امامت‌پدیا - مشارکت‌های کاربر [fa]

اصهب و ابقع کیستند و چه ارتباطی با خروج سفیانی دارند؟ (پرسش)

2019-08-06T14:38:15Z

Loni: /* پاسخ جامع اجمالی */

{{پرسش غیرنهایی}}
{{جعبه اطلاعات پرسش
| موضوع اصلی = [[مهدویت (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت]]
| موضوع فرعی = [[اصهب]] و [[ابقع]] کیستند و چه ارتباطی با [[خروج سفیانی]] دارند؟
| تصویر = 7626626268.jpg
| اندازه تصویر = 200px
| مدخل بالاتر = [[مهدویت]] / [[مقدمات ظهور امام مهدی]] / [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]] / [[خروج سفیانی]]
| مدخل اصلی =
| مدخل وابسته =
| پاسخ‌دهنده =
| پاسخ‌دهندگان = 4 پاسخ
}}
'''[[اصهب]] و [[ابقع]] کیستند و چه ارتباطی با [[خروج سفیانی]] دارند؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==

== پاسخ جامع اجمالی==
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="border-right-style: solid; border-right-color: #FFCC33; background-color: #FFF1B9; font-size: 100%;">* ''<sub>پاسخ جامع به این پرسش، برگرفته از تمامی پاسخ‌ها ودیدگاه‌های متفرقه اندیشمندان و نویسندگانی است که تصویر و متن سخنان آنان در ذیل دیده می‌شود:</sub>''</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
{|style="text-align: center; background-color:##fff; width:40%; border-radius:0px; align:left !important; margin:left"
|-
|[[پرونده:151937.jpg|80px]]||[[پرونده:151879.jpg|80px]]||[[پرونده:151955.jpg|80px]]||[[پرونده:13681078.jpg|80px]]
|-
|<sub>[[سید اسدالله هاشمی شهیدی|هاشمی شهیدی]]</sub>||<sub>[[نصرت‌الله آیتی|آیتی]]</sub>||<sub>[[کامل سلیمان|سلیمان]]</sub>||<sub>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای]]</sub>
|-
|}
*[[اصهب]] در لغت<ref>لسان العرب؛ اقرب الموارد؛ مجمع البحرین</ref> به معناى شتر سرخ‏مو، شتر سفیدى که با سرخى آمیخته، و نام چشمه ‏اى میان [[بصره]] و بحرین و به معناى [[دشمن]] است و به [[رومیان]] نیز از جهت رنگ چهره و دشمنى با [[اسلام]] گفته می‌شود.<ref>ر.ک. [[کامل سلیمان|سلیمان، کامل]]، [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج‏۲، ص۹۹۲ ـ ۹۹۶</ref>
*[[ابقع]] نیز در لغت<ref>لسان العرب، ماده (بقع)، ج۸، ص۱۷</ref> یعنی هر شیء سیاه و سفید، به خصوص به کلاغ سیاهی که با سفیدی آمیخته باشد و به هر شخص پلید و به ابرص و شوره‌زار و کسی که لباس وصله‌دار و رنگارنگ بپوشد، گفته می‌شود.<ref>ر.ک. [[کامل سلیمان|سلیمان، کامل]]، [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج ۲، ص ۹۹۷؛ [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۱۰۷</ref> مراد از "[[ابقع]]" مردى سياه و سفيد است كه از دو جنس مختلف، و از نطفه مرد و زنى كه نژاد مختلف دارند و يكى سياه ‏چهره و گندم‏گون و از [[عرب]]، و ديگرى سفيدپوست و از نژاد غير [[عرب]] است متولّد شده، و اصالتا شامى و مردى سرسپرده و نوكر اجنبى و از پست فطرت‏ترين مردمان و مسيحى مرام، يا صهيونيست و يهودى مسلك است.<ref>ر.ک. [[سید اسدالله هاشمی شهیدی|هاشمی شهیدی، سید اسدالله]]، [[زمینه‌سازان انقلاب جهانی حضرت مهدی (کتاب)|زمینه‌سازان انقلاب جهانی حضرت مهدی]]، ص۳۸</ref> ممکن است مراد از [[ابقع]] همان "افلق" باشد چرا كه "افلق" نيز (شامى) و پدرش از اهل "سوريه" و مادرش (فرنگى) و از اهل فرانسه و "پاريس" است و شايد بتوان گفت: مقصود از [[ابقع]] و [[اصهب]] و "ابرص" و "ابلق"، همان "افلق يهودى" است.<ref>ر.ک. ر.ک. [[سید اسدالله هاشمی شهیدی|هاشمی شهیدی، سید اسدالله]]، [[زمینه‌سازان انقلاب جهانی حضرت مهدی (کتاب)|زمینه‌سازان انقلاب جهانی حضرت مهدی]]، ص۳۸</ref>
*"[[اصهب]]" و "[[ابقع]]" دو [[رهبر]] مخالف سفیانى هستند که سفیانى بر آنها پیروز شده و بر منطقه تسلط‍‌ مى‌یابد. [[روایات]] بسیارى حاکى از درگیرى بزرگ سفیانى با آنان در [[قرقیسیا]]، واقع در مرز سوریه، عراق و ترکیه است. این نبرد از جنگ‌هاى بزرگ است که از پیش وعده داده شده، و انگیزه آن درگیرى و کشمکش بر سر گنجى است که در مجراى نهر [[فرات]] و یا نزدیک آن [[کشف]] مى‌شود.<ref>ر.ک. [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۱۰۷</ref> [[خروج]] [[ابقع]] در [[مصر]] و به دنبال دیده شدن [[ستاره دنباله‌دار]] و [[کسوف]] خورشید و خسوف ماه خواهد بود و همه اینها نزدیکی [[ظهور]] روی خواهد داد.<ref>ر.ک. [[کامل سلیمان|سلیمان، کامل]]، [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج ۲، ص ۹۹۳؛ [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۱۰۷</ref> و [[اصهب]] [[کافر]] [[قیام]] نمى‌کند، جز به هنگام شدت یافتن فتنه‌ها و کثرت حوادث و فجایع.<ref>ر.ک. [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۱۰۷؛ [[کامل سلیمان|سلیمان، کامل]]، [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج‏۲، ص۹۹۲ ـ ۹۹۶</ref> در سه روايت، [[ابقع]]،<ref>مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج۵۲، ص۲۷۱، ح۱۶۱؛ نعمانى، محمد بن ابراهیم، الغيبة، ص۳۹۱، ب ۱۴، ح۶۷</ref> و در روايتى، [[اصهب]] از [[مخالفان]] سفيانى برشمرده شده‌‏اند كه همگى در [[جنگ]] با سفيانى شكست خواهند خورد.<ref>ر.ک. [[نصرت‌الله آیتی|آیتی، نصرت‌الله]]، [[سفیانی از ظهور تا افول (کتاب)|سفیانی از ظهور تا افول]]، ص۲۳۴ ـ ۲۳۶</ref>

===اصهب و [[ابقع]] در روایات===
*برخی از روایاتی که در مورد [[اصهب]] و [[ابقع]] آمده، عبارتند از:
#[[امام باقر]] {{ع}} فرمودند:<ref>مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۷۰؛ ج ۵۲، ص ۲۷۸؛ {{عربی|إتّق شرّ الأصهب الأبرص!قَالَ وَ مَا اَلْأَصْهَبُ قَالَ اَلْأَبْقَعُ قُلْتُ وَ مَا اَلْأَبْقَعُ قَالَ اَلْأَبْرَصُ وَ اِتَّقِ اَلسُّفْيَانِيَّ وَ اِتَّقِ اَلشُّذَّاذَ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ.}}</ref> «از شر [[اصهب]] ابرص پرهیز کن. پرسیدند: [[اصهب]] کیست‌؟ فرمود: ابرص. پس فرمود: از شر سفیانى نیز پرهیز کن و از شرّ آن عدّه از [[آل محمد]] که شذوذ دارند برحذر باش.»<ref>ر.ک. [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۱۰۷؛ [[کامل سلیمان|سلیمان، کامل]]، [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج‏۲، ص۹۹۲ ـ ۹۹۶</ref> در این [[حدیث]]، [[اصهب]] و [[ابقع]] یک نفر معرفى شده است. در این [[حدیث]] به [[شیعیان]] [[امر]] شده تحت ‌تأثیر تبلیغات [[اصهب]] و [[ابقع]] و سفیانى و شواذّ [[آل محمد]] قرار نگیرند و به سودشان [[شمشیر]] نزنند.<ref>ر.ک. [[کامل سلیمان|سلیمان، کامل]]، [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج ۲، ص ۹۹۳؛ [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۱۰۷</ref> منظور از شواذّ [[آل محمد]] افراد تکرو، کجرو، و فرصت‏طلبى هستند که از جهت نسبت به [[اهل بیت]] {{عم}} منسوبند ولى براى به دست آوردن [[حکومت]] به ادّعاهاى دروغین متوسّل می‌شوند تا بدین وسیله افراد مذهبى و با حرارت را به طرف خود جذب کنند.<ref>ر.ک. [[کامل سلیمان|سلیمان، کامل]]، [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج‏۲، ص۹۹۲ـ۹۹۶</ref>
#همچنین حضرت فرمودند:<ref>نعمانى، محمد بن ابراهیم، الغيبة، ص۳۹۱، ب۱۴، ح۶۷؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج۵۲، ص۲۳۷؛ بشارة الاسلام، ص۱۰۲؛ الامام المهدى، ص۲۲۴؛ «نخستین سرزمینى که در آن شورش و کشتار می‌شود سرزمین شام است که سه لشکر در آن با یک دیگر نبرد می‌کنند: اصهب؛ ابقع؛ سفیانى. این سه لشکر با یک دیگر می‌جنگند، پس سفیانى با ابقع درگیر می‌شود و او را با همه سپاهیانش می‌کشد، سپس اصهب را نیز از پاى درمی‌آورد.»</ref> «فَأَوَّلُ أَرْضٍ تَخْرَبُ اَلشَّامُ ثُمَّ يَخْتَلِفُونَ عَلَى ثَلاَثِ رَايَاتٍ رَايَةِ اَلْأَصْهَبِ وَ رَايَةِ اَلْأَشْهَبِ وَ رَايَةِ اَلسُّفْيَانِيِّ فَيَلْتَقِي اَلسُّفْيَانِيُّ بِالْأَبْقَعِ فَيَقْتَتِلُونَ وَ يَقْتُلُهُ اَلسُّفْيَانِيُّ وَ مَنْ مَعَهُ وَ يَقْتُلُ اَلْأَصْهَبَ.»<ref>ر.ک. [[کامل سلیمان|سلیمان، کامل]]، [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج‏۲، ص۹۹۲ ـ ۹۹۶؛ [[نصرت‌الله آیتی|آیتی، نصرت‌الله]]، [[سفیانی از ظهور تا افول (کتاب)|سفیانی از ظهور تا افول]]، ص۲۳۴ ـ ۲۳۶</ref> و... .<ref>ر.ک. [[کامل سلیمان|سلیمان، کامل]]، [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج‏۲، ص۹۹۲ ـ ۹۹۶</ref>
*به جز این روايت که معتبر است و از درگيرى [[سفیانی]] با [[ابقع]] و [[اصهب]] گزارش می‌دهد، ساير روايات علاوه بر اينكه [[خبر]] واحدند، اسناد معتبرى نيز ندارند. بنابراين، به محتواى آنها نمی‌توان اطمينان كرد.<ref>ر.ک. [[نصرت‌الله آیتی|آیتی، نصرت‌الله]]، [[سفیانی از ظهور تا افول (کتاب)|سفیانی از ظهور تا افول]]، ص۲۳۴ ـ ۲۳۶</ref>

==پاسخ‌های دیگر==
{{یادآوری پاسخ}}
{{جمع شدن|۱. حجت الاسلام و المسلمین هاشمی شهیدی؛}}
[[پرونده:151937.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید اسدالله هاشمی شهیدی]]]]
::::::حجت الاسلام و المسلمین '''[[سید اسدالله هاشمی شهیدی]]'''، در کتاب ''«[[زمینه‌سازان انقلاب جهانی حضرت مهدی (کتاب)|زمینه‌سازان انقلاب جهانی حضرت مهدی]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«مراد از "[[ابقع]]" مردى سياه و سفيد است كه از دو جنس مختلف، و از نطفه مرد و زنى كه نژاد مختلف دارند و يكى سياه ‏چهره و گندم‏گون و از [[عرب]]، و ديگرى سفيدپوست و از نژاد غير [[عرب]] است متولّد شده، و اصالتا شامى و مردى سرسپرده و نوكر اجنبى و از پست فطرت‏ترين مردمان و مسيحى مرام، يا صهيونيست و يهودى مسلك است<ref>لسان العرب، ماده (بقع)، ج۸، ص۱۷.</ref>.
::::::بنابراين در صورتى كه حديث كتاب "بيان الائمه" واقعيت داشته و از صحّت‏ برخوردار باشد، با "افلق" تطبيق می‌كند چرا كه "افلق" نيز (شامى) و پدرش از اهل "سوريه" و مادرش (فرنگى) و از اهل فرانسه و "پاريس" است. شايد بتوان گفت: كه مقصود از [[ابقع]] و [[اصهب]] و "ابرص" و "ابلق"، همان "افلق يهودى" باشد. و البتّه اين احتمالى است كه خيلى هم نابجا نيست<ref>[[سید اسدالله هاشمی شهیدی|هاشمی شهیدی، سید اسدالله]]، [[زمینه‌سازان انقلاب جهانی حضرت مهدی (کتاب)|زمینه‌سازان انقلاب جهانی حضرت مهدی]]، ص۳۸.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۲. حجت الاسلام و المسلمین آیتی؛}}
[[پرونده:151879.jpg|بندانگشتی|100px|right|[[نصرت‌الله آیتی]]]]
::::::[[حجت الاسلام و المسلمین]] [[نصرت‌الله آیتی]] در کتاب ''«[[ سفیانی از ظهور تا افول (کتاب)| سفیانی از ظهور تا افول ]]»'' در اين باره گفته است:
::::::«‌براساس روايات [[سفيانى]] پس از قيام، به تثبيت موقعيت خود و سركوب [[مخالفان]] و ساير رقبا خواهد پرداخت.
روايتى، [[مخالفان]] [[سفيانى]] را حسنى، اموى و قيسى نام برده است<ref>بحار الانوار، ج۵۲، ص۲۷۱، ح۱۶۱ (اين حديث مرسله است).</ref>. در روايت ديگرى، [[منصور]] يمانى<ref>بحار الانوار، ج۵۲، ص۲۷۱، ح۱۶۱ (اين حديث مرسله است).</ref>، و در سه روايت، [[ابقع]]<ref>بحار الانوار، ج۵۲، ص۲۷۱، ح۱۶۱ (اين حديث مرسله است)؛ نعمانى، الغيبة، ص۳۹۱، باب۱۴، ح۶۷.</ref>، و در روايتى، [[اصهب]] از [[مخالفان]] [[سفيانى]] برشمرده شده‌‏اند كه همگى در [[جنگ]] با [[سفيانى]] شكست خواهند خورد. [[امام باقر]]{{ع}} در روايت معتبرى فرموده‌‏اند: "در اين هنگام سه [[پرچم]] با يكديگر به [[نزاع]] برمی‌‌خيزند: [[پرچم]] [[ابقع]] و [[اصهب]] و سفيانى. [[سفيانى]] با [[ابقع]] مواجه می‌شود و با يكديگر می‌‌جنگند، و [[سفيانى]] او و يارانش را می‌‌كشد. پس از آن [[اصهب]] را می‌كشد"<ref>{{عربی|" ثُمَّ يَخْتَلِفُونَ عِنْدَ ذَلِكَ عَلَى ثَلاَثِ رَايَاتٍ رَايَةِ اَلْأَصْهَبِ وَ رَايَةِ اَلْأَبْقَعِ وَ رَايَةِ اَلسُّفْيَانِيِّ فَيَلْتَقِي اَلسُّفْيَانِيُّ بِالْأَبْقَعِ فَيَقْتَتِلُونَ فَيَقْتُلُهُ اَلسُّفْيَانِيُّ وَ مَنْ تَبِعَهُ ثُمَّ يَقْتُلُ اَلْأَصْهَبَ"}}؛ نعمانى، الغيبة، ص۳۹۱، باب۱۴، ح۶۷ (درباره اعتبار اين حديث ر. ك: كتاب حاضر، ص۵۷)</ref>.
::::::به جز روايت معتبر ياد شده كه از درگيرى [[سفيانى]] با [[ابقع]] و [[اصهب]] گزارش می‌دهد، ساير روايات علاوه بر اين‏كه [[خبر]] واحدند، اسناد معتبرى نيز ندارند. بنابراين، به محتواى آنها نمی‌توان اطمينان كرد<ref>[[نصرت‌الله آیتی|آیتی، نصرت‌الله]]، [[سفیانی از ظهور تا افول (کتاب)| سفیانی از ظهور تا افول]]، ص۲۳۴ - ۲۳۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۳. آقای کامل سلیمان؛}}
[[پرونده:151955.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[کامل سلیمان]]]]
::::::آقای '''[[کامل سلیمان]]'''، در کتاب ''«[[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«در فرازهائى چند از روایاتى که از [[پیامبر خاتم|رسول اکرم]]{{صل}} و [[امامان]] [[اهل بیت]]{{عم}} رسیده، از دو تن شورشگر به عنوان‌هاى [[اصهب]] و [[ابقع]] [[گفتگو]] شده که به برخى از آنها اشاره می‌کنیم:
:::::#"هنگامى که کافرى در [[شام]] به [[هلاکت]] برسد، [[اصهب]] [[کافر]] [[قیام]] می‌کند و تسخیر مرکز ([[شام]]) بر او سخت می‌شود و طولى نمی‌کشد که او نیز کشته می‌شود و [[حکومت]] به اتراک می‌رسد و در [[شام]] گرانى پدید آید و رویدادها پشت ‏سرهم روى می‌دهد و در هر قدمى [[جنگ]] برپا می‌شود"<ref> {{عربی|" إِذَا هَلَكَ عِلْجُ بِالشَّامِ... فاذا قَامَ الْعِلْجِ الأصهب وَ عَسُرَ عَلَيْهِ الْقَلْبِ، لَمْ يَلْبَثُ حَتَّى يُقْتَلُ. فَهُنَاكَ الْمَلِكُ إِلَى التَّرْكِ... وَ يَحِلُّ بِالشَّامِ الْغَلَاءِ، وَ تُكْثِرُ الوقائع، وَ تَقُومَ الْحَرْبِ عَلَى قَدَمٍ وَ سَاقُ "}}؛ الزام النّاصب ص۲۰۴.</ref>؛ در اینجا منظور از مرکز همان [[دمشق]] است که «[[اصهب]] [[کافر]]» در آنجا هلاک می‌شود<ref>اصهب در لغت به معناى شتر سرخ‏مو، شتر سفیدى که با سرخى آمیخته، و نام چشم‌ه‏اى در میان بصره و بحرین و به معناى دشمن است و به رومیان نیز از جهت رنگ چهره و دشمنى با اسلام گفته می‌شود (لسان العرب، اقرب الموارد و مجمع البحرین). «مترجم».</ref> و آن هنگامى است که [[یهود]] از [[استیلا]] بر [[شام]] ناتوان می‌شود و رهبرشان در آنجا و یا در اثناى [[جنگ]] با آنها کشته می‌گردد. آنگاه [[حکومت]] ظاهرى به بیگانگانى می‌رسد که کشورهاى عربى و اسلامى را به ضعف می‌کشند و منابع زیرزمینى و ثروت‌هاى روى [[زمین]] آنها را به یغما می‌برند.
:::::#[[امام علی|امیر مؤمنان]]{{ع}} در این‏باره می‌فرماید:"چون این حوادث روى دهد، فتنه‌‏هایى بر آنها روى می‌دهد که هرگز یاراى مقابله با آنرا ندارند، [[آگاه]] باشید که سرآغاز آنها فتنه‏‌هاى هجرى، عطرفى، رقطى، و آخر آنها فتنه‌‏هاى سفیانى و شامى است" <ref>{{عربی| فَإِنْ كَانَ كَذَلِكَ، أَقْبَلَتْ عَلَيْهِمْ فِتَنُ لا قِبَلَ لَهُمْ بِها!. أَلَا وَ إِنَّ أَوَّلُهَا الْهَجَرِيِّ، وَ الْعِطْرَ فِي، وَ الرقطي، وَ آخِرُهَا السُّفْيَانِيُّ وَ الشَّامِيِّ }}؛ المهدى ص۱۹۴، الزام النّاصب ص۱۹۵، بشارة الاسلام ص۷۸.</ref> از این [[حدیث]] استفاده می‌شود که «هجرى» همان یمانى است که به زودى از او سخن خواهیم گفت، و «رقطى» کسیست که جامه رنگین بپوشد که طبعا با [[ابقع]] منطبق می‌شود<ref>ابقع در لغت به ابلق یعنى هر شیئ سیاه و سفید و به خصوص به کلاغ سیاهى که با سفیدى آمیخته باشد و به هر شخص پلید و به ابرص و شوره‏زار و کسیکه لباس وصله‏دار و رنگارنگ بپوشد گفته می‌شود (لسان العرب و اقرب الموارد). «مترجم».</ref> و «عطرفى» رمز شورشگرى است که نمی‌توانیم درباره‏‌اش به‏طور جزم سخن بگوئیم و در برخى [[روایات]] «قطرفى» آمده است.
:::::#[[امام صادق]]{{ع}} در این زمینه می‌فرماید: "در آن هنگام سه [[پرچم]] در [[شام]] به اهتزاز درمی‌آید که پرچم‌هاى سفیانى، [[اصهب]] و [[ابقع]] است و [[مردم]] [[شام]] زیر این سه [[پرچم]] [[نبرد]] می‌کنند"<ref>{{عربی|"وَ إِنَّ أَهْلَ الشَّامِ يَخْتَلِفُونَ عِنْدَ ذَلِكَ عَلَى ثَلَاثِ رَايَاتٍ الْأَصْهَبِ وَ الْأَبْقَعِ وَ السُّفْيَانِيِّ "}}؛ارشاد مفید ص۳۳۸، المهدى ص۱۹۶، بحار الانوار ج۵۲، ص۲۱۲، ۲۲۲، ۲۳۷.</ref>. این [[حدیث]] به روشنى دلالت می‌کند که [[خروج]] [[اصهب]] و [[ابقع]] با [[خروج]] سفیانى هم‏زمانست و طبعا مقارن [[ظهور]] [[امام مهدی|حضرت بقیّة اللّه]]{{ع}} و از نشانه‌هاى [[قرب]] [[ظهور]] خواهد بود. که بدون [[تردید]] مدّت سفیانى از روزیکه [[خروج]] کرده تا روزیکه نام و نشانى از او باقى نباشد از چهارده ماه [[تجاوز]] نمی‌کند. از [[پیامبر خاتم|رسول اکرم]]{{صل}} و [[ائمّه اطهار]]{{عم}} [[روایت]] شده که [[خروج]] [[ابقع]] در [[مصر]] و به دنبال دیده شدن ستاره دنباله‏دار و [[کسوف]] [[خورشید]] و [[خسوف]] ماه خواهد بود که همه اینها در نزدیکى [[ظهور]] روى خواهد داد. و در [[روایات]] آمده که [[اصهب]] [[کافر]] [[قیام]] نمی‌کند جز به هنگام شدّت یافتن فتنه‏‌ها و کثرت حوادث و فجایع.
:::::#[[امام باقر]]{{ع}} در این خصوص هشدار می‌دهد و می‌فرماید: "از شرّ [[اصهب]] [[ابرص]] پرهیز کن. پرسیدند: [[اصهب]] کیست؟ فرمود: [[ابقع]]. پرسیدند: [[ابقع]] کیست؟ فرمود: [[ابرص]]. سپس فرمود: از شرّ سفیانى نیز پرهیز کن و از شرّ آن عدّه از آل محمّد که شذوذ دارند برحذر باش"<ref>{{عربی|"اتَّقِ جَمْعَ الْأَصْهَبِ قُلْتُ وَ مَا الْأَصْهَبُ قَالَ الْأَبْقَعُ قُلْتُ وَ مَا الْأَبْقَعُ قَالَ الْأَبْرَصُ وَ اتَّقِ السُّفْيَانِيَّ وَ اتَّقِ الشَّرِيدَيْنِ مِنْ وُلْدِ فُلَانٍ يَأْتِيَانِ مَكَّةَ يَقْسِمَانِ بِهَا الْأَمْوَالَ يَتَشَبَّهَانِ بِالْقَائِمِ ع وَ اتَّقِ الشُّذَّاذَ مِنْ آلِ مُحَمَّد"}}؛ بحار الانوار ج۵۲ ص۲۶۹، المهدى ص۱۹۸ و بشارة الاسلام، ص۱۰۸.</ref>؛ در این [[حدیث]] [[اصهب]] و [[ابقع]] یک نفر معرّفى شده که براساس [[احادیث]] دیگر دو نفر هستند. در این [[حدیث]] به [[شیعیان]] امر شده که تحت تأثیر تبلیغات [[اصهب]] و [[ابقع]] و سفیانى و شواذّ آل محمّد قرار نگیرند، به سویشان جذب نشوند، در صفشان قرار نگیرند و به سودشان [[شمشیر]] نزنند. منظور از شواذّ [[آل محمد]]{{عم}} افراد تکرو، کجرو، و فرصت‏طلبى هستند که از جهت نسبت به اهلبیت منسوبند ولى براى به دست آوردن [[حکومت]] به ادّعاهاى دروغین متوسّل می‌شوند تا بدینوسیله افراد مذهبى و با حرارت را به طرف خود جذب کنند.
:::::#[[امام رضا]]{{ع}} در مورد فتنه‌‏هاى یادشده می‌فرماید:"از نشانه‌‏هاى [[ظهور]] آن‌حضرت ویرانى [[شام]] به هنگام برخورد سه لشگر در زیر پرچم‌هاى سفیانى و [[اصهب]] و [[ابقع]] است"<ref>{{عربی|"مِنْ عَلَامَاتِهِ أَنْ يَكُونَ خَرَابُ الشَّامِ حِينَ الْتِقَاءِ الرَّايَاتِ الثَّلَاثِ فِيهَا: اَلْأَبْقَعُ، و اَلْأَصْهَبُ، و اَلسُّفْيَانِيَّ"}}؛ غیبت نعمانى ص۱۳۳، اعلام الورى ص۴۲۸، الزام النّاصب ص۱۸۴، بحار الانوار ج۵۲، ص۲۳۷، بشارة الاسلام ص۹۴، ۱۷۵، ۱۹۲؛ الامام المهدى ص۲۳۳.</ref>؛ ویرانى [[شام]] آغاز گردیده، قسمتى از جولان در دست رژیم اشغالگر [[اسرائیل]] واقع شده و قسمت عمده [[شامات]] چون [[فلسطین]]، [[اردن]] و لبنان به‌‏طور رسمى و نیمه ‏رسمى تحت اشغال [[اسرائیل]] درآمده است. شاید [[پرچم]] [[اصهب]] باشد که بر فراز [[بیت المقدس]] به اهتزاز درآمده است و به زودى پرچم‌هاى [[ابقع]] و سفیانى به اهتزاز درآید و [[شامات]] در زیر پاهایشان ویران گردد و [[فرج]] جهانى با [[ظهور]] [[حضرت]] بقیّة اللّه روحى فداه فرا رسد.
:::::#یکى از [[اصحاب]] [[امام رضا]]{{ع}} تصوّر می‌کرد که [[امام قائم به حق]] و [[صاحب]] [[شمشیر]] که در [[آخر الزّمان]] [[قیام]] خواهد کرد آنحضرت است و در نظر داشت که از محضر [[امام رضا]]{{ع}} آنرا بپرسد. [[امام]] پیش از آنکه او سؤال کند او را به اشتباه خویش متوجّه ساخت و خطاب به او چنین فرمود: "پیش از آنکه این امر (امر [[ظهور]]) واقع شود باید سفیانى برخیزد، یمانى برخیزد، مروانى برخیزد، [[شعیب بن صالح]] برخیزد. پس چگونه می‌گوئى که این همانست"<ref>{{عربی|"قَبْلَ هَذَا اَلْأَمْرِ اَلسُّفْيَانِيُّ وَ اَلْيَمَانِيُّ وَ اَلْمَرْوَانِيُّ وَ شُعَيْبُ بْنُ صَالِحٍ فَکَيْفَ يَقُولُ هَذَا هَذَا"}}؛ غیبت نعمانى ص۱۳۳، بحار الانوار، ج۵۲، ص۲۳۳؛ بشارة الاسلام ص۱۵۹؛ منتخب الاثر ص۴۴۱.</ref>؛ یعنى اکنون که هیچکدام از این خیزش‌ها و شورشها واقع نشده چگونه می‌گوئى که این [[امام]] که در خانه‏‌اش نشسته شاید همانند [[امام]] موعودى باشد که در [[آخر الزّمان]] [[قیام]] خواهد کرد و [[جهان]] را پر از [[عدل]] و داد خواهد نمود. از ویژگی‌هاى [[امامان]] [[معصوم]]{{عم}} بود که پیش از آنکه [[مردم]] پرسش‌هاى خود را مطرح کنند پاسخ‌هاى لازم را می‌فرمودند و آنها را [[ارشاد]] می‌کردند و [[شبهات]] مذهبى‏شان را برطرف می‌کردند. از بررسى کتاب‌هایی که در شرح [[سیره]] و زندگانى آنها نوشته شده دقیقا این معنى استفاده می‌شود و نمونه‏‌هایى از آن در این کتاب گذشت. آنانکه از شاهراه [[هدایت]] [[منحرف]] شده‏‌اند و چنین امامانى را نپذیرفته‌‏اند در [[روز رستاخیز]] چه عذرى خواهند داشت، چگونه معذرت خواهند آورند از [[انکار]] امامانى که نپرسیده پاسخ می‌گفتند و آنچه می‌گفتند صددرصد به آن اعتماد داشتند و هرگز [[کشف]] خلاف نشد<ref>یکى از بارزترین معجزات امامان پاسخ دادن کتبى به پرسش‌هایى است که در دست پرسش‏کنندگان بود و به رسم آنروز مهر شده بود، از راه‌هاى دور و دراز به خدمت امامان می‌رسیدند و آن حضرت می‌فرمودند پرسش‌هاى شما را پاسخ داده‌‏ایم، چون به شهر خود باز می‌گشتند و از پرسش‌هاى خود مهر برمی‌داشتند پاسخ‌هاى آنها را در زیر آن نوشته‏شده می‌یافتند. «مترجم».</ref>. آنانکه [[مردم]] را از [[حق]] و [[حقیقت]] [[منحرف]] کردند و به سوى افرادى سوق دادند که خود به [[راهنما]] نیاز داشتند، در [[محکمه]] [[عدل]] الهى چه پاسخى خواهند داشت؟! تعبیر مروانى در این [[حدیث]] ممکن است اشاره به مصرى و یا مغربى باشد که در بخش بعدى از آن سخن خواهیم گفت و شاید اشاره به [[ابقع]] باشد.
::::::در همین مورد از [[معصومین]]{{عم}} [[روایت]] شده:"نخستین سرزمینى که در آن [[شورش]] و [[کشتار]] می‌شود سرزمین [[شام]] است که سه [[لشکر]] در آن با یکدیگر [[نبرد]] می‌کنند: ۱.[[اصهب]]؛ ۲.[[ابقع]]؛ ۳. سفیانى. این سه [[لشکر]] با یکدیگر می‌جنگند تا سفیانى با [[ابقع]] درگیر می‌شود و او را با همه سپاهیانش می‌کشد، سپس [[ابقع]] را نیز از پاى درمی‌آورد"<ref> {{عربی|"فَأَوَّلُ أَرْضٍ تَخْرَبُ اَلشَّامُ ثُمَّ يَخْتَلِفُونَ عَلَى ثَلاَثِ رَايَاتٍ رَايَةِ اَلْأَصْهَبِ وَ رَايَةِ اَلْأَشْهَبِ وَ رَايَةِ اَلسُّفْيَانِيِّ فَيَلْتَقِي اَلسُّفْيَانِيُّ بِالْأَبْقَعِ فَيَقْتَتِلُونَ وَ يَقْتُلُهُ اَلسُّفْيَانِيُّ وَ مَنْ مَعَهُ وَ يَقْتُلُ اَلْأَصْهَبَ"}}؛ غیبت نعمانى ص۱۴۹، بحار الانوار، ج۵۲، ص۲۳۷، بشارة الاسلام ص۱۰۲؛ الامام المهدى ص۲۲۴.</ref>؛ سرزمین [[شامات]] چون آتشى زیر خاکستر مهیّاى چنین حوادث خونبار است و از درگیرى قریب الوقوع [[اعراب]] و [[اسرائیل]] و منتهى شدن آن به [[جنگ]] جهانى سوّم حکایت می‌کند. چه کسى با مشاهده وضع فعلى خاورمیانه و نیروهاى نابرابر سوریّه و [[اسرائیل]]، که سوریّه با تمام تجهیزاتش لقمه‏اى در کام [[اسرائیل]] دیده می‌شود، می‌تواند پیش‏بینى کند که روزى سوریّه [[نفس]] عمیقى خواهد کشید و [[اسرائیل]] را با همه تجهیزاتش در کام خود فرو خواهد برد؟!
::::::آرى در [[احادیث]] اهلبیت از وقوع چنین حادثه‏اى سخن رفته و به‏طور جزم از چنین روزى خبر داده شده:"هنگامى که آسیاب بنى عبّاس بچرخد و پرچمداران، پرچم‌هاى‏ خود را بر زیتونهاى [[شام]] بیاویزند، [[خداوند]] [[اصهب]] را هلاک می‌کند و همه سپاهیانش را به دست آنها نابود می‌سازد و آنگاه پسر [[هند]] جگرخواره بر فراز [[منبر]] [[دمشق]] می‌نشیند"<ref>{{عربی|" إِذَا دَارَتِ رَحَا بَنِي الْعَبَّاسِ، وَ رَبَطَ أَصْحَابِ الرَّايَاتُ السُّودُ خُيُولُهُمْ بِزِيْتُونِ الشَّامِ، وَ يُهْلِكَ اللَّهُ لَهُمْ الأصهب وَ يَقْتُلُهُ وَ عَامَّةَ أَهْلَ بَيْتِهِ عَلَى أَيْدِيهِمْ... وَ يَجْلِسُ ابْنَ آكِلَةِ الْأَكْبَادِ عَلَى مِنْبَرِ دِمَشْقَ إِذَا دَارَتِ رَحًى بَنَى الْعَبَّاسِ، وَ رَبَطَ أَصْحَابِ الرَّايَاتِ خُيُولُهُمْ بزيتون الشَّامِ، يُهْلِكُ اللَّهُ لَهُمْ الأصهب وَ يَقْتُلُهُ وَ عَامَّةَ أَهْلَ بَيْتِهِ عَلَى أَيْدِيهِمْ... وَ يَجْلِسُ ابْنَ آكِلَةِ الْأَكْبَادِ عَلَى مِنْبَرِ دِمَشْقَ "}}؛ الحاوى للفتاوى، ج۲، ص۱۴۱.</ref>. در این [[حدیث]] به صراحت از پیروزى [[سپاه]] سفیانى بر [[سپاه]] [[اصهب]] خبر داده شده است و این بعد از جنگهائى است که در [[عراق]] روى می‌دهد»<ref>[[کامل سلیمان|سلیمان، کامل]]، [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج‏۲، ص۹۹۲-۹۹۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۴. آقای تونه‌ای (پژوهشگر معارف مهدویت)؛}}
[[پرونده:13681078.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[مجتبی تونه‌ای]]]]
::::::آقای '''[[مجتبی تونه‌ای]]'''، در کتاب ''«[[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«[[ابقع]] در لغت به ابلق یعنی هر شیء سیاه و سفید و به خصوص به کلاغ سیاهی که با سفیدی آمیخته باشد و به هر شخص پلید و به ابرص و شوره‌زار و کسی که لباس وصله‌دار و رنگارنگ بپوشد، گفته می‌شود<ref>لسان العرب (به نقل از روزگار رهایى، ج ۲، ص ۹۹۷). </ref>. از [[پیامبر خاتم|رسول اکرم]] {{صل}} و [[ائمه اطهار]] {{عم}} [[روایت]] شده که [[خروج]] [[ابقع]] در [[مصر]] و به دنبال دیده شدن [[ستاره دنباله‌دار]] و [[کسوف]] خورشید و خسوف ماه خواهد بود که همه این‌ها در نزدیکی [[ظهور]] روی خواهد داد<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۹۹۳. </ref>.
::::::"[[اصهب]]" و "[[ابقع]]" دو [[رهبر]] مخالف سفیانى هستند که [[سفیانى]] بر آن‌ها پیروز شده و بر منطقه تسلط‍‌ مى‌یابد. [[روایات]] بسیارى به صورت [[متواتر]] رسیده که حاکى از درگیرى بزرگ سفیانى با آنان در [[قرقیسیا]]، واقع در مرز سوریه، عراق و ترکیه مى‌باشد. این نبرد از جنگ‌هاى بزرگ است که از پیش وعده داده شده، و انگیزه آن درگیرى و کشمکش بر سر گنجى است که در مجراى نهر [[فرات]] و یا نزدیک آن [[کشف]] مى‌شود<ref>عصر ظهور، على کورانى، ص ۶۲. </ref>. در [[روایات]] آمده که [[اصهب]] [[کافر]] [[قیام]] نمى‌کند، جز به هنگام شدت یافتن فتنه‌ها و کثرت حوادث و فجایع<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۹۹۳</ref>. [[امام باقر]] {{ع}} نیز مى‌فرماید: از شر [[اصهب]] ابرص پرهیز کن. پرسیدند: [[اصهب]] کیست‌؟ فرمود: ابرص. پس فرمود: از شر سفیانى نیز پرهیز کن و از شرّ آن عدّه از [[آل محمد]] که شذوذ دارند برحذر باش<ref>بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۷۰ و ج ۵۲، ص ۲۷۸</ref>. در این [[حدیث]]، [[اصهب]] و [[ابقع]] یک نفر معرفى شده که براساس [[احادیث]] دیگر، دو نفر هستند. در این [[حدیث]] به [[شیعیان]] [[امر]] شده که تحت‌تأثیر تبلیغات [[اصهب]] و [[ابقع]] و [[سفیانى]] و شواذّ [[آل محمد]] قرار نگیرند و به سودشان [[شمشیر]] نزنند<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۹۹۳.</ref>»<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۱۰۷.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

== پرسش‌های وابسته ==
{{پرسمان خروج سفیانی}}
==منبع‌شناسی جامع مهدویت==
{{پرسش‌های وابسته}}
{{ستون-شروع|3}}
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های مهدویت|کتاب‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های مهدویت|مقاله‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های مهدویت|پایان‌نامه‌شناسی مهدویت]].
{{پایان}}
{{پایان}}

==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}

[[رده:مهدویت]]
[[رده:پرسش‌]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:(اث): پرسش‌هایی با ۴ پاسخ]]
[[رده:(اث): پرسش‌های مهدویت با ۴ پاسخ]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]

آیا دجال همان سفیانی است؟ (پرسش)

2019-08-01T12:12:13Z

Loni: /* پاسخ جامع اجمالی */

{{پرسش غیرنهایی}}
{{جعبه اطلاعات پرسش
| موضوع اصلی = [[مهدویت (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت]]
| موضوع فرعی = آیا [[دجال]] همان [[سفیانی]] است؟
| تصویر = 7626626268.jpg
| اندازه تصویر = 200px
| مدخل بالاتر = [[مهدویت]] / [[مقدمات ظهور امام مهدی]] / [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]] / [[خروج سفیانی]]
| مدخل اصلی =
| مدخل وابسته =
| پاسخ‌دهنده =
| پاسخ‌دهندگان = 4 پاسخ
}}
'''آیا [[دجال]] همان [[سفیانی]] است؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این [[سؤال]] و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==
* [[سفیانی]] و [[دجال]] چه تفاوت‌هایی دارند؟

== پاسخ جامع اجمالی==
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="border-right-style: solid; border-right-color: #FFCC33; background-color: #FFF1B9; font-size: 100%;">* ''<sub>پاسخ جامع به این پرسش، برگرفته از تمامی پاسخ‌ها ودیدگاه‌های متفرقه اندیشمندان و نویسندگانی است که تصویر و متن سخنان آنان در ذیل دیده می‌شود:</sub>''</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
{|style="text-align: center; background-color:##fff; width:40%; border-radius:0px; align:left !important; margin:left"
|-
|[[پرونده:1368171.jpg|80px]]||[[پرونده:مکارم شیرازی.jpg|80px]]||[[پرونده:7474646.jpg|80px]]||[[پرونده:151931.jpg|80px]]
|-
|<sub>[[سید محمد صدر|صدر]]</sub>||<sub>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]]</sub>||<sub>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی]]</sub>||<sub>[[حیدر کامل|کامل]]</sub>
|-
|}
===احتمال یکی بودن [[سفیانی]] و [[دجال]] و ناسازگاری آن با [[ظاهر]] روایات===
*گاهی چنین به ذهن می‌‏رسد، ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یک نفر باشند مخصوصا اگر سختگیری در بررسی [[سند روایات]] رعایت نشود و جزئیات [[اوصاف]]، نادیده گرفته شود. آنچه از مجموع [[روایات]] به دست می‏‌آید این است که هر دو عنوان گویای فردی [[منحرف]] از [[اسلام]] است که عامل ترویج [[فساد]] در [[جامعه اسلامی]] هستند. این احتمال چندان هم دور نیست و می‌‏توان این احتمال را بدین جهت تأیید کرد. در کتب [[عامه]] تمام این خصوصیات در شخصی به نام [[دجال]] و در کتب [[شیعه]] در شخصی به [[نام سفیانی]] جمع است، بنابراین امکان این مسأله هست، هر دو اسم مربوط به یک شخص باشد که هر مذهبی از دیدگاه خاصی به او نگریسته است.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>
*ولی این احتمال نه با [[ظاهر روایات]] سازگار است، و نه دلیلی وجود دارد بر اینکه به صورت رمزی خواسته‏‌اند این مطلب را بگویند؛ زیرا هر یک سمبل و رمز یک حرکت مخصوصی هستند؛ [[دجال]] سمبل حرکت انحرافی از [[اسلام]] و بر اثر شهوات به سوی [[کفر]] رفتن است، ولی [[سفیانی]] سمبل [[شبهات]] و اضطراب‌های داخلی در [[جامعه اسلامی]] است و اینها دو حرکت مستقل هستند، گرچه در برخی جهات نتیجه حرکت آنها از نظر [[مخالفت]] با [[اسلام]] یکی است،<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref> یعنی در واقع یک موضع دارند در دو چهره مختلف.<ref>ر.ک. [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]، ص ۱۸۰ ـ ۱۸۵</ref>
*اما از جهت [[مخالفت]] با [[ظاهر روایات]] از دو نظر سازگار نیست:<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>
#در صورتی که سخت‌گیری سندی رعایت شود، و خصوصیات و ویژگی‌ها کنار گذاشته شود، مسلم است این دو اسم [[ظهور روایت|ظهور]] در دو نفر دارند، گرچه خصوصیات آنها دانسته نشود. اگر شخص واحدی بودند در [[اخبار]] و [[روایات]] به یک عبارت از او اسم برده می‌‏شد.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>
#اگر سخت‌گیری سندی نادیده گرفته شود و خصوصیات و ویژگی‌های وارده در [[روایات]] پذیرفته شود، باز تفاوت بین این دو نفر واضح ‌‏تر و روشن تر است.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>

===تفاوت های [[دجال]] و سفیانی===
*مهم‌ترین تفاوت‌های [[دجال]] و [[سفیانی]] با توجه به [[روایات]] عبارتند از:
#[[دجال]] دارای [[عمری]] طولانی است، ولی [[سفیانی]] [[عمر]] درازی ندارد.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref> حتی [[اهل سنت]] قائلند، [[دجال]] از زمان [[پیامبر اکرم]](صلی الله علیه و آله) تاکنون زنده است.<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸</ref>
#[[دجال]] به نام فرزند صائد و [[سفیانی]] به نام [[عثمان بن عنبسه]] خوانده می‌‏شود.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref>
#[[سفیانی]] دارای نسب و قبیله مشخص و معینی است، و از نسل خالد بن [[یزید]] بن [[معاویه]] و از نوادگان [[ابوسفیان]] است، اما [[دجال]] از این جهت مبهم است.<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref>
#[[دجال]] ادعای خدائی و [[ربوبیت]] دارد، ولی [[سفیانی]] چنین ادعائی ندارد.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref> و ... .<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶؛ [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]، ص ۱۸۰ ـ ۱۸۵</ref>
*با در نظر گرفتن تفاوت‌های مذکور اگر بخواهیم عبارات مربوط به [[دجال]] و [[سفیانی]] را رمزی بگیریم، و آنها را سمبل حرکت انحرافی بدانیم، این تفاوت‌ها گویای دو حرکت کاملاً مستقل و جدای از هم خواهند بود.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>

==پاسخ‌های دیگر==
{{یادآوری پاسخ}}
{{جمع شدن|۱. آیت‌الله صدر؛}}
[[پرونده:1368171.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید محمد صدر]]]]
::::::[[آیت‌ الله]] شهید '''[[سید محمد صدر]]''' در کتاب ''«[[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]»'' در این‌باره گفته‌ است:
::::::«گاهی چنین به ذهن می‌‏رسد که ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یک نفر باشند مخصوصا اگر سختگیری سندی را رعایت کنیم و جزئیات [[اوصاف]] را نادیده بگیریم. آنچه از مجموع [[روایات]] به دست می‏‌آید آن است که هر دو عنوان گویای فردی [[منحرف]] از [[اسلام]] است که عامل ترویج [[فساد]] در [[جامعه اسلامی]] است؛ و این احتمال چندان هم دور نیست. و می‌‏توانیم این احتمال را از این جهت تأیید کنیم که در کتب [[عامه]] تمام این خصوصیات در شخصی به نام [[دجال]] و در کتب [[شیعه]] در شخصی به نام [[سفیانی]] جمع است، بنابراین امکان این مسأله هست که هر دو اسم مربوط به یک شخص باشد، که هر مذهبی از دیدگاه خاصی به او نگریسته است. ولی این احتمال نه با [[ظاهر]] [[روایات]] سازگار است، و نه دلیلی داریم بر این که به صورت رمزی خواسته‏‌اند این مطلب را بگویند؛ زیرا هر یک سمبل و رمز یک حرکت مخصوصی می‏‌باشند؛ [[دجال]] سمبل حرکت انحرافی از [[اسلام]] و بر اثر شهوات به سوی [[کفر]] رفتن است، ولی [[سفیانی]] سمبل [[شبهات]] و اضطراب‌های داخلی در [[جامعه اسلامی]] است؛ و اینها دو حرکت مستقل می‌‏باشند گرچه در برخی جهات نتیجه حرکت آنها از نظر [[مخالفت]] با [[اسلام]] یکی می‌‏شود.
::::::و اما از جهت [[مخالفت]] با [[ظاهر]] [[روایات]] از دو نظر سازگار نیست:
:::::*'''اول:''' در صورتی که سخت‌گیری سندی را رعایت کنیم، و خصوصیات و ویژگی‌ها را کنار بگذاریم مسلم است که این دو اسم [[ظهور]] در دو نفر دارند، گرچه خصوصیات آنها را ندانیم و اگر شخص واحدی بودند در [[اخبار]] و [[روایات]] به یک عبارت از او اسم برده می‌‏شد.
:::::*'''دوم:''' اگر سختگیری سندی را نادیده بگیریم و خصوصیات و ویژگی‌های وارده در [[روایات]] را قبول کنیم، باز تفاوت و فرق بین این دو نفر واضح‌‏تر و روشنتر است. مهمترین تفاوت‌های بین آن دو به طوری که در متن [[روایات]] آمده بود بدین قرار بود:
:::::#[[دجال]] دارای [[طول عمر]] بود، ولی [[سفیانی]] [[عمر]] درازی نداشت.
:::::#[[دجال]] به نام فرزند صائد و [[سفیانی]] به نام [[عثمان بن عنبسه]] خوانده می‌‏شود.
:::::#[[سفیانی]] از فرزندان [[ابو سفیان]] بود، و [[دجال]] از اولاد او نبود.
:::::#[[دجال]] ادعای خدائی می‌‏کند، ولی [[سفیانی]] چنین ادعائی ندارد.
:::::#[[دجال]] [[کافر]] است ولی درباره [[سفیانی]] عبارت صریحی که بر کفرش [[دلالت]] کند نداریم؛ اگر نگوئیم که [[ظاهر]] عبارات [[دلالت]] بر [[مسلمان]] بودن او می‏‌کند.
:::::#[[دجال]] همه جا را می‏‌گیرد و به همه سرزمین‌ها به جز [[مکه]] و [[مدینه]] حکومتش را گسترش می‌‏دهد، و [[ظاهر]] این عبارت می‌‏فهماند که حکومتش از [[حکومت]] [[سفیانی]] گسترده‏تر است.
:::::#[[دجال]] [[اعور]] است؛ ولی [[سفیانی]] چشمانش سالم و صحیح است. با در نظر گرفتن تفاوت‌های مذکور اگر بخواهیم عبارات مربوط به [[دجال]] و [[سفیانی]] را رمزی بگیریم، و آنها را سمبل حرکت انحرافی بدانیم، این تفاوت‌ها گویای دو حرکت کاملا مستقل و جدای از هم خواهند بود<ref>[[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱-۶۵۳.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}
{{جمع شدن|۲. آیت‌الله مکارم شیرازی؛}}
[[پرونده:مکارم شیرازی.jpg|بندانگشتی|100px|right|[[ناصر مکارم شیرازی]]]]
::::::[[آیت‌الله]] [[ناصر مکارم شیرازی]] در کتاب ''«[[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]»'' در اين باره گفته است:
::::::«تفاوتی که "[[سفیانی]]" با "[[دجال]]" دارد شاید بیشتر در این است که [[دجال]] از طریق حیله و تزویر و فریب، برنامه‌های شیطانی خود را پیاده می‌کند، امّا [[سفیانی]] از طریق استفاده از [[قدرت]] تخریبی وسیع خود این [[کار]] را انجام می‌دهد؛ همانگونه که در [[اخبار]] آمده است که او نقاط آبادی از روی [[زمین]] را زیر [[پرچم]] خود قرار خواهد داد<ref>بحارالانوار، ج۵۲، ص ۲۶.</ref> که نظیر آن را در [[حکومت]] [[ابوسفیان]] و [[معاویه]] و [[یزید]] در [[تاریخ]] خوانده‌ایم. هیچ مانعی ندارد که [[سفیانی]] [[آخر زمان]] که در برابر مصلح بزرگ جهانی "[[مهدی]]" [[قیام]] می‌کند از نواده‌های [[ابوسفیان]] باشد و شجره‌نامه و نسبش به او منتهی گردد، همانطور که در [[اخبار]] آمده است؛ ولی مهمتر از مسأله نسب این است که برنامه‌های او و [[صفات]] و مشخّصات و تلاشها کوششهایش همه مانند [[ابوسفیان]] است و روشی همسان او دارد. و این "[[سفیانی]]" مانند همه ابوسفیانها و همه سفیانیهای دیگر، سرانجام در برابر جنبش [[انقلاب جهانی]] [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} به زانو در خواهد آمد و تلاشها و کوششها و نقشه هایش نقش بر [[آب]] خواهد شد. از همه مهمتر آن است که باید [[مردم]] "دجّال‌ها" و "سفیانی‌ها" را بشناسانند. این سفیانی‌ها گذشته از نشانه‌هایی که قبلا گفتیم نشانه دیگری نیز دارند که نمونه‌اش در [[تاریخ اسلام]] بروشنی دیده می‌شود، و آن این که: صلحا و شایستگان را از صحنه اجتماع کنار می‌زنند و افراد ناصالح و مطرود را به جای آنها قرار می‌دهند. "[[بیت المال]]" را چنانکه در [[حکومت]] دودمان [[ابوسفیان]] آمده میان حواشی و طرفداران خود تقسیم می‌کنند؛ طرفدار انواع تبعیض‌ها، تحمیق‌ها و پراکندگی‌ها هستند و با این مشخّصات می‌توان آنها را [[شناخت]] و شناساند. "دجّال‌ها" صفوف ضدّ انقلابی مرموز را تشکیل می‌دهند، و "سفیانی‌ها" صفوف ضدّ انقلابی آشکارا، و هر دو، در واقع یک موضع دارند در دو چهره مختلف، و تا صفوف آنها در هم شکسته نشود تضمینی برای "پیشرفت" و "بقای" [[انقلاب]] نیست»<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]، ص ۱۸۰ -۱۸۵.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۳. آیت‌الله طبسی؛}}
[[پرونده:7474646.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[نجم‌الدین طبسی]]]]
::::::[[آیت‌الله]] [[نجم‌الدین طبسی]] در کتاب ''«[[سفیانی (کتاب)|سفیانی ]]»'' در اين‌باره گفته است:
::::::«تنها [[آیت‌الله]] [[سید محمد صدر]] به عنوان احتمال، این موضوع را مطرح کرده که گاهی به ذهن خطور می‌کند: ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یکی باشند: به خصوص اگر ویژگی‌ها و شرایط سندی را نادیده بگیریم. البته ایشان خود نیز این احتمال را تضعیف کرده و می‌گوید: این احتمال با [[ظاهر]] [[روایات]] نمی‌سازد<ref>الغیبة الکبری، ص ۵۲۴.</ref>.
::::::از دیدگاه ما نیز این احتمال صحیح نیست، زیرا این دو با یکدیگر تفاوتی اساسی و ماهوی دارند، زیرا:
::::#[[سفیانی]] [[ناصبی]] است؛ ولی در مورد [[دجال]] چنین مطلبی نداریم؛
::::#[[دجال]] دارای [[عمری]] طولانی است؛ ولی درباره [[سفیانی]] چنین چیزی نیست؛
::::#[[سفیانی]] دارای نسب و قبیله مشخص و معینی است، - و از نسل [[خالد بن یزید بن معاویه]] است - اما [[دجال]] از این جهت مبهم است؛
::::#[[دجال]] ادعای [[ربوبیت]] دارد؛ ولی [[سفیانی]] چنین ادعایی ندارد؛
::::#[[دجال]] قبل از [[اسلام]] نیز در کتب [[ادیان]] مطرح بوده؛ ولی [[سفیانی]] مطرح نبوده است. بنابراین [[دجال]] و [[سفیانی]] نمی‌توانند یک نفر باشند»<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[تا ظهور ج۱ (کتاب)|تا ظهور]]، ج۱، ص ۳۷۵-۳۷۶.</ref>.
:::::*برخی تفاوت‌ها عبارت‌اند از:
:::::*'''اول:''' {{عربی|"ان الدجال یفترض فیه طول العمر، دون السفیانی"}}؛ «راجع به [[دجال]]، طولانی بودن [[عمر]] او فرض شده است، بر خلاف [[سفیانی]]»؛ حتی [[اهل سنت]] قائلند که [[دجال]] از زمان [[پیامبر اکرم]] تا کنون زنده است و ما در [[مقام]] [[احتجاج]] با [[اهل سنت]] که [[منکر]] طولانی بودن [[عمر]] [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} می‌باشند، از این [[اعتقاد]] آن‌ها بااهل [[سنت]] محاجه می‌کنیم.
:::::*'''دوم:''' {{عربی|"ان الدجال یدعی بابن صائد و السفیانی یدعی بعثمان‌بن‌عنبسه"}}؛ «[[دجال]] و [[سفیانی]] هر کدام اسمی جداگانه دارند: [[دجال]] را ابن صائد گوید و [[سفیانی]] را عثمان‌بن‌عنبسه».
:::::*'''سوم:''' {{عربی|"ان السفیانی من أولاد أبی سفیان دون الدجال"}}؛ «[[سفیانی]] از نوادگان [[ابوسفیان]] است در حالی که [[دجال]] چنین نمی‌باشد».
:::::*'''چهارم:''' {{عربی|"ان الدجال یدعی الربوبیة، دون السفیانی"}}؛ «[[دجال]] ادعای ربوبت می‌کند؛ ولی [[سفیانی]] چنین ادعایی نمی‌کند».
:::::*'''پنجم:''' {{عربی|"انّ الدجال کافر و أما السفیانی فلا نص فی الاخبار یدل علی ذلک، إن لم یکن الظاهر کونه مسلماً"}}؛ «[[دجال]] [[کافر]] است؛ ولی روایتی در مورد [[کافر]] بودن [[سفیانی]] نیامده است».
:::::*'''ششم:''' {{عربی|"ان الدجال یملک کل قریة و یهبط کل وادی، ما عدا مکة و مدینة و ظاهر ذلک أن حرکته أوسع من حرکة السفیانی علی سعتها"}}؛ «[[دجال]] تمام [[دنیا]] غیر از [[مکه]] و [[مدینه]] را تحت پوشش خود قرار می‌دهد؛ بر خلاف [[سفیانی]] که فعالیت او به چند کشور منحصر است».
:::::*'''هفتم:''' {{عربی|"ان الدجال اعورالعینین؛ واماالسفیانی فهوذوعینین سلیمتین"}}؛ «[[دجال]] لوچ دوچشم است؛ ولی هردوچشم [[سفیانی]] سالم است». هرچند زشت رو وخشن و بدقیافه می‌باشد<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی ]]، ص۱۰۸.</ref>.
:::::*«تنها [[آیت‌الله]] [[سید محمد صدر]] به عنوان احتمال، این موضوع را مطرح کرده که گاهی به ذهن خطور می‌کند: ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یکی باشند: به خصوص اگر ویژگی‌ها و شرایط سندی را نادیده بگیریم. البته ایشان خود نیز این احتمال را تضعیف کرده و می‌گوید: این احتمال با [[ظاهر]] [[روایات]] نمی‌سازد<ref>الغیبة الکبری، ص ۵۲۴.</ref>.
::::::از دیدگاه ما نیز این احتمال صحیح نیست، زیرا این دو با یکدیگر تفاوتی اساسی و ماهوی دارند، زیرا:
::::#[[سفیانی]] [[ناصبی]] است؛ ولی در مورد [[دجال]] چنین مطلبی نداریم؛
::::#[[دجال]] دارای [[عمری]] طولانی است؛ ولی درباره [[سفیانی]] چنین چیزی نیست؛
::::#[[سفیانی]] دارای نسب و قبیله مشخص و معینی است، - و از نسل [[خالد بن یزید بن معاویه]] است - اما [[دجال]] از این جهت مبهم است؛
::::#[[دجال]] ادعای [[ربوبیت]] دارد؛ ولی [[سفیانی]] چنین ادعایی ندارد؛
::::#[[دجال]] قبل از [[اسلام]] نیز در کتب [[ادیان]] مطرح بوده؛ ولی [[سفیانی]] مطرح نبوده است. بنابراین [[دجال]] و [[سفیانی]] نمی‌توانند یک نفر باشند»<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[تا ظهور ج۱ (کتاب)|تا ظهور]]، ج۱، ص ۳۷۵-۳۷۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۴. آقای حیدر کامل؛}}
[[پرونده:151931.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[حیدر کامل]]]]
::::::آقای '''[[حیدر کامل ]]'''، در کتاب ''«[[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«تعبیر [[دجال]] از منابع [[اهل سنت]] و تعبیر [[سفیانی]] از منابع [[امامیه]] گرفته شده است و این احتمال هست که هر دو، تعبیری از یک فرد واحد باشد که افراد هر [[مذهب]] از زاویه [[دید]] خود به آن نگریسته‌اند.
::::::مهم‌ترین تفاوت‌های بین آنها بر حسب اخباری که ما شنیده‌ایم، به شرح زیر است.
:::::#[[طول عمر]]، فقط در مورد [[دجال]] فرض شده است و نه [[سفیانی]]؛
:::::#[[دجال]]، [[ابن صائد]] نامیده می‌شود و [[سفیانی]]، [[عثمان بن عنبسه]]؛
:::::#[[سفیانی]] از فرزندان [[ابی سفیان]] است؛ اما [[دجال]] نیست؛
:::::#[[دجال]] ادعای [[ربوبیت]] دارد؛ ولی [[سفیانی]] ندارد؛
:::::# [[دجال]] [[کافر]] است، ولی در مورد [[سفیانی]]، نصی در [[اخبار]]، مبنی بر [[کفر]] او وجود ندارد؛ هر چند از [[ظواهر]] [[امر]] هم بر نمی‌آید که [[مسلمان]] باشد؛
:::::#[[دجال]]، هر قریه‌ای را [[تصرف]] می‌کند و به هر وادی جز [[مکه]] و [[مدینه]] فرو می‌آید و ظاهراً حرکت او گسترده‌تر از [[سفیانی]] است؛ با توجه به وسعت سرزمین‌هایی که به آنها می‌رسد؛
:::::#[[دجال]] یک چشم است؛ اما دو چشم [[سفیانی]] سالم است. البته ممکن است این تفاوت‌ها غالباً به لحاظ جنس عام رمز گونه آنها، بر اساس آنچه اشاره نمودیم، باشد»<ref>[[حیدر کامل]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]]، ص ۲۴۵-۲۴۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

==پرسش‌های وابسته==
{{پرسمان خروج سفیانی}}
==منبع‌شناسی جامع مهدویت==
{{پرسش‌های وابسته}}
{{ستون-شروع|3}}
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های مهدویت|کتاب‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های مهدویت|مقاله‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های مهدویت|پایان‌نامه‌شناسی مهدویت]].
{{پایان}}
{{پایان}}

==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}

[[رده:مهدویت]]
[[رده:پرسش‌]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:(اث): پرسش‌هایی با ۴ پاسخ]]
[[رده:(اث): پرسش‌های مهدویت با ۴ پاسخ]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]

عثمان بن عنبسه

2019-08-01T12:09:26Z

Loni: تغییر هدف تغییرمسیر از دجال به سفیانی

#تغییر_مسیر [[سفیانی]]

عثمان بن عنبسه

2019-08-01T12:08:52Z

Loni: تغییرمسیر به دجال

#تغییر_مسیر [[دجال]]

آیا دجال همان سفیانی است؟ (پرسش)

2019-08-01T12:07:51Z

Loni: /* احتمال یکی بودن سفیانی و دجال و ناسازگاری آن با ظاهر روایات */

{{پرسش غیرنهایی}}
{{جعبه اطلاعات پرسش
| موضوع اصلی = [[مهدویت (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت]]
| موضوع فرعی = آیا [[دجال]] همان [[سفیانی]] است؟
| تصویر = 7626626268.jpg
| اندازه تصویر = 200px
| مدخل بالاتر = [[مهدویت]] / [[مقدمات ظهور امام مهدی]] / [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]] / [[خروج سفیانی]]
| مدخل اصلی =
| مدخل وابسته =
| پاسخ‌دهنده =
| پاسخ‌دهندگان = 4 پاسخ
}}
'''آیا [[دجال]] همان [[سفیانی]] است؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این [[سؤال]] و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==
* [[سفیانی]] و [[دجال]] چه تفاوت‌هایی دارند؟

== پاسخ جامع اجمالی==
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="border-right-style: solid; border-right-color: #FFCC33; background-color: #FFF1B9; font-size: 100%;">* ''<sub>پاسخ جامع به این پرسش، برگرفته از تمامی پاسخ‌ها ودیدگاه‌های متفرقه اندیشمندان و نویسندگانی است که تصویر و متن سخنان آنان در ذیل دیده می‌شود:</sub>''</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
{|style="text-align: center; background-color:##fff; width:40%; border-radius:0px; align:left !important; margin:left"
|-
|[[پرونده:1368171.jpg|80px]]||[[پرونده:مکارم شیرازی.jpg|80px]]||[[پرونده:7474646.jpg|80px]]||[[پرونده:151931.jpg|80px]]
|-
|<sub>[[سید محمد صدر|صدر]]</sub>||<sub>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]]</sub>||<sub>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی]]</sub>||<sub>[[حیدر کامل|کامل]]</sub>
|-
|}
===احتمال یکی بودن [[سفیانی]] و [[دجال]] و ناسازگاری آن با [[ظاهر]] روایات===
*گاهی چنین به ذهن می‌‏رسد، ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یک نفر باشند مخصوصا اگر سختگیری در بررسی [[سند روایات]] رعایت نشود و جزئیات [[اوصاف]]، نادیده گرفته شود. آنچه از مجموع [[روایات]] به دست می‏‌آید این است که هر دو عنوان گویای فردی [[منحرف]] از [[اسلام]] است که عامل ترویج [[فساد]] در [[جامعه اسلامی]] هستند. این احتمال چندان هم دور نیست و می‌‏توان این احتمال را بدین جهت تأیید کرد. در کتب [[عامه]] تمام این خصوصیات در شخصی به نام [[دجال]] و در کتب [[شیعه]] در شخصی به [[نام سفیانی]] جمع است، بنابراین امکان این مسأله هست، هر دو اسم مربوط به یک شخص باشد که هر مذهبی از دیدگاه خاصی به او نگریسته است.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>
*ولی این احتمال نه با [[ظاهر]] [[روایات]] سازگار است، و نه دلیلی وجود دارد بر اینکه به صورت رمزی خواسته‏‌اند این مطلب را بگویند؛ زیرا هر یک سمبل و رمز یک حرکت مخصوصی هستند؛ [[دجال]] سمبل حرکت انحرافی از [[اسلام]] و بر اثر شهوات به سوی [[کفر]] رفتن است، ولی [[سفیانی]] سمبل [[شبهات]] و اضطراب‌های داخلی در [[جامعه اسلامی]] است و اینها دو حرکت مستقل هستند، گرچه در برخی جهات نتیجه حرکت آنها از نظر [[مخالفت]] با [[اسلام]] یکی است،<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref> یعنی در واقع یک موضع دارند در دو چهره مختلف.<ref>ر.ک. [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]، ص ۱۸۰ ـ ۱۸۵</ref>
*اما از جهت [[مخالفت]] با [[ظاهر]] [[روایات]] از دو نظر سازگار نیست:<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>
#در صورتی که سخت‌گیری سندی رعایت شود، و خصوصیات و ویژگی‌ها کنار گذاشته شود، مسلم است این دو اسم [[ظهور]] در دو نفر دارند، گرچه خصوصیات آنها دانسته نشود. اگر شخص واحدی بودند در [[اخبار]] و [[روایات]] به یک عبارت از او اسم برده می‌‏شد.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>
#اگر سخت‌گیری سندی نادیده گرفته شود و خصوصیات و ویژگی‌های وارده در [[روایات]] پذیرفته شود، باز تفاوت بین این دو نفر واضح ‌‏تر و روشن تر است.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>

===تفاوت های [[دجال]] و سفیانی===
*مهم‌ترین تفاوت‌های [[دجال]] و [[سفیانی]] با توجه به [[روایات]] عبارتند از:
#[[دجال]] دارای [[عمری]] طولانی است، ولی [[سفیانی]] [[عمر]] درازی ندارد.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref> حتی [[اهل سنت]] قائلند، [[دجال]] از زمان [[پیامبر اکرم]](صلی الله علیه و آله) تاکنون زنده است.<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸</ref>
#[[دجال]] به نام فرزند صائد و [[سفیانی]] به نام [[عثمان بن عنبسه]] خوانده می‌‏شود.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref>
#[[سفیانی]] دارای نسب و قبیله مشخص و معینی است، و از نسل خالد بن [[یزید]] بن [[معاویه]] و از نوادگان [[ابوسفیان]] است، اما [[دجال]] از این جهت مبهم است.<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref>
#[[دجال]] ادعای خدائی و [[ربوبیت]] دارد، ولی [[سفیانی]] چنین ادعائی ندارد.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref> و ... .<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶؛ [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]، ص ۱۸۰ ـ ۱۸۵</ref>
*با در نظر گرفتن تفاوت‌های مذکور اگر بخواهیم عبارات مربوط به [[دجال]] و [[سفیانی]] را رمزی بگیریم، و آنها را سمبل حرکت انحرافی بدانیم، این تفاوت‌ها گویای دو حرکت کاملاً مستقل و جدای از هم خواهند بود.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>

==پاسخ‌های دیگر==
{{یادآوری پاسخ}}
{{جمع شدن|۱. آیت‌الله صدر؛}}
[[پرونده:1368171.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید محمد صدر]]]]
::::::[[آیت‌ الله]] شهید '''[[سید محمد صدر]]''' در کتاب ''«[[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]»'' در این‌باره گفته‌ است:
::::::«گاهی چنین به ذهن می‌‏رسد که ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یک نفر باشند مخصوصا اگر سختگیری سندی را رعایت کنیم و جزئیات [[اوصاف]] را نادیده بگیریم. آنچه از مجموع [[روایات]] به دست می‏‌آید آن است که هر دو عنوان گویای فردی [[منحرف]] از [[اسلام]] است که عامل ترویج [[فساد]] در [[جامعه اسلامی]] است؛ و این احتمال چندان هم دور نیست. و می‌‏توانیم این احتمال را از این جهت تأیید کنیم که در کتب [[عامه]] تمام این خصوصیات در شخصی به نام [[دجال]] و در کتب [[شیعه]] در شخصی به نام [[سفیانی]] جمع است، بنابراین امکان این مسأله هست که هر دو اسم مربوط به یک شخص باشد، که هر مذهبی از دیدگاه خاصی به او نگریسته است. ولی این احتمال نه با [[ظاهر]] [[روایات]] سازگار است، و نه دلیلی داریم بر این که به صورت رمزی خواسته‏‌اند این مطلب را بگویند؛ زیرا هر یک سمبل و رمز یک حرکت مخصوصی می‏‌باشند؛ [[دجال]] سمبل حرکت انحرافی از [[اسلام]] و بر اثر شهوات به سوی [[کفر]] رفتن است، ولی [[سفیانی]] سمبل [[شبهات]] و اضطراب‌های داخلی در [[جامعه اسلامی]] است؛ و اینها دو حرکت مستقل می‌‏باشند گرچه در برخی جهات نتیجه حرکت آنها از نظر [[مخالفت]] با [[اسلام]] یکی می‌‏شود.
::::::و اما از جهت [[مخالفت]] با [[ظاهر]] [[روایات]] از دو نظر سازگار نیست:
:::::*'''اول:''' در صورتی که سخت‌گیری سندی را رعایت کنیم، و خصوصیات و ویژگی‌ها را کنار بگذاریم مسلم است که این دو اسم [[ظهور]] در دو نفر دارند، گرچه خصوصیات آنها را ندانیم و اگر شخص واحدی بودند در [[اخبار]] و [[روایات]] به یک عبارت از او اسم برده می‌‏شد.
:::::*'''دوم:''' اگر سختگیری سندی را نادیده بگیریم و خصوصیات و ویژگی‌های وارده در [[روایات]] را قبول کنیم، باز تفاوت و فرق بین این دو نفر واضح‌‏تر و روشنتر است. مهمترین تفاوت‌های بین آن دو به طوری که در متن [[روایات]] آمده بود بدین قرار بود:
:::::#[[دجال]] دارای [[طول عمر]] بود، ولی [[سفیانی]] [[عمر]] درازی نداشت.
:::::#[[دجال]] به نام فرزند صائد و [[سفیانی]] به نام [[عثمان بن عنبسه]] خوانده می‌‏شود.
:::::#[[سفیانی]] از فرزندان [[ابو سفیان]] بود، و [[دجال]] از اولاد او نبود.
:::::#[[دجال]] ادعای خدائی می‌‏کند، ولی [[سفیانی]] چنین ادعائی ندارد.
:::::#[[دجال]] [[کافر]] است ولی درباره [[سفیانی]] عبارت صریحی که بر کفرش [[دلالت]] کند نداریم؛ اگر نگوئیم که [[ظاهر]] عبارات [[دلالت]] بر [[مسلمان]] بودن او می‏‌کند.
:::::#[[دجال]] همه جا را می‏‌گیرد و به همه سرزمین‌ها به جز [[مکه]] و [[مدینه]] حکومتش را گسترش می‌‏دهد، و [[ظاهر]] این عبارت می‌‏فهماند که حکومتش از [[حکومت]] [[سفیانی]] گسترده‏تر است.
:::::#[[دجال]] [[اعور]] است؛ ولی [[سفیانی]] چشمانش سالم و صحیح است. با در نظر گرفتن تفاوت‌های مذکور اگر بخواهیم عبارات مربوط به [[دجال]] و [[سفیانی]] را رمزی بگیریم، و آنها را سمبل حرکت انحرافی بدانیم، این تفاوت‌ها گویای دو حرکت کاملا مستقل و جدای از هم خواهند بود<ref>[[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱-۶۵۳.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}
{{جمع شدن|۲. آیت‌الله مکارم شیرازی؛}}
[[پرونده:مکارم شیرازی.jpg|بندانگشتی|100px|right|[[ناصر مکارم شیرازی]]]]
::::::[[آیت‌الله]] [[ناصر مکارم شیرازی]] در کتاب ''«[[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]»'' در اين باره گفته است:
::::::«تفاوتی که "[[سفیانی]]" با "[[دجال]]" دارد شاید بیشتر در این است که [[دجال]] از طریق حیله و تزویر و فریب، برنامه‌های شیطانی خود را پیاده می‌کند، امّا [[سفیانی]] از طریق استفاده از [[قدرت]] تخریبی وسیع خود این [[کار]] را انجام می‌دهد؛ همانگونه که در [[اخبار]] آمده است که او نقاط آبادی از روی [[زمین]] را زیر [[پرچم]] خود قرار خواهد داد<ref>بحارالانوار، ج۵۲، ص ۲۶.</ref> که نظیر آن را در [[حکومت]] [[ابوسفیان]] و [[معاویه]] و [[یزید]] در [[تاریخ]] خوانده‌ایم. هیچ مانعی ندارد که [[سفیانی]] [[آخر زمان]] که در برابر مصلح بزرگ جهانی "[[مهدی]]" [[قیام]] می‌کند از نواده‌های [[ابوسفیان]] باشد و شجره‌نامه و نسبش به او منتهی گردد، همانطور که در [[اخبار]] آمده است؛ ولی مهمتر از مسأله نسب این است که برنامه‌های او و [[صفات]] و مشخّصات و تلاشها کوششهایش همه مانند [[ابوسفیان]] است و روشی همسان او دارد. و این "[[سفیانی]]" مانند همه ابوسفیانها و همه سفیانیهای دیگر، سرانجام در برابر جنبش [[انقلاب جهانی]] [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} به زانو در خواهد آمد و تلاشها و کوششها و نقشه هایش نقش بر [[آب]] خواهد شد. از همه مهمتر آن است که باید [[مردم]] "دجّال‌ها" و "سفیانی‌ها" را بشناسانند. این سفیانی‌ها گذشته از نشانه‌هایی که قبلا گفتیم نشانه دیگری نیز دارند که نمونه‌اش در [[تاریخ اسلام]] بروشنی دیده می‌شود، و آن این که: صلحا و شایستگان را از صحنه اجتماع کنار می‌زنند و افراد ناصالح و مطرود را به جای آنها قرار می‌دهند. "[[بیت المال]]" را چنانکه در [[حکومت]] دودمان [[ابوسفیان]] آمده میان حواشی و طرفداران خود تقسیم می‌کنند؛ طرفدار انواع تبعیض‌ها، تحمیق‌ها و پراکندگی‌ها هستند و با این مشخّصات می‌توان آنها را [[شناخت]] و شناساند. "دجّال‌ها" صفوف ضدّ انقلابی مرموز را تشکیل می‌دهند، و "سفیانی‌ها" صفوف ضدّ انقلابی آشکارا، و هر دو، در واقع یک موضع دارند در دو چهره مختلف، و تا صفوف آنها در هم شکسته نشود تضمینی برای "پیشرفت" و "بقای" [[انقلاب]] نیست»<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]، ص ۱۸۰ -۱۸۵.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۳. آیت‌الله طبسی؛}}
[[پرونده:7474646.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[نجم‌الدین طبسی]]]]
::::::[[آیت‌الله]] [[نجم‌الدین طبسی]] در کتاب ''«[[سفیانی (کتاب)|سفیانی ]]»'' در اين‌باره گفته است:
::::::«تنها [[آیت‌الله]] [[سید محمد صدر]] به عنوان احتمال، این موضوع را مطرح کرده که گاهی به ذهن خطور می‌کند: ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یکی باشند: به خصوص اگر ویژگی‌ها و شرایط سندی را نادیده بگیریم. البته ایشان خود نیز این احتمال را تضعیف کرده و می‌گوید: این احتمال با [[ظاهر]] [[روایات]] نمی‌سازد<ref>الغیبة الکبری، ص ۵۲۴.</ref>.
::::::از دیدگاه ما نیز این احتمال صحیح نیست، زیرا این دو با یکدیگر تفاوتی اساسی و ماهوی دارند، زیرا:
::::#[[سفیانی]] [[ناصبی]] است؛ ولی در مورد [[دجال]] چنین مطلبی نداریم؛
::::#[[دجال]] دارای [[عمری]] طولانی است؛ ولی درباره [[سفیانی]] چنین چیزی نیست؛
::::#[[سفیانی]] دارای نسب و قبیله مشخص و معینی است، - و از نسل [[خالد بن یزید بن معاویه]] است - اما [[دجال]] از این جهت مبهم است؛
::::#[[دجال]] ادعای [[ربوبیت]] دارد؛ ولی [[سفیانی]] چنین ادعایی ندارد؛
::::#[[دجال]] قبل از [[اسلام]] نیز در کتب [[ادیان]] مطرح بوده؛ ولی [[سفیانی]] مطرح نبوده است. بنابراین [[دجال]] و [[سفیانی]] نمی‌توانند یک نفر باشند»<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[تا ظهور ج۱ (کتاب)|تا ظهور]]، ج۱، ص ۳۷۵-۳۷۶.</ref>.
:::::*برخی تفاوت‌ها عبارت‌اند از:
:::::*'''اول:''' {{عربی|"ان الدجال یفترض فیه طول العمر، دون السفیانی"}}؛ «راجع به [[دجال]]، طولانی بودن [[عمر]] او فرض شده است، بر خلاف [[سفیانی]]»؛ حتی [[اهل سنت]] قائلند که [[دجال]] از زمان [[پیامبر اکرم]] تا کنون زنده است و ما در [[مقام]] [[احتجاج]] با [[اهل سنت]] که [[منکر]] طولانی بودن [[عمر]] [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} می‌باشند، از این [[اعتقاد]] آن‌ها بااهل [[سنت]] محاجه می‌کنیم.
:::::*'''دوم:''' {{عربی|"ان الدجال یدعی بابن صائد و السفیانی یدعی بعثمان‌بن‌عنبسه"}}؛ «[[دجال]] و [[سفیانی]] هر کدام اسمی جداگانه دارند: [[دجال]] را ابن صائد گوید و [[سفیانی]] را عثمان‌بن‌عنبسه».
:::::*'''سوم:''' {{عربی|"ان السفیانی من أولاد أبی سفیان دون الدجال"}}؛ «[[سفیانی]] از نوادگان [[ابوسفیان]] است در حالی که [[دجال]] چنین نمی‌باشد».
:::::*'''چهارم:''' {{عربی|"ان الدجال یدعی الربوبیة، دون السفیانی"}}؛ «[[دجال]] ادعای ربوبت می‌کند؛ ولی [[سفیانی]] چنین ادعایی نمی‌کند».
:::::*'''پنجم:''' {{عربی|"انّ الدجال کافر و أما السفیانی فلا نص فی الاخبار یدل علی ذلک، إن لم یکن الظاهر کونه مسلماً"}}؛ «[[دجال]] [[کافر]] است؛ ولی روایتی در مورد [[کافر]] بودن [[سفیانی]] نیامده است».
:::::*'''ششم:''' {{عربی|"ان الدجال یملک کل قریة و یهبط کل وادی، ما عدا مکة و مدینة و ظاهر ذلک أن حرکته أوسع من حرکة السفیانی علی سعتها"}}؛ «[[دجال]] تمام [[دنیا]] غیر از [[مکه]] و [[مدینه]] را تحت پوشش خود قرار می‌دهد؛ بر خلاف [[سفیانی]] که فعالیت او به چند کشور منحصر است».
:::::*'''هفتم:''' {{عربی|"ان الدجال اعورالعینین؛ واماالسفیانی فهوذوعینین سلیمتین"}}؛ «[[دجال]] لوچ دوچشم است؛ ولی هردوچشم [[سفیانی]] سالم است». هرچند زشت رو وخشن و بدقیافه می‌باشد<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی ]]، ص۱۰۸.</ref>.
:::::*«تنها [[آیت‌الله]] [[سید محمد صدر]] به عنوان احتمال، این موضوع را مطرح کرده که گاهی به ذهن خطور می‌کند: ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یکی باشند: به خصوص اگر ویژگی‌ها و شرایط سندی را نادیده بگیریم. البته ایشان خود نیز این احتمال را تضعیف کرده و می‌گوید: این احتمال با [[ظاهر]] [[روایات]] نمی‌سازد<ref>الغیبة الکبری، ص ۵۲۴.</ref>.
::::::از دیدگاه ما نیز این احتمال صحیح نیست، زیرا این دو با یکدیگر تفاوتی اساسی و ماهوی دارند، زیرا:
::::#[[سفیانی]] [[ناصبی]] است؛ ولی در مورد [[دجال]] چنین مطلبی نداریم؛
::::#[[دجال]] دارای [[عمری]] طولانی است؛ ولی درباره [[سفیانی]] چنین چیزی نیست؛
::::#[[سفیانی]] دارای نسب و قبیله مشخص و معینی است، - و از نسل [[خالد بن یزید بن معاویه]] است - اما [[دجال]] از این جهت مبهم است؛
::::#[[دجال]] ادعای [[ربوبیت]] دارد؛ ولی [[سفیانی]] چنین ادعایی ندارد؛
::::#[[دجال]] قبل از [[اسلام]] نیز در کتب [[ادیان]] مطرح بوده؛ ولی [[سفیانی]] مطرح نبوده است. بنابراین [[دجال]] و [[سفیانی]] نمی‌توانند یک نفر باشند»<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[تا ظهور ج۱ (کتاب)|تا ظهور]]، ج۱، ص ۳۷۵-۳۷۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۴. آقای حیدر کامل؛}}
[[پرونده:151931.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[حیدر کامل]]]]
::::::آقای '''[[حیدر کامل ]]'''، در کتاب ''«[[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«تعبیر [[دجال]] از منابع [[اهل سنت]] و تعبیر [[سفیانی]] از منابع [[امامیه]] گرفته شده است و این احتمال هست که هر دو، تعبیری از یک فرد واحد باشد که افراد هر [[مذهب]] از زاویه [[دید]] خود به آن نگریسته‌اند.
::::::مهم‌ترین تفاوت‌های بین آنها بر حسب اخباری که ما شنیده‌ایم، به شرح زیر است.
:::::#[[طول عمر]]، فقط در مورد [[دجال]] فرض شده است و نه [[سفیانی]]؛
:::::#[[دجال]]، [[ابن صائد]] نامیده می‌شود و [[سفیانی]]، [[عثمان بن عنبسه]]؛
:::::#[[سفیانی]] از فرزندان [[ابی سفیان]] است؛ اما [[دجال]] نیست؛
:::::#[[دجال]] ادعای [[ربوبیت]] دارد؛ ولی [[سفیانی]] ندارد؛
:::::# [[دجال]] [[کافر]] است، ولی در مورد [[سفیانی]]، نصی در [[اخبار]]، مبنی بر [[کفر]] او وجود ندارد؛ هر چند از [[ظواهر]] [[امر]] هم بر نمی‌آید که [[مسلمان]] باشد؛
:::::#[[دجال]]، هر قریه‌ای را [[تصرف]] می‌کند و به هر وادی جز [[مکه]] و [[مدینه]] فرو می‌آید و ظاهراً حرکت او گسترده‌تر از [[سفیانی]] است؛ با توجه به وسعت سرزمین‌هایی که به آنها می‌رسد؛
:::::#[[دجال]] یک چشم است؛ اما دو چشم [[سفیانی]] سالم است. البته ممکن است این تفاوت‌ها غالباً به لحاظ جنس عام رمز گونه آنها، بر اساس آنچه اشاره نمودیم، باشد»<ref>[[حیدر کامل]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]]، ص ۲۴۵-۲۴۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

==پرسش‌های وابسته==
{{پرسمان خروج سفیانی}}
==منبع‌شناسی جامع مهدویت==
{{پرسش‌های وابسته}}
{{ستون-شروع|3}}
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های مهدویت|کتاب‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های مهدویت|مقاله‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های مهدویت|پایان‌نامه‌شناسی مهدویت]].
{{پایان}}
{{پایان}}

==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}

[[رده:مهدویت]]
[[رده:پرسش‌]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:(اث): پرسش‌هایی با ۴ پاسخ]]
[[رده:(اث): پرسش‌های مهدویت با ۴ پاسخ]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]

آیا دجال همان سفیانی است؟ (پرسش)

2019-08-01T12:07:27Z

Loni: /* احتمال یکی بودن سفیانی و دجال و ناسازگاری آن با ظاهر روایات */

{{پرسش غیرنهایی}}
{{جعبه اطلاعات پرسش
| موضوع اصلی = [[مهدویت (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت]]
| موضوع فرعی = آیا [[دجال]] همان [[سفیانی]] است؟
| تصویر = 7626626268.jpg
| اندازه تصویر = 200px
| مدخل بالاتر = [[مهدویت]] / [[مقدمات ظهور امام مهدی]] / [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]] / [[خروج سفیانی]]
| مدخل اصلی =
| مدخل وابسته =
| پاسخ‌دهنده =
| پاسخ‌دهندگان = 4 پاسخ
}}
'''آیا [[دجال]] همان [[سفیانی]] است؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این [[سؤال]] و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==
* [[سفیانی]] و [[دجال]] چه تفاوت‌هایی دارند؟

== پاسخ جامع اجمالی==
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="border-right-style: solid; border-right-color: #FFCC33; background-color: #FFF1B9; font-size: 100%;">* ''<sub>پاسخ جامع به این پرسش، برگرفته از تمامی پاسخ‌ها ودیدگاه‌های متفرقه اندیشمندان و نویسندگانی است که تصویر و متن سخنان آنان در ذیل دیده می‌شود:</sub>''</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
{|style="text-align: center; background-color:##fff; width:40%; border-radius:0px; align:left !important; margin:left"
|-
|[[پرونده:1368171.jpg|80px]]||[[پرونده:مکارم شیرازی.jpg|80px]]||[[پرونده:7474646.jpg|80px]]||[[پرونده:151931.jpg|80px]]
|-
|<sub>[[سید محمد صدر|صدر]]</sub>||<sub>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی]]</sub>||<sub>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی]]</sub>||<sub>[[حیدر کامل|کامل]]</sub>
|-
|}
===احتمال یکی بودن [[سفیانی]] و [[دجال]] و ناسازگاری آن با [[ظاهر]] روایات===
*گاهی چنین به ذهن می‌‏رسد، ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یک نفر باشند مخصوصا اگر سختگیری در بررسی سند روایات رعایت نشود و جزئیات [[اوصاف]]، نادیده گرفته شود. آنچه از مجموع [[روایات]] به دست می‏‌آید این است که هر دو عنوان گویای فردی [[منحرف]] از [[اسلام]] است که عامل ترویج [[فساد]] در [[جامعه اسلامی]] هستند. این احتمال چندان هم دور نیست و می‌‏توان این احتمال را بدین جهت تأیید کرد. در کتب [[عامه]] تمام این خصوصیات در شخصی به نام [[دجال]] و در کتب [[شیعه]] در شخصی به [[نام سفیانی]] جمع است، بنابراین امکان این مسأله هست، هر دو اسم مربوط به یک شخص باشد که هر مذهبی از دیدگاه خاصی به او نگریسته است.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>
*ولی این احتمال نه با [[ظاهر]] [[روایات]] سازگار است، و نه دلیلی وجود دارد بر اینکه به صورت رمزی خواسته‏‌اند این مطلب را بگویند؛ زیرا هر یک سمبل و رمز یک حرکت مخصوصی هستند؛ [[دجال]] سمبل حرکت انحرافی از [[اسلام]] و بر اثر شهوات به سوی [[کفر]] رفتن است، ولی [[سفیانی]] سمبل [[شبهات]] و اضطراب‌های داخلی در [[جامعه اسلامی]] است و اینها دو حرکت مستقل هستند، گرچه در برخی جهات نتیجه حرکت آنها از نظر [[مخالفت]] با [[اسلام]] یکی است،<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref> یعنی در واقع یک موضع دارند در دو چهره مختلف.<ref>ر.ک. [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]، ص ۱۸۰ ـ ۱۸۵</ref>
*اما از جهت [[مخالفت]] با [[ظاهر]] [[روایات]] از دو نظر سازگار نیست:<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>
#در صورتی که سخت‌گیری سندی رعایت شود، و خصوصیات و ویژگی‌ها کنار گذاشته شود، مسلم است این دو اسم [[ظهور]] در دو نفر دارند، گرچه خصوصیات آنها دانسته نشود. اگر شخص واحدی بودند در [[اخبار]] و [[روایات]] به یک عبارت از او اسم برده می‌‏شد.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>
#اگر سخت‌گیری سندی نادیده گرفته شود و خصوصیات و ویژگی‌های وارده در [[روایات]] پذیرفته شود، باز تفاوت بین این دو نفر واضح ‌‏تر و روشن تر است.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>

===تفاوت های [[دجال]] و سفیانی===
*مهم‌ترین تفاوت‌های [[دجال]] و [[سفیانی]] با توجه به [[روایات]] عبارتند از:
#[[دجال]] دارای [[عمری]] طولانی است، ولی [[سفیانی]] [[عمر]] درازی ندارد.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref> حتی [[اهل سنت]] قائلند، [[دجال]] از زمان [[پیامبر اکرم]](صلی الله علیه و آله) تاکنون زنده است.<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸</ref>
#[[دجال]] به نام فرزند صائد و [[سفیانی]] به نام [[عثمان بن عنبسه]] خوانده می‌‏شود.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref>
#[[سفیانی]] دارای نسب و قبیله مشخص و معینی است، و از نسل خالد بن [[یزید]] بن [[معاویه]] و از نوادگان [[ابوسفیان]] است، اما [[دجال]] از این جهت مبهم است.<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref>
#[[دجال]] ادعای خدائی و [[ربوبیت]] دارد، ولی [[سفیانی]] چنین ادعائی ندارد.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶</ref> و ... .<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی]]، ص۱۰۸؛ [[حیدر کامل|کامل، حیدر]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]] ص ۲۴۵ ـ ۲۴۶؛ [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]، ص ۱۸۰ ـ ۱۸۵</ref>
*با در نظر گرفتن تفاوت‌های مذکور اگر بخواهیم عبارات مربوط به [[دجال]] و [[سفیانی]] را رمزی بگیریم، و آنها را سمبل حرکت انحرافی بدانیم، این تفاوت‌ها گویای دو حرکت کاملاً مستقل و جدای از هم خواهند بود.<ref>ر.ک. [[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱ ـ ۶۵۳</ref>

==پاسخ‌های دیگر==
{{یادآوری پاسخ}}
{{جمع شدن|۱. آیت‌الله صدر؛}}
[[پرونده:1368171.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید محمد صدر]]]]
::::::[[آیت‌ الله]] شهید '''[[سید محمد صدر]]''' در کتاب ''«[[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]»'' در این‌باره گفته‌ است:
::::::«گاهی چنین به ذهن می‌‏رسد که ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یک نفر باشند مخصوصا اگر سختگیری سندی را رعایت کنیم و جزئیات [[اوصاف]] را نادیده بگیریم. آنچه از مجموع [[روایات]] به دست می‏‌آید آن است که هر دو عنوان گویای فردی [[منحرف]] از [[اسلام]] است که عامل ترویج [[فساد]] در [[جامعه اسلامی]] است؛ و این احتمال چندان هم دور نیست. و می‌‏توانیم این احتمال را از این جهت تأیید کنیم که در کتب [[عامه]] تمام این خصوصیات در شخصی به نام [[دجال]] و در کتب [[شیعه]] در شخصی به نام [[سفیانی]] جمع است، بنابراین امکان این مسأله هست که هر دو اسم مربوط به یک شخص باشد، که هر مذهبی از دیدگاه خاصی به او نگریسته است. ولی این احتمال نه با [[ظاهر]] [[روایات]] سازگار است، و نه دلیلی داریم بر این که به صورت رمزی خواسته‏‌اند این مطلب را بگویند؛ زیرا هر یک سمبل و رمز یک حرکت مخصوصی می‏‌باشند؛ [[دجال]] سمبل حرکت انحرافی از [[اسلام]] و بر اثر شهوات به سوی [[کفر]] رفتن است، ولی [[سفیانی]] سمبل [[شبهات]] و اضطراب‌های داخلی در [[جامعه اسلامی]] است؛ و اینها دو حرکت مستقل می‌‏باشند گرچه در برخی جهات نتیجه حرکت آنها از نظر [[مخالفت]] با [[اسلام]] یکی می‌‏شود.
::::::و اما از جهت [[مخالفت]] با [[ظاهر]] [[روایات]] از دو نظر سازگار نیست:
:::::*'''اول:''' در صورتی که سخت‌گیری سندی را رعایت کنیم، و خصوصیات و ویژگی‌ها را کنار بگذاریم مسلم است که این دو اسم [[ظهور]] در دو نفر دارند، گرچه خصوصیات آنها را ندانیم و اگر شخص واحدی بودند در [[اخبار]] و [[روایات]] به یک عبارت از او اسم برده می‌‏شد.
:::::*'''دوم:''' اگر سختگیری سندی را نادیده بگیریم و خصوصیات و ویژگی‌های وارده در [[روایات]] را قبول کنیم، باز تفاوت و فرق بین این دو نفر واضح‌‏تر و روشنتر است. مهمترین تفاوت‌های بین آن دو به طوری که در متن [[روایات]] آمده بود بدین قرار بود:
:::::#[[دجال]] دارای [[طول عمر]] بود، ولی [[سفیانی]] [[عمر]] درازی نداشت.
:::::#[[دجال]] به نام فرزند صائد و [[سفیانی]] به نام [[عثمان بن عنبسه]] خوانده می‌‏شود.
:::::#[[سفیانی]] از فرزندان [[ابو سفیان]] بود، و [[دجال]] از اولاد او نبود.
:::::#[[دجال]] ادعای خدائی می‌‏کند، ولی [[سفیانی]] چنین ادعائی ندارد.
:::::#[[دجال]] [[کافر]] است ولی درباره [[سفیانی]] عبارت صریحی که بر کفرش [[دلالت]] کند نداریم؛ اگر نگوئیم که [[ظاهر]] عبارات [[دلالت]] بر [[مسلمان]] بودن او می‏‌کند.
:::::#[[دجال]] همه جا را می‏‌گیرد و به همه سرزمین‌ها به جز [[مکه]] و [[مدینه]] حکومتش را گسترش می‌‏دهد، و [[ظاهر]] این عبارت می‌‏فهماند که حکومتش از [[حکومت]] [[سفیانی]] گسترده‏تر است.
:::::#[[دجال]] [[اعور]] است؛ ولی [[سفیانی]] چشمانش سالم و صحیح است. با در نظر گرفتن تفاوت‌های مذکور اگر بخواهیم عبارات مربوط به [[دجال]] و [[سفیانی]] را رمزی بگیریم، و آنها را سمبل حرکت انحرافی بدانیم، این تفاوت‌ها گویای دو حرکت کاملا مستقل و جدای از هم خواهند بود<ref>[[سید محمد صدر|صدر، سید محمد]]، [[تاریخ غیبت کبری (کتاب)|تاریخ غیبت کبری]]، ص۶۵۱-۶۵۳.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}
{{جمع شدن|۲. آیت‌الله مکارم شیرازی؛}}
[[پرونده:مکارم شیرازی.jpg|بندانگشتی|100px|right|[[ناصر مکارم شیرازی]]]]
::::::[[آیت‌الله]] [[ناصر مکارم شیرازی]] در کتاب ''«[[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]»'' در اين باره گفته است:
::::::«تفاوتی که "[[سفیانی]]" با "[[دجال]]" دارد شاید بیشتر در این است که [[دجال]] از طریق حیله و تزویر و فریب، برنامه‌های شیطانی خود را پیاده می‌کند، امّا [[سفیانی]] از طریق استفاده از [[قدرت]] تخریبی وسیع خود این [[کار]] را انجام می‌دهد؛ همانگونه که در [[اخبار]] آمده است که او نقاط آبادی از روی [[زمین]] را زیر [[پرچم]] خود قرار خواهد داد<ref>بحارالانوار، ج۵۲، ص ۲۶.</ref> که نظیر آن را در [[حکومت]] [[ابوسفیان]] و [[معاویه]] و [[یزید]] در [[تاریخ]] خوانده‌ایم. هیچ مانعی ندارد که [[سفیانی]] [[آخر زمان]] که در برابر مصلح بزرگ جهانی "[[مهدی]]" [[قیام]] می‌کند از نواده‌های [[ابوسفیان]] باشد و شجره‌نامه و نسبش به او منتهی گردد، همانطور که در [[اخبار]] آمده است؛ ولی مهمتر از مسأله نسب این است که برنامه‌های او و [[صفات]] و مشخّصات و تلاشها کوششهایش همه مانند [[ابوسفیان]] است و روشی همسان او دارد. و این "[[سفیانی]]" مانند همه ابوسفیانها و همه سفیانیهای دیگر، سرانجام در برابر جنبش [[انقلاب جهانی]] [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} به زانو در خواهد آمد و تلاشها و کوششها و نقشه هایش نقش بر [[آب]] خواهد شد. از همه مهمتر آن است که باید [[مردم]] "دجّال‌ها" و "سفیانی‌ها" را بشناسانند. این سفیانی‌ها گذشته از نشانه‌هایی که قبلا گفتیم نشانه دیگری نیز دارند که نمونه‌اش در [[تاریخ اسلام]] بروشنی دیده می‌شود، و آن این که: صلحا و شایستگان را از صحنه اجتماع کنار می‌زنند و افراد ناصالح و مطرود را به جای آنها قرار می‌دهند. "[[بیت المال]]" را چنانکه در [[حکومت]] دودمان [[ابوسفیان]] آمده میان حواشی و طرفداران خود تقسیم می‌کنند؛ طرفدار انواع تبعیض‌ها، تحمیق‌ها و پراکندگی‌ها هستند و با این مشخّصات می‌توان آنها را [[شناخت]] و شناساند. "دجّال‌ها" صفوف ضدّ انقلابی مرموز را تشکیل می‌دهند، و "سفیانی‌ها" صفوف ضدّ انقلابی آشکارا، و هر دو، در واقع یک موضع دارند در دو چهره مختلف، و تا صفوف آنها در هم شکسته نشود تضمینی برای "پیشرفت" و "بقای" [[انقلاب]] نیست»<ref>[[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]، [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]، ص ۱۸۰ -۱۸۵.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۳. آیت‌الله طبسی؛}}
[[پرونده:7474646.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[نجم‌الدین طبسی]]]]
::::::[[آیت‌الله]] [[نجم‌الدین طبسی]] در کتاب ''«[[سفیانی (کتاب)|سفیانی ]]»'' در اين‌باره گفته است:
::::::«تنها [[آیت‌الله]] [[سید محمد صدر]] به عنوان احتمال، این موضوع را مطرح کرده که گاهی به ذهن خطور می‌کند: ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یکی باشند: به خصوص اگر ویژگی‌ها و شرایط سندی را نادیده بگیریم. البته ایشان خود نیز این احتمال را تضعیف کرده و می‌گوید: این احتمال با [[ظاهر]] [[روایات]] نمی‌سازد<ref>الغیبة الکبری، ص ۵۲۴.</ref>.
::::::از دیدگاه ما نیز این احتمال صحیح نیست، زیرا این دو با یکدیگر تفاوتی اساسی و ماهوی دارند، زیرا:
::::#[[سفیانی]] [[ناصبی]] است؛ ولی در مورد [[دجال]] چنین مطلبی نداریم؛
::::#[[دجال]] دارای [[عمری]] طولانی است؛ ولی درباره [[سفیانی]] چنین چیزی نیست؛
::::#[[سفیانی]] دارای نسب و قبیله مشخص و معینی است، - و از نسل [[خالد بن یزید بن معاویه]] است - اما [[دجال]] از این جهت مبهم است؛
::::#[[دجال]] ادعای [[ربوبیت]] دارد؛ ولی [[سفیانی]] چنین ادعایی ندارد؛
::::#[[دجال]] قبل از [[اسلام]] نیز در کتب [[ادیان]] مطرح بوده؛ ولی [[سفیانی]] مطرح نبوده است. بنابراین [[دجال]] و [[سفیانی]] نمی‌توانند یک نفر باشند»<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[تا ظهور ج۱ (کتاب)|تا ظهور]]، ج۱، ص ۳۷۵-۳۷۶.</ref>.
:::::*برخی تفاوت‌ها عبارت‌اند از:
:::::*'''اول:''' {{عربی|"ان الدجال یفترض فیه طول العمر، دون السفیانی"}}؛ «راجع به [[دجال]]، طولانی بودن [[عمر]] او فرض شده است، بر خلاف [[سفیانی]]»؛ حتی [[اهل سنت]] قائلند که [[دجال]] از زمان [[پیامبر اکرم]] تا کنون زنده است و ما در [[مقام]] [[احتجاج]] با [[اهل سنت]] که [[منکر]] طولانی بودن [[عمر]] [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} می‌باشند، از این [[اعتقاد]] آن‌ها بااهل [[سنت]] محاجه می‌کنیم.
:::::*'''دوم:''' {{عربی|"ان الدجال یدعی بابن صائد و السفیانی یدعی بعثمان‌بن‌عنبسه"}}؛ «[[دجال]] و [[سفیانی]] هر کدام اسمی جداگانه دارند: [[دجال]] را ابن صائد گوید و [[سفیانی]] را عثمان‌بن‌عنبسه».
:::::*'''سوم:''' {{عربی|"ان السفیانی من أولاد أبی سفیان دون الدجال"}}؛ «[[سفیانی]] از نوادگان [[ابوسفیان]] است در حالی که [[دجال]] چنین نمی‌باشد».
:::::*'''چهارم:''' {{عربی|"ان الدجال یدعی الربوبیة، دون السفیانی"}}؛ «[[دجال]] ادعای ربوبت می‌کند؛ ولی [[سفیانی]] چنین ادعایی نمی‌کند».
:::::*'''پنجم:''' {{عربی|"انّ الدجال کافر و أما السفیانی فلا نص فی الاخبار یدل علی ذلک، إن لم یکن الظاهر کونه مسلماً"}}؛ «[[دجال]] [[کافر]] است؛ ولی روایتی در مورد [[کافر]] بودن [[سفیانی]] نیامده است».
:::::*'''ششم:''' {{عربی|"ان الدجال یملک کل قریة و یهبط کل وادی، ما عدا مکة و مدینة و ظاهر ذلک أن حرکته أوسع من حرکة السفیانی علی سعتها"}}؛ «[[دجال]] تمام [[دنیا]] غیر از [[مکه]] و [[مدینه]] را تحت پوشش خود قرار می‌دهد؛ بر خلاف [[سفیانی]] که فعالیت او به چند کشور منحصر است».
:::::*'''هفتم:''' {{عربی|"ان الدجال اعورالعینین؛ واماالسفیانی فهوذوعینین سلیمتین"}}؛ «[[دجال]] لوچ دوچشم است؛ ولی هردوچشم [[سفیانی]] سالم است». هرچند زشت رو وخشن و بدقیافه می‌باشد<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم الدین]]، [[سفیانی (کتاب)|سفیانی ]]، ص۱۰۸.</ref>.
:::::*«تنها [[آیت‌الله]] [[سید محمد صدر]] به عنوان احتمال، این موضوع را مطرح کرده که گاهی به ذهن خطور می‌کند: ممکن است [[دجال]] و [[سفیانی]] یکی باشند: به خصوص اگر ویژگی‌ها و شرایط سندی را نادیده بگیریم. البته ایشان خود نیز این احتمال را تضعیف کرده و می‌گوید: این احتمال با [[ظاهر]] [[روایات]] نمی‌سازد<ref>الغیبة الکبری، ص ۵۲۴.</ref>.
::::::از دیدگاه ما نیز این احتمال صحیح نیست، زیرا این دو با یکدیگر تفاوتی اساسی و ماهوی دارند، زیرا:
::::#[[سفیانی]] [[ناصبی]] است؛ ولی در مورد [[دجال]] چنین مطلبی نداریم؛
::::#[[دجال]] دارای [[عمری]] طولانی است؛ ولی درباره [[سفیانی]] چنین چیزی نیست؛
::::#[[سفیانی]] دارای نسب و قبیله مشخص و معینی است، - و از نسل [[خالد بن یزید بن معاویه]] است - اما [[دجال]] از این جهت مبهم است؛
::::#[[دجال]] ادعای [[ربوبیت]] دارد؛ ولی [[سفیانی]] چنین ادعایی ندارد؛
::::#[[دجال]] قبل از [[اسلام]] نیز در کتب [[ادیان]] مطرح بوده؛ ولی [[سفیانی]] مطرح نبوده است. بنابراین [[دجال]] و [[سفیانی]] نمی‌توانند یک نفر باشند»<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[تا ظهور ج۱ (کتاب)|تا ظهور]]، ج۱، ص ۳۷۵-۳۷۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۴. آقای حیدر کامل؛}}
[[پرونده:151931.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[حیدر کامل]]]]
::::::آقای '''[[حیدر کامل ]]'''، در کتاب ''«[[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«تعبیر [[دجال]] از منابع [[اهل سنت]] و تعبیر [[سفیانی]] از منابع [[امامیه]] گرفته شده است و این احتمال هست که هر دو، تعبیری از یک فرد واحد باشد که افراد هر [[مذهب]] از زاویه [[دید]] خود به آن نگریسته‌اند.
::::::مهم‌ترین تفاوت‌های بین آنها بر حسب اخباری که ما شنیده‌ایم، به شرح زیر است.
:::::#[[طول عمر]]، فقط در مورد [[دجال]] فرض شده است و نه [[سفیانی]]؛
:::::#[[دجال]]، [[ابن صائد]] نامیده می‌شود و [[سفیانی]]، [[عثمان بن عنبسه]]؛
:::::#[[سفیانی]] از فرزندان [[ابی سفیان]] است؛ اما [[دجال]] نیست؛
:::::#[[دجال]] ادعای [[ربوبیت]] دارد؛ ولی [[سفیانی]] ندارد؛
:::::# [[دجال]] [[کافر]] است، ولی در مورد [[سفیانی]]، نصی در [[اخبار]]، مبنی بر [[کفر]] او وجود ندارد؛ هر چند از [[ظواهر]] [[امر]] هم بر نمی‌آید که [[مسلمان]] باشد؛
:::::#[[دجال]]، هر قریه‌ای را [[تصرف]] می‌کند و به هر وادی جز [[مکه]] و [[مدینه]] فرو می‌آید و ظاهراً حرکت او گسترده‌تر از [[سفیانی]] است؛ با توجه به وسعت سرزمین‌هایی که به آنها می‌رسد؛
:::::#[[دجال]] یک چشم است؛ اما دو چشم [[سفیانی]] سالم است. البته ممکن است این تفاوت‌ها غالباً به لحاظ جنس عام رمز گونه آنها، بر اساس آنچه اشاره نمودیم، باشد»<ref>[[حیدر کامل]]، [[دجال آخرالزمان (کتاب)|دجال آخرالزمان]]، ص ۲۴۵-۲۴۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

==پرسش‌های وابسته==
{{پرسمان خروج سفیانی}}
==منبع‌شناسی جامع مهدویت==
{{پرسش‌های وابسته}}
{{ستون-شروع|3}}
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های مهدویت|کتاب‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های مهدویت|مقاله‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های مهدویت|پایان‌نامه‌شناسی مهدویت]].
{{پایان}}
{{پایان}}

==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}

[[رده:مهدویت]]
[[رده:پرسش‌]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:(اث): پرسش‌هایی با ۴ پاسخ]]
[[رده:(اث): پرسش‌های مهدویت با ۴ پاسخ]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]

بحث کاربر:Loni

2019-08-01T12:04:03Z

Loni: صفحه‌ای تازه حاوی «* پرسمان نشانه‌های ظهور (نمایه)» ایجاد کرد

* [[پرسمان نشانه‌های ظهور (نمایه)]]

آیا جنگ‌ها و آشوب‌های داخلی و خارجی از نشانه‌های ظهور امام مهدی است؟ (پرسش)

2019-08-01T11:59:54Z

Loni: /* پرسش‌های وابسته */

{{پرسش غیرنهایی}}
{{جعبه اطلاعات پرسش
| موضوع اصلی = [[مهدویت (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت]]
| موضوع فرعی = آیا [[جنگ‌ها]] و آشوب‌های داخلی و خارجی از [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]]{{ع}} است؟
| تصویر = 7626626268.jpg
| اندازه تصویر = 200px
| مدخل بالاتر = [[مهدویت]] / [[امامت و ولایت امام مهدی]] / [[امامت امام مهدی]] / [[دلایل اثبات امامت امام مهدی]]
| مدخل اصلی = [[جنگ و کشتار]]
| مدخل وابسته =

| پاسخ‌دهنده =
| پاسخ‌دهندگان = ۴ [[پاسخ]]
}}
'''آیا [[جنگ‌ها]] و آشوب‌های داخلی و خارجی از [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]]{{ع}} است؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این [[سؤال]] و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==

== [[پاسخ]] جامع اجمالی==
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="border-right-style: solid; border-right-color: #FFCC33; background-color: #FFF1B9; font-size: 100%;">* ''<sub>پاسخ جامع به این پرسش، برگرفته از تمامی پاسخ‌ها ودیدگاه‌های متفرقه [[اندیشمندان]] و نویسندگانی است که تصویر و متن سخنان آنان در ذیل دیده می‌شود:</sub>''</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
{|style="text-align: center; background-color:##fff; width:40%; border-radius:0px; align:left !important; margin:left"
|-
|[[پرونده:7474646.jpg|80px]]||[[پرونده:13681131.jpg|80px]]||[[پرونده:13681078.jpg|80px]]
|-
|<sub>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی]]</sub>||<sub>[[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی]]</sub>||<sub>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای]]</sub>
|-
|}
*یکی از [[نشانه‌های ظهور]] [[حضرت]] [[ولی عصر]]{{ع}} جنگ‌های خونین و کشتارهای بزرگ است.<ref>ر.ک. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶</ref> در واقع این [[جنگ‌ها]] بین اهل [[باطل]] بر سر رقابت‌های مادی و [[سیاسی]] روی می‌دهد. باید توجه داشت که بروز چنین فاجعه‌های بزرگ، نتیجه طبیعی [[فساد]] [[زمین]] و [[فراگیر شدن ظلم]] و [[ستم]] است.<ref>ر.ک. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref>
*در برخی [[روایات]]<ref>السفیانی، ص ۳۱؛ نسخه خطی ابن حماد، ص ۹۲</ref> آمده است در منطقه "[[قرقیسیا]]" [[جنگ]] عظیمی بین [[بنی عباس]] و مردانی رخ می‌دهد. این خون‌ریزی‌های بزرگ، در همان واقعه [[خروج سفیانی]] و آشوب‌های آن زمان است. این احتمال نیز وجود دارد که منظور درهم کوبیدن [[دشمنان]] [[عدالت]] باشد که در [[زمان ظهور]] و به دست [[مهدی]]{{ع}} انجام می‌شود، بنابراین از وقایع [[دوران ظهور]] است، نه نشانه [[ظهور]].<ref>ر.ک. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref>
*همچنین، [[روایات]] دیگری<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶؛ [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref> وجود دارد که این [[جنگ‌ها]] و [[آشوب‌ها]] را از [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]]{{ع}} دانسته است مانند:
#[[رسول خدا]]{{صل}} می‌فرمایند:<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین، ج ۲، ص ۳۷۱؛ [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج ۲، ص ۸۹۷</ref> «پس از من چهار [[فتنه]] به شما خواهد رسید: در [[فتنه]] اوّل، خون‌ها جایز شمرده می‌‌شود و [[کشتار]] زیاد می‌‌گردد. در [[فتنه]] دوم، خون‌ها و [[اموال]] [[حلال]] می‌‌شود و [[قتل]] و [[غارت]] [[اموال]] بسیار می‌‌گردد. در [[فتنه]] سوم، خون‌ها و مال‌ها و ناموس [[مردم]] جایز شمرده می‌‌شود و علاوه بر [[قتل]] و [[غارت]]، ناموس [[انسان‌ها]] نیز در [[امان]] نمی‌ماند. در [[فتنه]] چهارم که فتنه‌ای است کر وکور و بسیار سخت و چون [[کشتی]] طوفان‌زده در دریا هیچ کس از آن [[فتنه]] پناهی نمی‌یابد...»<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶</ref>
#همچنین فرمودند:<ref>شافعی سلمی، یوسف بن یحیی، عقدالدّرر، ص۵۰</ref> «پس از من فتنه‌هایی پدید می‌‌آید که راه نجاتی از آن نخواهد بود. در آنها [[جنگ]]، فرار و آوارگی است. پس از آن [[فتنه]] هایی خواهد بود که از فتنه‌های پیشین شدیدتر است. هنوز فتنه‌ای فروکش نکرده که [[فتنه]] دیگری شعله ور می‌‌شود تا جایی که هیچ خانه‌ای از خانه عرب‌ها باقی نمی‌ماند که این [[آتش]] در آن نرفته باشد و هیچ مسلمانی نمی‌ماند که آن [[فتنه]] به او نرسیده باشد. آن گاه مردی از [[خاندان]] من [[ظهور]] می‌کند.»<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶</ref>
*از بررسی [[روایات]] روشن می‌‌شود از [[نشانه‌های ظهور]] [[حضرت]]{{ع}} این است که پیش از [[ظهور]] [[جنگ]] هایی واقع خواهد شد و افراد زیادی کشته می‌‍‌شوند.<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref>

==پاسخ‌های دیگر==
{{یادآوری پاسخ}}
{{جمع شدن|۱. آیت‌الله طبسی؛}}
[[پرونده:7474646.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[نجم‌الدین طبسی]]]]
::::::[[آیت‌الله]] '''[[نجم‌الدین طبسی]]'''، در کتاب ''«[[ چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)| چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«از [[روایات]] استفاده می‌شود که پیش از [[قیام حضرت مهدی]] [[جنگ و کشتار]] همه جا را فرا می گیرد. برخی از [[روایات]] سخن از [[فتنه]] ها دارد، تعدادی از [[روایات]]، از [[جنگ]] های پیاپی [[خبر]] می دهد وروایاتی درباره [[کشتار]] [[انسان]] ها به وسیله [[جنگ]] وبیماری های ناشی از آن چون [[طاعون]]، سخن به میان می آورد.
::::::[[پیامبر خاتم|رسول خدا]]{{صل}} می‌فرماید: «پس از من چهار [[فتنه]] به شما خواهد رسید: در [[فتنه]] اوّل، [[خون]] ها [[مباح]] شمرده می‌شود وکشتار زیاد می گردد. در [[فتنه]] دوم، [[خون]] ها واموال [[حلال]] می‌شود وقتل وغارت [[اموال]] بسیار می گردد. در [[فتنه]] سوم، [[خون]] ها ومال ها ونوامیس [[مردم]] [[مباح]] شمرده می‌شود وعلاوه بر [[قتل]] وغارت، ناموس [[انسان]] ها نیز در [[امان]] نمی ماند. در [[فتنه]] چهارم، - که [[فتنه]] ای است کر وکور وبسیار سخت وچون [[کشتی]] متلاطم ومضطرب در دریا - هیچ کس از آن [[فتنه]] پناهی نمی یابد. [[فتنه]] از [[شام]] به پرواز درمی آید وعراق را فرا می گیرد ودست وپای جزیره - [[حجاز]] - به آن آغشته می‌شود. گرفتاری ها [[مردم]] را از پای درمی آورد وچنان می‌شود که کسی [[توانایی]] چون وچرا ندارد واز هر سویی که فروکش می کند از سوی دیگر شعله ور می گردد».
::::::در [[حدیث]] دیگری می فرماید: «پس از من فتنه‌هایی پدید می آید که راه نجاتی از آن نخواهد بود. در آنها [[جنگ]]، فرار وآوارگی است. پس از آن [[فتنه]] هایی خواهد بود که از [[فتنه]] های پیشین شدیدتر است. هنوز [[فتنه]] ای فروکش نکرده که [[فتنه]] دیگری شعله ور می‌شود تا جایی که هیچ خانه ای از خانه [[عرب]] ها باقی نمی ماند که این [[آتش]] در آن نرفته باشد وهیچ مسلمانی نمی ماند که آن [[فتنه]] به او نرسیده باشد. آن گاه مردی از [[خاندان]] من [[ظهور]] می کند»<ref>عقدالدّرر، ص۵۰.</ref>.
::::::در این [[روایات]] سخن از فتنه‌ای است که پیش از [[ظهور]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} فراگیر خواهد شد، ولی در [[روایات]] دیگر با صراحت از [[جنگ]] های خانمان سوز سخن به میان آمده است<ref>طوسی، غیبة، ص۴۴۱؛ بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۱۲.</ref>. که به [[ذکر]] آن می پردازیم. [[عمار یاسر]] می گوید: [[پیام]] ودعوت [[اهل بیت]] پیامبرتان در [[آخرالزمان]] این است که از هرگونه درگیری پرهیز کنید تا زمانی که [[رهبران]] از [[اهل بیت]] را ببینید؛ آن گاه که تُرک ها با [[رومیان]] [[مخالفت]] کنند وجنگ ها در [[زمین]] بسیار شود» تعدادی از [[روایات]]، از [[قتل]] وکشتاری سخن می گوید که پیش از [[ظهور]] [[مهدی]] به وقوع می پیوندد. برخی از این [[روایات]]، تنها [[کشتار]] را یادآور می‌شود وبرخی وسعت [[کشتار]] را نیز مشخص می کند.
::::::[[امام رضا]]{{ع}} در این باره می فرماید: «پیش از [[ظهور]] [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} کشتارهای پیاپی وبی وقفه رخ خواهد داد»<ref>قرب الاسناد، ص۱۷۰؛ نعمانی، غیبة، ص۲۷۱.</ref>. [[امام علی|امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} فرمود: [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} [[ظهور]] نمی‌کند مگر آنکه یک سوم [[مردم]] کشته شوند و یک سوم بمیرند و یک سوم باقی بمانند<ref>ابن طاووس، ملاحم، ص۵۸؛ احقاق الحق، ج۱۳، ص۲۹.</ref>.
::::::از [[روایات]] نکات زیر استفاده می‌شود:
:::::#پیش از [[ظهور]] [[مهدی]] ، کشتارهایی رخ می دهد وتعداد زیادی از [[انسان]] ها کشته می شوند وافرادی که باقی می مانند کمتر از کشته شدگان هستند.
:::::#تعدادی از کشته شدگان در [[جنگ]] کشته می شوند وتعدادی دیگر به واسطه [[بیماری]] های مسری که به احتمال قوی از کشته های به جا مانده [[جنگ]]، تولید شده است، [[جان]] می سپارند. هم چنین احتمال دارد که این گروه به وسیله [[سلاح]] های شیمیایی ومیکربی که [[بیماری]] تولید می کنند، [[جان]] دهند.
:::::#در میان اقلیتی که باقی می مانند، [[شیعیان]] ودوست داران [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} هستند؛ زیرا آنان هستند که با [[مهدی]] [[بیعت]] می کنند. نیز در سخن [[امام صادق]]{{ع}} آمده بود که آیا [[راضی]] نیستید از یک سوم باقی مانده باشید؟<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[ چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)| چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}
{{جمع شدن|۲. حجت الاسلام و المسلمین اسماعیلی؛}}
[[پرونده:13681131.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[اسماعیل اسماعیلی]]]]
::::::[[حجت]] الاسلام و المسمین '''[[اسماعیل اسماعیلی]]'''، در مقاله ''«[[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«در منابع [[دینی]]، از جنگ‌های خونین و کشتارهای بزرگ نیز، به عنوان [[نشانه‌های ظهور]] یاد شده است‌<ref>بحار الأنوار، ج ۵۲، ۲۴۶، ۲۵۱، ۳۸۸.</ref>. گویا این [[جنگ‌ها]] بین اهل [[باطل]]، بر سر رقابت‌های مادی و [[سیاسی]] روی می‌دهد که درنهایت، بدون [[پیروزی]] هیچ‌یک از دو گروه و پس از برجای گذاشتن. انبوهی از کشته‌ها، پایان می‌یابد. بروز چنین فاجعه‌های بزرگ، نتیجه طبیعی [[فساد]] [[زمین]] و [[فراگیر شدن ظلم]] و [[جور]] است. از برخی [[روایات]]، استفاده می‌شود که در منطقه "[[قرقیسیا]]" [[جنگ]] عظیمی بین [[بنی عباس]] و مردانی رخ می‌دهد که [[نوجوانان]] زورمند، فرسوده و پیر می‌گردد و لاشه‌های کشته‌ها بر روی هم انباشته می‌گردد. از قرائن و شواهد برمی‌آید که این خون‌ریزی‌های بزرگ، در همان واقعه [[خروج سفیانی]] و آشوب‌های آن زمان است و حادثه جداگانه‌ای نیست. این احتمال نیز وجود دارد که منظور از این [[روایات]]، درهم کوبیدن [[مستکبران]] و [[دشمنان]] [[حق]] و [[عدالت]] باشد که در زمان [[ظهور]] و به دست [[مهدی]]{{ع}} انجام می‌شود، بنابراین از وقایع دوران [[ظهور]] است، نه نشانه [[ظهور]]»<ref>[[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ - ۳۰۹.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۳. آقای تونه‌ای (پژوهشگر معارف مهدویت)؛}}
[[پرونده:13681078.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[مجتبی تونه‌ای]]]]
::::::آقای '''[[مجتبی تونه‌ای]]'''، در کتاب ''«[[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«در منابع [[دینی]]، از جنگ‌های خونین و کشتارهای بزرگ، به‌عنوان [[نشانه‌های ظهور]] یاد شده است<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۴۶ و ۲۵۱ و ۳۸۸.</ref>. گویا این [[جنگ‌ها]] میان اهل [[باطل]]، بر سر رقابت‌های مادی و [[سیاسی]] روی می‌دهد که در نهایت، بدون [[پیروزی]] هیچ‌یک از دو گروه و پس از برجای گذاشتن انبوهی از کشته‌ها پایان می‌یابد. در برخی از [[روایات]] سخن از [[فتنه‌ها]] دارد، تعدادی از [[روایات]] از جنگ‌های پیاپی [[خبر]] می‌دهد و روایاتی درباره [[کشتار]] [[انسان‌ها]] به وسیله [[جنگ]] و بیماری‌های ناشی از آن چون [[طاعون]] سخن به میان می‌آورد.
::::::[[پیامبر اسلام]] {{صل}} می‌فرماید: "پس از من چهار [[فتنه]] به شما خواهد رسید: در [[فتنه]] اول، خون‌ها [[مباح]] شمرده می‌شود و [[کشتار]] زیاد می‌گردد. در [[فتنه]] دوم، خون‌ها و [[اموال]] [[حلال]] می‌شود و [[قتل]] و [[غارت]] [[اموال]] بسیار می‌گردد. در [[فتنه]] سوم، خون‌ها و مال‌ها و نوامیس [[مردم]] [[مباح]] شمرده می‌شود و علاوه بر [[قتل]] و [[غارت]]، ناموس [[انسان‌ها]] نیز در [[امان]] نمی‌ماند. در [[فتنه]] چهارم، که فتنه‌ای است کروکور و بسیار سخت، و چون [[کشتی]] متلاطم و مضطرب در دریا، هیچ‌کس از آن [[فتنه]] پناهی نمی‌یابد؛ [[فتنه]] از [[شام]] به پرواز درمی‌آید و [[عراق]] را فرامی‌گیرد و دست و پای جزیره -حجاز- به آن آغشته می‌شود. [[گرفتاری‌ها]] [[مردم]] را از پای درمی‌آورد و چنان می‌شود که کسی [[توانایی]] چون‌وچرا ندارد و از هر سویی که فروکش می‌کند از سوی دیگر شعله‌ور می‌گردد"<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۳۷۱.</ref>. [[امام رضا]] {{ع}} فرمود: "پیش از [[ظهور]]، کشتارهای پیاپی و بی‌وقفه رخ خواهد داد"<ref>غیبة نعمانی، ص ۲۷۱.</ref>. [[امیر المؤمنین]] {{ع}} فرمود: "[[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} [[ظهور]] نمی‌کند مگر این‌که یک‌سوم [[مردم]] کشته شوند و یک‌سوم بمیرند و یک‌سوم باقی بمانند"<ref>ملاحم ابن طاووس، ص ۵۸.</ref>. [[محمد بن مسلم]] می‌گوید:[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: "[[امام زمان]] [[ظهور]] نمی‌کند، مگر این‌که دوسوم [[مردم]] [[جهان]] از بین بروند. عرض شد: اگر دوسوم [[مردم]] کشته شوند، پس چه تعداد خواهند ماند؟ فرمود: آیا [[راضی]] نیستید از یک‌سوم باقی مانده باشید<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۶۵۵.</ref>.
::::::از مجموع [[روایات]] استفاده می‌شود که:
:::::#پیش از [[ظهور]] [[حضرت]]، کشتارهایی رخ می‌دهد و تعداد بسیاری از [[انسان‌ها]] کشته می‌شوند و افرادی که باقی می‌مانند کمتر از کشته‌شدگان هستند.
:::::#تعدادی از کشته‌شدگان در [[جنگ]] و تعدادی به واسطه بیماری‌های مسری [[جان]] می‌سپارند.
:::::#در میان اقلیتی که باقی می‌مانند، [[شیعیان]] و دوستداران [[امام زمان]] {{ع}} هستند<ref>چشم‌اندازی به حکومت [[امام مهدی|مهدی]] {{ع}}، ص۴۵.</ref>.
::::::و اما پس از [[ظهور]]: [[زراره]] از [[امام صادق]] {{ع}} پرسید: آیا روش و [[سیاست]] [[حضرت قائم]] {{ع}} همانند روش [[پیامبر]] {{صل}} خواهد بود؟ [[امام]] فرمود: "هرگز، هرگز؛ای [[زراره]]! او [[سیاست]] [[پیامبر]] {{صل}} را در برخورد با [[دشمنان]] در پیش نمی‌گیرد... [[حضرت قائم]] {{ع}}، [[سیاست]] [[کشتار]] را در پیش می‌گیرد و طبق دستوری که دارد، [[رفتار]] می‌کند و [[توبه]] کسی را نمی‌پذیرد<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۵۳؛ غیبة نعمانی، ص ۲۳۱.</ref>. [[امام باقر]] {{ع}} فرمود: "...[[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} [[کار]] ([[کشتار]]) را به جایی می‌رساند که بسیاری از [[مردم]] می‌گویند، این شخص از [[آل محمد]] {{صل}} نیست و اگر از [[اهل بیت]] [[پیامبر]] بود، رحم می‌کرد"<ref>غیبة نعمانی، ص ۲۳۱؛ عقد الدرر، ص ۲۲۷؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۵۴.</ref>. و نیز فرمود: "[[حضرت قائم]] [[کشتار]] زیادی می‌کند و به [[یقین]] [[اولین کشتار]] را در [[قبیله قریش]] خواهد داشت"<ref>همان.</ref>.
::::::[[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: بر [[امت]] من بلائی نازل می‌شود که سخت‌تر از آن شنیده نشده است. [[زمین]] با این‌همه وسعت بر آن‌ها تنگ می‌شود<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۱. </ref>. در [[حدیث]] دیگری می‌خوانیم: بلایی به این [[امت]] می‌رسد که مردان آن پناهگاهی نمی‌یابند که از [[ستم]] [[ستمگران]] به آن‌جا [[پناه]] ببرند. از آن پس هر روز اوضاع سخت‌تر می‌شود، [[دنیا]] بیشتر پشت می‌کند، [[مردم]] بخیل‌تر می‌شوند. . . و [[قیامت]] در [[عهد]] بدترین [[مردمان]] برپا می‌شود<ref>ینابیع المودّة، ج ۳، ص ۹۰؛ الزام الناصب، ص ۲۵۴. </ref>. نیز [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: پس از من چهار [[فتنه]] بر شما فرود می‌آید که در اوّلی خون‌ها [[مباح]] می‌شود، در دومی خون‌ها و ثروت‌ها [[مباح]] می‌گردد، در سومی خون‌ها و ثروت‌ها و ناموس‌ها [[مباح]] می‌گردد و در چهارمی آشوبی کور و کر [[جهان]] را مضطرب می‌سازد. . . و [[مردم]] تلخی حوادث و فشار [[آشوب]] را لمس می‌کنند<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۷.</ref>
:::::*یکی از [[نشانه‌های آخرالزمان]]، [[آشوب‌های جهانی]] است. [[جنگ‌ها]] و ویرانی‌های بسیاری در [[آخرالزمان]] روی می‌دهد. [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: بر [[امت]] من بلائی نازل می‌شود که سخت‌تر از آن شنیده نشده است. [[زمین]] با این‌همه وسعت بر آن‌ها تنگ می‌شود<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۱. </ref>. در [[حدیث]] دیگری می‌خوانیم: بلایی به این [[امت]] می‌رسد که مردان آن پناهگاهی نمی‌یابند که از [[ستم]] [[ستمگران]] به آن‌جا [[پناه]] ببرند. از آن پس هر روز اوضاع سخت‌تر می‌شود، [[دنیا]] بیشتر پشت می‌کند، [[مردم]] بخیل‌تر می‌شوند. . . و [[قیامت]] در [[عهد]] بدترین [[مردمان]] برپا می‌شود<ref>ینابیع المودّة، ج ۳، ص ۹۰؛ الزام الناصب، ص ۲۵۴. </ref>. نیز [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: پس از من چهار [[فتنه]] بر شما فرود می‌آید که در اوّلی خون‌ها [[مباح]] می‌شود، در دومی خون‌ها و ثروت‌ها [[مباح]] می‌گردد، در سومی خون‌ها و ثروت‌ها و ناموس‌ها [[مباح]] می‌گردد و در چهارمی آشوبی کور و کر [[جهان]] را مضطرب می‌سازد. . . و [[مردم]] تلخی حوادث و فشار [[آشوب]] را لمس می‌کنند<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۷. </ref>»<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۵، ۲۵۲.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

==پرسش‌های وابسته==
{{پرسمان نشانه‌های ظهور امام مهدی}}

==منبع‌شناسی جامع مهدویت==
{{پرسش‌های وابسته}}
{{ستون-شروع|3}}
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های مهدویت|کتاب‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های مهدویت|مقاله‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های مهدویت|پایان‌نامه‌شناسی مهدویت]].
{{پایان}}
{{پایان}}

==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}

[[رده:مهدویت]]
[[رده:پرسش‌]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:(اث): پرسش‌هایی با ۴ پاسخ]]
[[رده:(اث): پرسش‌های مهدویت با ۴ پاسخ]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]

آیا جنگ‌ها و آشوب‌های داخلی و خارجی از نشانه‌های ظهور امام مهدی است؟ (پرسش)

2019-08-01T11:58:47Z

Loni: /* پاسخ جامع اجمالی */

{{پرسش غیرنهایی}}
{{جعبه اطلاعات پرسش
| موضوع اصلی = [[مهدویت (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت]]
| موضوع فرعی = آیا [[جنگ‌ها]] و آشوب‌های داخلی و خارجی از [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]]{{ع}} است؟
| تصویر = 7626626268.jpg
| اندازه تصویر = 200px
| مدخل بالاتر = [[مهدویت]] / [[امامت و ولایت امام مهدی]] / [[امامت امام مهدی]] / [[دلایل اثبات امامت امام مهدی]]
| مدخل اصلی = [[جنگ و کشتار]]
| مدخل وابسته =

| پاسخ‌دهنده =
| پاسخ‌دهندگان = ۴ [[پاسخ]]
}}
'''آیا [[جنگ‌ها]] و آشوب‌های داخلی و خارجی از [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]]{{ع}} است؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این [[سؤال]] و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==

== [[پاسخ]] جامع اجمالی==
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="border-right-style: solid; border-right-color: #FFCC33; background-color: #FFF1B9; font-size: 100%;">* ''<sub>پاسخ جامع به این پرسش، برگرفته از تمامی پاسخ‌ها ودیدگاه‌های متفرقه [[اندیشمندان]] و نویسندگانی است که تصویر و متن سخنان آنان در ذیل دیده می‌شود:</sub>''</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
{|style="text-align: center; background-color:##fff; width:40%; border-radius:0px; align:left !important; margin:left"
|-
|[[پرونده:7474646.jpg|80px]]||[[پرونده:13681131.jpg|80px]]||[[پرونده:13681078.jpg|80px]]
|-
|<sub>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی]]</sub>||<sub>[[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی]]</sub>||<sub>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای]]</sub>
|-
|}
*یکی از [[نشانه‌های ظهور]] [[حضرت]] [[ولی عصر]]{{ع}} جنگ‌های خونین و کشتارهای بزرگ است.<ref>ر.ک. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶</ref> در واقع این [[جنگ‌ها]] بین اهل [[باطل]] بر سر رقابت‌های مادی و [[سیاسی]] روی می‌دهد. باید توجه داشت که بروز چنین فاجعه‌های بزرگ، نتیجه طبیعی [[فساد]] [[زمین]] و [[فراگیر شدن ظلم]] و [[ستم]] است.<ref>ر.ک. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref>
*در برخی [[روایات]]<ref>السفیانی، ص ۳۱؛ نسخه خطی ابن حماد، ص ۹۲</ref> آمده است در منطقه "[[قرقیسیا]]" [[جنگ]] عظیمی بین [[بنی عباس]] و مردانی رخ می‌دهد. این خون‌ریزی‌های بزرگ، در همان واقعه [[خروج سفیانی]] و آشوب‌های آن زمان است. این احتمال نیز وجود دارد که منظور درهم کوبیدن [[دشمنان]] [[عدالت]] باشد که در [[زمان ظهور]] و به دست [[مهدی]]{{ع}} انجام می‌شود، بنابراین از وقایع [[دوران ظهور]] است، نه نشانه [[ظهور]].<ref>ر.ک. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref>
*همچنین، [[روایات]] دیگری<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶؛ [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref> وجود دارد که این [[جنگ‌ها]] و [[آشوب‌ها]] را از [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]]{{ع}} دانسته است مانند:
#[[رسول خدا]]{{صل}} می‌فرمایند:<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین، ج ۲، ص ۳۷۱؛ [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج ۲، ص ۸۹۷</ref> «پس از من چهار [[فتنه]] به شما خواهد رسید: در [[فتنه]] اوّل، خون‌ها جایز شمرده می‌‌شود و [[کشتار]] زیاد می‌‌گردد. در [[فتنه]] دوم، خون‌ها و [[اموال]] [[حلال]] می‌‌شود و [[قتل]] و [[غارت]] [[اموال]] بسیار می‌‌گردد. در [[فتنه]] سوم، خون‌ها و مال‌ها و ناموس [[مردم]] جایز شمرده می‌‌شود و علاوه بر [[قتل]] و [[غارت]]، ناموس [[انسان‌ها]] نیز در [[امان]] نمی‌ماند. در [[فتنه]] چهارم که فتنه‌ای است کر وکور و بسیار سخت و چون [[کشتی]] طوفان‌زده در دریا هیچ کس از آن [[فتنه]] پناهی نمی‌یابد...»<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶</ref>
#همچنین فرمودند:<ref>شافعی سلمی، یوسف بن یحیی، عقدالدّرر، ص۵۰</ref> «پس از من فتنه‌هایی پدید می‌‌آید که راه نجاتی از آن نخواهد بود. در آنها [[جنگ]]، فرار و آوارگی است. پس از آن [[فتنه]] هایی خواهد بود که از فتنه‌های پیشین شدیدتر است. هنوز فتنه‌ای فروکش نکرده که [[فتنه]] دیگری شعله ور می‌‌شود تا جایی که هیچ خانه‌ای از خانه عرب‌ها باقی نمی‌ماند که این [[آتش]] در آن نرفته باشد و هیچ مسلمانی نمی‌ماند که آن [[فتنه]] به او نرسیده باشد. آن گاه مردی از [[خاندان]] من [[ظهور]] می‌کند.»<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶</ref>
*از بررسی [[روایات]] روشن می‌‌شود از [[نشانه‌های ظهور]] [[حضرت]]{{ع}} این است که پیش از [[ظهور]] [[جنگ]] هایی واقع خواهد شد و افراد زیادی کشته می‌‍‌شوند.<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref>

==پاسخ‌های دیگر==
{{یادآوری پاسخ}}
{{جمع شدن|۱. آیت‌الله طبسی؛}}
[[پرونده:7474646.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[نجم‌الدین طبسی]]]]
::::::[[آیت‌الله]] '''[[نجم‌الدین طبسی]]'''، در کتاب ''«[[ چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)| چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«از [[روایات]] استفاده می‌شود که پیش از [[قیام حضرت مهدی]] [[جنگ و کشتار]] همه جا را فرا می گیرد. برخی از [[روایات]] سخن از [[فتنه]] ها دارد، تعدادی از [[روایات]]، از [[جنگ]] های پیاپی [[خبر]] می دهد وروایاتی درباره [[کشتار]] [[انسان]] ها به وسیله [[جنگ]] وبیماری های ناشی از آن چون [[طاعون]]، سخن به میان می آورد.
::::::[[پیامبر خاتم|رسول خدا]]{{صل}} می‌فرماید: «پس از من چهار [[فتنه]] به شما خواهد رسید: در [[فتنه]] اوّل، [[خون]] ها [[مباح]] شمرده می‌شود وکشتار زیاد می گردد. در [[فتنه]] دوم، [[خون]] ها واموال [[حلال]] می‌شود وقتل وغارت [[اموال]] بسیار می گردد. در [[فتنه]] سوم، [[خون]] ها ومال ها ونوامیس [[مردم]] [[مباح]] شمرده می‌شود وعلاوه بر [[قتل]] وغارت، ناموس [[انسان]] ها نیز در [[امان]] نمی ماند. در [[فتنه]] چهارم، - که [[فتنه]] ای است کر وکور وبسیار سخت وچون [[کشتی]] متلاطم ومضطرب در دریا - هیچ کس از آن [[فتنه]] پناهی نمی یابد. [[فتنه]] از [[شام]] به پرواز درمی آید وعراق را فرا می گیرد ودست وپای جزیره - [[حجاز]] - به آن آغشته می‌شود. گرفتاری ها [[مردم]] را از پای درمی آورد وچنان می‌شود که کسی [[توانایی]] چون وچرا ندارد واز هر سویی که فروکش می کند از سوی دیگر شعله ور می گردد».
::::::در [[حدیث]] دیگری می فرماید: «پس از من فتنه‌هایی پدید می آید که راه نجاتی از آن نخواهد بود. در آنها [[جنگ]]، فرار وآوارگی است. پس از آن [[فتنه]] هایی خواهد بود که از [[فتنه]] های پیشین شدیدتر است. هنوز [[فتنه]] ای فروکش نکرده که [[فتنه]] دیگری شعله ور می‌شود تا جایی که هیچ خانه ای از خانه [[عرب]] ها باقی نمی ماند که این [[آتش]] در آن نرفته باشد وهیچ مسلمانی نمی ماند که آن [[فتنه]] به او نرسیده باشد. آن گاه مردی از [[خاندان]] من [[ظهور]] می کند»<ref>عقدالدّرر، ص۵۰.</ref>.
::::::در این [[روایات]] سخن از فتنه‌ای است که پیش از [[ظهور]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} فراگیر خواهد شد، ولی در [[روایات]] دیگر با صراحت از [[جنگ]] های خانمان سوز سخن به میان آمده است<ref>طوسی، غیبة، ص۴۴۱؛ بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۱۲.</ref>. که به [[ذکر]] آن می پردازیم. [[عمار یاسر]] می گوید: [[پیام]] ودعوت [[اهل بیت]] پیامبرتان در [[آخرالزمان]] این است که از هرگونه درگیری پرهیز کنید تا زمانی که [[رهبران]] از [[اهل بیت]] را ببینید؛ آن گاه که تُرک ها با [[رومیان]] [[مخالفت]] کنند وجنگ ها در [[زمین]] بسیار شود» تعدادی از [[روایات]]، از [[قتل]] وکشتاری سخن می گوید که پیش از [[ظهور]] [[مهدی]] به وقوع می پیوندد. برخی از این [[روایات]]، تنها [[کشتار]] را یادآور می‌شود وبرخی وسعت [[کشتار]] را نیز مشخص می کند.
::::::[[امام رضا]]{{ع}} در این باره می فرماید: «پیش از [[ظهور]] [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} کشتارهای پیاپی وبی وقفه رخ خواهد داد»<ref>قرب الاسناد، ص۱۷۰؛ نعمانی، غیبة، ص۲۷۱.</ref>. [[امام علی|امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} فرمود: [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} [[ظهور]] نمی‌کند مگر آنکه یک سوم [[مردم]] کشته شوند و یک سوم بمیرند و یک سوم باقی بمانند<ref>ابن طاووس، ملاحم، ص۵۸؛ احقاق الحق، ج۱۳، ص۲۹.</ref>.
::::::از [[روایات]] نکات زیر استفاده می‌شود:
:::::#پیش از [[ظهور]] [[مهدی]] ، کشتارهایی رخ می دهد وتعداد زیادی از [[انسان]] ها کشته می شوند وافرادی که باقی می مانند کمتر از کشته شدگان هستند.
:::::#تعدادی از کشته شدگان در [[جنگ]] کشته می شوند وتعدادی دیگر به واسطه [[بیماری]] های مسری که به احتمال قوی از کشته های به جا مانده [[جنگ]]، تولید شده است، [[جان]] می سپارند. هم چنین احتمال دارد که این گروه به وسیله [[سلاح]] های شیمیایی ومیکربی که [[بیماری]] تولید می کنند، [[جان]] دهند.
:::::#در میان اقلیتی که باقی می مانند، [[شیعیان]] ودوست داران [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} هستند؛ زیرا آنان هستند که با [[مهدی]] [[بیعت]] می کنند. نیز در سخن [[امام صادق]]{{ع}} آمده بود که آیا [[راضی]] نیستید از یک سوم باقی مانده باشید؟<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[ چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)| چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}
{{جمع شدن|۲. حجت الاسلام و المسلمین اسماعیلی؛}}
[[پرونده:13681131.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[اسماعیل اسماعیلی]]]]
::::::[[حجت]] الاسلام و المسمین '''[[اسماعیل اسماعیلی]]'''، در مقاله ''«[[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«در منابع [[دینی]]، از جنگ‌های خونین و کشتارهای بزرگ نیز، به عنوان [[نشانه‌های ظهور]] یاد شده است‌<ref>بحار الأنوار، ج ۵۲، ۲۴۶، ۲۵۱، ۳۸۸.</ref>. گویا این [[جنگ‌ها]] بین اهل [[باطل]]، بر سر رقابت‌های مادی و [[سیاسی]] روی می‌دهد که درنهایت، بدون [[پیروزی]] هیچ‌یک از دو گروه و پس از برجای گذاشتن. انبوهی از کشته‌ها، پایان می‌یابد. بروز چنین فاجعه‌های بزرگ، نتیجه طبیعی [[فساد]] [[زمین]] و [[فراگیر شدن ظلم]] و [[جور]] است. از برخی [[روایات]]، استفاده می‌شود که در منطقه "[[قرقیسیا]]" [[جنگ]] عظیمی بین [[بنی عباس]] و مردانی رخ می‌دهد که [[نوجوانان]] زورمند، فرسوده و پیر می‌گردد و لاشه‌های کشته‌ها بر روی هم انباشته می‌گردد. از قرائن و شواهد برمی‌آید که این خون‌ریزی‌های بزرگ، در همان واقعه [[خروج سفیانی]] و آشوب‌های آن زمان است و حادثه جداگانه‌ای نیست. این احتمال نیز وجود دارد که منظور از این [[روایات]]، درهم کوبیدن [[مستکبران]] و [[دشمنان]] [[حق]] و [[عدالت]] باشد که در زمان [[ظهور]] و به دست [[مهدی]]{{ع}} انجام می‌شود، بنابراین از وقایع دوران [[ظهور]] است، نه نشانه [[ظهور]]»<ref>[[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ - ۳۰۹.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۳. آقای تونه‌ای (پژوهشگر معارف مهدویت)؛}}
[[پرونده:13681078.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[مجتبی تونه‌ای]]]]
::::::آقای '''[[مجتبی تونه‌ای]]'''، در کتاب ''«[[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«در منابع [[دینی]]، از جنگ‌های خونین و کشتارهای بزرگ، به‌عنوان [[نشانه‌های ظهور]] یاد شده است<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۴۶ و ۲۵۱ و ۳۸۸.</ref>. گویا این [[جنگ‌ها]] میان اهل [[باطل]]، بر سر رقابت‌های مادی و [[سیاسی]] روی می‌دهد که در نهایت، بدون [[پیروزی]] هیچ‌یک از دو گروه و پس از برجای گذاشتن انبوهی از کشته‌ها پایان می‌یابد. در برخی از [[روایات]] سخن از [[فتنه‌ها]] دارد، تعدادی از [[روایات]] از جنگ‌های پیاپی [[خبر]] می‌دهد و روایاتی درباره [[کشتار]] [[انسان‌ها]] به وسیله [[جنگ]] و بیماری‌های ناشی از آن چون [[طاعون]] سخن به میان می‌آورد.
::::::[[پیامبر اسلام]] {{صل}} می‌فرماید: "پس از من چهار [[فتنه]] به شما خواهد رسید: در [[فتنه]] اول، خون‌ها [[مباح]] شمرده می‌شود و [[کشتار]] زیاد می‌گردد. در [[فتنه]] دوم، خون‌ها و [[اموال]] [[حلال]] می‌شود و [[قتل]] و [[غارت]] [[اموال]] بسیار می‌گردد. در [[فتنه]] سوم، خون‌ها و مال‌ها و نوامیس [[مردم]] [[مباح]] شمرده می‌شود و علاوه بر [[قتل]] و [[غارت]]، ناموس [[انسان‌ها]] نیز در [[امان]] نمی‌ماند. در [[فتنه]] چهارم، که فتنه‌ای است کروکور و بسیار سخت، و چون [[کشتی]] متلاطم و مضطرب در دریا، هیچ‌کس از آن [[فتنه]] پناهی نمی‌یابد؛ [[فتنه]] از [[شام]] به پرواز درمی‌آید و [[عراق]] را فرامی‌گیرد و دست و پای جزیره -حجاز- به آن آغشته می‌شود. [[گرفتاری‌ها]] [[مردم]] را از پای درمی‌آورد و چنان می‌شود که کسی [[توانایی]] چون‌وچرا ندارد و از هر سویی که فروکش می‌کند از سوی دیگر شعله‌ور می‌گردد"<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۳۷۱.</ref>. [[امام رضا]] {{ع}} فرمود: "پیش از [[ظهور]]، کشتارهای پیاپی و بی‌وقفه رخ خواهد داد"<ref>غیبة نعمانی، ص ۲۷۱.</ref>. [[امیر المؤمنین]] {{ع}} فرمود: "[[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} [[ظهور]] نمی‌کند مگر این‌که یک‌سوم [[مردم]] کشته شوند و یک‌سوم بمیرند و یک‌سوم باقی بمانند"<ref>ملاحم ابن طاووس، ص ۵۸.</ref>. [[محمد بن مسلم]] می‌گوید:[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: "[[امام زمان]] [[ظهور]] نمی‌کند، مگر این‌که دوسوم [[مردم]] [[جهان]] از بین بروند. عرض شد: اگر دوسوم [[مردم]] کشته شوند، پس چه تعداد خواهند ماند؟ فرمود: آیا [[راضی]] نیستید از یک‌سوم باقی مانده باشید<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۶۵۵.</ref>.
::::::از مجموع [[روایات]] استفاده می‌شود که:
:::::#پیش از [[ظهور]] [[حضرت]]، کشتارهایی رخ می‌دهد و تعداد بسیاری از [[انسان‌ها]] کشته می‌شوند و افرادی که باقی می‌مانند کمتر از کشته‌شدگان هستند.
:::::#تعدادی از کشته‌شدگان در [[جنگ]] و تعدادی به واسطه بیماری‌های مسری [[جان]] می‌سپارند.
:::::#در میان اقلیتی که باقی می‌مانند، [[شیعیان]] و دوستداران [[امام زمان]] {{ع}} هستند<ref>چشم‌اندازی به حکومت [[امام مهدی|مهدی]] {{ع}}، ص۴۵.</ref>.
::::::و اما پس از [[ظهور]]: [[زراره]] از [[امام صادق]] {{ع}} پرسید: آیا روش و [[سیاست]] [[حضرت قائم]] {{ع}} همانند روش [[پیامبر]] {{صل}} خواهد بود؟ [[امام]] فرمود: "هرگز، هرگز؛ای [[زراره]]! او [[سیاست]] [[پیامبر]] {{صل}} را در برخورد با [[دشمنان]] در پیش نمی‌گیرد... [[حضرت قائم]] {{ع}}، [[سیاست]] [[کشتار]] را در پیش می‌گیرد و طبق دستوری که دارد، [[رفتار]] می‌کند و [[توبه]] کسی را نمی‌پذیرد<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۵۳؛ غیبة نعمانی، ص ۲۳۱.</ref>. [[امام باقر]] {{ع}} فرمود: "...[[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} [[کار]] ([[کشتار]]) را به جایی می‌رساند که بسیاری از [[مردم]] می‌گویند، این شخص از [[آل محمد]] {{صل}} نیست و اگر از [[اهل بیت]] [[پیامبر]] بود، رحم می‌کرد"<ref>غیبة نعمانی، ص ۲۳۱؛ عقد الدرر، ص ۲۲۷؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۵۴.</ref>. و نیز فرمود: "[[حضرت قائم]] [[کشتار]] زیادی می‌کند و به [[یقین]] [[اولین کشتار]] را در [[قبیله قریش]] خواهد داشت"<ref>همان.</ref>.
::::::[[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: بر [[امت]] من بلائی نازل می‌شود که سخت‌تر از آن شنیده نشده است. [[زمین]] با این‌همه وسعت بر آن‌ها تنگ می‌شود<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۱. </ref>. در [[حدیث]] دیگری می‌خوانیم: بلایی به این [[امت]] می‌رسد که مردان آن پناهگاهی نمی‌یابند که از [[ستم]] [[ستمگران]] به آن‌جا [[پناه]] ببرند. از آن پس هر روز اوضاع سخت‌تر می‌شود، [[دنیا]] بیشتر پشت می‌کند، [[مردم]] بخیل‌تر می‌شوند. . . و [[قیامت]] در [[عهد]] بدترین [[مردمان]] برپا می‌شود<ref>ینابیع المودّة، ج ۳، ص ۹۰؛ الزام الناصب، ص ۲۵۴. </ref>. نیز [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: پس از من چهار [[فتنه]] بر شما فرود می‌آید که در اوّلی خون‌ها [[مباح]] می‌شود، در دومی خون‌ها و ثروت‌ها [[مباح]] می‌گردد، در سومی خون‌ها و ثروت‌ها و ناموس‌ها [[مباح]] می‌گردد و در چهارمی آشوبی کور و کر [[جهان]] را مضطرب می‌سازد. . . و [[مردم]] تلخی حوادث و فشار [[آشوب]] را لمس می‌کنند<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۷.</ref>
:::::*یکی از [[نشانه‌های آخرالزمان]]، [[آشوب‌های جهانی]] است. [[جنگ‌ها]] و ویرانی‌های بسیاری در [[آخرالزمان]] روی می‌دهد. [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: بر [[امت]] من بلائی نازل می‌شود که سخت‌تر از آن شنیده نشده است. [[زمین]] با این‌همه وسعت بر آن‌ها تنگ می‌شود<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۱. </ref>. در [[حدیث]] دیگری می‌خوانیم: بلایی به این [[امت]] می‌رسد که مردان آن پناهگاهی نمی‌یابند که از [[ستم]] [[ستمگران]] به آن‌جا [[پناه]] ببرند. از آن پس هر روز اوضاع سخت‌تر می‌شود، [[دنیا]] بیشتر پشت می‌کند، [[مردم]] بخیل‌تر می‌شوند. . . و [[قیامت]] در [[عهد]] بدترین [[مردمان]] برپا می‌شود<ref>ینابیع المودّة، ج ۳، ص ۹۰؛ الزام الناصب، ص ۲۵۴. </ref>. نیز [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: پس از من چهار [[فتنه]] بر شما فرود می‌آید که در اوّلی خون‌ها [[مباح]] می‌شود، در دومی خون‌ها و ثروت‌ها [[مباح]] می‌گردد، در سومی خون‌ها و ثروت‌ها و ناموس‌ها [[مباح]] می‌گردد و در چهارمی آشوبی کور و کر [[جهان]] را مضطرب می‌سازد. . . و [[مردم]] تلخی حوادث و فشار [[آشوب]] را لمس می‌کنند<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۷. </ref>»<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۵، ۲۵۲.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

==پرسش‌های وابسته==
{{پرسمان نشانه‌های امام مهدی}}
==منبع‌شناسی جامع مهدویت==
{{پرسش‌های وابسته}}
{{ستون-شروع|3}}
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های مهدویت|کتاب‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های مهدویت|مقاله‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های مهدویت|پایان‌نامه‌شناسی مهدویت]].
{{پایان}}
{{پایان}}

==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}

[[رده:مهدویت]]
[[رده:پرسش‌]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:(اث): پرسش‌هایی با ۴ پاسخ]]
[[رده:(اث): پرسش‌های مهدویت با ۴ پاسخ]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]

آیا جنگ‌ها و آشوب‌های داخلی و خارجی از نشانه‌های ظهور امام مهدی است؟ (پرسش)

2019-08-01T11:57:07Z

Loni: /* پاسخ‌های دیگر */

{{پرسش غیرنهایی}}
{{جعبه اطلاعات پرسش
| موضوع اصلی = [[مهدویت (پرسش)|بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت]]
| موضوع فرعی = آیا [[جنگ‌ها]] و آشوب‌های داخلی و خارجی از [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]]{{ع}} است؟
| تصویر = 7626626268.jpg
| اندازه تصویر = 200px
| مدخل بالاتر = [[مهدویت]] / [[امامت و ولایت امام مهدی]] / [[امامت امام مهدی]] / [[دلایل اثبات امامت امام مهدی]]
| مدخل اصلی = [[جنگ و کشتار]]
| مدخل وابسته =

| پاسخ‌دهنده =
| پاسخ‌دهندگان = ۴ [[پاسخ]]
}}
'''آیا [[جنگ‌ها]] و آشوب‌های داخلی و خارجی از [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]]{{ع}} است؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[مهدویت (پرسش)|مهدویت]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این [[سؤال]] و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[مهدویت]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==

== [[پاسخ]] جامع اجمالی==
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="border-right-style: solid; border-right-color: #FFCC33; background-color: #FFF1B9; font-size: 100%;">* ''<sub>پاسخ جامع به این پرسش، برگرفته از تمامی پاسخ‌ها ودیدگاه‌های متفرقه [[اندیشمندان]] و نویسندگانی است که تصویر و متن سخنان آنان در ذیل دیده می‌شود:</sub>''</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
{|style="text-align: center; background-color:##fff; width:40%; border-radius:0px; align:left !important; margin:left"
|-
|[[پرونده:7474646.jpg|80px]]||[[پرونده:13681131.jpg|80px]]||[[پرونده:13681078.jpg|80px]]
|-
|<sub>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی]]</sub>||<sub>[[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی]]</sub>||<sub>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای]]</sub>
|-
|}
*یکی از [[نشانه‌های ظهور]] [[حضرت]] [[ولی عصر]]{{ع}} جنگ‌های خونین و کشتارهای بزرگ است.<ref>ر.ک. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹؛ [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶</ref> در واقع این [[جنگ‌ها]] بین اهل [[باطل]] بر سر رقابت‌های مادی و [[سیاسی]] روی می‌دهد. باید توجه داشت که بروز چنین فاجعه‌های بزرگ، نتیجه طبیعی [[فساد]] [[زمین]] و [[فراگیر شدن ظلم]] و [[ستم]] است.<ref>ر.ک. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref>
*در برخی [[روایات]]<ref>السفیانی، ص ۳۱؛ نسخه خطی ابن حماد، ص ۹۲</ref> آمده است در منطقه "[[قرقیسیا]]" [[جنگ]] عظیمی بین [[بنی عباس]] و مردانی رخ می‌دهد. این خون‌ریزی‌های بزرگ، در همان واقعه [[خروج سفیانی]] و آشوب‌های آن زمان است. این احتمال نیز وجود دارد که منظور درهم کوبیدن [[دشمنان]] [[عدالت]] باشد که در [[زمان ظهور]] و به دست [[مهدی]]{{ع}} انجام می‌شود، بنابراین از وقایع [[دوران ظهور]] است، نه نشانه [[ظهور]].<ref>ر.ک. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref>
*همچنین، [[روایات]] دیگری<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶؛ [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref> وجود دارد که این [[جنگ‌ها]] و [[آشوب‌ها]] را از [[نشانه‌های ظهور امام مهدی]]{{ع}} دانسته است مانند:
#[[رسول خدا]]{{صل}} می‌فرمایند:<ref>ابن بابویه، محمد بن علی، کمال الدین، ج ۲، ص ۳۷۱؛ [[روزگار رهایی (کتاب)|روزگار رهایی]]، ج ۲، ص ۸۹۷</ref> «پس از من چهار [[فتنه]] به شما خواهد رسید: در [[فتنه]] اوّل، خون‌ها جایز شمرده می‌‌شود و [[کشتار]] زیاد می‌‌گردد. در [[فتنه]] دوم، خون‌ها و [[اموال]] [[حلال]] می‌‌شود و [[قتل]] و [[غارت]] [[اموال]] بسیار می‌‌گردد. در [[فتنه]] سوم، خون‌ها و مال‌ها و ناموس [[مردم]] جایز شمرده می‌‌شود و علاوه بر [[قتل]] و [[غارت]]، ناموس [[انسان‌ها]] نیز در [[امان]] نمی‌ماند. در [[فتنه]] چهارم که فتنه‌ای است کر وکور و بسیار سخت و چون [[کشتی]] طوفان‌زده در دریا هیچ کس از آن [[فتنه]] پناهی نمی‌یابد...»<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶</ref>
#همچنین فرمودند:<ref>شافعی سلمی، یوسف بن یحیی، عقدالدّرر، ص۵۰</ref> «پس از من فتنه‌هایی پدید می‌‌آید که راه نجاتی از آن نخواهد بود. در آنها [[جنگ]]، فرار و آوارگی است. پس از آن [[فتنه]] هایی خواهد بود که از فتنه‌های پیشین شدیدتر است. هنوز فتنه‌ای فروکش نکرده که [[فتنه]] دیگری شعله ور می‌‌شود تا جایی که هیچ خانه‌ای از خانه عرب‌ها باقی نمی‌ماند که این [[آتش]] در آن نرفته باشد و هیچ مسلمانی نمی‌ماند که آن [[فتنه]] به او نرسیده باشد. آن گاه مردی از [[خاندان]] من [[ظهور]] می‌کند.»<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶</ref>
*از بررسی [[روایات]] روشن می‌‌شود از [[نشانه‌های ظهور]] [[حضرت]]{{ع}} این است که پیش از [[ظهور]] [[جنگ]] هایی واقع خواهد شد و افراد زیادی کشته می‌‍‌شوند و میان اقلیتی که باقی می‌مانند، [[شیعیان]] و [[دوست]] داران [[امام زمان]]{{ع}} هستند.<ref>ر.ک. [[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)|چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶. [[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ ـ ۳۰۹</ref>

==پاسخ‌های دیگر==
{{یادآوری پاسخ}}
{{جمع شدن|۱. آیت‌الله طبسی؛}}
[[پرونده:7474646.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[نجم‌الدین طبسی]]]]
::::::[[آیت‌الله]] '''[[نجم‌الدین طبسی]]'''، در کتاب ''«[[ چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)| چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«از [[روایات]] استفاده می‌شود که پیش از [[قیام حضرت مهدی]] [[جنگ و کشتار]] همه جا را فرا می گیرد. برخی از [[روایات]] سخن از [[فتنه]] ها دارد، تعدادی از [[روایات]]، از [[جنگ]] های پیاپی [[خبر]] می دهد وروایاتی درباره [[کشتار]] [[انسان]] ها به وسیله [[جنگ]] وبیماری های ناشی از آن چون [[طاعون]]، سخن به میان می آورد.
::::::[[پیامبر خاتم|رسول خدا]]{{صل}} می‌فرماید: «پس از من چهار [[فتنه]] به شما خواهد رسید: در [[فتنه]] اوّل، [[خون]] ها [[مباح]] شمرده می‌شود وکشتار زیاد می گردد. در [[فتنه]] دوم، [[خون]] ها واموال [[حلال]] می‌شود وقتل وغارت [[اموال]] بسیار می گردد. در [[فتنه]] سوم، [[خون]] ها ومال ها ونوامیس [[مردم]] [[مباح]] شمرده می‌شود وعلاوه بر [[قتل]] وغارت، ناموس [[انسان]] ها نیز در [[امان]] نمی ماند. در [[فتنه]] چهارم، - که [[فتنه]] ای است کر وکور وبسیار سخت وچون [[کشتی]] متلاطم ومضطرب در دریا - هیچ کس از آن [[فتنه]] پناهی نمی یابد. [[فتنه]] از [[شام]] به پرواز درمی آید وعراق را فرا می گیرد ودست وپای جزیره - [[حجاز]] - به آن آغشته می‌شود. گرفتاری ها [[مردم]] را از پای درمی آورد وچنان می‌شود که کسی [[توانایی]] چون وچرا ندارد واز هر سویی که فروکش می کند از سوی دیگر شعله ور می گردد».
::::::در [[حدیث]] دیگری می فرماید: «پس از من فتنه‌هایی پدید می آید که راه نجاتی از آن نخواهد بود. در آنها [[جنگ]]، فرار وآوارگی است. پس از آن [[فتنه]] هایی خواهد بود که از [[فتنه]] های پیشین شدیدتر است. هنوز [[فتنه]] ای فروکش نکرده که [[فتنه]] دیگری شعله ور می‌شود تا جایی که هیچ خانه ای از خانه [[عرب]] ها باقی نمی ماند که این [[آتش]] در آن نرفته باشد وهیچ مسلمانی نمی ماند که آن [[فتنه]] به او نرسیده باشد. آن گاه مردی از [[خاندان]] من [[ظهور]] می کند»<ref>عقدالدّرر، ص۵۰.</ref>.
::::::در این [[روایات]] سخن از فتنه‌ای است که پیش از [[ظهور]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} فراگیر خواهد شد، ولی در [[روایات]] دیگر با صراحت از [[جنگ]] های خانمان سوز سخن به میان آمده است<ref>طوسی، غیبة، ص۴۴۱؛ بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۱۲.</ref>. که به [[ذکر]] آن می پردازیم. [[عمار یاسر]] می گوید: [[پیام]] ودعوت [[اهل بیت]] پیامبرتان در [[آخرالزمان]] این است که از هرگونه درگیری پرهیز کنید تا زمانی که [[رهبران]] از [[اهل بیت]] را ببینید؛ آن گاه که تُرک ها با [[رومیان]] [[مخالفت]] کنند وجنگ ها در [[زمین]] بسیار شود» تعدادی از [[روایات]]، از [[قتل]] وکشتاری سخن می گوید که پیش از [[ظهور]] [[مهدی]] به وقوع می پیوندد. برخی از این [[روایات]]، تنها [[کشتار]] را یادآور می‌شود وبرخی وسعت [[کشتار]] را نیز مشخص می کند.
::::::[[امام رضا]]{{ع}} در این باره می فرماید: «پیش از [[ظهور]] [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} کشتارهای پیاپی وبی وقفه رخ خواهد داد»<ref>قرب الاسناد، ص۱۷۰؛ نعمانی، غیبة، ص۲۷۱.</ref>. [[امام علی|امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} فرمود: [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} [[ظهور]] نمی‌کند مگر آنکه یک سوم [[مردم]] کشته شوند و یک سوم بمیرند و یک سوم باقی بمانند<ref>ابن طاووس، ملاحم، ص۵۸؛ احقاق الحق، ج۱۳، ص۲۹.</ref>.
::::::از [[روایات]] نکات زیر استفاده می‌شود:
:::::#پیش از [[ظهور]] [[مهدی]] ، کشتارهایی رخ می دهد وتعداد زیادی از [[انسان]] ها کشته می شوند وافرادی که باقی می مانند کمتر از کشته شدگان هستند.
:::::#تعدادی از کشته شدگان در [[جنگ]] کشته می شوند وتعدادی دیگر به واسطه [[بیماری]] های مسری که به احتمال قوی از کشته های به جا مانده [[جنگ]]، تولید شده است، [[جان]] می سپارند. هم چنین احتمال دارد که این گروه به وسیله [[سلاح]] های شیمیایی ومیکربی که [[بیماری]] تولید می کنند، [[جان]] دهند.
:::::#در میان اقلیتی که باقی می مانند، [[شیعیان]] ودوست داران [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} هستند؛ زیرا آنان هستند که با [[مهدی]] [[بیعت]] می کنند. نیز در سخن [[امام صادق]]{{ع}} آمده بود که آیا [[راضی]] نیستید از یک سوم باقی مانده باشید؟<ref>[[نجم‌الدین طبسی|طبسی، نجم‌الدین]]، [[ چشم‌اندازی به حکومت مهدی (کتاب)| چشم‌اندازی به حکومت مهدی]]، ص۳۵، ۳۶.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}
{{جمع شدن|۲. حجت الاسلام و المسلمین اسماعیلی؛}}
[[پرونده:13681131.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[اسماعیل اسماعیلی]]]]
::::::[[حجت]] الاسلام و المسمین '''[[اسماعیل اسماعیلی]]'''، در مقاله ''«[[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«در منابع [[دینی]]، از جنگ‌های خونین و کشتارهای بزرگ نیز، به عنوان [[نشانه‌های ظهور]] یاد شده است‌<ref>بحار الأنوار، ج ۵۲، ۲۴۶، ۲۵۱، ۳۸۸.</ref>. گویا این [[جنگ‌ها]] بین اهل [[باطل]]، بر سر رقابت‌های مادی و [[سیاسی]] روی می‌دهد که درنهایت، بدون [[پیروزی]] هیچ‌یک از دو گروه و پس از برجای گذاشتن. انبوهی از کشته‌ها، پایان می‌یابد. بروز چنین فاجعه‌های بزرگ، نتیجه طبیعی [[فساد]] [[زمین]] و [[فراگیر شدن ظلم]] و [[جور]] است. از برخی [[روایات]]، استفاده می‌شود که در منطقه "[[قرقیسیا]]" [[جنگ]] عظیمی بین [[بنی عباس]] و مردانی رخ می‌دهد که [[نوجوانان]] زورمند، فرسوده و پیر می‌گردد و لاشه‌های کشته‌ها بر روی هم انباشته می‌گردد. از قرائن و شواهد برمی‌آید که این خون‌ریزی‌های بزرگ، در همان واقعه [[خروج سفیانی]] و آشوب‌های آن زمان است و حادثه جداگانه‌ای نیست. این احتمال نیز وجود دارد که منظور از این [[روایات]]، درهم کوبیدن [[مستکبران]] و [[دشمنان]] [[حق]] و [[عدالت]] باشد که در زمان [[ظهور]] و به دست [[مهدی]]{{ع}} انجام می‌شود، بنابراین از وقایع دوران [[ظهور]] است، نه نشانه [[ظهور]]»<ref>[[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[بررسی نشانه‌های ظهور (مقاله)|بررسی نشانه‌های ظهور]]، [[چشم به راه مهدی (کتاب)|چشم به راه مهدی]]، ص ۳۰۸ - ۳۰۹.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

{{جمع شدن|۳. آقای تونه‌ای (پژوهشگر معارف مهدویت)؛}}
[[پرونده:13681078.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[مجتبی تونه‌ای]]]]
::::::آقای '''[[مجتبی تونه‌ای]]'''، در کتاب ''«[[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]»'' در این‌باره گفته است:
::::::«در منابع [[دینی]]، از جنگ‌های خونین و کشتارهای بزرگ، به‌عنوان [[نشانه‌های ظهور]] یاد شده است<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۴۶ و ۲۵۱ و ۳۸۸.</ref>. گویا این [[جنگ‌ها]] میان اهل [[باطل]]، بر سر رقابت‌های مادی و [[سیاسی]] روی می‌دهد که در نهایت، بدون [[پیروزی]] هیچ‌یک از دو گروه و پس از برجای گذاشتن انبوهی از کشته‌ها پایان می‌یابد. در برخی از [[روایات]] سخن از [[فتنه‌ها]] دارد، تعدادی از [[روایات]] از جنگ‌های پیاپی [[خبر]] می‌دهد و روایاتی درباره [[کشتار]] [[انسان‌ها]] به وسیله [[جنگ]] و بیماری‌های ناشی از آن چون [[طاعون]] سخن به میان می‌آورد.
::::::[[پیامبر اسلام]] {{صل}} می‌فرماید: "پس از من چهار [[فتنه]] به شما خواهد رسید: در [[فتنه]] اول، خون‌ها [[مباح]] شمرده می‌شود و [[کشتار]] زیاد می‌گردد. در [[فتنه]] دوم، خون‌ها و [[اموال]] [[حلال]] می‌شود و [[قتل]] و [[غارت]] [[اموال]] بسیار می‌گردد. در [[فتنه]] سوم، خون‌ها و مال‌ها و نوامیس [[مردم]] [[مباح]] شمرده می‌شود و علاوه بر [[قتل]] و [[غارت]]، ناموس [[انسان‌ها]] نیز در [[امان]] نمی‌ماند. در [[فتنه]] چهارم، که فتنه‌ای است کروکور و بسیار سخت، و چون [[کشتی]] متلاطم و مضطرب در دریا، هیچ‌کس از آن [[فتنه]] پناهی نمی‌یابد؛ [[فتنه]] از [[شام]] به پرواز درمی‌آید و [[عراق]] را فرامی‌گیرد و دست و پای جزیره -حجاز- به آن آغشته می‌شود. [[گرفتاری‌ها]] [[مردم]] را از پای درمی‌آورد و چنان می‌شود که کسی [[توانایی]] چون‌وچرا ندارد و از هر سویی که فروکش می‌کند از سوی دیگر شعله‌ور می‌گردد"<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۳۷۱.</ref>. [[امام رضا]] {{ع}} فرمود: "پیش از [[ظهور]]، کشتارهای پیاپی و بی‌وقفه رخ خواهد داد"<ref>غیبة نعمانی، ص ۲۷۱.</ref>. [[امیر المؤمنین]] {{ع}} فرمود: "[[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} [[ظهور]] نمی‌کند مگر این‌که یک‌سوم [[مردم]] کشته شوند و یک‌سوم بمیرند و یک‌سوم باقی بمانند"<ref>ملاحم ابن طاووس، ص ۵۸.</ref>. [[محمد بن مسلم]] می‌گوید:[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: "[[امام زمان]] [[ظهور]] نمی‌کند، مگر این‌که دوسوم [[مردم]] [[جهان]] از بین بروند. عرض شد: اگر دوسوم [[مردم]] کشته شوند، پس چه تعداد خواهند ماند؟ فرمود: آیا [[راضی]] نیستید از یک‌سوم باقی مانده باشید<ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۶۵۵.</ref>.
::::::از مجموع [[روایات]] استفاده می‌شود که:
:::::#پیش از [[ظهور]] [[حضرت]]، کشتارهایی رخ می‌دهد و تعداد بسیاری از [[انسان‌ها]] کشته می‌شوند و افرادی که باقی می‌مانند کمتر از کشته‌شدگان هستند.
:::::#تعدادی از کشته‌شدگان در [[جنگ]] و تعدادی به واسطه بیماری‌های مسری [[جان]] می‌سپارند.
:::::#در میان اقلیتی که باقی می‌مانند، [[شیعیان]] و دوستداران [[امام زمان]] {{ع}} هستند<ref>چشم‌اندازی به حکومت [[امام مهدی|مهدی]] {{ع}}، ص۴۵.</ref>.
::::::و اما پس از [[ظهور]]: [[زراره]] از [[امام صادق]] {{ع}} پرسید: آیا روش و [[سیاست]] [[حضرت قائم]] {{ع}} همانند روش [[پیامبر]] {{صل}} خواهد بود؟ [[امام]] فرمود: "هرگز، هرگز؛ای [[زراره]]! او [[سیاست]] [[پیامبر]] {{صل}} را در برخورد با [[دشمنان]] در پیش نمی‌گیرد... [[حضرت قائم]] {{ع}}، [[سیاست]] [[کشتار]] را در پیش می‌گیرد و طبق دستوری که دارد، [[رفتار]] می‌کند و [[توبه]] کسی را نمی‌پذیرد<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۵۳؛ غیبة نعمانی، ص ۲۳۱.</ref>. [[امام باقر]] {{ع}} فرمود: "...[[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} [[کار]] ([[کشتار]]) را به جایی می‌رساند که بسیاری از [[مردم]] می‌گویند، این شخص از [[آل محمد]] {{صل}} نیست و اگر از [[اهل بیت]] [[پیامبر]] بود، رحم می‌کرد"<ref>غیبة نعمانی، ص ۲۳۱؛ عقد الدرر، ص ۲۲۷؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۵۴.</ref>. و نیز فرمود: "[[حضرت قائم]] [[کشتار]] زیادی می‌کند و به [[یقین]] [[اولین کشتار]] را در [[قبیله قریش]] خواهد داشت"<ref>همان.</ref>.
::::::[[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: بر [[امت]] من بلائی نازل می‌شود که سخت‌تر از آن شنیده نشده است. [[زمین]] با این‌همه وسعت بر آن‌ها تنگ می‌شود<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۱. </ref>. در [[حدیث]] دیگری می‌خوانیم: بلایی به این [[امت]] می‌رسد که مردان آن پناهگاهی نمی‌یابند که از [[ستم]] [[ستمگران]] به آن‌جا [[پناه]] ببرند. از آن پس هر روز اوضاع سخت‌تر می‌شود، [[دنیا]] بیشتر پشت می‌کند، [[مردم]] بخیل‌تر می‌شوند. . . و [[قیامت]] در [[عهد]] بدترین [[مردمان]] برپا می‌شود<ref>ینابیع المودّة، ج ۳، ص ۹۰؛ الزام الناصب، ص ۲۵۴. </ref>. نیز [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: پس از من چهار [[فتنه]] بر شما فرود می‌آید که در اوّلی خون‌ها [[مباح]] می‌شود، در دومی خون‌ها و ثروت‌ها [[مباح]] می‌گردد، در سومی خون‌ها و ثروت‌ها و ناموس‌ها [[مباح]] می‌گردد و در چهارمی آشوبی کور و کر [[جهان]] را مضطرب می‌سازد. . . و [[مردم]] تلخی حوادث و فشار [[آشوب]] را لمس می‌کنند<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۷.</ref>
:::::*یکی از [[نشانه‌های آخرالزمان]]، [[آشوب‌های جهانی]] است. [[جنگ‌ها]] و ویرانی‌های بسیاری در [[آخرالزمان]] روی می‌دهد. [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: بر [[امت]] من بلائی نازل می‌شود که سخت‌تر از آن شنیده نشده است. [[زمین]] با این‌همه وسعت بر آن‌ها تنگ می‌شود<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۱. </ref>. در [[حدیث]] دیگری می‌خوانیم: بلایی به این [[امت]] می‌رسد که مردان آن پناهگاهی نمی‌یابند که از [[ستم]] [[ستمگران]] به آن‌جا [[پناه]] ببرند. از آن پس هر روز اوضاع سخت‌تر می‌شود، [[دنیا]] بیشتر پشت می‌کند، [[مردم]] بخیل‌تر می‌شوند. . . و [[قیامت]] در [[عهد]] بدترین [[مردمان]] برپا می‌شود<ref>ینابیع المودّة، ج ۳، ص ۹۰؛ الزام الناصب، ص ۲۵۴. </ref>. نیز [[پیامبر خاتم|پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: پس از من چهار [[فتنه]] بر شما فرود می‌آید که در اوّلی خون‌ها [[مباح]] می‌شود، در دومی خون‌ها و ثروت‌ها [[مباح]] می‌گردد، در سومی خون‌ها و ثروت‌ها و ناموس‌ها [[مباح]] می‌گردد و در چهارمی آشوبی کور و کر [[جهان]] را مضطرب می‌سازد. . . و [[مردم]] تلخی حوادث و فشار [[آشوب]] را لمس می‌کنند<ref>روزگار رهایى، ج ۲، ص ۸۹۷. </ref>»<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۴۵، ۲۵۲.</ref>.
{{پایان جمع شدن}}

==پرسش‌های وابسته==
{{پرسمان نشانه‌های امام مهدی}}
==منبع‌شناسی جامع مهدویت==
{{پرسش‌های وابسته}}
{{ستون-شروع|3}}
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های مهدویت|کتاب‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های مهدویت|مقاله‌شناسی مهدویت]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های مهدویت|پایان‌نامه‌شناسی مهدویت]].
{{پایان}}
{{پایان}}

==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}

[[رده:مهدویت]]
[[رده:پرسش‌]]
[[رده:پرسش‌های مهدویت]]
[[رده:(اث): پرسش‌هایی با ۴ پاسخ]]
[[رده:(اث): پرسش‌های مهدویت با ۴ پاسخ]]
[[رده:اتمام لینک داخلی]]