از خدا طلب ذرّیّه طیّبه کرد؛ المیزان، ج ۳، ص ۱۷۲ و ۱۷۵؛ ج ۱۴، ص ۱۰.
  170. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  171. پاکاکه خداوند است! این، نه آدمیزاد که جز فرشته‌ای ارجمند نیست؛ سوره یوسف، آیه:۳۱.
  172. و گفتند خداوند بخشنده (از فرشتگان) فرزندی گزیده است؛ پاکا که اوست؛ بلکه (فرشته‌ها تنها) بندگانی ارجمندند؛ سوره انبیاء، آیه: ۲۶ - ۲۷.
  173. آیا داستان مهمانان گرامی ابراهیم به (گوش) تو رسیده است؟؛ سوره ذاریات، آیه:۲۴.
  174. بر اساس روایت، فرشتگان فرود آمده بر حضرت ابراهیمعلیه السلام، جبرئیل، اسرافیل، میکائیل و کرّوبیل بوده‌اند؛ الکافی، ج ۸ ، ص ۳۲۸، ح ۵۰۵.
  175. به دست نویسندگانی که ارجمند و نیکویند؛ سوره عبس، آیه: ۱۵ - ۱۶.
  176. و بی‌گمان بر شما نگهبانی گمارده‌اند.که نویسندگانی بزرگوارند؛ سوره انفطار، آیه: ۱۰ - ۱۱.
  177. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  178. و به راستی بر موسی و هارون منّت نهادیم؛ سوره صافات، آیه:۱۱۴.
  179. درود بر موسی و هارون؛ سوره صافات، آیه:۱۲۰.
  180. بی‌گمان آن دو از بندگان مؤمن ما بودند؛ سوره صافات، آیه:۱۲۲.
  181. و بی‌گمان پیش از آنان قوم فرعون را آزمودیم و پیامبری ارجمند نزد آنان آمد؛ سوره دخان، آیه:۱۷.
  182. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  183. و از دورترین جای شهر مردی شتابان آمد؛ گفت: ای قوم من، از این فرستادگان پیروی کنید.از کسانی که پاداشی از شما نمی‌خواهند و خود رهیافته‌اند پیروی کنید.و چرا باید کسی را نپرستم که مرا آفریده است و به سوی او بازگردانده می‌شوید؟آیا به جای او خدایانی را برگزینم که اگر (خداوند) بخشنده گزندی برای من بخواهد میانجیگری آنان مرا سودی نخواهد داشت و نمی‌توانند رهاییم بخشند؟من در آن صورت بی‌گمان در گمراهی آشکاری خواهم بود.من به پروردگار شما به راستی ایمان آورده‌ام پس (سخن) مرا بشنوید.گفته شد: به بهشت درآی! (و او) گفت: کاش قوم من (این را) می‌دانستند،که پروردگارم مرا آمرزید و مرا از گرامی‌داشتگان گردانید؛ سوره یس، آیه: ۲۰ - ۲۷.
  184. مراد از "رَجُلٌ" در آیه حبیب نجّار است؛ مجمع البیان، ج ۷ - ۸، ص ۶۵۵؛ الکشاف، ج ۴، ص ۱۰؛ و در روایتی از پیامبرصلى الله عليه وآله وسلم از آن به مؤمن آل یاسین و صاحب یاسین تعبیر شده است؛ تفسیر نورالثقلین، ج ۴، ص ۳۸۳، ح ۳۷ - ۳۹.
  185. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  186. آنانند که به راستی مؤمنند؛ آنها نزد پروردگارشان پایه‌ها و آمرزش و روزی ارجمندی دارند؛ سوره انفال، آیه:۴.
  187. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  188. و چون مؤمنان به آیات ما، نزد تو آیند بگو: درود بر شما! پروردگارتان بخشایش را بر خویش مقرّر داشته است: چنانچه هر یک از شما از سر نادانی کار بدی انجام دهد، آنگاه از پس آن توبه کند و به راه آید، چنین است که خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است؛ سوره انعام، آیه:۵۴.
  189. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  190. بر نابینا و بر لنگ و بر بیمار و بر شما گناهی نیست که از (خوراک و آذوقه) خانه‌های خویش بخورید یا از خانه‌های پدرانتان یا خانه‌های مادرانتان یا خانه‌های برادرانتان یا خانه‌های خواهرانتان یا خانه‌های عموهایتان یا خانه‌های عمّه‌هایتان یا خانه‌های دایی‌هایتان یا خانه‌های خاله‌هایتان یا آن خانه‌ای که کلیدش را در اختیار دارید یا (خانه) دوستتان؛ نیز (بر شما گناهی نیست) در اینکه با هم یا پراکنده غذا بخورید پس چون به هر خانه‌ای در آمدید به همدیگر درود گویید، درودی خجسته پاکیزه از نزد خداوند؛ بدین گونه خداوند آیات را برای شما روشن می‌دارد باشد که خرد ورزید.؛ سوره نور، آیه:۶۱.
  191. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  192. پیش از ایشان، قوم نوح (پیامبران را) دروغگو شمردند و بنده ما نوح را دروغزن دانستند و گفتند: دیوانه است و (نوح از تبلیغ آن قوم) بازداشته شد؛ سوره قمر، آیه:۹.
  193. تعبیر از حضرت نوحعلیه السلام به "عَبْدَنَا" از سوی خداوند، برای تجلیل و تعظیم او است؛ المیزان، ج ۱۹، ص ۶۷؛ روح المعانی، ج ۱۵، جزء ۱۷، ص ۱۲۴.
  194. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  195. و به راستی بر موسی و هارون منّت نهادیم؛ سوره صافات، آیه:۱۱۴.
  196. درود بر موسی و هارون؛ سوره صافات، آیه:۱۲۰.
  197. بی‌گمان آن دو از بندگان مؤمن ما بودند؛ سوره صافات، آیه:۱۲۲.
  198. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  199. نه چنین است، بلکه شما یتیم را گرامی نمی‌دارید؛ سوره فجر، آیه:۱۷.
  200. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  201. نه چنین است، بلکه شما یتیم را گرامی نمی‌دارید؛ سوره فجر، آیه:۱۷.
  202. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  203. ای یحیی، کتاب (آسمانی) را با توانمندی بگیر! و ما به او در کودکی (نیروی) داوری دادیم؛ سوره مریم، آیه:۱۲.
  204. و بر او روزی که زاده شد و روزی که خواهد مرد و روزی که او را زنده برانگیزند درود باد؛ سوره مریم، آیه:۱۵.
  205. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  206. و آن مرد مصری که او را خریده بود به همسر خود گفت: جایگاه او را نیکو بدار (و با خادمان مگمار) باشد؛ سوره یوسف، آیه:۲۱.
  207. مقصود از "الَّذِي اشْتَرَاهُ" عزیز مصر است؛ مجمع البیان، ج ۵ - ۶ ، ص ۳۳۸.
  208. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  209. و زنانی در آن شهر گفتند: همسر عزیز (مصر) از برده خویش، کام می‌خواهد، (برده‌اش) او را در عشق، سخت شیفته کرده است؛ بی‌گمان ما او را در گمراهی آشکاری می‌بینیم. و چون (همسر عزیز مصر، ملامت) فریب (آمیز) آنان را شنید (کسی را) نزدشان فرستاد و برای آنها تکیه‌گاهی آماده ساخت و به هر یک از ایشان کاردی داد و (به یوسف) گفت: خود را به آنان نشان ده! چون او را دیدند بزرگش یافتند و دست خویش را (از خودباختگی) بریدند و گفتند: پاکاکه خداوند است! این، نه آدمیزاد که جز فرشته‌ای ارجمند نیست؛ سوره یوسف، آیه: ۳۰ - ۳۱.
  210. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  211. گفت: آیا می‌دانید که با یوسف و برادرش هنگامی که نادان بودید چه کردید؟گفتند: آیا تو همان یوسفی؟ گفت: من یوسفم و این، برادر من (بنیامین) است؛ خداوند بر ما منّت نهاد، چنین است که هر کس پرهیزگاری ورزد و شکیبایی کند بی‌گمان خداوند پاداش نیکوکاران را تباه نمی‌گرداند.گفتند: سوگند به خداوند که خداوند تو را بر ما برتری داده است و بی‌گمان ما گنهکار بودیم. یوسف گفت: امروز (دیگر) بر شما سرزنشی نیست، خداوند شما را ببخشاید و او مهربان‌ترین مهربانان است؛ سوره یوسف، آیه: ۸۹ - ۹۲.
  212. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  213. گفت: به من بگو آیا این است آن کس که بر من برتر داشتی؟ سوگند (می‌خورم) که اگر تا روز رستخیز مهلتم دهی، بی‌گمان بر زادگان او- جز اندکی- لجام خواهم نهاد؛ سوره اسراء، آیه:۶۲.
  214. و به راستی ما فرزندان آدم را ارجمند داشته‌ایم و آنان را در خشکی و دریا (بر مرکب) سوار کرده‌ایم و به آنان از چیزهای پاکیزه روزی داده‌ایم و آنان را بر بسیاری از آنچه آفریده‌ایم، نیک برتری بخشیده‌ایم؛ سوره اسراء، آیه:۷۰.
  215. کسی را که خداوند خوار دارد هیچ کس گرامی نخواهد داشت؛ سوره حج، آیه:۱۸.
  216. گفته شد: به بهشت درآی! (و او) گفت: کاش قوم من (این را) می‌دانستند،که پروردگارم مرا آمرزید و مرا از گرامی‌داشتگان گردانید؛ سوره یس، آیه: ۲۶ - ۲۷.
  217. و (تنها) ذات بشکوه و کرامند پروردگارت ماندگار است؛ سوره الرحمن، آیه:۲۷ - ۲۸.
  218. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  219. کسی را که خداوند خوار دارد هیچ کس گرامی نخواهد داشت؛ سوره حج، آیه:۱۸.
  220. اگر از گناهان بزرگی که از آن بازداشته شده‌اید دوری گزینید از گناهان (کوچک) تان چشم می‌پوشیم و شما را به جایگاهی کرامند در می‌آوریم؛ سوره نساء، آیه:۳۱.
  221. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.
  222. و (تنها) ذات بشکوه و کرامند پروردگارت ماندگار است.پس کدام نعمت پروردگارتان را دروغ می‌شمارید؟؛ سوره الرحمن، آیه:۲۷ - ۲۸.
  223. فرهنگ قرآن، ج۲۴ ، ص۹۱ - ۱۰۱.