آزادی از دیدگاه برون‌دینی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* نقد آزادی غربی */

2026-03-15T06:21:35Z

نقد آزادی غربی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۱
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	== نقد آزادی غربی ==		== نقد آزادی غربی ==
	[[امام خمینی]] آزادی از نوع غربی را که به ترویج بی‌بندوباری و ابتذال در [[جامعه مسلمان]] می‌انجامد، به شدت رد می‌کرد و آن را موجب [[تباهی]] نیروی [[انسانی]] و به بادرفتن مملکت می‌شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۹، ص۴۵۳.</ref>. ایشان در این چارچوب، رویکرد [[دموکراسی]] غربی را مبنی بر آنکه «هرکس هرکاری دلش می‌خواهد، بکند»، مردود می‌دانست<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۵۳۶.</ref>؛ در عین حال مدافع آزادی [[حقیقی]] بود<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۳۵؛ ج۱۱، ص۴۹۵؛ ج۱۵، ص۱۶۹.</ref> و آزادی را به عنوان حق اولیه [[بشر]] به رسمیت می‌شناخت<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۳، ص۵۱۰.</ref> و آن را هدفمند و غایتمدار می‌دید و مهم‌ترین جهت آزادی را قیام برای [[خدا]] و عبور از دایره تنگ و تاریک طبیعت می‌دید<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱، ص۲۱-۲۲.</ref>. ایشان که در چارچوب [[التزام]] [[فکری]] به [[اسلام]] و آموزه‌های آن، غایت [[سیاست]] و قدرت را [[رسیدن به کمال]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref> و دستیابی به خیر و [[سعادت]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۹، ص۳۵۵؛ تفسیر سوره حمد، ص۱۷۱.</ref> می‌دانست، به مفهوم [[آزادی]]، فراتر از برداشت‌های معاصر غربی توجه کرد<ref>سیدجواد صالحی، «جایگاه آزادی در اندیشه سیاسی حضرت امام خمینی»، امام خمینی و حکومت اسلامی، فلسفه سیاسی (۱)، ص۴۱۹.</ref> و با تأکید بر نقش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[مردم]] و [[ضرورت]] توجه به [[حقوق]] سیاسی و آزادی‌های اجتماعی، در چارچوب [[نظریه ولایت فقیه]] تلاش کرد تا [[حکومتی]] پاسخ‌گو<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳ – ۴۴.</ref> و به دور از [[دیکتاتوری]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۱۰-۴۱۱.</ref> و [[استبداد]]<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳.</ref> پایه‌گذاری کند که مردم با [[اختیار]] خویش آن را برگزینند. بدین ترتیب ایشان در چارچوب [[اندیشه‌ورزی]] [[مسلمانان]]، درباره مفهوم آزادی، خوانش ویژه خود را از مصادیق آن در برابر مصداق غربی آزادی، ارائه کرد<ref>عبدالوهاب فراتی، «آزادی در اندیشه امام خمینی»، مجله حکومت اسلامی، شماره ۱۲، ۱۳۷۸ش، ص۱۲۵.</ref> و با نگاهی انتقادی به آزادی غربی، آن را برداشتی مغایر با گفتمان [[اسلامی]] و مخالف با [[اخلاق]] و سنت‌های [[انسانی]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۹۷.</ref> شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۳۵۷.</ref>. ایشان تأکید داشت هر دو رویکرد [[مارکسیستی]] و لیبرالیستی، از [[حقیقت]] عینی آزادی بی‌بهره‌اند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۳۵۰.</ref>.<ref>[[حمید فاضل قانع\|فاضل قانع، حمید]]، [[آزادی - فاضل قانع (مقاله)\| مقاله «آزادی»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۱]].</ref>		[[امام خمینی]] آزادی از نوع غربی را که به ترویج بی‌بندوباری و ابتذال در [[جامعه مسلمان]] می‌انجامد، به شدت رد می‌کرد و آن را موجب [[تباهی]] نیروی [[انسانی]] و به بادرفتن مملکت می‌شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۹، ص۴۵۳.</ref>. ایشان در این چارچوب، رویکرد [[دموکراسی]] غربی را مبنی بر آنکه «هرکس هرکاری دلش می‌خواهد، بکند»، مردود می‌دانست<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۵۳۶.</ref>؛ در عین حال مدافع آزادی [[حقیقی]] بود<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۳۵؛ ج۱۱، ص۴۹۵؛ ج۱۵، ص۱۶۹.</ref> و آزادی را به عنوان حق اولیه [[بشر]] به رسمیت می‌شناخت<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۳، ص۵۱۰.</ref> و آن را هدفمند و غایتمدار می‌دید و مهم‌ترین جهت آزادی را قیام برای [[خدا]] و عبور از دایره تنگ و تاریک طبیعت می‌دید<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱، ص۲۱-۲۲.</ref>. ایشان که در چارچوب [[التزام]] [[فکری]] به [[اسلام]] و آموزه‌های آن، غایت [[سیاست]] و قدرت را رسیدن به کمال<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref> و دستیابی به خیر و [[سعادت]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۹، ص۳۵۵؛ تفسیر سوره حمد، ص۱۷۱.</ref> می‌دانست، به مفهوم [[آزادی]]، فراتر از برداشت‌های معاصر غربی توجه کرد<ref>سیدجواد صالحی، «جایگاه آزادی در اندیشه سیاسی حضرت امام خمینی»، امام خمینی و حکومت اسلامی، فلسفه سیاسی (۱)، ص۴۱۹.</ref> و با تأکید بر نقش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[مردم]] و [[ضرورت]] توجه به [[حقوق]] سیاسی و آزادی‌های اجتماعی، در چارچوب [[نظریه ولایت فقیه]] تلاش کرد تا [[حکومتی]] پاسخ‌گو<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳ – ۴۴.</ref> و به دور از [[دیکتاتوری]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۱۰-۴۱۱.</ref> و [[استبداد]]<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳.</ref> پایه‌گذاری کند که مردم با [[اختیار]] خویش آن را برگزینند. بدین ترتیب ایشان در چارچوب [[اندیشه‌ورزی]] [[مسلمانان]]، درباره مفهوم آزادی، خوانش ویژه خود را از مصادیق آن در برابر مصداق غربی آزادی، ارائه کرد<ref>عبدالوهاب فراتی، «آزادی در اندیشه امام خمینی»، مجله حکومت اسلامی، شماره ۱۲، ۱۳۷۸ش، ص۱۲۵.</ref> و با نگاهی انتقادی به آزادی غربی، آن را برداشتی مغایر با گفتمان [[اسلامی]] و مخالف با [[اخلاق]] و سنت‌های [[انسانی]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۹۷.</ref> شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۳۵۷.</ref>. ایشان تأکید داشت هر دو رویکرد [[مارکسیستی]] و لیبرالیستی، از [[حقیقت]] عینی آزادی بی‌بهره‌اند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۳۵۰.</ref>.<ref>[[حمید فاضل قانع\|فاضل قانع، حمید]]، [[آزادی - فاضل قانع (مقاله)\| مقاله «آزادی»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۱]].</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari در ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۰۲

2026-02-02T08:02:26Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = آزادی		\| موضوع مرتبط = آزادی
	\| عنوان مدخل = آزادی		\| عنوان مدخل = آزادی
	\| مداخل مرتبط = [[آزادی در لغت]] - [[آزادی در قرآن]] - [[آزادی در کلام اسلامی]] - [[آزادی در نهج البلاغه]] - [[آزادی در فقه اسلامی]] - [[آزادی در فقه سیاسی]] - [[آزادی در معارف دعا و زیارات]] - [[آزادی در معارف و سیره نبوی]] - [[آزادی در معارف و سیره علوی]] - [[آزادی در معارف و سیره سجادی]] - [[آزادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[آزادی از دیدگاه برون‌دینی]] - [[آزادی در حقوق اسلامی]] - [[آزادی در خانواده]]		\| مداخل مرتبط = [[آزادی در لغت]] - [[آزادی در قرآن]] - [[آزادی در کلام اسلامی]] - [[آزادی در نهج البلاغه]] - [[آزادی در فقه اسلامی]] - [[آزادی در فقه سیاسی]] - [[آزادی در معارف دعا و زیارات]] - [[آزادی در معارف و سیره نبوی]] - [[آزادی در معارف و سیره علوی]] - [[آزادی در معارف و سیره سجادی]] - [[آزادی در معارف و سیره معصوم]] - [[آزادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[آزادی از دیدگاه برون‌دینی]] - [[آزادی در حقوق اسلامی]] - [[آزادی در خانواده]]
	\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)
	}}		}}

Bahmani در ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۱

2025-10-16T08:21:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۱
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = آزادی		\| موضوع مرتبط = آزادی
	\| عنوان مدخل = آزادی		\| عنوان مدخل = آزادی
	\| مداخل مرتبط = [[آزادی در لغت]] - [[آزادی در قرآن]] - [[آزادی در کلام اسلامی]] - [[آزادی در نهج البلاغه]] - [[آزادی در فقه سیاسی]] - [[آزادی در معارف دعا و زیارات]] - [[آزادی در معارف و سیره نبوی]] - [[آزادی در معارف و سیره سجادی]] - [[آزادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[آزادی از دیدگاه برون‌دینی]] - [[آزادی در حقوق اسلامی]] - [[آزادی در خانواده]]		\| مداخل مرتبط = [[آزادی در لغت]] - [[آزادی در قرآن]] - [[آزادی در کلام اسلامی]] - [[آزادی در نهج البلاغه]] - [[آزادی در فقه اسلامی]] - [[آزادی در فقه سیاسی]] - [[آزادی در معارف دعا و زیارات]] - [[آزادی در معارف و سیره نبوی]] - [[آزادی در معارف و سیره علوی]] - [[آزادی در معارف و سیره سجادی]] - [[آزادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[آزادی از دیدگاه برون‌دینی]] - [[آزادی در حقوق اسلامی]] - [[آزادی در خانواده]]
	\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)
	}}		}}

Bahmani: /* نقد آزادی غربی */

2025-10-16T07:28:24Z

نقد آزادی غربی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۸
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	== نقد آزادی غربی ==		== نقد آزادی غربی ==
	[[امام خمینی]] آزادی از نوع غربی را که به ترویج بی‌بندوباری و ابتذال در [[جامعه مسلمان]] می‌انجامد، به شدت رد می‌کرد و آن را موجب [[تباهی]] نیروی [[انسانی]] و به بادرفتن مملکت می‌شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۹، ص۴۵۳.</ref>. ایشان در این چارچوب، رویکرد [[دموکراسی]] غربی را مبنی بر آنکه «هرکس هرکاری دلش می‌خواهد، بکند»، مردود می‌دانست<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۵۳۶.</ref>؛ در عین حال مدافع آزادی [[حقیقی]] بود<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۳۵؛ ج۱۱، ص۴۹۵؛ ج۱۵، ص۱۶۹.</ref> و آزادی را به عنوان حق اولیه [[بشر]] به رسمیت می‌شناخت<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۳، ص۵۱۰.</ref> و آن را هدفمند و غایتمدار می‌دید و مهم‌ترین جهت آزادی را قیام برای [[خدا]] و عبور از دایره تنگ و تاریک طبیعت می‌دید<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱، ص۲۱-۲۲.</ref>. ایشان که در چارچوب [[التزام]] [[فکری]] به [[اسلام]] و آموزه‌های آن، غایت [[سیاست]] و قدرت را [[رسیدن به کمال]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref> و دستیابی به خیر و [[سعادت]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۹، ص۳۵۵؛ تفسیر سوره حمد، ص۱۷۱.</ref> می‌دانست، به مفهوم [[آزادی]]، فراتر از برداشت‌های معاصر غربی توجه کرد<ref>سیدجواد صالحی، «جایگاه آزادی در اندیشه سیاسی حضرت امام خمینی»، امام خمینی و حکومت اسلامی، فلسفه سیاسی (۱)، ص۴۱۹.</ref> و با تأکید بر نقش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[مردم]] و [[ضرورت]] توجه به [[حقوق]] سیاسی و آزادی‌های اجتماعی، در چارچوب [[نظریه ولایت فقیه]] تلاش کرد تا [[حکومتی]] پاسخ‌گو<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳ – ۴۴.</ref> و به دور از [[دیکتاتوری]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۱۰-۴۱۱.</ref> و [[استبداد]]<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳.</ref> پایه‌گذاری کند که مردم با [[اختیار]] خویش آن را برگزینند. بدین ترتیب ایشان در چارچوب [[اندیشه‌ورزی]] [[مسلمانان]]، درباره مفهوم آزادی، خوانش ویژه خود را از مصادیق آن در برابر مصداق غربی آزادی، ارائه کرد<ref>عبدالوهاب فراتی، «آزادی در اندیشه امام خمینی»، مجله حکومت اسلامی، شماره ۱۲، ۱۳۷۸ش، ص۱۲۵.</ref> و با نگاهی انتقادی به آزادی غربی، آن را برداشتی مغایر با گفتمان [[اسلامی]] و مخالف با [[اخلاق]] و سنت‌های [[انسانی]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۹۷.</ref> شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۳۵۷.</ref>. ایشان تأکید داشت هر دو رویکرد [[مارکسیستی]] و لیبرالیستی، از [[حقیقت]] عینی آزادی بی‌بهره‌اند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۳۵۰.</ref>.<ref>[[حمید فاضل قانع\|فاضل قانع، حمید]]، [[آزادی - فاضل قانع (مقاله)\| مقاله «آزادی»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی]]~~، ج۱، ص~~.</ref>		[[امام خمینی]] آزادی از نوع غربی را که به ترویج بی‌بندوباری و ابتذال در [[جامعه مسلمان]] می‌انجامد، به شدت رد می‌کرد و آن را موجب [[تباهی]] نیروی [[انسانی]] و به بادرفتن مملکت می‌شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۹، ص۴۵۳.</ref>. ایشان در این چارچوب، رویکرد [[دموکراسی]] غربی را مبنی بر آنکه «هرکس هرکاری دلش می‌خواهد، بکند»، مردود می‌دانست<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۵۳۶.</ref>؛ در عین حال مدافع آزادی [[حقیقی]] بود<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۳۵؛ ج۱۱، ص۴۹۵؛ ج۱۵، ص۱۶۹.</ref> و آزادی را به عنوان حق اولیه [[بشر]] به رسمیت می‌شناخت<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۳، ص۵۱۰.</ref> و آن را هدفمند و غایتمدار می‌دید و مهم‌ترین جهت آزادی را قیام برای [[خدا]] و عبور از دایره تنگ و تاریک طبیعت می‌دید<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱، ص۲۱-۲۲.</ref>. ایشان که در چارچوب [[التزام]] [[فکری]] به [[اسلام]] و آموزه‌های آن، غایت [[سیاست]] و قدرت را [[رسیدن به کمال]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref> و دستیابی به خیر و [[سعادت]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۹، ص۳۵۵؛ تفسیر سوره حمد، ص۱۷۱.</ref> می‌دانست، به مفهوم [[آزادی]]، فراتر از برداشت‌های معاصر غربی توجه کرد<ref>سیدجواد صالحی، «جایگاه آزادی در اندیشه سیاسی حضرت امام خمینی»، امام خمینی و حکومت اسلامی، فلسفه سیاسی (۱)، ص۴۱۹.</ref> و با تأکید بر نقش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[مردم]] و [[ضرورت]] توجه به [[حقوق]] سیاسی و آزادی‌های اجتماعی، در چارچوب [[نظریه ولایت فقیه]] تلاش کرد تا [[حکومتی]] پاسخ‌گو<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳ – ۴۴.</ref> و به دور از [[دیکتاتوری]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۱۰-۴۱۱.</ref> و [[استبداد]]<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳.</ref> پایه‌گذاری کند که مردم با [[اختیار]] خویش آن را برگزینند. بدین ترتیب ایشان در چارچوب [[اندیشه‌ورزی]] [[مسلمانان]]، درباره مفهوم آزادی، خوانش ویژه خود را از مصادیق آن در برابر مصداق غربی آزادی، ارائه کرد<ref>عبدالوهاب فراتی، «آزادی در اندیشه امام خمینی»، مجله حکومت اسلامی، شماره ۱۲، ۱۳۷۸ش، ص۱۲۵.</ref> و با نگاهی انتقادی به آزادی غربی، آن را برداشتی مغایر با گفتمان [[اسلامی]] و مخالف با [[اخلاق]] و سنت‌های [[انسانی]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۹۷.</ref> شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۳۵۷.</ref>. ایشان تأکید داشت هر دو رویکرد [[مارکسیستی]] و لیبرالیستی، از [[حقیقت]] عینی آزادی بی‌بهره‌اند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۳۵۰.</ref>.<ref>[[حمید فاضل قانع\|فاضل قانع، حمید]]، [[آزادی - فاضل قانع (مقاله)\| مقاله «آزادی»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی ج۱]].</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* نقد آزادی غربی */

2025-10-16T07:27:59Z

نقد آزادی غربی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۷
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	== نقد آزادی غربی ==		== نقد آزادی غربی ==
	[[امام خمینی]] آزادی از نوع غربی را که به [[ترویج~~]] [[~~بی‌بندوباری]] و ابتذال در [[جامعه مسلمان]] می‌انجامد، به شدت رد می‌کرد و آن را موجب [[تباهی]] نیروی [[انسانی]] و به بادرفتن مملکت می‌شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۹، ص۴۵۳.</ref>. ایشان در این چارچوب، رویکرد [[دموکراسی]] غربی را مبنی بر آنکه «هرکس هرکاری دلش می‌خواهد، بکند»، مردود می‌دانست<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۵۳۶.</ref>؛ در عین حال مدافع آزادی [[حقیقی]] بود<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۳۵؛ ج۱۱، ص۴۹۵؛ ج۱۵، ص۱۶۹.</ref> و آزادی را به عنوان حق اولیه [[بشر]] به رسمیت می‌شناخت<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۳، ص۵۱۰.</ref> و آن را هدفمند و غایتمدار می‌دید و مهم‌ترین جهت آزادی را قیام برای [[خدا]] و عبور از دایره تنگ و تاریک [[طبیعت]] می‌دید<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱، ص۲۱-۲۲.</ref>. ایشان که در چارچوب [[التزام]] [[فکری]] به [[اسلام]] و آموزه‌های آن، غایت [[سیاست]] و قدرت را [[رسیدن به کمال]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref> و دستیابی به خیر و [[سعادت]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۹، ص۳۵۵؛ تفسیر سوره حمد، ص۱۷۱.</ref> می‌دانست، به مفهوم [[آزادی]]، فراتر از برداشت‌های معاصر غربی توجه کرد<ref>سیدجواد صالحی، «جایگاه آزادی در اندیشه سیاسی حضرت امام خمینی»، امام خمینی و حکومت اسلامی، فلسفه سیاسی (۱)، ص۴۱۹.</ref> و با تأکید بر نقش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[مردم]] و [[ضرورت]] توجه به [[حقوق]] سیاسی و آزادی‌های اجتماعی، در چارچوب [[نظریه ولایت فقیه]] تلاش کرد تا [[حکومتی]] پاسخ‌گو<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳ – ۴۴.</ref> و به دور از [[دیکتاتوری]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۱۰-۴۱۱.</ref> و [[استبداد]]<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳.</ref> پایه‌گذاری کند که مردم با [[اختیار]] خویش آن را برگزینند. بدین ترتیب ایشان در چارچوب [[اندیشه‌ورزی]] [[مسلمانان]]، درباره مفهوم آزادی، خوانش ویژه خود را از مصادیق آن در برابر مصداق غربی آزادی، ارائه کرد<ref>عبدالوهاب فراتی، «آزادی در اندیشه امام خمینی»، مجله حکومت اسلامی، شماره ۱۲، ۱۳۷۸ش، ص۱۲۵.</ref> و با نگاهی انتقادی به آزادی غربی، آن را برداشتی مغایر با گفتمان [[اسلامی]] و مخالف با [[اخلاق]] و سنت‌های [[انسانی]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۹۷.</ref> شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۳۵۷.</ref>. ایشان تأکید داشت هر دو رویکرد [[مارکسیستی]] و لیبرالیستی، از [[حقیقت]] عینی آزادی بی‌بهره‌اند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۳۵۰.</ref>.<ref>[[حمید فاضل قانع\|فاضل قانع، حمید]]، [[آزادی - فاضل قانع (مقاله)\| مقاله «آزادی»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی]]، ج۱، ص.</ref>		[[امام خمینی]] آزادی از نوع غربی را که به ترویج بی‌بندوباری و ابتذال در [[جامعه مسلمان]] می‌انجامد، به شدت رد می‌کرد و آن را موجب [[تباهی]] نیروی [[انسانی]] و به بادرفتن مملکت می‌شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۹، ص۴۵۳.</ref>. ایشان در این چارچوب، رویکرد [[دموکراسی]] غربی را مبنی بر آنکه «هرکس هرکاری دلش می‌خواهد، بکند»، مردود می‌دانست<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۵۳۶.</ref>؛ در عین حال مدافع آزادی [[حقیقی]] بود<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۳۵؛ ج۱۱، ص۴۹۵؛ ج۱۵، ص۱۶۹.</ref> و آزادی را به عنوان حق اولیه [[بشر]] به رسمیت می‌شناخت<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۳، ص۵۱۰.</ref> و آن را هدفمند و غایتمدار می‌دید و مهم‌ترین جهت آزادی را قیام برای [[خدا]] و عبور از دایره تنگ و تاریک طبیعت می‌دید<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱، ص۲۱-۲۲.</ref>. ایشان که در چارچوب [[التزام]] [[فکری]] به [[اسلام]] و آموزه‌های آن، غایت [[سیاست]] و قدرت را [[رسیدن به کمال]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref> و دستیابی به خیر و [[سعادت]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۹، ص۳۵۵؛ تفسیر سوره حمد، ص۱۷۱.</ref> می‌دانست، به مفهوم [[آزادی]]، فراتر از برداشت‌های معاصر غربی توجه کرد<ref>سیدجواد صالحی، «جایگاه آزادی در اندیشه سیاسی حضرت امام خمینی»، امام خمینی و حکومت اسلامی، فلسفه سیاسی (۱)، ص۴۱۹.</ref> و با تأکید بر نقش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[مردم]] و [[ضرورت]] توجه به [[حقوق]] سیاسی و آزادی‌های اجتماعی، در چارچوب [[نظریه ولایت فقیه]] تلاش کرد تا [[حکومتی]] پاسخ‌گو<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳ – ۴۴.</ref> و به دور از [[دیکتاتوری]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۱۰-۴۱۱.</ref> و [[استبداد]]<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳.</ref> پایه‌گذاری کند که مردم با [[اختیار]] خویش آن را برگزینند. بدین ترتیب ایشان در چارچوب [[اندیشه‌ورزی]] [[مسلمانان]]، درباره مفهوم آزادی، خوانش ویژه خود را از مصادیق آن در برابر مصداق غربی آزادی، ارائه کرد<ref>عبدالوهاب فراتی، «آزادی در اندیشه امام خمینی»، مجله حکومت اسلامی، شماره ۱۲، ۱۳۷۸ش، ص۱۲۵.</ref> و با نگاهی انتقادی به آزادی غربی، آن را برداشتی مغایر با گفتمان [[اسلامی]] و مخالف با [[اخلاق]] و سنت‌های [[انسانی]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۹۷.</ref> شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۳۵۷.</ref>. ایشان تأکید داشت هر دو رویکرد [[مارکسیستی]] و لیبرالیستی، از [[حقیقت]] عینی آزادی بی‌بهره‌اند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۳۵۰.</ref>.<ref>[[حمید فاضل قانع\|فاضل قانع، حمید]]، [[آزادی - فاضل قانع (مقاله)\| مقاله «آزادی»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی]]، ج۱، ص.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* توماس هابز */

2025-10-16T07:27:39Z

توماس هابز

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۵۷
خط ۸:		خط ۸:
	== آزادی در اندیشه غرب ==		== آزادی در اندیشه غرب ==
	=== توماس هابز ===		=== توماس هابز ===
	[[آزادی]] (در مفهوم درست آن) به معنی فقدان [[مخالفت]] است، (مراد من از مخالفت، موانع بیرونی حرکت است)، مفهوم آزادی را می‌توان به یک [[میزان]] در مورد موجودات غیر [[عقلانی]]، غیر جاندار و عقلانی به کار برد؛ زیرا هر چیز که آن‌چنان [[مقید]] یا محاط شده باشد که نتواند جز در درون فضای محدودی حرکت کند و آن فضا به واسطه مخالفت برخی اجسام بیرونی محدود شده باشد، می‌گوییم که آن چیز آزادی حرکت ندارد... اما وقتی مانع حرکت در ساختار خود آن چیز باشد، نمی‌گوییم که آن چیز فاقد آزادی است بلکه می‌گوییم که [[قدرت]] حرکت ندارد، همانند سنگی که راکد افتاده است یا کسی که به علت [[بیماری]] زمین‌گیر شده است.		[[آزادی]] (در مفهوم درست آن) به معنی فقدان [[مخالفت]] است، (مراد من از مخالفت، موانع بیرونی حرکت است)، مفهوم آزادی را می‌توان به یک [[میزان]] در مورد موجودات غیر [[عقلانی]]، غیر جاندار و عقلانی به کار برد؛ زیرا هر چیز که آن‌چنان مقید یا محاط شده باشد که نتواند جز در درون فضای محدودی حرکت کند و آن فضا به واسطه مخالفت برخی اجسام بیرونی محدود شده باشد، می‌گوییم که آن چیز آزادی حرکت ندارد... اما وقتی مانع حرکت در ساختار خود آن چیز باشد، نمی‌گوییم که آن چیز فاقد آزادی است بلکه می‌گوییم که [[قدرت]] حرکت ندارد، همانند سنگی که راکد افتاده است یا کسی که به علت [[بیماری]] زمین‌گیر شده است.

	پس بر طبق این معنای درست و مقبول واژه آزادی، [[انسان]] [[آزاد]] کسی است که در اموری که می‌تواند با تکیه بر قوت و [[دانش]] خود، عملی انجام دهد، بدون آنکه مواجه با مانعی باشد، آنچه را که می‌خواهد انجام دهد<ref>توماس هابز، لویاتان، ص۲۱۷ – ۲۱۸.</ref>.		پس بر طبق این معنای درست و مقبول واژه آزادی، [[انسان]] [[آزاد]] کسی است که در اموری که می‌تواند با تکیه بر قوت و [[دانش]] خود، عملی انجام دهد، بدون آنکه مواجه با مانعی باشد، آنچه را که می‌خواهد انجام دهد<ref>توماس هابز، لویاتان، ص۲۱۷ – ۲۱۸.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - '“' به '«'

2023-12-14T20:31:48Z

جایگزینی متن - '“' به '«'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	آیزا برلین آزادی عبارت از فقدان موانع در راه تحقق آرزوهای انسان، این همان معنای شایع و شاید شایع‌ترین معنایی است که کلمه آزادی به آن مفهوم استعمال می‌شود<ref>آیزا برلین، چهار مقاله درباره آزادی، ص۴۶.</ref>.		آیزا برلین آزادی عبارت از فقدان موانع در راه تحقق آرزوهای انسان، این همان معنای شایع و شاید شایع‌ترین معنایی است که کلمه آزادی به آن مفهوم استعمال می‌شود<ref>آیزا برلین، چهار مقاله درباره آزادی، ص۴۶.</ref>.

	مهم‌ترین [[ضعف]] تعریف فوق اتکای آن به بُعد سلبی و منفی است؛ به این معنا که تنها جنبه [[رهایی]] و آزادی از قید و [[جبر]] بیرونی مورد توجه قرار گرفته و از بُعد اثباتی آن، یعنی قدرت فاعل بر فعل، آن‌هم قدرت [[مشروع]]، [[غفلت]] شده است. روشن است که عدم اعتبار بعد اثباتی آزادی، [[مفاسد]] و توالی باطلی را در پی دارد. هابز و میل با تفطن به این اشکال، بلافاصله قید و محدوده آن را مشخص می‌کنند؛ به دیگر سخن، تعریف [[آزادی]] به ~~“عدم~~ مانع و [[سلطه]] خارجی” بیشتر تعریف لغوی است تا اصطلاحی؛ از این رو برخی متفکران در تعریف آزادی به هر دو بُعد آن یعنی [[قدرت]] [[مشروع]] و عدم [[جبر]] بیرونی توجه کرده‌اند. فلوطین در این باره می‌گوید: ~~“روح~~ هنگامی با آزادی عمل می‌کند که فرد را [[رهبر]] خود سازد”<ref>مجموعه آثار فلوطین، ج۱، ص۳۰۰ و ج۲، ص۱۰۴۳.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>		مهم‌ترین [[ضعف]] تعریف فوق اتکای آن به بُعد سلبی و منفی است؛ به این معنا که تنها جنبه [[رهایی]] و آزادی از قید و [[جبر]] بیرونی مورد توجه قرار گرفته و از بُعد اثباتی آن، یعنی قدرت فاعل بر فعل، آن‌هم قدرت [[مشروع]]، [[غفلت]] شده است. روشن است که عدم اعتبار بعد اثباتی آزادی، [[مفاسد]] و توالی باطلی را در پی دارد. هابز و میل با تفطن به این اشکال، بلافاصله قید و محدوده آن را مشخص می‌کنند؛ به دیگر سخن، تعریف [[آزادی]] به «عدم مانع و [[سلطه]] خارجی” بیشتر تعریف لغوی است تا اصطلاحی؛ از این رو برخی متفکران در تعریف آزادی به هر دو بُعد آن یعنی [[قدرت]] [[مشروع]] و عدم [[جبر]] بیرونی توجه کرده‌اند. فلوطین در این باره می‌گوید: «روح هنگامی با آزادی عمل می‌کند که فرد را [[رهبر]] خود سازد”<ref>مجموعه آثار فلوطین، ج۱، ص۳۰۰ و ج۲، ص۱۰۴۳.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>

	=== اسپینوزا ===		=== اسپینوزا ===
	اسپینوزا نیز می‌گوید: ~~“انسان~~ [[آزاد]] کسی است که تنها به موجب [[حکم عقل]] می‌زید”<ref>به نقل از: موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۳۱.</ref>. بالأخره کانت آزادی را [[فرمان‌برداری]] از [[حکم]] [[قانون]] [[اخلاقی]] تعریف می‌کند: ~~“آزادی~~ عبارت از [[استقلال]] از هر چیز سوای فقط قانون اخلاقی”<ref>موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۲۰.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>		اسپینوزا نیز می‌گوید: «انسان [[آزاد]] کسی است که تنها به موجب [[حکم عقل]] می‌زید”<ref>به نقل از: موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۳۱.</ref>. بالأخره کانت آزادی را [[فرمان‌برداری]] از [[حکم]] [[قانون]] [[اخلاقی]] تعریف می‌کند: «آزادی عبارت از [[استقلال]] از هر چیز سوای فقط قانون اخلاقی”<ref>موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۲۰.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>

	== نقد آزادی غربی ==		== نقد آزادی غربی ==

Bahmani در ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۲۸

2022-11-20T10:28:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = آزادی		\| موضوع مرتبط = آزادی
	\| عنوان مدخل = [[آزادی]]		\| عنوان مدخل = آزادی
	\| مداخل مرتبط = [[آزادی در لغت]] - [[آزادی در قرآن]] - [[آزادی در کلام اسلامی]] - [[آزادی در نهج البلاغه]] - [[آزادی در فقه سیاسی]] - [[آزادی در معارف دعا و زیارات]] - [[آزادی در معارف و سیره نبوی]] - [[آزادی در معارف و سیره سجادی]] - [[آزادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[آزادی از دیدگاه برون‌دینی]] - [[آزادی در حقوق اسلامی]] - [[آزادی در خانواده]]		\| مداخل مرتبط = [[آزادی در لغت]] - [[آزادی در قرآن]] - [[آزادی در کلام اسلامی]] - [[آزادی در نهج البلاغه]] - [[آزادی در فقه سیاسی]] - [[آزادی در معارف دعا و زیارات]] - [[آزادی در معارف و سیره نبوی]] - [[آزادی در معارف و سیره سجادی]] - [[آزادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]] - [[آزادی از دیدگاه برون‌دینی]] - [[آزادی در حقوق اسلامی]] - [[آزادی در خانواده]]
	\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	استورات میل آزادی را [[نفی]] هرگونه [[سلطه]] خارجی بر انسان توصیف می‌کند که ره‌آورد آن، آزادی مطلق انسان در [[انتخاب]] [[اعمال]] خود است.		استورات میل آزادی را [[نفی]] هرگونه [[سلطه]] خارجی بر انسان توصیف می‌کند که ره‌آورد آن، آزادی مطلق انسان در [[انتخاب]] [[اعمال]] خود است.

	آزادی عبارت از این که هر [[انسانی]] بتواند [[مصلحت]] خویش را به شیوه موردنظر خود دنبال کند، مشروط به اینکه به [[مصالح]] دیگران آسیبی نرساند<ref>جان استورات میل، درباره آزادی، ص۵۲.</ref><ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>		آزادی عبارت از این که هر [[انسانی]] بتواند [[مصلحت]] خویش را به شیوه موردنظر خود دنبال کند، مشروط به اینکه به [[مصالح]] دیگران آسیبی نرساند<ref>جان استورات میل، درباره آزادی، ص۵۲.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>

	=== آیزا برلین ===		=== آیزا برلین ===
	آیزا برلین آزادی عبارت از فقدان موانع در راه تحقق آرزوهای انسان، این همان معنای شایع و شاید شایع‌ترین معنایی است که کلمه آزادی به آن مفهوم استعمال می‌شود<ref>آیزا برلین، چهار مقاله درباره آزادی، ص۴۶.</ref>.		آیزا برلین آزادی عبارت از فقدان موانع در راه تحقق آرزوهای انسان، این همان معنای شایع و شاید شایع‌ترین معنایی است که کلمه آزادی به آن مفهوم استعمال می‌شود<ref>آیزا برلین، چهار مقاله درباره آزادی، ص۴۶.</ref>.

	مهم‌ترین [[ضعف]] تعریف فوق اتکای آن به بُعد سلبی و منفی است؛ به این معنا که تنها جنبه [[رهایی]] و آزادی از قید و [[جبر]] بیرونی مورد توجه قرار گرفته و از بُعد اثباتی آن، یعنی قدرت فاعل بر فعل، آن‌هم قدرت [[مشروع]]، [[غفلت]] شده است. روشن است که عدم اعتبار بعد اثباتی آزادی، [[مفاسد]] و توالی باطلی را در پی دارد. هابز و میل با تفطن به این اشکال، بلافاصله قید و محدوده آن را مشخص می‌کنند؛ به دیگر سخن، تعریف [[آزادی]] به “عدم مانع و [[سلطه]] خارجی” بیشتر تعریف لغوی است تا اصطلاحی؛ از این رو برخی متفکران در تعریف آزادی به هر دو بُعد آن یعنی [[قدرت]] [[مشروع]] و عدم [[جبر]] بیرونی توجه کرده‌اند. فلوطین در این باره می‌گوید: “روح هنگامی با آزادی عمل می‌کند که فرد را [[رهبر]] خود سازد”<ref>مجموعه آثار فلوطین، ج۱، ص۳۰۰ و ج۲، ص۱۰۴۳.</ref><ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>		مهم‌ترین [[ضعف]] تعریف فوق اتکای آن به بُعد سلبی و منفی است؛ به این معنا که تنها جنبه [[رهایی]] و آزادی از قید و [[جبر]] بیرونی مورد توجه قرار گرفته و از بُعد اثباتی آن، یعنی قدرت فاعل بر فعل، آن‌هم قدرت [[مشروع]]، [[غفلت]] شده است. روشن است که عدم اعتبار بعد اثباتی آزادی، [[مفاسد]] و توالی باطلی را در پی دارد. هابز و میل با تفطن به این اشکال، بلافاصله قید و محدوده آن را مشخص می‌کنند؛ به دیگر سخن، تعریف [[آزادی]] به “عدم مانع و [[سلطه]] خارجی” بیشتر تعریف لغوی است تا اصطلاحی؛ از این رو برخی متفکران در تعریف آزادی به هر دو بُعد آن یعنی [[قدرت]] [[مشروع]] و عدم [[جبر]] بیرونی توجه کرده‌اند. فلوطین در این باره می‌گوید: “روح هنگامی با آزادی عمل می‌کند که فرد را [[رهبر]] خود سازد”<ref>مجموعه آثار فلوطین، ج۱، ص۳۰۰ و ج۲، ص۱۰۴۳.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>

	=== اسپینوزا ===		=== اسپینوزا ===

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T09:55:35Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۵
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==آزادی در اندیشه غرب==		== آزادی در اندیشه غرب ==
	===توماس هابز===		=== توماس هابز ===
	[[آزادی]] (در مفهوم درست آن) به معنی فقدان [[مخالفت]] است، (مراد من از مخالفت، موانع بیرونی حرکت است)، مفهوم آزادی را می‌توان به یک [[میزان]] در مورد موجودات غیر [[عقلانی]]، غیر جاندار و عقلانی به کار برد؛ زیرا هر چیز که آن‌چنان [[مقید]] یا محاط شده باشد که نتواند جز در درون فضای محدودی حرکت کند و آن فضا به واسطه مخالفت برخی اجسام بیرونی محدود شده باشد، می‌گوییم که آن چیز آزادی حرکت ندارد... اما وقتی مانع حرکت در ساختار خود آن چیز باشد، نمی‌گوییم که آن چیز فاقد آزادی است بلکه می‌گوییم که [[قدرت]] حرکت ندارد، همانند سنگی که راکد افتاده است یا کسی که به علت [[بیماری]] زمین‌گیر شده است.		[[آزادی]] (در مفهوم درست آن) به معنی فقدان [[مخالفت]] است، (مراد من از مخالفت، موانع بیرونی حرکت است)، مفهوم آزادی را می‌توان به یک [[میزان]] در مورد موجودات غیر [[عقلانی]]، غیر جاندار و عقلانی به کار برد؛ زیرا هر چیز که آن‌چنان [[مقید]] یا محاط شده باشد که نتواند جز در درون فضای محدودی حرکت کند و آن فضا به واسطه مخالفت برخی اجسام بیرونی محدود شده باشد، می‌گوییم که آن چیز آزادی حرکت ندارد... اما وقتی مانع حرکت در ساختار خود آن چیز باشد، نمی‌گوییم که آن چیز فاقد آزادی است بلکه می‌گوییم که [[قدرت]] حرکت ندارد، همانند سنگی که راکد افتاده است یا کسی که به علت [[بیماری]] زمین‌گیر شده است.

	پس بر طبق این معنای درست و مقبول واژه آزادی، [[انسان]] [[آزاد]] کسی است که در اموری که می‌تواند با تکیه بر قوت و [[دانش]] خود، عملی انجام دهد، بدون آنکه مواجه با مانعی باشد، آنچه را که می‌خواهد انجام دهد<ref>توماس هابز، لویاتان، ص۲۱۷ – ۲۱۸.</ref>.		پس بر طبق این معنای درست و مقبول واژه آزادی، [[انسان]] [[آزاد]] کسی است که در اموری که می‌تواند با تکیه بر قوت و [[دانش]] خود، عملی انجام دهد، بدون آنکه مواجه با مانعی باشد، آنچه را که می‌خواهد انجام دهد<ref>توماس هابز، لویاتان، ص۲۱۷ – ۲۱۸.</ref>.

	===استورات میل===		=== استورات میل ===
	استورات میل آزادی را [[نفی]] هرگونه [[سلطه]] خارجی بر انسان توصیف می‌کند که ره‌آورد آن، آزادی مطلق انسان در [[انتخاب]] [[اعمال]] خود است.		استورات میل آزادی را [[نفی]] هرگونه [[سلطه]] خارجی بر انسان توصیف می‌کند که ره‌آورد آن، آزادی مطلق انسان در [[انتخاب]] [[اعمال]] خود است.

	آزادی عبارت از این که هر [[انسانی]] بتواند [[مصلحت]] خویش را به شیوه موردنظر خود دنبال کند، مشروط به اینکه به [[مصالح]] دیگران آسیبی نرساند<ref>جان استورات میل، درباره آزادی، ص۵۲.</ref><ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>		آزادی عبارت از این که هر [[انسانی]] بتواند [[مصلحت]] خویش را به شیوه موردنظر خود دنبال کند، مشروط به اینکه به [[مصالح]] دیگران آسیبی نرساند<ref>جان استورات میل، درباره آزادی، ص۵۲.</ref><ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>

	===آیزا برلین===		=== آیزا برلین ===
	آیزا برلین آزادی عبارت از فقدان موانع در راه تحقق آرزوهای انسان، این همان معنای شایع و شاید شایع‌ترین معنایی است که کلمه آزادی به آن مفهوم استعمال می‌شود<ref>آیزا برلین، چهار مقاله درباره آزادی، ص۴۶.</ref>.		آیزا برلین آزادی عبارت از فقدان موانع در راه تحقق آرزوهای انسان، این همان معنای شایع و شاید شایع‌ترین معنایی است که کلمه آزادی به آن مفهوم استعمال می‌شود<ref>آیزا برلین، چهار مقاله درباره آزادی، ص۴۶.</ref>.

	مهم‌ترین [[ضعف]] تعریف فوق اتکای آن به بُعد سلبی و منفی است؛ به این معنا که تنها جنبه [[رهایی]] و آزادی از قید و [[جبر]] بیرونی مورد توجه قرار گرفته و از بُعد اثباتی آن، یعنی قدرت فاعل بر فعل، آن‌هم قدرت [[مشروع]]، [[غفلت]] شده است. روشن است که عدم اعتبار بعد اثباتی آزادی، [[مفاسد]] و توالی باطلی را در پی دارد. هابز و میل با تفطن به این اشکال، بلافاصله قید و محدوده آن را مشخص می‌کنند؛ به دیگر سخن، تعریف [[آزادی]] به “عدم مانع و [[سلطه]] خارجی” بیشتر تعریف لغوی است تا اصطلاحی؛ از این رو برخی متفکران در تعریف آزادی به هر دو بُعد آن یعنی [[قدرت]] [[مشروع]] و عدم [[جبر]] بیرونی توجه کرده‌اند. فلوطین در این باره می‌گوید: “روح هنگامی با آزادی عمل می‌کند که فرد را [[رهبر]] خود سازد”<ref>مجموعه آثار فلوطین، ج۱، ص۳۰۰ و ج۲، ص۱۰۴۳.</ref><ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>		مهم‌ترین [[ضعف]] تعریف فوق اتکای آن به بُعد سلبی و منفی است؛ به این معنا که تنها جنبه [[رهایی]] و آزادی از قید و [[جبر]] بیرونی مورد توجه قرار گرفته و از بُعد اثباتی آن، یعنی قدرت فاعل بر فعل، آن‌هم قدرت [[مشروع]]، [[غفلت]] شده است. روشن است که عدم اعتبار بعد اثباتی آزادی، [[مفاسد]] و توالی باطلی را در پی دارد. هابز و میل با تفطن به این اشکال، بلافاصله قید و محدوده آن را مشخص می‌کنند؛ به دیگر سخن، تعریف [[آزادی]] به “عدم مانع و [[سلطه]] خارجی” بیشتر تعریف لغوی است تا اصطلاحی؛ از این رو برخی متفکران در تعریف آزادی به هر دو بُعد آن یعنی [[قدرت]] [[مشروع]] و عدم [[جبر]] بیرونی توجه کرده‌اند. فلوطین در این باره می‌گوید: “روح هنگامی با آزادی عمل می‌کند که فرد را [[رهبر]] خود سازد”<ref>مجموعه آثار فلوطین، ج۱، ص۳۰۰ و ج۲، ص۱۰۴۳.</ref><ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>

	===اسپینوزا ===		=== اسپینوزا ===
	اسپینوزا نیز می‌گوید: “انسان [[آزاد]] کسی است که تنها به موجب [[حکم عقل]] می‌زید”<ref>به نقل از: موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۳۱.</ref>. بالأخره کانت آزادی را [[فرمان‌برداری]] از [[حکم]] [[قانون]] [[اخلاقی]] تعریف می‌کند: “آزادی عبارت از [[استقلال]] از هر چیز سوای فقط قانون اخلاقی”<ref>موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۲۰.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>		اسپینوزا نیز می‌گوید: “انسان [[آزاد]] کسی است که تنها به موجب [[حکم عقل]] می‌زید”<ref>به نقل از: موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۳۱.</ref>. بالأخره کانت آزادی را [[فرمان‌برداری]] از [[حکم]] [[قانون]] [[اخلاقی]] تعریف می‌کند: “آزادی عبارت از [[استقلال]] از هر چیز سوای فقط قانون اخلاقی”<ref>موریس کرنستون، تحلیل نوین از آزادی، ص۲۰.</ref>.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۶.</ref>

	==نقد آزادی غربی==		== نقد آزادی غربی ==
	[[امام خمینی]] آزادی از نوع غربی را که به [[ترویج]] [[بی‌بندوباری]] و ابتذال در [[جامعه مسلمان]] می‌انجامد، به شدت رد می‌کرد و آن را موجب [[تباهی]] نیروی [[انسانی]] و به بادرفتن مملکت می‌شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۹، ص۴۵۳.</ref>. ایشان در این چارچوب، رویکرد [[دموکراسی]] غربی را مبنی بر آنکه «هرکس هرکاری دلش می‌خواهد، بکند»، مردود می‌دانست<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۵۳۶.</ref>؛ در عین حال مدافع آزادی [[حقیقی]] بود<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۳۵؛ ج۱۱، ص۴۹۵؛ ج۱۵، ص۱۶۹.</ref> و آزادی را به عنوان حق اولیه [[بشر]] به رسمیت می‌شناخت<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۳، ص۵۱۰.</ref> و آن را هدفمند و غایتمدار می‌دید و مهم‌ترین جهت آزادی را قیام برای [[خدا]] و عبور از دایره تنگ و تاریک [[طبیعت]] می‌دید<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱، ص۲۱-۲۲.</ref>. ایشان که در چارچوب [[التزام]] [[فکری]] به [[اسلام]] و آموزه‌های آن، غایت [[سیاست]] و قدرت را [[رسیدن به کمال]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref> و دستیابی به خیر و [[سعادت]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۹، ص۳۵۵؛ تفسیر سوره حمد، ص۱۷۱.</ref> می‌دانست، به مفهوم [[آزادی]]، فراتر از برداشت‌های معاصر غربی توجه کرد<ref>سیدجواد صالحی، «جایگاه آزادی در اندیشه سیاسی حضرت امام خمینی»، امام خمینی و حکومت اسلامی، فلسفه سیاسی (۱)، ص۴۱۹.</ref> و با تأکید بر نقش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[مردم]] و [[ضرورت]] توجه به [[حقوق]] سیاسی و آزادی‌های اجتماعی، در چارچوب [[نظریه ولایت فقیه]] تلاش کرد تا [[حکومتی]] پاسخ‌گو<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳ – ۴۴.</ref> و به دور از [[دیکتاتوری]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۱۰-۴۱۱.</ref> و [[استبداد]]<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳.</ref> پایه‌گذاری کند که مردم با [[اختیار]] خویش آن را برگزینند. بدین ترتیب ایشان در چارچوب [[اندیشه‌ورزی]] [[مسلمانان]]، درباره مفهوم آزادی، خوانش ویژه خود را از مصادیق آن در برابر مصداق غربی آزادی، ارائه کرد<ref>عبدالوهاب فراتی، «آزادی در اندیشه امام خمینی»، مجله حکومت اسلامی، شماره ۱۲، ۱۳۷۸ش، ص۱۲۵.</ref> و با نگاهی انتقادی به آزادی غربی، آن را برداشتی مغایر با گفتمان [[اسلامی]] و مخالف با [[اخلاق]] و سنت‌های [[انسانی]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۹۷.</ref> شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۳۵۷.</ref>. ایشان تأکید داشت هر دو رویکرد [[مارکسیستی]] و لیبرالیستی، از [[حقیقت]] عینی آزادی بی‌بهره‌اند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۳۵۰.</ref>.<ref>[[حمید فاضل قانع\|فاضل قانع، حمید]]، [[آزادی - فاضل قانع (مقاله)\| مقاله «آزادی»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی]]، ج۱، ص .</ref>		[[امام خمینی]] آزادی از نوع غربی را که به [[ترویج]] [[بی‌بندوباری]] و ابتذال در [[جامعه مسلمان]] می‌انجامد، به شدت رد می‌کرد و آن را موجب [[تباهی]] نیروی [[انسانی]] و به بادرفتن مملکت می‌شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۹، ص۴۵۳.</ref>. ایشان در این چارچوب، رویکرد [[دموکراسی]] غربی را مبنی بر آنکه «هرکس هرکاری دلش می‌خواهد، بکند»، مردود می‌دانست<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۷، ص۵۳۶.</ref>؛ در عین حال مدافع آزادی [[حقیقی]] بود<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۳۵؛ ج۱۱، ص۴۹۵؛ ج۱۵، ص۱۶۹.</ref> و آزادی را به عنوان حق اولیه [[بشر]] به رسمیت می‌شناخت<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۳، ص۵۱۰.</ref> و آن را هدفمند و غایتمدار می‌دید و مهم‌ترین جهت آزادی را قیام برای [[خدا]] و عبور از دایره تنگ و تاریک [[طبیعت]] می‌دید<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱، ص۲۱-۲۲.</ref>. ایشان که در چارچوب [[التزام]] [[فکری]] به [[اسلام]] و آموزه‌های آن، غایت [[سیاست]] و قدرت را [[رسیدن به کمال]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۴۲۵-۴۲۶.</ref> و دستیابی به خیر و [[سعادت]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۹، ص۳۵۵؛ تفسیر سوره حمد، ص۱۷۱.</ref> می‌دانست، به مفهوم [[آزادی]]، فراتر از برداشت‌های معاصر غربی توجه کرد<ref>سیدجواد صالحی، «جایگاه آزادی در اندیشه سیاسی حضرت امام خمینی»، امام خمینی و حکومت اسلامی، فلسفه سیاسی (۱)، ص۴۱۹.</ref> و با تأکید بر نقش [[اجتماعی]] و [[سیاسی]] [[مردم]] و [[ضرورت]] توجه به [[حقوق]] سیاسی و آزادی‌های اجتماعی، در چارچوب [[نظریه ولایت فقیه]] تلاش کرد تا [[حکومتی]] پاسخ‌گو<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳ – ۴۴.</ref> و به دور از [[دیکتاتوری]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۴۱۰-۴۱۱.</ref> و [[استبداد]]<ref>امام خمینی، ولایت فقیه، حکومت اسلامی، ص۴۳.</ref> پایه‌گذاری کند که مردم با [[اختیار]] خویش آن را برگزینند. بدین ترتیب ایشان در چارچوب [[اندیشه‌ورزی]] [[مسلمانان]]، درباره مفهوم آزادی، خوانش ویژه خود را از مصادیق آن در برابر مصداق غربی آزادی، ارائه کرد<ref>عبدالوهاب فراتی، «آزادی در اندیشه امام خمینی»، مجله حکومت اسلامی، شماره ۱۲، ۱۳۷۸ش، ص۱۲۵.</ref> و با نگاهی انتقادی به آزادی غربی، آن را برداشتی مغایر با گفتمان [[اسلامی]] و مخالف با [[اخلاق]] و سنت‌های [[انسانی]]<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۸، ص۹۷.</ref> شمرد<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۰، ص۳۵۷.</ref>. ایشان تأکید داشت هر دو رویکرد [[مارکسیستی]] و لیبرالیستی، از [[حقیقت]] عینی آزادی بی‌بهره‌اند<ref>امام خمینی، صحیفه امام، ج۱۲، ص۳۵۰.</ref>.<ref>[[حمید فاضل قانع\|فاضل قانع، حمید]]، [[آزادی - فاضل قانع (مقاله)\| مقاله «آزادی»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام خمینی]]، ج۱، ص.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T03:42:48Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۱۲
خط ۳۸:		خط ۳۸:

	[[رده:آزادی]]		[[رده:آزادی]]
	~~[[رده:مدخل]]~~