آداب جهاد در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۵۷

2026-01-08T07:57:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۲۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = آداب جهاد		\| موضوع مرتبط = آداب جهاد
	\| عنوان مدخل = آداب جهاد		\| عنوان مدخل = آداب جهاد
	\| مداخل مرتبط = [[آداب جهاد در فقه سیاسی]] - [[آداب جهاد در معارف و سیره نبوی]] - [[آداب جهاد در معارف و سیره علوی]]		\| مداخل مرتبط = [[آداب جهاد در تاریخ اسلامی]] - [[آداب جهاد در فقه سیاسی]] - [[آداب جهاد در معارف و سیره نبوی]] - [[آداب جهاد در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* مقدمه */

2025-11-15T09:12:22Z

مقدمه

Bahmani: /* پانویس */

2025-11-15T09:06:06Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۶
خط ۴۱:		خط ۴۱:

	[[رده:آداب جهاد]]		[[رده:آداب جهاد]]
			[[رده:سیره نظامی]]

Bahmani: /* پانویس */

2025-04-14T07:01:34Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۱
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:جهاد]]		[[رده:آداب جهاد]]

Jaafari در ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۳۵

2024-09-23T10:35:42Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۰۵
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = آداب جهاد		\| موضوع مرتبط = آداب جهاد
	\| عنوان مدخل = آداب جهاد		\| عنوان مدخل = آداب جهاد
	\| مداخل مرتبط = [[آداب جهاد در فقه سیاسی]] - [[آداب جهاد در معارف و سیره علوی]]		\| مداخل مرتبط = [[آداب جهاد در فقه سیاسی]] - [[آداب جهاد در معارف و سیره نبوی]] - [[آداب جهاد در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: جایگزینی متن - '“' به '«'

2023-12-14T20:30:53Z

جایگزینی متن - '“' به '«'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۰:۰۰
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	# مراجعت مشتبه؛ اگر یکی از کفّار به [[خیال]] این که به او امان داده‌اند وارد حدود مسلمین شود او را نباید کشت و باید به محل اولش مراجعت داد.		# مراجعت مشتبه؛ اگر یکی از کفّار به [[خیال]] این که به او امان داده‌اند وارد حدود مسلمین شود او را نباید کشت و باید به محل اولش مراجعت داد.
	# کشتن [[زنان]] و اطفال و معلولین و نابینایان؛ [[حرام]] است.		# کشتن [[زنان]] و اطفال و معلولین و نابینایان؛ [[حرام]] است.
	# اگر کفّار به اسرای [[مسلمان]] و یا [[زن]] و بچه خودشان ~~“تترس”~~ کنند؛ یعنی آنها را حائل بین خود و مسلمانان قرار دهند، در صورتی که هیچ [[راه]] چاره‌ای نباشد، می‌توان آنها را کشت.		# اگر کفّار به اسرای [[مسلمان]] و یا [[زن]] و بچه خودشان «تترس” کنند؛ یعنی آنها را حائل بین خود و مسلمانان قرار دهند، در صورتی که هیچ [[راه]] چاره‌ای نباشد، می‌توان آنها را کشت.
	# [[ایثار]]؛ مستحب است که [[انسان]] [[برادر]] مسلمان و [[مجاهد]] خود را در [[غذا]] و آب بر خود مقدّم دارد؛ مانند [[شهدای جنگ احد]].		# [[ایثار]]؛ مستحب است که [[انسان]] [[برادر]] مسلمان و [[مجاهد]] خود را در [[غذا]] و آب بر خود مقدّم دارد؛ مانند [[شهدای جنگ احد]].
	# [[حرمت]] فرار؛ فرار از میدان و معرکه [[نبرد]]، حرام است، مگر آنکه بخواهد در جایی که بیشتر به دشمن مشرف است، قرار گیرد؛ مانند تپه.		# [[حرمت]] فرار؛ فرار از میدان و معرکه [[نبرد]]، حرام است، مگر آنکه بخواهد در جایی که بیشتر به دشمن مشرف است، قرار گیرد؛ مانند تپه.
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	# [[غدر]]؛ غدر کردن، حرام است؛ یعنی کشتن [[کفّار]] بعد از آنکه آنها را مطمئن‌سازی که در [[امان]] هستند.		# [[غدر]]؛ غدر کردن، حرام است؛ یعنی کشتن [[کفّار]] بعد از آنکه آنها را مطمئن‌سازی که در [[امان]] هستند.
	# ریختن زهر در آب [[آشامیدنی]]؛ حرام است.		# ریختن زهر در آب [[آشامیدنی]]؛ حرام است.
	# در [[جنگ]] باید [[نماز]] را شکسته به جای آورد و اسم آن ~~“نماز~~ خوف” است.		# در [[جنگ]] باید [[نماز]] را شکسته به جای آورد و اسم آن «نماز خوف” است.
	# حرمت [[غلول]]؛ پنهان‌کردن چیزی از [[غنیمت]]، حرام است<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۳۷۹.</ref>.		# حرمت [[غلول]]؛ پنهان‌کردن چیزی از [[غنیمت]]، حرام است<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۳۷۹.</ref>.

Bahmani در ‏۹ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۶:۴۴

2022-11-09T06:44:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = جهاد		\| موضوع مرتبط = آداب جهاد
	\| عنوان مدخل = آداب جهاد		\| عنوان مدخل = آداب جهاد
	\| مداخل مرتبط = ~~[[آداب جهاد در قرآن]] - [[آداب جهاد در حدیث]] -~~ [[آداب جهاد در فقه سیاسی]] - [[آداب جهاد در معارف و سیره علوی]]		\| مداخل مرتبط = [[آداب جهاد در فقه سیاسی]] - [[آداب جهاد در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[جهاد]] و [[جنگ]] در [[اسلام]]، [[آیین]] و مقرراتی دارد که [[مجاهدان]] اسلام باید آنها را فرابگیرند و جزء [[خلق و خوی]] خود قرار دهند. این [[اخلاق]] و مقررات را در اینجا به طور فشرده بیان می‌کنیم:		[[جهاد]] و [[جنگ]] در [[اسلام]]، [[آیین]] و مقرراتی دارد که [[مجاهدان]] اسلام باید آنها را فرابگیرند و جزء [[خلق و خوی]] خود قرار دهند. این [[اخلاق]] و مقررات را در اینجا به طور فشرده بیان می‌کنیم:

	# [[جهاد با نفس]]؛ شخص [[مجاهد]] قبل از پرداختن به [[جهاد با دشمن]]، باید نخست با نفس خود جهاد کند و [[خودسازی]] نماید و گرنه در معرکه جنگ، [[شکست]] می‌خورد<ref>در کتاب‌های فقهی وحدیثی، مباحث جهاد نفس بیشتر از جهاد با دشمن مطرح شده است. (ر. ک: وسائل‌الشیعه، ج۱۱).</ref>.		# [[جهاد با نفس]]؛ شخص [[مجاهد]] قبل از پرداختن به [[جهاد با دشمن]]، باید نخست با نفس خود جهاد کند و [[خودسازی]] نماید و گرنه در معرکه جنگ، [[شکست]] می‌خورد<ref>در کتاب‌های فقهی وحدیثی، مباحث جهاد نفس بیشتر از جهاد با دشمن مطرح شده است. (ر. ک: وسائل‌الشیعه، ج۱۱).</ref>.
	# [[فرمانبری]] از [[امام]]؛ مجاهدان باید از امام [[معصوم]] و یا [[نایب]] او ([[فقیه جامع الشرایط]]) [[اطاعت]] کنند و رهنمود بگیرند.		# [[فرمانبری]] از [[امام]]؛ مجاهدان باید از امام [[معصوم]] و یا [[نایب]] او ([[فقیه جامع الشرایط]]) [[اطاعت]] کنند و رهنمود بگیرند.
خط ۳۰:		خط ۳۰:
	# ریختن زهر در آب [[آشامیدنی]]؛ حرام است.		# ریختن زهر در آب [[آشامیدنی]]؛ حرام است.
	# در [[جنگ]] باید [[نماز]] را شکسته به جای آورد و اسم آن “نماز خوف” است.		# در [[جنگ]] باید [[نماز]] را شکسته به جای آورد و اسم آن “نماز خوف” است.
	# حرمت [[غلول]]؛ پنهان‌کردن چیزی از [[غنیمت]]، حرام است<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۳۷۹.</ref>		# حرمت [[غلول]]؛ پنهان‌کردن چیزی از [[غنیمت]]، حرام است<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۳۷۹.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T09:53:03Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۳
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	# [[قصد قربت]]؛ مجاهدان باید به قصد [[تقرب به خدا]] و جلب [[رضایت]] او [[مجاهده]] و [[قتال]] کنند. جهاد با هر قصد و [[نیت]] دیگری، [[باطل]] می‌باشد و اگر کشته شود، [[شهید]] نیست.		# [[قصد قربت]]؛ مجاهدان باید به قصد [[تقرب به خدا]] و جلب [[رضایت]] او [[مجاهده]] و [[قتال]] کنند. جهاد با هر قصد و [[نیت]] دیگری، [[باطل]] می‌باشد و اگر کشته شود، [[شهید]] نیست.
	# [[دعوت]]؛ قبل از شروع جنگ بدون در نظر گرفتن ضدیت و [[دشمنی]]، باید [[خصم]] را به اسلام و [[مصالحه]] دعوت کرد، در صورت عدم پذیرش، با او جنگید<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۲.</ref>.		# [[دعوت]]؛ قبل از شروع جنگ بدون در نظر گرفتن ضدیت و [[دشمنی]]، باید [[خصم]] را به اسلام و [[مصالحه]] دعوت کرد، در صورت عدم پذیرش، با او جنگید<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۲.</ref>.
	# [[متانت]] و [[استواری]]؛ مجاهد باید نترس، [[متین]]، و [[استوار]] باشد {{عربی\|المؤمن کالجبل الراسخ لا یحرکه العواصف}}؛ [[مؤمن]] باید همچون [[کوه]] استوار باشد و طوفان‌ها او را نلرزاند. اگر کسی [[ایمان]]، متانت و استواری نداشته باشد شایعات و [[تبلیغات]] [[دشمن]]، او را شکار خواهد کرد. مانند برخی از افسران و [[سربازان]] [[امام حسن]]{{ع}} که [[خیانت]] کردند.		# [[متانت]] و [[استواری]]؛ مجاهد باید نترس، [[متین]]، و [[استوار]] باشد {{عربی\|المؤمن کالجبل الراسخ لا یحرکه العواصف}}؛ [[مؤمن]] باید همچون [[کوه]] استوار باشد و طوفان‌ها او را نلرزاند. اگر کسی [[ایمان]]، متانت و استواری نداشته باشد شایعات و [[تبلیغات]] [[دشمن]]، او را شکار خواهد کرد. مانند برخی از افسران و [[سربازان]] [[امام حسن]] {{ع}} که [[خیانت]] کردند.
	# [[صبر]] و [[شکیبایی]]؛ مجاهد باید در سنگرش [[صبور]] و [[امیدوار]] باشد طول [[زمان]] و پایان‌ناپذیری جنگ او را فرسوده نسازد و روحش را خسته نکند. [[علی]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|لَا يَعْدَمُ الصَّبُورُ الظَّفَرَ وَ إِنْ طَالَ بِهِ الزَّمَانُ}}<ref>«شخص صبور، [[پیروزی]] را از دست نمی‌دهند هر چند زمان طول بکشد» نهج البلاغه، حکمت ۱۴۵.</ref>.		# [[صبر]] و [[شکیبایی]]؛ مجاهد باید در سنگرش [[صبور]] و [[امیدوار]] باشد طول [[زمان]] و پایان‌ناپذیری جنگ او را فرسوده نسازد و روحش را خسته نکند. [[علی]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|لَا يَعْدَمُ الصَّبُورُ الظَّفَرَ وَ إِنْ طَالَ بِهِ الزَّمَانُ}}<ref>«شخص صبور، [[پیروزی]] را از دست نمی‌دهند هر چند زمان طول بکشد» نهج البلاغه، حکمت ۱۴۵.</ref>.
	# [[خطابه]] و [[پند]] [[فرمانده]]؛ از [[آداب]] جنگ است که [[فرماندهان]]، قبل از شروع جنگ، سربازان را [[موعظه]] و به جهاد و [[مبارزه]] تحریص و [[ترغیب]] کنند، چنان‌که [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} چنین می‌کرد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۷۱.</ref>.		# [[خطابه]] و [[پند]] [[فرمانده]]؛ از [[آداب]] جنگ است که [[فرماندهان]]، قبل از شروع جنگ، سربازان را [[موعظه]] و به جهاد و [[مبارزه]] تحریص و [[ترغیب]] کنند، چنان‌که [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} چنین می‌کرد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۷۱.</ref>.
	# داشتن [[شعار]] [[جنگی]]؛ [[مستحب]] است که [[مسلمانان]] در حین [[جنگ]]، شعارهای ویژه‌ای در جهت تبیین [[هدف]] جنگی‌شان و در جهت تحریص و ترغیب [[مجاهدان]] تکرار کنند. چنان‌که [[پیامبر]] این عمل را انجام می‌داد. [[روز فتح مکه]]، [[مسلمین]] شعار می‌دادند: {{عربی\|نحن عباد الله حقّاً حقّا}} در یکی از [[جنگ‌ها]] می‌گفتند: {{عربی\|یا أحد یا صمد}}. در جنگ بنی‌الملوح شعار می‌دادند: {{عربی\|امت، امت}} در جنگ [[بنی‌المصطلق]] می‌گفتند: {{عربی\|ألا إلی الله الأمرُ}} در [[جنگ بدر]] و [[احد]] شعار می‌دادند: {{عربی\|یا نصر الله اقترب، اقترب}}. شعار [[امام حسین]]{{ع}} در [[کربلا]] {{عربی\|یا محمد}} بود و [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: شعار ما {{عربی\|یا محمد، یا محمد}} است<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۱۰۳.</ref>. همچنین یکی از شعارهای [[جنگ احد]] این بود: {{عربی\|الله مولانا و لا مولا لکم}}.		# داشتن [[شعار]] [[جنگی]]؛ [[مستحب]] است که [[مسلمانان]] در حین [[جنگ]]، شعارهای ویژه‌ای در جهت تبیین [[هدف]] جنگی‌شان و در جهت تحریص و ترغیب [[مجاهدان]] تکرار کنند. چنان‌که [[پیامبر]] این عمل را انجام می‌داد. [[روز فتح مکه]]، [[مسلمین]] شعار می‌دادند: {{عربی\|نحن عباد الله حقّاً حقّا}} در یکی از [[جنگ‌ها]] می‌گفتند: {{عربی\|یا أحد یا صمد}}. در جنگ بنی‌الملوح شعار می‌دادند: {{عربی\|امت، امت}} در جنگ [[بنی‌المصطلق]] می‌گفتند: {{عربی\|ألا إلی الله الأمرُ}} در [[جنگ بدر]] و [[احد]] شعار می‌دادند: {{عربی\|یا نصر الله اقترب، اقترب}}. شعار [[امام حسین]] {{ع}} در [[کربلا]] {{عربی\|یا محمد}} بود و [[امام صادق]] {{ع}} فرمود: شعار ما {{عربی\|یا محمد، یا محمد}} است<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۱۰۳.</ref>. همچنین یکی از شعارهای [[جنگ احد]] این بود: {{عربی\|الله مولانا و لا مولا لکم}}.
	# در [[ماه‌های حرام]] جنگ نکند؛ مگر آن‌گاه که از [[حمله]] [[دشمن]] در [[امان]] نباشد.		# در [[ماه‌های حرام]] جنگ نکند؛ مگر آن‌گاه که از [[حمله]] [[دشمن]] در [[امان]] نباشد.
	# اعطای تأمین؛ اگر فردی از [[کفّار]] به مسلمانان [[پناهنده]] شود، همه می‌توانند به او [[پناهندگی]] بدهند حتی یک سرباز ساده.		# اعطای تأمین؛ اگر فردی از [[کفّار]] به مسلمانان [[پناهنده]] شود، همه می‌توانند به او [[پناهندگی]] بدهند حتی یک سرباز ساده.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-08-24T06:41:46Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T03:38:43Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۰۸
خط ۴۱:		خط ۴۱:

	[[رده:جهاد]]		[[رده:جهاد]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۲
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	# [[فرمانبری]] از [[امام]]؛ مجاهدان باید از امام [[معصوم]] و یا [[نایب]] او ([[فقیه جامع الشرایط]]) [[اطاعت]] کنند و رهنمود بگیرند.		# [[فرمانبری]] از [[امام]]؛ مجاهدان باید از امام [[معصوم]] و یا [[نایب]] او ([[فقیه جامع الشرایط]]) [[اطاعت]] کنند و رهنمود بگیرند.
	# [[آموزش]] نظامی و [[جنگی]]؛ مجاهدان باید آموزش دیده باشند.		# [[آموزش]] نظامی و [[جنگی]]؛ مجاهدان باید آموزش دیده باشند.
	# [[قصد ~~قربت]]؛~~ مجاهدان باید به قصد [[تقرب به خدا]] و جلب [[رضایت]] او [[مجاهده]] و [[قتال]] کنند. جهاد با هر قصد و [[نیت]] دیگری، [[باطل]] می‌باشد و اگر کشته شود، [[شهید]] نیست.		# قصد قربت؛ مجاهدان باید به قصد [[تقرب به خدا]] و جلب [[رضایت]] او [[مجاهده]] و [[قتال]] کنند. جهاد با هر قصد و [[نیت]] دیگری، [[باطل]] می‌باشد و اگر کشته شود، [[شهید]] نیست.
	# [[دعوت]]؛ قبل از شروع جنگ بدون در نظر گرفتن ضدیت و [[دشمنی]]، باید [[خصم]] را به اسلام و [[مصالحه]] دعوت کرد، در صورت عدم پذیرش، با او جنگید<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۲.</ref>.		# [[دعوت]]؛ قبل از شروع جنگ بدون در نظر گرفتن ضدیت و [[دشمنی]]، باید [[خصم]] را به اسلام و [[مصالحه]] دعوت کرد، در صورت عدم پذیرش، با او جنگید<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۲.</ref>.
	# [[متانت]] و [[استواری]]؛ مجاهد باید نترس، [[متین~~]]،~~ و [[استوار]] باشد {{عربی\|المؤمن کالجبل الراسخ لا یحرکه العواصف}}؛ [[مؤمن]] باید همچون [[کوه]] استوار باشد و طوفان‌ها او را نلرزاند. اگر کسی [[ایمان]]، متانت و استواری نداشته باشد شایعات و [[تبلیغات]] [[دشمن]]، او را شکار خواهد کرد. مانند برخی از افسران و [[سربازان]] [[امام حسن]] {{ع}} که [[خیانت]] کردند.		# متانت و [[استواری]]؛ مجاهد باید نترس، متین و [[استوار]] باشد {{عربی\|المؤمن کالجبل الراسخ لا یحرکه العواصف}}؛ [[مؤمن]] باید همچون [[کوه]] استوار باشد و طوفان‌ها او را نلرزاند. اگر کسی [[ایمان]]، متانت و استواری نداشته باشد شایعات و [[تبلیغات]] [[دشمن]]، او را شکار خواهد کرد. مانند برخی از افسران و سربازان [[امام حسن]] {{ع}} که [[خیانت]] کردند.
	# [[صبر]] و [[شکیبایی]]؛ مجاهد باید در سنگرش [[صبور]] و [[امیدوار]] باشد طول [[زمان]] و پایان‌ناپذیری جنگ او را فرسوده نسازد و روحش را خسته نکند. [[علی]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|لَا يَعْدَمُ الصَّبُورُ الظَّفَرَ وَ إِنْ طَالَ بِهِ الزَّمَانُ}}<ref>«شخص صبور، [[پیروزی]] را از دست نمی‌دهند هر چند زمان طول بکشد» نهج البلاغه، حکمت ۱۴۵.</ref>.		# [[صبر]] و [[شکیبایی]]؛ مجاهد باید در سنگرش صبور و [[امیدوار]] باشد طول [[زمان]] و پایان‌ناپذیری جنگ او را فرسوده نسازد و روحش را خسته نکند. [[علی]] {{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|لَا يَعْدَمُ الصَّبُورُ الظَّفَرَ وَ إِنْ طَالَ بِهِ الزَّمَانُ}}<ref>«شخص صبور، [[پیروزی]] را از دست نمی‌دهند هر چند زمان طول بکشد» نهج البلاغه، حکمت ۱۴۵.</ref>.
	# [[خطابه]] و [[پند]] ~~[[فرمانده]]؛~~ از [[آداب]] جنگ است که ~~[[فرماندهان]]،~~ قبل از شروع جنگ، سربازان را [[موعظه]] و به جهاد و [[مبارزه]] تحریص و [[ترغیب]] کنند، چنان‌که [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} چنین می‌کرد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۷۱.</ref>.		# [[خطابه]] و [[پند]] فرمانده؛ از [[آداب]] جنگ است که فرماندهان، قبل از شروع جنگ، سربازان را [[موعظه]] و به جهاد و [[مبارزه]] تحریص و ترغیب کنند، چنان‌که [[علی بن ابی طالب]] {{ع}} چنین می‌کرد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۷۱.</ref>.
	# داشتن [[شعار]] [[جنگی]]؛ [[مستحب]] است که [[مسلمانان]] در حین [[جنگ]]، شعارهای ویژه‌ای در جهت تبیین [[هدف]] جنگی‌شان و در جهت تحریص و ترغیب [[مجاهدان]] تکرار کنند. چنان‌که [[پیامبر]] این عمل را انجام می‌داد. [[روز فتح مکه]]، [[مسلمین]] شعار می‌دادند: {{عربی\|نحن عباد الله حقّاً حقّا}} در یکی از [[جنگ‌ها]] می‌گفتند: {{عربی\|یا أحد یا صمد}}. در جنگ بنی‌الملوح شعار می‌دادند: {{عربی\|امت، امت}} در جنگ [[بنی‌المصطلق]] می‌گفتند: {{عربی\|ألا إلی الله الأمرُ}} در [[جنگ بدر]] و [[احد]] شعار می‌دادند: {{عربی\|یا نصر الله اقترب، اقترب}}. شعار [[امام حسین]] {{ع}} در [[کربلا]] {{عربی\|یا محمد}} بود و [[امام صادق]] {{ع}} فرمود: شعار ما {{عربی\|یا محمد، یا محمد}} است<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۱۰۳.</ref>. همچنین یکی از شعارهای [[جنگ احد]] این بود: {{عربی\|الله مولانا و لا مولا لکم}}.		# داشتن [[شعار]] [[جنگی]]؛ [[مستحب]] است که [[مسلمانان]] در حین [[جنگ]]، شعارهای ویژه‌ای در جهت تبیین [[هدف]] جنگی‌شان و در جهت تحریص و ترغیب [[مجاهدان]] تکرار کنند. چنان‌که [[پیامبر]] این عمل را انجام می‌داد. [[روز فتح مکه]]، [[مسلمین]] شعار می‌دادند: {{عربی\|نحن عباد الله حقّاً حقّا}} در یکی از [[جنگ‌ها]] می‌گفتند: {{عربی\|یا أحد یا صمد}}. در جنگ بنی‌الملوح شعار می‌دادند: {{عربی\|امت، امت}} در جنگ [[بنی‌المصطلق]] می‌گفتند: {{عربی\|ألا إلی الله الأمرُ}} در [[جنگ بدر]] و [[احد]] شعار می‌دادند: {{عربی\|یا نصر الله اقترب، اقترب}}. شعار [[امام حسین]] {{ع}} در [[کربلا]] {{عربی\|یا محمد}} بود و [[امام صادق]] {{ع}} فرمود: شعار ما {{عربی\|یا محمد، یا محمد}} است<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۱۰۳.</ref>. همچنین یکی از شعارهای [[جنگ احد]] این بود: {{عربی\|الله مولانا و لا مولا لکم}}.
	# در [[ماه‌های حرام]] جنگ نکند؛ مگر آن‌گاه که از [[حمله]] [[دشمن]] در [[امان]] نباشد.		# در [[ماه‌های حرام]] جنگ نکند؛ مگر آن‌گاه که از حمله [[دشمن]] در [[امان]] نباشد.
	# اعطای تأمین؛ اگر فردی از [[کفّار]] به مسلمانان [[پناهنده]] شود، همه می‌توانند به او [[پناهندگی]] بدهند حتی یک سرباز ساده.		# اعطای تأمین؛ اگر فردی از [[کفّار]] به مسلمانان پناهنده شود، همه می‌توانند به او پناهندگی بدهند حتی یک سرباز ساده.
	# مراجعت مشتبه؛ اگر یکی از کفّار به [[خیال]] این که به او امان داده‌اند وارد حدود مسلمین شود او را نباید کشت و باید به محل اولش مراجعت داد.		# مراجعت مشتبه؛ اگر یکی از کفّار به خیال این که به او امان داده‌اند وارد حدود مسلمین شود او را نباید کشت و باید به محل اولش مراجعت داد.
	# کشتن [[زنان]] و اطفال و معلولین و نابینایان؛ [[حرام]] است.		# کشتن [[زنان]] و اطفال و معلولین و نابینایان؛ [[حرام]] است.
	# اگر کفّار به اسرای [[مسلمان]] و یا [[زن]] و بچه خودشان «تترس” کنند؛ یعنی آنها را حائل بین خود و مسلمانان قرار دهند، در صورتی که هیچ [[راه]] چاره‌ای نباشد، می‌توان آنها را کشت.		# اگر کفّار به اسرای [[مسلمان]] و یا [[زن]] و بچه خودشان «تترس” کنند؛ یعنی آنها را حائل بین خود و مسلمانان قرار دهند، در صورتی که هیچ راه چاره‌ای نباشد، می‌توان آنها را کشت.
	# [[ایثار]]؛ مستحب است که [[انسان]] [[برادر]] مسلمان و [[مجاهد]] خود را در [[غذا]] و آب بر خود مقدّم دارد؛ مانند [[شهدای جنگ احد]].		# [[ایثار]]؛ مستحب است که [[انسان]] [[برادر]] مسلمان و [[مجاهد]] خود را در غذا و آب بر خود مقدّم دارد؛ مانند [[شهدای جنگ احد]].
	# [[حرمت]] فرار؛ فرار از میدان و معرکه [[نبرد]]، حرام است، مگر آنکه بخواهد در جایی که بیشتر به دشمن مشرف است، قرار گیرد؛ مانند تپه.		# [[حرمت]] فرار؛ فرار از میدان و معرکه [[نبرد]]، حرام است، مگر آنکه بخواهد در جایی که بیشتر به دشمن مشرف است، قرار گیرد؛ مانند تپه.
	# بی‌تأثیری شرایط جوی؛ به بهانه فصل [[گرما]] و سرما، نباید پشت به جنگ و [[جهاد]] کرد که این [[گناه]] است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۷.</ref>.		# بی‌تأثیری شرایط جوی؛ به بهانه فصل گرما و سرما، نباید پشت به جنگ و [[جهاد]] کرد که این [[گناه]] است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۷.</ref>.
	# در [[التزام]] فرمانده‌بودن؛ [[مجاهد]] و سرباز باید در [[حمله]] و عدم حمله در [[فرمان]] [[فرمانده]] خود باشد.		# در [[التزام]] فرمانده‌بودن؛ [[مجاهد]] و سرباز باید در حمله و عدم حمله در [[فرمان]] فرمانده خود باشد.
	# [[حرمت]] مُثله؛ مُثله کردن جنازه‌های [[دشمن]] (بریدن بینی، لب، [[چشم]]، گوش و...) [[حرام]] است.		# [[حرمت]] مُثله؛ مُثله کردن جنازه‌های [[دشمن]] (بریدن بینی، لب، [[چشم]]، گوش و...) [[حرام]] است.
	# ~~[[غدر]]؛~~ غدر کردن، حرام است؛ یعنی کشتن [[کفّار]] بعد از آنکه آنها را مطمئن‌سازی که در [[امان]] هستند.		# غدر؛ غدر کردن، حرام است؛ یعنی کشتن [[کفّار]] بعد از آنکه آنها را مطمئن‌سازی که در [[امان]] هستند.
	# ریختن زهر در آب ~~[[آشامیدنی]]؛~~ حرام است.		# ریختن زهر در آب آشامیدنی؛ حرام است.
	# در [[جنگ]] باید [[نماز]] را شکسته به جای آورد و اسم آن «نماز خوف” است.		# در [[جنگ]] باید [[نماز]] را شکسته به جای آورد و اسم آن «نماز خوف” است.
	# حرمت [[غلول]]؛ پنهان‌کردن چیزی از [[غنیمت]]، حرام است<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۳۷۹.</ref>.		# حرمت [[غلول]]؛ پنهان‌کردن چیزی از [[غنیمت]]، حرام است<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۳۷۹.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۱
خط ۵:		خط ۵:
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}
	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[جهاد]] و [[جنگ]] در [[اسلام]]، [[آیین]] و مقرراتی دارد که [[مجاهدان]] اسلام باید آنها را فرابگیرند و جزء [[خلق و خوی]] خود قرار دهند. این [[اخلاق]] و مقررات را در اینجا به طور فشرده بیان می‌کنیم:		[[جهاد]] و [[جنگ]] در [[اسلام]]، [[آیین]] و مقرراتی دارد که [[مجاهدان]] اسلام باید آنها را فرابگیرند و جزء [[خلق و خوی]] خود قرار دهند. این [[اخلاق]] و مقررات را در اینجا به طور فشرده بیان می‌کنیم:

	# [[جهاد با نفس]]؛ شخص [[مجاهد]] قبل از پرداختن به [[جهاد با دشمن]]، باید نخست با نفس خود جهاد کند و [[خودسازی]] نماید و گرنه در معرکه جنگ، [[شکست]] می‌خورد<ref>در کتاب‌های فقهی وحدیثی، مباحث جهاد نفس بیشتر از جهاد با دشمن مطرح شده است. (ر.ک: وسائل‌الشیعه، ج۱۱).</ref>.		# [[جهاد با نفس]]؛ شخص [[مجاهد]] قبل از پرداختن به [[جهاد با دشمن]]، باید نخست با نفس خود جهاد کند و [[خودسازی]] نماید و گرنه در معرکه جنگ، [[شکست]] می‌خورد<ref>در کتاب‌های فقهی وحدیثی، مباحث جهاد نفس بیشتر از جهاد با دشمن مطرح شده است. (ر. ک: وسائل‌الشیعه، ج۱۱).</ref>.
	# [[فرمانبری]] از [[امام]]؛ مجاهدان باید از امام [[معصوم]] و یا [[نایب]] او ([[فقیه جامع الشرایط]]) [[اطاعت]] کنند و رهنمود بگیرند.		# [[فرمانبری]] از [[امام]]؛ مجاهدان باید از امام [[معصوم]] و یا [[نایب]] او ([[فقیه جامع الشرایط]]) [[اطاعت]] کنند و رهنمود بگیرند.
	# [[آموزش]] نظامی و [[جنگی]]؛ مجاهدان باید آموزش دیده باشند.		# [[آموزش]] نظامی و [[جنگی]]؛ مجاهدان باید آموزش دیده باشند.
خط ۱۶:		خط ۱۶:
	# [[صبر]] و [[شکیبایی]]؛ مجاهد باید در سنگرش [[صبور]] و [[امیدوار]] باشد طول [[زمان]] و پایان‌ناپذیری جنگ او را فرسوده نسازد و روحش را خسته نکند. [[علی]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|لَا يَعْدَمُ الصَّبُورُ الظَّفَرَ وَ إِنْ طَالَ بِهِ الزَّمَانُ}}<ref>«شخص صبور، [[پیروزی]] را از دست نمی‌دهند هر چند زمان طول بکشد» نهج البلاغه، حکمت ۱۴۵.</ref>.		# [[صبر]] و [[شکیبایی]]؛ مجاهد باید در سنگرش [[صبور]] و [[امیدوار]] باشد طول [[زمان]] و پایان‌ناپذیری جنگ او را فرسوده نسازد و روحش را خسته نکند. [[علی]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث\|لَا يَعْدَمُ الصَّبُورُ الظَّفَرَ وَ إِنْ طَالَ بِهِ الزَّمَانُ}}<ref>«شخص صبور، [[پیروزی]] را از دست نمی‌دهند هر چند زمان طول بکشد» نهج البلاغه، حکمت ۱۴۵.</ref>.
	# [[خطابه]] و [[پند]] [[فرمانده]]؛ از [[آداب]] جنگ است که [[فرماندهان]]، قبل از شروع جنگ، سربازان را [[موعظه]] و به جهاد و [[مبارزه]] تحریص و [[ترغیب]] کنند، چنان‌که [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} چنین می‌کرد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۷۱.</ref>.		# [[خطابه]] و [[پند]] [[فرمانده]]؛ از [[آداب]] جنگ است که [[فرماندهان]]، قبل از شروع جنگ، سربازان را [[موعظه]] و به جهاد و [[مبارزه]] تحریص و [[ترغیب]] کنند، چنان‌که [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} چنین می‌کرد<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۷۱.</ref>.
	#داشتن [[شعار]] [[جنگی]]؛ [[مستحب]] است که [[مسلمانان]] در حین [[جنگ]]، شعارهای ویژه‌ای در جهت تبیین [[هدف]] جنگی‌شان و در جهت تحریص و ترغیب [[مجاهدان]] تکرار کنند. چنان‌که [[پیامبر]] این عمل را انجام می‌داد. [[روز فتح مکه]]، [[مسلمین]] شعار می‌دادند: {{عربی\|نحن عباد الله حقّاً حقّا}} در یکی از [[جنگ‌ها]] می‌گفتند: {{عربی\|یا أحد یا صمد}}. در جنگ بنی‌الملوح شعار می‌دادند: {{عربی\|امت، امت}} در جنگ [[بنی‌المصطلق]] می‌گفتند: {{عربی\|ألا إلی الله الأمرُ}} در [[جنگ بدر]] و [[احد]] شعار می‌دادند: {{عربی\|یا نصر الله اقترب، اقترب}}. شعار [[امام حسین]]{{ع}} در [[کربلا]] {{عربی\|یا محمد}} بود و [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: شعار ما {{عربی\|یا محمد، یا محمد}} است<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۱۰۳.</ref>. همچنین یکی از شعارهای [[جنگ احد]] این بود: {{عربی\|الله مولانا و لا مولا لکم}}.		# داشتن [[شعار]] [[جنگی]]؛ [[مستحب]] است که [[مسلمانان]] در حین [[جنگ]]، شعارهای ویژه‌ای در جهت تبیین [[هدف]] جنگی‌شان و در جهت تحریص و ترغیب [[مجاهدان]] تکرار کنند. چنان‌که [[پیامبر]] این عمل را انجام می‌داد. [[روز فتح مکه]]، [[مسلمین]] شعار می‌دادند: {{عربی\|نحن عباد الله حقّاً حقّا}} در یکی از [[جنگ‌ها]] می‌گفتند: {{عربی\|یا أحد یا صمد}}. در جنگ بنی‌الملوح شعار می‌دادند: {{عربی\|امت، امت}} در جنگ [[بنی‌المصطلق]] می‌گفتند: {{عربی\|ألا إلی الله الأمرُ}} در [[جنگ بدر]] و [[احد]] شعار می‌دادند: {{عربی\|یا نصر الله اقترب، اقترب}}. شعار [[امام حسین]]{{ع}} در [[کربلا]] {{عربی\|یا محمد}} بود و [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: شعار ما {{عربی\|یا محمد، یا محمد}} است<ref>وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۱۰۳.</ref>. همچنین یکی از شعارهای [[جنگ احد]] این بود: {{عربی\|الله مولانا و لا مولا لکم}}.
	#در [[ماه‌های حرام]] جنگ نکند؛ مگر آن‌گاه که از [[حمله]] [[دشمن]] در [[امان]] نباشد.		# در [[ماه‌های حرام]] جنگ نکند؛ مگر آن‌گاه که از [[حمله]] [[دشمن]] در [[امان]] نباشد.
	#اعطای تأمین؛ اگر فردی از [[کفّار]] به مسلمانان [[پناهنده]] شود، همه می‌توانند به او [[پناهندگی]] بدهند حتی یک سرباز ساده.		# اعطای تأمین؛ اگر فردی از [[کفّار]] به مسلمانان [[پناهنده]] شود، همه می‌توانند به او [[پناهندگی]] بدهند حتی یک سرباز ساده.
	#مراجعت مشتبه؛ اگر یکی از کفّار به [[خیال]] این که به او امان داده‌اند وارد حدود مسلمین شود او را نباید کشت و باید به محل اولش مراجعت داد.		# مراجعت مشتبه؛ اگر یکی از کفّار به [[خیال]] این که به او امان داده‌اند وارد حدود مسلمین شود او را نباید کشت و باید به محل اولش مراجعت داد.
	#کشتن [[زنان]] و اطفال و معلولین و نابینایان؛ [[حرام]] است.		# کشتن [[زنان]] و اطفال و معلولین و نابینایان؛ [[حرام]] است.
	#اگر کفّار به اسرای [[مسلمان]] و یا [[زن]] و بچه خودشان “تترس” کنند؛ یعنی آنها را حائل بین خود و مسلمانان قرار دهند، در صورتی که هیچ [[راه]] چاره‌ای نباشد، می‌توان آنها را کشت.		# اگر کفّار به اسرای [[مسلمان]] و یا [[زن]] و بچه خودشان “تترس” کنند؛ یعنی آنها را حائل بین خود و مسلمانان قرار دهند، در صورتی که هیچ [[راه]] چاره‌ای نباشد، می‌توان آنها را کشت.
	# [[ایثار]]؛ مستحب است که [[انسان]] [[برادر]] مسلمان و [[مجاهد]] خود را در [[غذا]] و آب بر خود مقدّم دارد؛ مانند [[شهدای جنگ احد]].		# [[ایثار]]؛ مستحب است که [[انسان]] [[برادر]] مسلمان و [[مجاهد]] خود را در [[غذا]] و آب بر خود مقدّم دارد؛ مانند [[شهدای جنگ احد]].
	# [[حرمت]] فرار؛ فرار از میدان و معرکه [[نبرد]]، حرام است، مگر آنکه بخواهد در جایی که بیشتر به دشمن مشرف است، قرار گیرد؛ مانند تپه.		# [[حرمت]] فرار؛ فرار از میدان و معرکه [[نبرد]]، حرام است، مگر آنکه بخواهد در جایی که بیشتر به دشمن مشرف است، قرار گیرد؛ مانند تپه.
	#بی‌تأثیری شرایط جوی؛ به بهانه فصل [[گرما]] و سرما، نباید پشت به جنگ و [[جهاد]] کرد که این [[گناه]] است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۷.</ref>.		# بی‌تأثیری شرایط جوی؛ به بهانه فصل [[گرما]] و سرما، نباید پشت به جنگ و [[جهاد]] کرد که این [[گناه]] است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۲۷.</ref>.
	#در [[التزام]] فرمانده‌بودن؛ [[مجاهد]] و سرباز باید در [[حمله]] و عدم حمله در [[فرمان]] [[فرمانده]] خود باشد.		# در [[التزام]] فرمانده‌بودن؛ [[مجاهد]] و سرباز باید در [[حمله]] و عدم حمله در [[فرمان]] [[فرمانده]] خود باشد.
	# [[حرمت]] مُثله؛ مُثله کردن جنازه‌های [[دشمن]] (بریدن بینی، لب، [[چشم]]، گوش و...) [[حرام]] است.		# [[حرمت]] مُثله؛ مُثله کردن جنازه‌های [[دشمن]] (بریدن بینی، لب، [[چشم]]، گوش و...) [[حرام]] است.
	# [[غدر]]؛ غدر کردن، حرام است؛ یعنی کشتن [[کفّار]] بعد از آنکه آنها را مطمئن‌سازی که در [[امان]] هستند.		# [[غدر]]؛ غدر کردن، حرام است؛ یعنی کشتن [[کفّار]] بعد از آنکه آنها را مطمئن‌سازی که در [[امان]] هستند.
	#ریختن زهر در آب [[آشامیدنی]]؛ حرام است.		# ریختن زهر در آب [[آشامیدنی]]؛ حرام است.
	#در [[جنگ]] باید [[نماز]] را شکسته به جای آورد و اسم آن “نماز خوف” است.		# در [[جنگ]] باید [[نماز]] را شکسته به جای آورد و اسم آن “نماز خوف” است.
	#حرمت [[غلول]]؛ پنهان‌کردن چیزی از [[غنیمت]]، حرام است<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۳۷۹.</ref>		# حرمت [[غلول]]؛ پنهان‌کردن چیزی از [[غنیمت]]، حرام است<ref>[[ابوالفضل شکوری\|شکوری، ابوالفضل]]، [[فقه سیاسی اسلام (کتاب)\|فقه سیاسی اسلام]]، ص ۳۷۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==