امامت‌پدیا - مشارکت‌های کاربر [fa]

غیب در قرآن و حدیث به چه معنا به کار رفته است؟ (پرسش)

2017-02-01T12:08:13Z

Seyedhadi: /* پاسخ سوم */

{{خرد}}
{{علم معصوم}}

'''غیب در قرآن و حدیث به چه معنا به کار رفته است؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[علم غیب معصوم (پرسش)|علم غیب معصوم]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[علم غیب]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==
*معنای قرآنی غیب چیست؟
*معنای روایی غیب چیست؟

==پاسخ نخست==
[[پرونده:11546943.jpg|بندانگشتی|100px|right|[[علی نمازی شاهرودی]]]]
آیت‌الله [[علی نمازی شاهرودی]] در کتاب ''«[[علم غیب (کتاب)|علم غیب]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

«در قرآن کریم، لفظ [[غیب]] بر قضایای گذشته اطلاق شده است، مانند این آیه که خدای متعال در آن، پس از نقل قصه نوح، می‌فرماید:{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[ایجاد آیا آیه ۴۹ سوره هود علم غیب غیر خدا را اثبات می‌کند؟ (پرسش)|تِلْكَ مِنْ أَنبَاء الْغَيْبِ نُوحِيهَا إِلَيْكَ مَا كُنتَ تَعْلَمُهَا]]}}﴾}}<ref>این از خبرهای غیب است که ما به تو وحی می‌کنیم؛ تو و قومت پیش از این آنها را نمی‌دانستید؛ سوره هود: ۴۹.</ref>.

نیز لفظ [[غیب]] در قرآن کریم به آن چه در زمان حال موجود است، اما غایب از حواس است گفته شده؛ چنان که در سوره یوسف آمده است.{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ارْجِعُواْ إِلَى أَبِيكُمْ فَقُولُواْ يَا أَبَانَا إِنَّ ابْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَا إِلاَّ بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ}}﴾}}<ref>نزد پدرتان بازگردید و بگویید: ای پدر! به راستی پسرت دزدی کرده است و ما جز به آنچه دیدیم و دانستیم گواهی ندادیم و [[علم غیب]] هم نداشتیم؛ سوره یوسف: ۸۱.</ref> و در همین سوره فرموده: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ذَلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّي لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَيْبِ}}﴾}}<ref>بداند که من در نهان به وی خیانت نورزیده‌ام؛ سوره یوسف: ۵۲.</ref> و در جریان موت حضرت سلیمان می‌فرماید: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوا فِي الْعَذَابِ الْمُهِينِ}}﴾}}<ref>سوره سبأ: ۱۴.</ref> و نیز در قرآن اطلاق غیب بر آینده شده مثل: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالا وَوَلَدًا أَطَّلَعَ الْغَيْبَ}}﴾}}<ref> آیا آن کس را دیدی که آیات ما را انکار کرد و گفت: بی‌گمان به من مال و فرزند داده خواهد شد؟ آیا از نهان آگاهی یافته؛ سوره مریم: ۷۸.</ref><ref>[http://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%B9%D9%84%D9%85%20%D8%BA%DB%8C%D8%A8&option=com_mtree&task=readonline&link_id=16234&page=44&chkhashk=09BE366829&Itemid=&lang=fa علم غیب، ص۴۴]</ref>.

== پاسخ دوم==
[[پرونده:673639443601.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[محمد حسن نادم]]]]
حجت الاسلام و المسلمین دکتر [[محمد حسن نادم]]، در کتاب [[علم غیب از نگاه عقل و وحی (کتاب)|علم غیب از نگاه عقل و وحی]] در این‌باره گفته‌است:

*'''استعمال غیب در قرآن کریم:''' آنچه از موارد استعمال [[غیب]] در [[قرآن]] استفاده می‌شود این است که غیب یعنی آنچه از حواس (ظاهری و باطنی)<ref>قرآن کریم غیب را به معنای [[ملکوت]] هم آورده{{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ}}﴾}} سوره انعام: ۷۵؛ یعنی ابراهیم غیب آسمان و زمین را دید.</ref> پنهان است و آن چیزی است که فقط خدا می‌داند و غیر از خداوند، [[پیامبر]] {{صل}} یا غیر پیامبر همه به اطلاع خداوند از آنها آگاه می‌شوند. پس به هر آنچه از طریقی غیر از راه های منتهی به خداوند بر آن ادعای غیب شود، غیب نمی‌گویند زیرا کلید [[غیوب]] واقعی فقط نزد خداوند است.

*'''استعمال غیب در روایات:''' وجوه استعمال غیب در [[روایات]] فراوان است (…) برای نمونه از میان مجامع روایی کتاب [[نهج البلاغه]] را که از برجسته ترین آثار در تبیین و تشریح آیات [[قرآن کریم]] محسوب می‌شود و موارد استعمال غیب و مشتقاتش در آن حدود ٣٠ مورد<ref>نک: محمد دشتی - محمد کاظم محمدی، المعجم المفهرس لألفاظ نهج البلاغة، نشر امام علی {{ع}}، قم، ١٣٦٩، ماده ((غیب)) ص ٣٤٢.</ref> می‌باشد انتخاب نموده‌ایم:
#در بسیاری از موارد [[امام علی]] {{ع}} از واژه [[غیب]] و مشتقات آن برای آنچه ورای [[حس]] و درک انسان است استفاده کرده مانند:{{عربی|اندازه=155%|«يَا أَشْبَاهَ اَلْإِبِلِ غَابَ عَنْهَا رُعَاتُها»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٩٧.</ref> که در این عبارت امام بعضی انسان ها را به شترهایی تشبیه می‌کند که هر گاه ساربان آن ها را از سویی جمع می‌کند از سوی دیگر پراکنده و از نظر ساربان پنهان می‌شوند. در جای دیگر می‌گوید: {{عربی|اندازه=155%|«الْغَائِبَةُ عَنْهُمْ عُقُولُهُمْ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٩٧.</ref> ای کسانی که بدن‌هایتان حاضر ولی [[عقل|عقل‌هایتان]] پنهان است، یعنی پنهان از حواس ظاهری است. و {{عربی|اندازه=155%|«قَدْ غَابَ عَنْ قُلُوبِكُمْ ذِكْرُ الْآجَالِ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ١١٣.</ref> یعنی یاد مرگ از قلب‌هایتان پنهان است. و موارد متعدد دیگر که از غیب به معنای آنچه پنهان از حواس ظاهری و باطنی است استفاده شده(…)
#در مواردی [[امام علی]] {{ع}} غیب را در مقابل [[حضور]] استعمال کرده‌اند، مانند: {{عربی|اندازه=155%|«وَالنَّصِيحَةُ فِي الْمَشْهَدِ وَالْغِيبِ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٣٤؛ نامه ٤.</ref> یعنی حق شما بر من (حاکم) این است که شما را در حضورتان و غیر حضورتان نصیحت کنم.
#در مواردی در مقابل شهود استعمال شده؛ مانند: {{عربی|اندازه=155%|«لَیْسَ لِلشَّاهِدِ أَنْ یَرْجِعَ وَ لاَ لِلْغَائِبِ أنْ یَرُدَّ»}}<ref>نهج البلاغه، خ ١٧٣، نک: نامه ٦، خ ١٦٠، خ ١٦٥، خ ١٠٩ و... .</ref> یعنی نیست برای مشاهده که مراجعه کند و برای غائب که برگردد. گاه به معنای قیامت<ref>نهج البلاغه، خ ١٨٨.</ref>، گاه به معنای خداوند<ref>نهج البلاغه، خ ١٥٧، خ ٢٣٤.</ref> و معانی دیگری آمده که در مجموع موارد آنچه از غیب در نظر امام بوده غیب به معنای لغوی است که پنهان بودن از حواس و ادراک می‌باشد»<ref>علم غیب از نگاه عقل و دین، ص ٩٦.</ref> .

==پاسخ سوم==
[[پرونده:7652422784.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید کمال حیدری]]]]
آیت‌الله [[سید کمال حیدری]] در کتاب ''«[[علم الإمام ۳ (کتاب)|علم الإمام]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

«معنای غیب در اصطلاح قرآن و روایت با معنای لغوی آن که در مفاهیم لغوی امده است تفاوت ندارد. در معنای لغوی: راغب اصفهانی غیب مصدر غابت است چیزی را غیب و غایب می‌داند که نهان از دیدگان باشد، او می‌گوید معنای قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ }}﴾}}<ref>نمل، آیه ٢٠</ref> یعنی غائبین از حواس و هر چیزی از علم انسان غایب است<ref> المفردات فی غریب القران، مصدر سابق، ص ٣٣٦، ماده غیب.</ref> و فرقی نمی کند آن چیزی که از مشاعر و حواس غایب است در گذشته و یا حال و یا در آینده باشد که دلیل علم غیب بر گذشته قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ }}﴾}}<ref> همان كسانى كه «غيب» را باور دارند؛ بقره، آیه ٣</ref> که در داستان حضرت زکریا و مریم (ع) وارد شده و دلیل علم غیب بر حال قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|لَّوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ }}﴾}}<ref> اگر غيب می‏ دانستند؛ سبا، آیه 14</ref> و قول خداوند در نقل از برادران یوسف، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ}}﴾}}<ref> و علم غيب هم نداشتيم؛ یوسف، آیه 81</ref> و اما مورد سوم متیقن از موارد غیب می باشد»<ref> علم الامام، ص٢٥٣</ref>.

==جستارهای وابسته==
* [[علم غیب معصوم (پرسش)]]
* [[علم غیب معصوم (نمایه موضوعی)]]
* [[مفهوم‌شناسی غیب در قرآن (پایان‌نامه)]]

==پرسش‌های وابسته==
{{ستون-شروع|3}}
# [[غیب در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[حقیقت غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[جهان غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[قرآن در مورد جهان غیب چه آیاتی دارد؟ (پرسش)]]
# [[چه احادیثی در مورد جهان غیب وجود دارد؟ (پرسش)]]
# [[جهان شهادت چیست؟ (پرسش)]]
# [[قرآن در مورد جهان شهادت چه آیاتی دارد؟ (پرسش)]]
# [[چه احادیثی در مورد جهان شهادت وجود دارد؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[آگاه از غیب کیست؟ (پرسش)]]
# [[اقسام و انواع غیب کدام‌اند؟ (پرسش)]]
# [[اقسام و انواع علم غیب کدام‌اند؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب ذاتی چیست؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب غیر ذاتی چیست؟ (پرسش)]]
# [[ایمان به غیب به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[بحث از علم غیب چه اهمیت یا ضرورتی دارد؟ (پرسش)]]
{{پایان}}

==[[:رده:آثار علم غیب معصوم|منبع‌شناسی جامع علم غیب معصوم]]==
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم غیب معصوم|کتاب‌شناسی علم غیب معصوم]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم غیب معصوم|مقاله‌شناسی علم غیب معصوم]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم غیب معصوم|پایان‌نامه‌شناسی علم غیب معصوم]].

==پانویس==
{{پانویس}}

[[رده:علم غیب معصوم]]
[[رده:پرسش‌های جامع امامت و ولایت]]
[[رده:پرسش‌های علم غیب معصوم]]
[[رده:پرسش‌های علم غیب امام]]

غیب در قرآن و حدیث به چه معنا به کار رفته است؟ (پرسش)

2017-02-01T12:03:28Z

Seyedhadi: /* پاسخ سوم */

{{خرد}}
{{علم معصوم}}

'''غیب در قرآن و حدیث به چه معنا به کار رفته است؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[علم غیب معصوم (پرسش)|علم غیب معصوم]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[علم غیب]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==
*معنای قرآنی غیب چیست؟
*معنای روایی غیب چیست؟

==پاسخ نخست==
[[پرونده:11546943.jpg|بندانگشتی|100px|right|[[علی نمازی شاهرودی]]]]
آیت‌الله [[علی نمازی شاهرودی]] در کتاب ''«[[علم غیب (کتاب)|علم غیب]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

«در قرآن کریم، لفظ [[غیب]] بر قضایای گذشته اطلاق شده است، مانند این آیه که خدای متعال در آن، پس از نقل قصه نوح، می‌فرماید:{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[ایجاد آیا آیه ۴۹ سوره هود علم غیب غیر خدا را اثبات می‌کند؟ (پرسش)|تِلْكَ مِنْ أَنبَاء الْغَيْبِ نُوحِيهَا إِلَيْكَ مَا كُنتَ تَعْلَمُهَا]]}}﴾}}<ref>این از خبرهای غیب است که ما به تو وحی می‌کنیم؛ تو و قومت پیش از این آنها را نمی‌دانستید؛ سوره هود: ۴۹.</ref>.

نیز لفظ [[غیب]] در قرآن کریم به آن چه در زمان حال موجود است، اما غایب از حواس است گفته شده؛ چنان که در سوره یوسف آمده است.{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ارْجِعُواْ إِلَى أَبِيكُمْ فَقُولُواْ يَا أَبَانَا إِنَّ ابْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَا إِلاَّ بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ}}﴾}}<ref>نزد پدرتان بازگردید و بگویید: ای پدر! به راستی پسرت دزدی کرده است و ما جز به آنچه دیدیم و دانستیم گواهی ندادیم و [[علم غیب]] هم نداشتیم؛ سوره یوسف: ۸۱.</ref> و در همین سوره فرموده: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ذَلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّي لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَيْبِ}}﴾}}<ref>بداند که من در نهان به وی خیانت نورزیده‌ام؛ سوره یوسف: ۵۲.</ref> و در جریان موت حضرت سلیمان می‌فرماید: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوا فِي الْعَذَابِ الْمُهِينِ}}﴾}}<ref>سوره سبأ: ۱۴.</ref> و نیز در قرآن اطلاق غیب بر آینده شده مثل: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالا وَوَلَدًا أَطَّلَعَ الْغَيْبَ}}﴾}}<ref> آیا آن کس را دیدی که آیات ما را انکار کرد و گفت: بی‌گمان به من مال و فرزند داده خواهد شد؟ آیا از نهان آگاهی یافته؛ سوره مریم: ۷۸.</ref><ref>[http://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%B9%D9%84%D9%85%20%D8%BA%DB%8C%D8%A8&option=com_mtree&task=readonline&link_id=16234&page=44&chkhashk=09BE366829&Itemid=&lang=fa علم غیب، ص۴۴]</ref>.

== پاسخ دوم==
[[پرونده:673639443601.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[محمد حسن نادم]]]]
حجت الاسلام و المسلمین دکتر [[محمد حسن نادم]]، در کتاب [[علم غیب از نگاه عقل و وحی (کتاب)|علم غیب از نگاه عقل و وحی]] در این‌باره گفته‌است:

*'''استعمال غیب در قرآن کریم:''' آنچه از موارد استعمال [[غیب]] در [[قرآن]] استفاده می‌شود این است که غیب یعنی آنچه از حواس (ظاهری و باطنی)<ref>قرآن کریم غیب را به معنای [[ملکوت]] هم آورده{{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ}}﴾}} سوره انعام: ۷۵؛ یعنی ابراهیم غیب آسمان و زمین را دید.</ref> پنهان است و آن چیزی است که فقط خدا می‌داند و غیر از خداوند، [[پیامبر]] {{صل}} یا غیر پیامبر همه به اطلاع خداوند از آنها آگاه می‌شوند. پس به هر آنچه از طریقی غیر از راه های منتهی به خداوند بر آن ادعای غیب شود، غیب نمی‌گویند زیرا کلید [[غیوب]] واقعی فقط نزد خداوند است.

*'''استعمال غیب در روایات:''' وجوه استعمال غیب در [[روایات]] فراوان است (…) برای نمونه از میان مجامع روایی کتاب [[نهج البلاغه]] را که از برجسته ترین آثار در تبیین و تشریح آیات [[قرآن کریم]] محسوب می‌شود و موارد استعمال غیب و مشتقاتش در آن حدود ٣٠ مورد<ref>نک: محمد دشتی - محمد کاظم محمدی، المعجم المفهرس لألفاظ نهج البلاغة، نشر امام علی {{ع}}، قم، ١٣٦٩، ماده ((غیب)) ص ٣٤٢.</ref> می‌باشد انتخاب نموده‌ایم:
#در بسیاری از موارد [[امام علی]] {{ع}} از واژه [[غیب]] و مشتقات آن برای آنچه ورای [[حس]] و درک انسان است استفاده کرده مانند:{{عربی|اندازه=155%|«يَا أَشْبَاهَ اَلْإِبِلِ غَابَ عَنْهَا رُعَاتُها»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٩٧.</ref> که در این عبارت امام بعضی انسان ها را به شترهایی تشبیه می‌کند که هر گاه ساربان آن ها را از سویی جمع می‌کند از سوی دیگر پراکنده و از نظر ساربان پنهان می‌شوند. در جای دیگر می‌گوید: {{عربی|اندازه=155%|«الْغَائِبَةُ عَنْهُمْ عُقُولُهُمْ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٩٧.</ref> ای کسانی که بدن‌هایتان حاضر ولی [[عقل|عقل‌هایتان]] پنهان است، یعنی پنهان از حواس ظاهری است. و {{عربی|اندازه=155%|«قَدْ غَابَ عَنْ قُلُوبِكُمْ ذِكْرُ الْآجَالِ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ١١٣.</ref> یعنی یاد مرگ از قلب‌هایتان پنهان است. و موارد متعدد دیگر که از غیب به معنای آنچه پنهان از حواس ظاهری و باطنی است استفاده شده(…)
#در مواردی [[امام علی]] {{ع}} غیب را در مقابل [[حضور]] استعمال کرده‌اند، مانند: {{عربی|اندازه=155%|«وَالنَّصِيحَةُ فِي الْمَشْهَدِ وَالْغِيبِ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٣٤؛ نامه ٤.</ref> یعنی حق شما بر من (حاکم) این است که شما را در حضورتان و غیر حضورتان نصیحت کنم.
#در مواردی در مقابل شهود استعمال شده؛ مانند: {{عربی|اندازه=155%|«لَیْسَ لِلشَّاهِدِ أَنْ یَرْجِعَ وَ لاَ لِلْغَائِبِ أنْ یَرُدَّ»}}<ref>نهج البلاغه، خ ١٧٣، نک: نامه ٦، خ ١٦٠، خ ١٦٥، خ ١٠٩ و... .</ref> یعنی نیست برای مشاهده که مراجعه کند و برای غائب که برگردد. گاه به معنای قیامت<ref>نهج البلاغه، خ ١٨٨.</ref>، گاه به معنای خداوند<ref>نهج البلاغه، خ ١٥٧، خ ٢٣٤.</ref> و معانی دیگری آمده که در مجموع موارد آنچه از غیب در نظر امام بوده غیب به معنای لغوی است که پنهان بودن از حواس و ادراک می‌باشد»<ref>علم غیب از نگاه عقل و دین، ص ٩٦.</ref> .

==پاسخ سوم==
[[پرونده:7652422784.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید کمال حیدری]]]]
آیت‌الله [[سید کمال حیدری]] در کتاب ''«[[علم الإمام ۳ (کتاب)|علم الإمام]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

«معنای غیب در اصطلاح قرآن و روایت با معنای لغوی آن که در مفاهیم لغوی امده است تفاوت ندارد. در معنای لغوی: راغب اصفهانی غیب مصدر غابت است چیزی را غیب و غایب می‌داند که نهان از دیدگان باشد، او می‌گوید معنای قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ }}﴾}}<ref>نمل، آیه ٢٠</ref> یعنی غائبین از [[حس|حواس]] و هر چیزی از علم انسان غایب است<ref> المفردات فی غریب القران، مصدر سابق، ص ٣٣٦، ماده غیب.</ref>وفرقی نمی کند ان چیزی که از مشاعر و حواس غایب است در گذشته و یا حال و یا در آینده باشد که دلیل علم غیب بر گذشته قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ }}﴾}}<ref> همان كسانى كه «غيب» را باور دارند؛ بقره، آیه ٣</ref>که در داستان حضرت زکریا و مریم (ع) وارد شده و دلیل علم غیب بر حال قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|لَّوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ }}﴾}}<ref>اگر غيب می‏ دانستند؛ سبا، آیه 14</ref> و قول خداوند در نقل از برادران یوسف، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ}}﴾}}<ref> و علم غيب هم نداشتيم؛ یوسف، آیه 81</ref>واما مورد سوم متیقن از موارد غیب می باشد»<ref> علم الامام، ص٢٥٣</ref>.

==جستارهای وابسته==
* [[علم غیب معصوم (پرسش)]]
* [[علم غیب معصوم (نمایه موضوعی)]]
* [[مفهوم‌شناسی غیب در قرآن (پایان‌نامه)]]

==پرسش‌های وابسته==
{{ستون-شروع|3}}
# [[غیب در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[حقیقت غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[جهان غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[قرآن در مورد جهان غیب چه آیاتی دارد؟ (پرسش)]]
# [[چه احادیثی در مورد جهان غیب وجود دارد؟ (پرسش)]]
# [[جهان شهادت چیست؟ (پرسش)]]
# [[قرآن در مورد جهان شهادت چه آیاتی دارد؟ (پرسش)]]
# [[چه احادیثی در مورد جهان شهادت وجود دارد؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[آگاه از غیب کیست؟ (پرسش)]]
# [[اقسام و انواع غیب کدام‌اند؟ (پرسش)]]
# [[اقسام و انواع علم غیب کدام‌اند؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب ذاتی چیست؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب غیر ذاتی چیست؟ (پرسش)]]
# [[ایمان به غیب به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[بحث از علم غیب چه اهمیت یا ضرورتی دارد؟ (پرسش)]]
{{پایان}}

==[[:رده:آثار علم غیب معصوم|منبع‌شناسی جامع علم غیب معصوم]]==
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم غیب معصوم|کتاب‌شناسی علم غیب معصوم]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم غیب معصوم|مقاله‌شناسی علم غیب معصوم]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم غیب معصوم|پایان‌نامه‌شناسی علم غیب معصوم]].

==پانویس==
{{پانویس}}

[[رده:علم غیب معصوم]]
[[رده:پرسش‌های جامع امامت و ولایت]]
[[رده:پرسش‌های علم غیب معصوم]]
[[رده:پرسش‌های علم غیب امام]]

غیب در قرآن و حدیث به چه معنا به کار رفته است؟ (پرسش)

2017-02-01T12:02:09Z

Seyedhadi: /* پاسخ سوم */

{{خرد}}
{{علم معصوم}}

'''غیب در قرآن و حدیث به چه معنا به کار رفته است؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[علم غیب معصوم (پرسش)|علم غیب معصوم]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[علم غیب]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==
*معنای قرآنی غیب چیست؟
*معنای روایی غیب چیست؟

==پاسخ نخست==
[[پرونده:11546943.jpg|بندانگشتی|100px|right|[[علی نمازی شاهرودی]]]]
آیت‌الله [[علی نمازی شاهرودی]] در کتاب ''«[[علم غیب (کتاب)|علم غیب]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

«در قرآن کریم، لفظ [[غیب]] بر قضایای گذشته اطلاق شده است، مانند این آیه که خدای متعال در آن، پس از نقل قصه نوح، می‌فرماید:{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[ایجاد آیا آیه ۴۹ سوره هود علم غیب غیر خدا را اثبات می‌کند؟ (پرسش)|تِلْكَ مِنْ أَنبَاء الْغَيْبِ نُوحِيهَا إِلَيْكَ مَا كُنتَ تَعْلَمُهَا]]}}﴾}}<ref>این از خبرهای غیب است که ما به تو وحی می‌کنیم؛ تو و قومت پیش از این آنها را نمی‌دانستید؛ سوره هود: ۴۹.</ref>.

نیز لفظ [[غیب]] در قرآن کریم به آن چه در زمان حال موجود است، اما غایب از حواس است گفته شده؛ چنان که در سوره یوسف آمده است.{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ارْجِعُواْ إِلَى أَبِيكُمْ فَقُولُواْ يَا أَبَانَا إِنَّ ابْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَا إِلاَّ بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ}}﴾}}<ref>نزد پدرتان بازگردید و بگویید: ای پدر! به راستی پسرت دزدی کرده است و ما جز به آنچه دیدیم و دانستیم گواهی ندادیم و [[علم غیب]] هم نداشتیم؛ سوره یوسف: ۸۱.</ref> و در همین سوره فرموده: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ذَلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّي لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَيْبِ}}﴾}}<ref>بداند که من در نهان به وی خیانت نورزیده‌ام؛ سوره یوسف: ۵۲.</ref> و در جریان موت حضرت سلیمان می‌فرماید: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوا فِي الْعَذَابِ الْمُهِينِ}}﴾}}<ref>سوره سبأ: ۱۴.</ref> و نیز در قرآن اطلاق غیب بر آینده شده مثل: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالا وَوَلَدًا أَطَّلَعَ الْغَيْبَ}}﴾}}<ref> آیا آن کس را دیدی که آیات ما را انکار کرد و گفت: بی‌گمان به من مال و فرزند داده خواهد شد؟ آیا از نهان آگاهی یافته؛ سوره مریم: ۷۸.</ref><ref>[http://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%B9%D9%84%D9%85%20%D8%BA%DB%8C%D8%A8&option=com_mtree&task=readonline&link_id=16234&page=44&chkhashk=09BE366829&Itemid=&lang=fa علم غیب، ص۴۴]</ref>.

== پاسخ دوم==
[[پرونده:673639443601.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[محمد حسن نادم]]]]
حجت الاسلام و المسلمین دکتر [[محمد حسن نادم]]، در کتاب [[علم غیب از نگاه عقل و وحی (کتاب)|علم غیب از نگاه عقل و وحی]] در این‌باره گفته‌است:

*'''استعمال غیب در قرآن کریم:''' آنچه از موارد استعمال [[غیب]] در [[قرآن]] استفاده می‌شود این است که غیب یعنی آنچه از حواس (ظاهری و باطنی)<ref>قرآن کریم غیب را به معنای [[ملکوت]] هم آورده{{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ}}﴾}} سوره انعام: ۷۵؛ یعنی ابراهیم غیب آسمان و زمین را دید.</ref> پنهان است و آن چیزی است که فقط خدا می‌داند و غیر از خداوند، [[پیامبر]] {{صل}} یا غیر پیامبر همه به اطلاع خداوند از آنها آگاه می‌شوند. پس به هر آنچه از طریقی غیر از راه های منتهی به خداوند بر آن ادعای غیب شود، غیب نمی‌گویند زیرا کلید [[غیوب]] واقعی فقط نزد خداوند است.

*'''استعمال غیب در روایات:''' وجوه استعمال غیب در [[روایات]] فراوان است (…) برای نمونه از میان مجامع روایی کتاب [[نهج البلاغه]] را که از برجسته ترین آثار در تبیین و تشریح آیات [[قرآن کریم]] محسوب می‌شود و موارد استعمال غیب و مشتقاتش در آن حدود ٣٠ مورد<ref>نک: محمد دشتی - محمد کاظم محمدی، المعجم المفهرس لألفاظ نهج البلاغة، نشر امام علی {{ع}}، قم، ١٣٦٩، ماده ((غیب)) ص ٣٤٢.</ref> می‌باشد انتخاب نموده‌ایم:
#در بسیاری از موارد [[امام علی]] {{ع}} از واژه [[غیب]] و مشتقات آن برای آنچه ورای [[حس]] و درک انسان است استفاده کرده مانند:{{عربی|اندازه=155%|«يَا أَشْبَاهَ اَلْإِبِلِ غَابَ عَنْهَا رُعَاتُها»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٩٧.</ref> که در این عبارت امام بعضی انسان ها را به شترهایی تشبیه می‌کند که هر گاه ساربان آن ها را از سویی جمع می‌کند از سوی دیگر پراکنده و از نظر ساربان پنهان می‌شوند. در جای دیگر می‌گوید: {{عربی|اندازه=155%|«الْغَائِبَةُ عَنْهُمْ عُقُولُهُمْ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٩٧.</ref> ای کسانی که بدن‌هایتان حاضر ولی [[عقل|عقل‌هایتان]] پنهان است، یعنی پنهان از حواس ظاهری است. و {{عربی|اندازه=155%|«قَدْ غَابَ عَنْ قُلُوبِكُمْ ذِكْرُ الْآجَالِ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ١١٣.</ref> یعنی یاد مرگ از قلب‌هایتان پنهان است. و موارد متعدد دیگر که از غیب به معنای آنچه پنهان از حواس ظاهری و باطنی است استفاده شده(…)
#در مواردی [[امام علی]] {{ع}} غیب را در مقابل [[حضور]] استعمال کرده‌اند، مانند: {{عربی|اندازه=155%|«وَالنَّصِيحَةُ فِي الْمَشْهَدِ وَالْغِيبِ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٣٤؛ نامه ٤.</ref> یعنی حق شما بر من (حاکم) این است که شما را در حضورتان و غیر حضورتان نصیحت کنم.
#در مواردی در مقابل شهود استعمال شده؛ مانند: {{عربی|اندازه=155%|«لَیْسَ لِلشَّاهِدِ أَنْ یَرْجِعَ وَ لاَ لِلْغَائِبِ أنْ یَرُدَّ»}}<ref>نهج البلاغه، خ ١٧٣، نک: نامه ٦، خ ١٦٠، خ ١٦٥، خ ١٠٩ و... .</ref> یعنی نیست برای مشاهده که مراجعه کند و برای غائب که برگردد. گاه به معنای قیامت<ref>نهج البلاغه، خ ١٨٨.</ref>، گاه به معنای خداوند<ref>نهج البلاغه، خ ١٥٧، خ ٢٣٤.</ref> و معانی دیگری آمده که در مجموع موارد آنچه از غیب در نظر امام بوده غیب به معنای لغوی است که پنهان بودن از حواس و ادراک می‌باشد»<ref>علم غیب از نگاه عقل و دین، ص ٩٦.</ref> .

==پاسخ سوم==
[[پرونده:7652422784.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید کمال حیدری]]]]
آیت‌الله [[سید کمال حیدری]] در کتاب ''«[[علم الإمام ۳ (کتاب)|علم الإمام]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

«معنای غیب در اصطلاح قران و روایت با معنای لغوی آن که در مفاهیم لغوی امده است تفاوت ندارد. در معنای لغوی: راغب اصفهانی غیب مصدر غابت است چیزی را غیب و غایب می‌داند که نهان از دیدگان باشد، او می‌گوید معنای قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ }}﴾}}<ref>نمل، آیه ٢٠</ref> یعنی غائبین از [[حس|حواس]] و هر چیزی از علم انسان غایب است<ref> المفردات فی غریب القران، مصدر سابق، ص ٣٣٦، ماده غیب.</ref>وفرقی نمی کند ان چیزی که از مشاعر و حواس غایب است در گذشته و یا حال و یا در اینده باشد که دلیل علم غیب بر گذشته قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ }}﴾}}<ref> همان كسانى كه «غيب» را باور دارند؛ بقره، آیه ٣</ref>که در داستان حضرت زکریا و مریم (ع) وارد شده و دلیل علم غیب بر حال قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|لَّوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ }}﴾}}<ref>اگر غيب می‏ دانستند؛ سبا، آیه 14</ref> و قول خداوند در نقل از برادران یوسف، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ}}﴾}}<ref> و علم غيب هم نداشتيم؛ یوسف، آیه 81</ref>واما مورد سوم متیقن از موارد غیب می باشد»<ref> علم الامام، ص٢٥٣</ref>.

==جستارهای وابسته==
* [[علم غیب معصوم (پرسش)]]
* [[علم غیب معصوم (نمایه موضوعی)]]
* [[مفهوم‌شناسی غیب در قرآن (پایان‌نامه)]]

==پرسش‌های وابسته==
{{ستون-شروع|3}}
# [[غیب در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[حقیقت غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[جهان غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[قرآن در مورد جهان غیب چه آیاتی دارد؟ (پرسش)]]
# [[چه احادیثی در مورد جهان غیب وجود دارد؟ (پرسش)]]
# [[جهان شهادت چیست؟ (پرسش)]]
# [[قرآن در مورد جهان شهادت چه آیاتی دارد؟ (پرسش)]]
# [[چه احادیثی در مورد جهان شهادت وجود دارد؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[آگاه از غیب کیست؟ (پرسش)]]
# [[اقسام و انواع غیب کدام‌اند؟ (پرسش)]]
# [[اقسام و انواع علم غیب کدام‌اند؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب ذاتی چیست؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب غیر ذاتی چیست؟ (پرسش)]]
# [[ایمان به غیب به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[بحث از علم غیب چه اهمیت یا ضرورتی دارد؟ (پرسش)]]
{{پایان}}

==[[:رده:آثار علم غیب معصوم|منبع‌شناسی جامع علم غیب معصوم]]==
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم غیب معصوم|کتاب‌شناسی علم غیب معصوم]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم غیب معصوم|مقاله‌شناسی علم غیب معصوم]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم غیب معصوم|پایان‌نامه‌شناسی علم غیب معصوم]].

==پانویس==
{{پانویس}}

[[رده:علم غیب معصوم]]
[[رده:پرسش‌های جامع امامت و ولایت]]
[[رده:پرسش‌های علم غیب معصوم]]
[[رده:پرسش‌های علم غیب امام]]

غیب در قرآن و حدیث به چه معنا به کار رفته است؟ (پرسش)

2017-02-01T12:01:31Z

Seyedhadi: /* پاسخ سوم */

{{خرد}}
{{علم معصوم}}

'''غیب در قرآن و حدیث به چه معنا به کار رفته است؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[علم غیب معصوم (پرسش)|علم غیب معصوم]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[علم غیب]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==
*معنای قرآنی غیب چیست؟
*معنای روایی غیب چیست؟

==پاسخ نخست==
[[پرونده:11546943.jpg|بندانگشتی|100px|right|[[علی نمازی شاهرودی]]]]
آیت‌الله [[علی نمازی شاهرودی]] در کتاب ''«[[علم غیب (کتاب)|علم غیب]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

«در قرآن کریم، لفظ [[غیب]] بر قضایای گذشته اطلاق شده است، مانند این آیه که خدای متعال در آن، پس از نقل قصه نوح، می‌فرماید:{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[ایجاد آیا آیه ۴۹ سوره هود علم غیب غیر خدا را اثبات می‌کند؟ (پرسش)|تِلْكَ مِنْ أَنبَاء الْغَيْبِ نُوحِيهَا إِلَيْكَ مَا كُنتَ تَعْلَمُهَا]]}}﴾}}<ref>این از خبرهای غیب است که ما به تو وحی می‌کنیم؛ تو و قومت پیش از این آنها را نمی‌دانستید؛ سوره هود: ۴۹.</ref>.

نیز لفظ [[غیب]] در قرآن کریم به آن چه در زمان حال موجود است، اما غایب از حواس است گفته شده؛ چنان که در سوره یوسف آمده است.{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ارْجِعُواْ إِلَى أَبِيكُمْ فَقُولُواْ يَا أَبَانَا إِنَّ ابْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَا إِلاَّ بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ}}﴾}}<ref>نزد پدرتان بازگردید و بگویید: ای پدر! به راستی پسرت دزدی کرده است و ما جز به آنچه دیدیم و دانستیم گواهی ندادیم و [[علم غیب]] هم نداشتیم؛ سوره یوسف: ۸۱.</ref> و در همین سوره فرموده: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ذَلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّي لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَيْبِ}}﴾}}<ref>بداند که من در نهان به وی خیانت نورزیده‌ام؛ سوره یوسف: ۵۲.</ref> و در جریان موت حضرت سلیمان می‌فرماید: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوا فِي الْعَذَابِ الْمُهِينِ}}﴾}}<ref>سوره سبأ: ۱۴.</ref> و نیز در قرآن اطلاق غیب بر آینده شده مثل: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالا وَوَلَدًا أَطَّلَعَ الْغَيْبَ}}﴾}}<ref> آیا آن کس را دیدی که آیات ما را انکار کرد و گفت: بی‌گمان به من مال و فرزند داده خواهد شد؟ آیا از نهان آگاهی یافته؛ سوره مریم: ۷۸.</ref><ref>[http://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%B9%D9%84%D9%85%20%D8%BA%DB%8C%D8%A8&option=com_mtree&task=readonline&link_id=16234&page=44&chkhashk=09BE366829&Itemid=&lang=fa علم غیب، ص۴۴]</ref>.

== پاسخ دوم==
[[پرونده:673639443601.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[محمد حسن نادم]]]]
حجت الاسلام و المسلمین دکتر [[محمد حسن نادم]]، در کتاب [[علم غیب از نگاه عقل و وحی (کتاب)|علم غیب از نگاه عقل و وحی]] در این‌باره گفته‌است:

*'''استعمال غیب در قرآن کریم:''' آنچه از موارد استعمال [[غیب]] در [[قرآن]] استفاده می‌شود این است که غیب یعنی آنچه از حواس (ظاهری و باطنی)<ref>قرآن کریم غیب را به معنای [[ملکوت]] هم آورده{{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ}}﴾}} سوره انعام: ۷۵؛ یعنی ابراهیم غیب آسمان و زمین را دید.</ref> پنهان است و آن چیزی است که فقط خدا می‌داند و غیر از خداوند، [[پیامبر]] {{صل}} یا غیر پیامبر همه به اطلاع خداوند از آنها آگاه می‌شوند. پس به هر آنچه از طریقی غیر از راه های منتهی به خداوند بر آن ادعای غیب شود، غیب نمی‌گویند زیرا کلید [[غیوب]] واقعی فقط نزد خداوند است.

*'''استعمال غیب در روایات:''' وجوه استعمال غیب در [[روایات]] فراوان است (…) برای نمونه از میان مجامع روایی کتاب [[نهج البلاغه]] را که از برجسته ترین آثار در تبیین و تشریح آیات [[قرآن کریم]] محسوب می‌شود و موارد استعمال غیب و مشتقاتش در آن حدود ٣٠ مورد<ref>نک: محمد دشتی - محمد کاظم محمدی، المعجم المفهرس لألفاظ نهج البلاغة، نشر امام علی {{ع}}، قم، ١٣٦٩، ماده ((غیب)) ص ٣٤٢.</ref> می‌باشد انتخاب نموده‌ایم:
#در بسیاری از موارد [[امام علی]] {{ع}} از واژه [[غیب]] و مشتقات آن برای آنچه ورای [[حس]] و درک انسان است استفاده کرده مانند:{{عربی|اندازه=155%|«يَا أَشْبَاهَ اَلْإِبِلِ غَابَ عَنْهَا رُعَاتُها»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٩٧.</ref> که در این عبارت امام بعضی انسان ها را به شترهایی تشبیه می‌کند که هر گاه ساربان آن ها را از سویی جمع می‌کند از سوی دیگر پراکنده و از نظر ساربان پنهان می‌شوند. در جای دیگر می‌گوید: {{عربی|اندازه=155%|«الْغَائِبَةُ عَنْهُمْ عُقُولُهُمْ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٩٧.</ref> ای کسانی که بدن‌هایتان حاضر ولی [[عقل|عقل‌هایتان]] پنهان است، یعنی پنهان از حواس ظاهری است. و {{عربی|اندازه=155%|«قَدْ غَابَ عَنْ قُلُوبِكُمْ ذِكْرُ الْآجَالِ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ١١٣.</ref> یعنی یاد مرگ از قلب‌هایتان پنهان است. و موارد متعدد دیگر که از غیب به معنای آنچه پنهان از حواس ظاهری و باطنی است استفاده شده(…)
#در مواردی [[امام علی]] {{ع}} غیب را در مقابل [[حضور]] استعمال کرده‌اند، مانند: {{عربی|اندازه=155%|«وَالنَّصِيحَةُ فِي الْمَشْهَدِ وَالْغِيبِ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٣٤؛ نامه ٤.</ref> یعنی حق شما بر من (حاکم) این است که شما را در حضورتان و غیر حضورتان نصیحت کنم.
#در مواردی در مقابل شهود استعمال شده؛ مانند: {{عربی|اندازه=155%|«لَیْسَ لِلشَّاهِدِ أَنْ یَرْجِعَ وَ لاَ لِلْغَائِبِ أنْ یَرُدَّ»}}<ref>نهج البلاغه، خ ١٧٣، نک: نامه ٦، خ ١٦٠، خ ١٦٥، خ ١٠٩ و... .</ref> یعنی نیست برای مشاهده که مراجعه کند و برای غائب که برگردد. گاه به معنای قیامت<ref>نهج البلاغه، خ ١٨٨.</ref>، گاه به معنای خداوند<ref>نهج البلاغه، خ ١٥٧، خ ٢٣٤.</ref> و معانی دیگری آمده که در مجموع موارد آنچه از غیب در نظر امام بوده غیب به معنای لغوی است که پنهان بودن از حواس و ادراک می‌باشد»<ref>علم غیب از نگاه عقل و دین، ص ٩٦.</ref> .

==پاسخ سوم==
[[پرونده:7652422784.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید کمال حیدری]]]]
آیت‌الله [[سید کمال حیدری]] در کتاب ''«[[علم الإمام ۳ (کتاب)|علم الإمام]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

«معنای غیب در اصطلاح قران و روایت با معنای لغوی آن که در مفاهیم لغوی امده است تفاوت ندارد. در معنای لغوی: راغب اصفهانی غیب مصدر غابت است چیزی را غیب و غایب می‌داند که نهان از دیدگان باشد، او می‌گوید معنای قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ }}﴾}}<ref>نمل، آیه ٢٠</ref> یعنی غائبین از [[حس|حواس]] و هر چیزی از علم انسان غایب است<ref> المفردات فی غریب القران، مصدر سابق، ص ٣٣٦، ماده غیب.</ref>وفرقی نمی کند ان چیزی که از مشاعر و حواس غایب است در گذشته و یا حال و یا در اینده باشد که دلیل علم غیب بر گذشته قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ }}﴾}}<ref> همان كسانى كه «غيب» را باور دارند؛ بقره، آیه ٣</ref>که در داستان حضرت زکریا و مریم (ع) وارد شده و دلیل علم غیب بر حال قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|لَّوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ }}﴾}}<ref>اگر غيب می‏ دانستند؛ سبا، آیه 14</ref> و قول خداوند در نقل از برادران یوسف، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ}}﴾}}<ref> و علم غيب هم نداشتيم؛ یوسف، آیه 81</ref>واما مورد سوم متیقن از موارد غیب می باشد».<ref> علم الامام، ص٢٥٣</ref>

==جستارهای وابسته==
* [[علم غیب معصوم (پرسش)]]
* [[علم غیب معصوم (نمایه موضوعی)]]
* [[مفهوم‌شناسی غیب در قرآن (پایان‌نامه)]]

==پرسش‌های وابسته==
{{ستون-شروع|3}}
# [[غیب در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[حقیقت غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[جهان غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[قرآن در مورد جهان غیب چه آیاتی دارد؟ (پرسش)]]
# [[چه احادیثی در مورد جهان غیب وجود دارد؟ (پرسش)]]
# [[جهان شهادت چیست؟ (پرسش)]]
# [[قرآن در مورد جهان شهادت چه آیاتی دارد؟ (پرسش)]]
# [[چه احادیثی در مورد جهان شهادت وجود دارد؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[آگاه از غیب کیست؟ (پرسش)]]
# [[اقسام و انواع غیب کدام‌اند؟ (پرسش)]]
# [[اقسام و انواع علم غیب کدام‌اند؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب ذاتی چیست؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب غیر ذاتی چیست؟ (پرسش)]]
# [[ایمان به غیب به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[بحث از علم غیب چه اهمیت یا ضرورتی دارد؟ (پرسش)]]
{{پایان}}

==[[:رده:آثار علم غیب معصوم|منبع‌شناسی جامع علم غیب معصوم]]==
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم غیب معصوم|کتاب‌شناسی علم غیب معصوم]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم غیب معصوم|مقاله‌شناسی علم غیب معصوم]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم غیب معصوم|پایان‌نامه‌شناسی علم غیب معصوم]].

==پانویس==
{{پانویس}}

[[رده:علم غیب معصوم]]
[[رده:پرسش‌های جامع امامت و ولایت]]
[[رده:پرسش‌های علم غیب معصوم]]
[[رده:پرسش‌های علم غیب امام]]

غیب در قرآن و حدیث به چه معنا به کار رفته است؟ (پرسش)

2017-02-01T11:53:27Z

Seyedhadi:

{{خرد}}
{{علم معصوم}}

'''غیب در قرآن و حدیث به چه معنا به کار رفته است؟''' یکی از پرسش‌های مرتبط به بحث '''[[علم غیب معصوم (پرسش)|علم غیب معصوم]]''' است که می‌توان با عبارت‌های متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤال‌های مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی '''[[علم غیب]]''' مراجعه شود.

==عبارت‌های دیگری از این پرسش==
*معنای قرآنی غیب چیست؟
*معنای روایی غیب چیست؟

==پاسخ نخست==
[[پرونده:11546943.jpg|بندانگشتی|100px|right|[[علی نمازی شاهرودی]]]]
آیت‌الله [[علی نمازی شاهرودی]] در کتاب ''«[[علم غیب (کتاب)|علم غیب]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

«در قرآن کریم، لفظ [[غیب]] بر قضایای گذشته اطلاق شده است، مانند این آیه که خدای متعال در آن، پس از نقل قصه نوح، می‌فرماید:{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|[[ایجاد آیا آیه ۴۹ سوره هود علم غیب غیر خدا را اثبات می‌کند؟ (پرسش)|تِلْكَ مِنْ أَنبَاء الْغَيْبِ نُوحِيهَا إِلَيْكَ مَا كُنتَ تَعْلَمُهَا]]}}﴾}}<ref>این از خبرهای غیب است که ما به تو وحی می‌کنیم؛ تو و قومت پیش از این آنها را نمی‌دانستید؛ سوره هود: ۴۹.</ref>.

نیز لفظ [[غیب]] در قرآن کریم به آن چه در زمان حال موجود است، اما غایب از حواس است گفته شده؛ چنان که در سوره یوسف آمده است.{{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ارْجِعُواْ إِلَى أَبِيكُمْ فَقُولُواْ يَا أَبَانَا إِنَّ ابْنَكَ سَرَقَ وَمَا شَهِدْنَا إِلاَّ بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ}}﴾}}<ref>نزد پدرتان بازگردید و بگویید: ای پدر! به راستی پسرت دزدی کرده است و ما جز به آنچه دیدیم و دانستیم گواهی ندادیم و [[علم غیب]] هم نداشتیم؛ سوره یوسف: ۸۱.</ref> و در همین سوره فرموده: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|ذَلِكَ لِيَعْلَمَ أَنِّي لَمْ أَخُنْهُ بِالْغَيْبِ}}﴾}}<ref>بداند که من در نهان به وی خیانت نورزیده‌ام؛ سوره یوسف: ۵۲.</ref> و در جریان موت حضرت سلیمان می‌فرماید: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوا فِي الْعَذَابِ الْمُهِينِ}}﴾}}<ref>سوره سبأ: ۱۴.</ref> و نیز در قرآن اطلاق غیب بر آینده شده مثل: {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لَأُوتَيَنَّ مَالا وَوَلَدًا أَطَّلَعَ الْغَيْبَ}}﴾}}<ref> آیا آن کس را دیدی که آیات ما را انکار کرد و گفت: بی‌گمان به من مال و فرزند داده خواهد شد؟ آیا از نهان آگاهی یافته؛ سوره مریم: ۷۸.</ref><ref>[http://www.ghbook.ir/index.php?name=%D8%B9%D9%84%D9%85%20%D8%BA%DB%8C%D8%A8&option=com_mtree&task=readonline&link_id=16234&page=44&chkhashk=09BE366829&Itemid=&lang=fa علم غیب، ص۴۴]</ref>.

== پاسخ دوم==
[[پرونده:673639443601.jpg|بندانگشتی|right|100px|[[محمد حسن نادم]]]]
حجت الاسلام و المسلمین دکتر [[محمد حسن نادم]]، در کتاب [[علم غیب از نگاه عقل و وحی (کتاب)|علم غیب از نگاه عقل و وحی]] در این‌باره گفته‌است:

*'''استعمال غیب در قرآن کریم:''' آنچه از موارد استعمال [[غیب]] در [[قرآن]] استفاده می‌شود این است که غیب یعنی آنچه از حواس (ظاهری و باطنی)<ref>قرآن کریم غیب را به معنای [[ملکوت]] هم آورده{{عربی|اندازه=100%|﴿{{متن قرآن|وَكَذَلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ}}﴾}} سوره انعام: ۷۵؛ یعنی ابراهیم غیب آسمان و زمین را دید.</ref> پنهان است و آن چیزی است که فقط خدا می‌داند و غیر از خداوند، [[پیامبر]] {{صل}} یا غیر پیامبر همه به اطلاع خداوند از آنها آگاه می‌شوند. پس به هر آنچه از طریقی غیر از راه های منتهی به خداوند بر آن ادعای غیب شود، غیب نمی‌گویند زیرا کلید [[غیوب]] واقعی فقط نزد خداوند است.

*'''استعمال غیب در روایات:''' وجوه استعمال غیب در [[روایات]] فراوان است (…) برای نمونه از میان مجامع روایی کتاب [[نهج البلاغه]] را که از برجسته ترین آثار در تبیین و تشریح آیات [[قرآن کریم]] محسوب می‌شود و موارد استعمال غیب و مشتقاتش در آن حدود ٣٠ مورد<ref>نک: محمد دشتی - محمد کاظم محمدی، المعجم المفهرس لألفاظ نهج البلاغة، نشر امام علی {{ع}}، قم، ١٣٦٩، ماده ((غیب)) ص ٣٤٢.</ref> می‌باشد انتخاب نموده‌ایم:
#در بسیاری از موارد [[امام علی]] {{ع}} از واژه [[غیب]] و مشتقات آن برای آنچه ورای [[حس]] و درک انسان است استفاده کرده مانند:{{عربی|اندازه=155%|«يَا أَشْبَاهَ اَلْإِبِلِ غَابَ عَنْهَا رُعَاتُها»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٩٧.</ref> که در این عبارت امام بعضی انسان ها را به شترهایی تشبیه می‌کند که هر گاه ساربان آن ها را از سویی جمع می‌کند از سوی دیگر پراکنده و از نظر ساربان پنهان می‌شوند. در جای دیگر می‌گوید: {{عربی|اندازه=155%|«الْغَائِبَةُ عَنْهُمْ عُقُولُهُمْ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٩٧.</ref> ای کسانی که بدن‌هایتان حاضر ولی [[عقل|عقل‌هایتان]] پنهان است، یعنی پنهان از حواس ظاهری است. و {{عربی|اندازه=155%|«قَدْ غَابَ عَنْ قُلُوبِكُمْ ذِكْرُ الْآجَالِ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ١١٣.</ref> یعنی یاد مرگ از قلب‌هایتان پنهان است. و موارد متعدد دیگر که از غیب به معنای آنچه پنهان از حواس ظاهری و باطنی است استفاده شده(…)
#در مواردی [[امام علی]] {{ع}} غیب را در مقابل [[حضور]] استعمال کرده‌اند، مانند: {{عربی|اندازه=155%|«وَالنَّصِيحَةُ فِي الْمَشْهَدِ وَالْغِيبِ»}} <ref>نهج البلاغه، خ ٣٤؛ نامه ٤.</ref> یعنی حق شما بر من (حاکم) این است که شما را در حضورتان و غیر حضورتان نصیحت کنم.
#در مواردی در مقابل شهود استعمال شده؛ مانند: {{عربی|اندازه=155%|«لَیْسَ لِلشَّاهِدِ أَنْ یَرْجِعَ وَ لاَ لِلْغَائِبِ أنْ یَرُدَّ»}}<ref>نهج البلاغه، خ ١٧٣، نک: نامه ٦، خ ١٦٠، خ ١٦٥، خ ١٠٩ و... .</ref> یعنی نیست برای مشاهده که مراجعه کند و برای غائب که برگردد. گاه به معنای قیامت<ref>نهج البلاغه، خ ١٨٨.</ref>، گاه به معنای خداوند<ref>نهج البلاغه، خ ١٥٧، خ ٢٣٤.</ref> و معانی دیگری آمده که در مجموع موارد آنچه از غیب در نظر امام بوده غیب به معنای لغوی است که پنهان بودن از حواس و ادراک می‌باشد»<ref>علم غیب از نگاه عقل و دین، ص ٩٦.</ref> .

==پاسخ سوم==
[[پرونده:7652422784.jpg|100px|right|بندانگشتی|[[سید کمال حیدری]]]]
آیت‌الله [[سید کمال حیدری]] در کتاب ''«[[علم الإمام ۳ (کتاب)|علم الإمام]]»'' در این‌باره گفته‌ است:

«معنای غیب در اصطلاح قران و روایت با معنای لغوی ان که در مفاهیم لغوی امده است تفاوت ندارد.در معنای لغوی:[[راغب اصفهانی]] غیب مصدر غابت است چیزی را غیب و غایب می‌داند که نهان از دیدگان باشد، او می‌گوید معنای قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| أَمْ كَانَ مِنَ الْغَائِبِينَ }}﴾}}<ref>نمل، آیه ٢٠</ref> یعنی غائبین از [[حس|حواس]] و هر چیزی از علم انسان غایب است<ref> المفردات فی غریب القران، مصدر سابق، ص ٣٣٦، ماده غیب.</ref>وفرقی نمی کند ان چیزی که از مشاعر و حواس غایب است در گذشته و یا حال و یا در اینده باشد که دلیل علم غیب بر گذشته قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ }}﴾}}<ref> همان كسانى كه «غيب» را باور دارند؛ بقره، آیه ٣</ref>که در داستان حضرت زکریا و مریم علیهما السلام وارد شده و دلیل علم غیب بر حال قول خداوند، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن|لَّوْ كَانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ }}﴾}}<ref>اگر غيب می‏دانستند؛ سبا، آیه 14</ref> و قول خداوند در نقل از برادران یوسف، {{عربی|اندازه=150%|﴿{{متن قرآن| وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حَافِظِينَ}}﴾}}<ref> و علم غيب هم نداشتيم؛ یوسف، آیه 81</ref>واما مورد سوم متیقن از موارد غیب می باشد».<ref> علم الامام، ص٢٥٣</ref>

==جستارهای وابسته==
* [[علم غیب معصوم (پرسش)]]
* [[علم غیب معصوم (نمایه موضوعی)]]
* [[مفهوم‌شناسی غیب در قرآن (پایان‌نامه)]]

==پرسش‌های وابسته==
{{ستون-شروع|3}}
# [[غیب در لغت و اصطلاح به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[حقیقت غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[جهان غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[قرآن در مورد جهان غیب چه آیاتی دارد؟ (پرسش)]]
# [[چه احادیثی در مورد جهان غیب وجود دارد؟ (پرسش)]]
# [[جهان شهادت چیست؟ (پرسش)]]
# [[قرآن در مورد جهان شهادت چه آیاتی دارد؟ (پرسش)]]
# [[چه احادیثی در مورد جهان شهادت وجود دارد؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب چیست؟ (پرسش)]]
# [[آگاه از غیب کیست؟ (پرسش)]]
# [[اقسام و انواع غیب کدام‌اند؟ (پرسش)]]
# [[اقسام و انواع علم غیب کدام‌اند؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب ذاتی چیست؟ (پرسش)]]
# [[علم غیب غیر ذاتی چیست؟ (پرسش)]]
# [[ایمان به غیب به چه معناست؟ (پرسش)]]
# [[بحث از علم غیب چه اهمیت یا ضرورتی دارد؟ (پرسش)]]
{{پایان}}

==[[:رده:آثار علم غیب معصوم|منبع‌شناسی جامع علم غیب معصوم]]==
* [[:رده:کتاب‌شناسی کتاب‌های علم غیب معصوم|کتاب‌شناسی علم غیب معصوم]]؛
* [[:رده:مقاله‌شناسی مقاله‌های علم غیب معصوم|مقاله‌شناسی علم غیب معصوم]]؛
* [[:رده:پایان‌نامه‌شناسی پایان‌نامه‌های علم غیب معصوم|پایان‌نامه‌شناسی علم غیب معصوم]].

==پانویس==
{{پانویس}}

[[رده:علم غیب معصوم]]
[[رده:پرسش‌های جامع امامت و ولایت]]
[[رده:پرسش‌های علم غیب معصوم]]
[[رده:پرسش‌های علم غیب امام]]

کاربر:Seyedhadi

2016-12-10T19:52:11Z

Seyedhadi:

=='''''من'''''==
''این صفحه را رای تست ساخته ام'' '''برای پر رنگ شدن متن باید از این مورد استفاده نمود'''

'''''با این روش می توان متن را کج وپر رنگ نمود'''''<ref>[https://www.google.com]منابع من</ref>

*فهرست گلوله ای اصلی
:#کتاب
:#سنت
:#عقل
:#اجماع
:* زیر شاخه اول
:* زیر شاخه دوم

==عنوان سطح دوم==
===عنوان سطح سوم===
====عنوان سطح چهارم====

کاربر:Seyedhadi

2016-12-10T19:38:42Z

Seyedhadi: صفحه‌ای تازه حاوی «=='''''من'''''==» ایجاد کرد

=='''''من'''''==