آزادی انجمن‌ها و مجامع - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - '“' به '«'

2023-12-14T20:30:33Z

جایگزینی متن - '“' به '«'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۰:۰۰
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	آزادی ~~“اجتماعات”~~ به صورت موقت و پراکنده و به نحو غیر سازمانی بوده، اما افراد ~~“جامعه”~~ آزادند که مجامع و انجمن‌های سازمان داده شده و رسمی را تشکیل دهند و در قالب انجمن، کانون، [[حزب]] و... برای رسیدن به [[اهداف]] [[اجتماعی]] خود، جلسات یا نشست‌هایی را برپا کنند.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>		آزادی «اجتماعات” به صورت موقت و پراکنده و به نحو غیر سازمانی بوده، اما افراد «جامعه” آزادند که مجامع و انجمن‌های سازمان داده شده و رسمی را تشکیل دهند و در قالب انجمن، کانون، [[حزب]] و... برای رسیدن به [[اهداف]] [[اجتماعی]] خود، جلسات یا نشست‌هایی را برپا کنند.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[جامعه]] از گروه‌های مختلف قبیله‌ای، منطقه‌ای، زبانی و صنفی و... تشکیل می‌یابد. افراد جامعه می‌توانند به منظور دست‌یابی به اهداف خود در قالب‌های مختلف به تشکیل گروه‌ها، انجمن‌ها و اجتماعات و راهپیمایی‌ها [[اقدام]] کنند. به طور کلی اهداف این گونه انجمن‌ها و اجتماعات را می‌توان به اهداف [[سیاسی]] و غیر سیاسی، اعم از [[فرهنگی]]، [[اقتصادی]] و [[اجتماعی]]، تقسیم کرد. تبیین موضع [[فقه]] در قبال اهداف سیاسی که بیشتر ~~“حزب”~~ عهده‌دار آن است در فصل بعدی خواهد آمد. در این فصل به تبیین موضع فقه در قبال گروه‌ها و اجتماعات صنفی و خیریه‌ای می‌پردازیم. در آغاز ذکر این نکته لازم است که [[اسلام]] به نیازهای مادی و اقتصادی [[انسان]] توجه و اهمیت ویژه‌ای دارد و برخلاف بعضی [[ادیان]]، تأمین [[حقوق]] و نیازهای مادی و [[دنیوی]] انسان را جزء برنامه‌های خود قرار داده و ضمن [[نهی]] [[مؤمنان]] از [[دنیاگریزی]] ([[ریاضت]])، آنان را به استفاده از نعمت‌های دنیوی [[الهی]] [[تشویق]] می‌کند<ref>ر. ک: {{متن قرآن\|فَدَلَّاهُمَا بِغُرُورٍ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُلْ لَكُمَا إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُبِينٌ}} «پس آنان را با فریب فرو لغزاند؛ و چون از آن درخت چشیدند شرمگاه‌هایشان بر آنان نمودار گشت و به چسباندن از برگ‌های بهشت بر آنها آغازیدند و پروردگارشان به آن دو ندا داد: آیا شما را از این درخت باز نداشته و به شما نگفته بودم که به راستی شیطان، شما را دشمنی آشکار است؟» سوره اعراف، آیه ۲۲.</ref>؛ برای مثال برخی [[روایات]] [[فقر]] و نداری را از موجبات [[کفر]] -البته در بعضی مواقع آن هم برای بعضی [[انسان‌ها]]- برشمرده شده است<ref>ر. ک: محمد محمدی ری‌شهری، میزان الحکمه، ج۷، ماده فقر.</ref>.		[[جامعه]] از گروه‌های مختلف قبیله‌ای، منطقه‌ای، زبانی و صنفی و... تشکیل می‌یابد. افراد جامعه می‌توانند به منظور دست‌یابی به اهداف خود در قالب‌های مختلف به تشکیل گروه‌ها، انجمن‌ها و اجتماعات و راهپیمایی‌ها [[اقدام]] کنند. به طور کلی اهداف این گونه انجمن‌ها و اجتماعات را می‌توان به اهداف [[سیاسی]] و غیر سیاسی، اعم از [[فرهنگی]]، [[اقتصادی]] و [[اجتماعی]]، تقسیم کرد. تبیین موضع [[فقه]] در قبال اهداف سیاسی که بیشتر «حزب” عهده‌دار آن است در فصل بعدی خواهد آمد. در این فصل به تبیین موضع فقه در قبال گروه‌ها و اجتماعات صنفی و خیریه‌ای می‌پردازیم. در آغاز ذکر این نکته لازم است که [[اسلام]] به نیازهای مادی و اقتصادی [[انسان]] توجه و اهمیت ویژه‌ای دارد و برخلاف بعضی [[ادیان]]، تأمین [[حقوق]] و نیازهای مادی و [[دنیوی]] انسان را جزء برنامه‌های خود قرار داده و ضمن [[نهی]] [[مؤمنان]] از [[دنیاگریزی]] ([[ریاضت]])، آنان را به استفاده از نعمت‌های دنیوی [[الهی]] [[تشویق]] می‌کند<ref>ر. ک: {{متن قرآن\|فَدَلَّاهُمَا بِغُرُورٍ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُلْ لَكُمَا إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُبِينٌ}} «پس آنان را با فریب فرو لغزاند؛ و چون از آن درخت چشیدند شرمگاه‌هایشان بر آنان نمودار گشت و به چسباندن از برگ‌های بهشت بر آنها آغازیدند و پروردگارشان به آن دو ندا داد: آیا شما را از این درخت باز نداشته و به شما نگفته بودم که به راستی شیطان، شما را دشمنی آشکار است؟» سوره اعراف، آیه ۲۲.</ref>؛ برای مثال برخی [[روایات]] [[فقر]] و نداری را از موجبات [[کفر]] -البته در بعضی مواقع آن هم برای بعضی [[انسان‌ها]]- برشمرده شده است<ref>ر. ک: محمد محمدی ری‌شهری، میزان الحکمه، ج۷، ماده فقر.</ref>.

	== مبانی [[فقهی]] [[آزادی]] انجمن‌ها ==		== مبانی [[فقهی]] [[آزادی]] انجمن‌ها ==
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	از آنجا که انجمن یا هر گروه دیگر در صدد احقاق حقوق فرد یا جمعی است، [[ادله]] دفاع از حقوق شخصی، به خصوص [[یاری]] و [[نصرت]] شخص [[مظلوم]]، شامل چنین گروه‌هایی می‌شود؛ مانند سفارش [[امام علی]] {{ع}} به [[فرزندان]] خویش در [[یاری مظلوم]] و [[دشمنی]] و [[عداوت]] با [[ظالم]]: {{متن حدیث\|كُونَا لِلظَّالِمِ‏ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ‏ عَوْناً}}<ref>نهج البلاغه، ترجمه و شرح فیض الاسلام، نامه ۴۷.</ref>.		از آنجا که انجمن یا هر گروه دیگر در صدد احقاق حقوق فرد یا جمعی است، [[ادله]] دفاع از حقوق شخصی، به خصوص [[یاری]] و [[نصرت]] شخص [[مظلوم]]، شامل چنین گروه‌هایی می‌شود؛ مانند سفارش [[امام علی]] {{ع}} به [[فرزندان]] خویش در [[یاری مظلوم]] و [[دشمنی]] و [[عداوت]] با [[ظالم]]: {{متن حدیث\|كُونَا لِلظَّالِمِ‏ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ‏ عَوْناً}}<ref>نهج البلاغه، ترجمه و شرح فیض الاسلام، نامه ۴۷.</ref>.

	نمونه بارز آن، [[مشارکت]] [[پیامبر اسلام]] [[پیش از بعثت]] در [[پیمان]] [[جوانان]] [[مکه]] به نام ~~“حلف~~ الفضول” بود که اعضای آن پیمان دفاع از حقوق [[مظلومان]] بسته بودند. [[حضرت]] بعد از [[بعثت]] ضمن [[به نیکی یاد کردن]] از آن، می‌فرمود: من در پیمان و سوگندی - در [[خانه]] [[عبدالله]] بن جذعان - مشارکت کردم که [[دوست]] ندارم در عوض آن نعمت‌های کثیر بدهند، و اگر در [[اسلام]] نیز بر چنین پیمانی [[دعوت]] شوم، بدان پاسخ مثبت خواهم داد<ref>{{عربی\|لقد شهدت في دار عبدالله بن جذعان حلفاً ما أحب لي به حمر النعم و لوادعي به في الإسلام لأجبت}} (وهبة زحیلی، نظام الاسلام، ص۳۶۸).</ref>.		نمونه بارز آن، [[مشارکت]] [[پیامبر اسلام]] [[پیش از بعثت]] در [[پیمان]] [[جوانان]] [[مکه]] به نام «حلف الفضول” بود که اعضای آن پیمان دفاع از حقوق [[مظلومان]] بسته بودند. [[حضرت]] بعد از [[بعثت]] ضمن [[به نیکی یاد کردن]] از آن، می‌فرمود: من در پیمان و سوگندی - در [[خانه]] [[عبدالله]] بن جذعان - مشارکت کردم که [[دوست]] ندارم در عوض آن نعمت‌های کثیر بدهند، و اگر در [[اسلام]] نیز بر چنین پیمانی [[دعوت]] شوم، بدان پاسخ مثبت خواهم داد<ref>{{عربی\|لقد شهدت في دار عبدالله بن جذعان حلفاً ما أحب لي به حمر النعم و لوادعي به في الإسلام لأجبت}} (وهبة زحیلی، نظام الاسلام، ص۳۶۸).</ref>.

	== [[ادله]] [[امر به معروف و نهی از منکر]] ==		== [[ادله]] [[امر به معروف و نهی از منکر]] ==
	از آنجا که مورد بحث، گروه‌هایی هستند که در [[مقام]] [[دفاع]] از [[حقوق]] فرد یا افرادی می‌باشند، این دفاع به دو شکل می‌تواند انجام گیرد: یا پیش از [[تعدی]] [[متجاوزان]] به حقوق افراد، اعضای گروه با راهکارهای مختلف، اعم از [[تشویق]] یا [[تهدید]]، آنان را به صرف نظر از پایمال کردن حقوق دیگران وادار کنند که در این صورت، مصداق بارز ~~“امر~~ به معروف” خواهد بود؛ یا اینکه اعضای گروه بعد از تعدی، در صدد [[احیا]] و جبران حقوق و [[ستم‌ها]] باشند، که در این صورت، مصداق ~~“نهی~~ از منکر” خواهد بود. در دو صورت فوق، ادله امر به معروف و نهی از منکر، مبنای [[مشروعیت]] و پشتوانه نظری چنین حرکت‌های گروهی خواهد بود.		از آنجا که مورد بحث، گروه‌هایی هستند که در [[مقام]] [[دفاع]] از [[حقوق]] فرد یا افرادی می‌باشند، این دفاع به دو شکل می‌تواند انجام گیرد: یا پیش از [[تعدی]] [[متجاوزان]] به حقوق افراد، اعضای گروه با راهکارهای مختلف، اعم از [[تشویق]] یا [[تهدید]]، آنان را به صرف نظر از پایمال کردن حقوق دیگران وادار کنند که در این صورت، مصداق بارز «امر به معروف” خواهد بود؛ یا اینکه اعضای گروه بعد از تعدی، در صدد [[احیا]] و جبران حقوق و [[ستم‌ها]] باشند، که در این صورت، مصداق «نهی از منکر” خواهد بود. در دو صورت فوق، ادله امر به معروف و نهی از منکر، مبنای [[مشروعیت]] و پشتوانه نظری چنین حرکت‌های گروهی خواهد بود.

	== ادله [[تعاون بر نیکی]] ==		== ادله [[تعاون بر نیکی]] ==

Bahmani: /* پانویس */

2023-04-20T07:33:52Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۰۳
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	{{آزادی}}		{{آزادی}}

	[[رده:آزادی]]		[[رده:آزادی سیاسی]]

Wasity در ‏۱۶ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۲۲:۲۷

2023-03-16T22:27:16Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ مارس ۲۰۲۳، ساعت ۰۱:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = آزادی		\| موضوع مرتبط = آزادی مدنی
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل = آزادی انجمن‌ها و مجامع
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط =
	\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)

Bahmani در ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۲۰

2023-01-22T16:20:50Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۹:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = آزادی		\| موضوع مرتبط = آزادی
	\| عنوان مدخل = ~~آزادی انجمن‌ها و مجامع~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در قرآن]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در حدیث]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در کلام اسلامی]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در فقه سیاسی]]		\| مداخل مرتبط =
	\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)
	}}		}}
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100721.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|'''آزادی در فقه و حدود آن''']]		# [[پرونده:1100721.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|'''آزادی در فقه و حدود آن''']]
	# [[پرونده: 1100699.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T09:55:57Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۵
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	گفته شد که انجمن‌ها یا دسته‌جات به منظور دست‌یابی به اهداف و [[حقوق]] اعضای خود یا [[جامعه]] تشکیل گردیده و فعالیت می‌کنند. روشن است که دفاع از حقوق فردی یا جمعی، اعم از [[اقتصادی]]، [[مالی]] و [[اجتماعی]]، از مسلمات [[فقهی]] به شمار می‌آید. دفاع از حقوق، اعم از [[حقوق مالی]]، عِرضی و ناموسی، در [[فقه]] تا آنجا اهمیت دارد که اجازه مقابله با [[متجاوز]] را می‌دهد، حتی در مواردی کشتن متجاوز را هم جایز دانسته و در صورت کشته شدن خود فرد؛ وی [[ثواب]] [[شهادت در راه خدا]] را دارد<ref>امام خمینی در این باره می‌نویسد: {{عربی\|لو هجم على ماله أو مال عياله، جاز له دفعه بأيّ وسيلة ممكنة ولو انجرّ إلى قتل المهاجم}} (تحریر الوسیله، ج۱، ص۴۶۸). همچنین ر. ک: محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، کتاب الجهاد، باب ۴۶ و کتب فقهی، کتاب الجهاد یا الدفاع.</ref>.		گفته شد که انجمن‌ها یا دسته‌جات به منظور دست‌یابی به اهداف و [[حقوق]] اعضای خود یا [[جامعه]] تشکیل گردیده و فعالیت می‌کنند. روشن است که دفاع از حقوق فردی یا جمعی، اعم از [[اقتصادی]]، [[مالی]] و [[اجتماعی]]، از مسلمات [[فقهی]] به شمار می‌آید. دفاع از حقوق، اعم از [[حقوق مالی]]، عِرضی و ناموسی، در [[فقه]] تا آنجا اهمیت دارد که اجازه مقابله با [[متجاوز]] را می‌دهد، حتی در مواردی کشتن متجاوز را هم جایز دانسته و در صورت کشته شدن خود فرد؛ وی [[ثواب]] [[شهادت در راه خدا]] را دارد<ref>امام خمینی در این باره می‌نویسد: {{عربی\|لو هجم على ماله أو مال عياله، جاز له دفعه بأيّ وسيلة ممكنة ولو انجرّ إلى قتل المهاجم}} (تحریر الوسیله، ج۱، ص۴۶۸). همچنین ر. ک: محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، کتاب الجهاد، باب ۴۶ و کتب فقهی، کتاب الجهاد یا الدفاع.</ref>.

	از آنجا که انجمن یا هر گروه دیگر در صدد احقاق حقوق فرد یا جمعی است، [[ادله]] دفاع از حقوق شخصی، به خصوص [[یاری]] و [[نصرت]] شخص [[مظلوم]]، شامل چنین گروه‌هایی می‌شود؛ مانند سفارش [[امام علی]]{{ع}} به [[فرزندان]] خویش در [[یاری مظلوم]] و [[دشمنی]] و [[عداوت]] با [[ظالم]]: {{متن حدیث\|كُونَا لِلظَّالِمِ‏ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ‏ عَوْناً}}<ref>نهج البلاغه، ترجمه و شرح فیض الاسلام، نامه ۴۷.</ref>.		از آنجا که انجمن یا هر گروه دیگر در صدد احقاق حقوق فرد یا جمعی است، [[ادله]] دفاع از حقوق شخصی، به خصوص [[یاری]] و [[نصرت]] شخص [[مظلوم]]، شامل چنین گروه‌هایی می‌شود؛ مانند سفارش [[امام علی]] {{ع}} به [[فرزندان]] خویش در [[یاری مظلوم]] و [[دشمنی]] و [[عداوت]] با [[ظالم]]: {{متن حدیث\|كُونَا لِلظَّالِمِ‏ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ‏ عَوْناً}}<ref>نهج البلاغه، ترجمه و شرح فیض الاسلام، نامه ۴۷.</ref>.

	نمونه بارز آن، [[مشارکت]] [[پیامبر اسلام]] [[پیش از بعثت]] در [[پیمان]] [[جوانان]] [[مکه]] به نام “حلف الفضول” بود که اعضای آن پیمان دفاع از حقوق [[مظلومان]] بسته بودند. [[حضرت]] بعد از [[بعثت]] ضمن [[به نیکی یاد کردن]] از آن، می‌فرمود: من در پیمان و سوگندی - در [[خانه]] [[عبدالله]] بن جذعان - مشارکت کردم که [[دوست]] ندارم در عوض آن نعمت‌های کثیر بدهند، و اگر در [[اسلام]] نیز بر چنین پیمانی [[دعوت]] شوم، بدان پاسخ مثبت خواهم داد<ref>{{عربی\|لقد شهدت في دار عبدالله بن جذعان حلفاً ما أحب لي به حمر النعم و لوادعي به في الإسلام لأجبت}} (وهبة زحیلی، نظام الاسلام، ص۳۶۸).</ref>.		نمونه بارز آن، [[مشارکت]] [[پیامبر اسلام]] [[پیش از بعثت]] در [[پیمان]] [[جوانان]] [[مکه]] به نام “حلف الفضول” بود که اعضای آن پیمان دفاع از حقوق [[مظلومان]] بسته بودند. [[حضرت]] بعد از [[بعثت]] ضمن [[به نیکی یاد کردن]] از آن، می‌فرمود: من در پیمان و سوگندی - در [[خانه]] [[عبدالله]] بن جذعان - مشارکت کردم که [[دوست]] ندارم در عوض آن نعمت‌های کثیر بدهند، و اگر در [[اسلام]] نیز بر چنین پیمانی [[دعوت]] شوم، بدان پاسخ مثبت خواهم داد<ref>{{عربی\|لقد شهدت في دار عبدالله بن جذعان حلفاً ما أحب لي به حمر النعم و لوادعي به في الإسلام لأجبت}} (وهبة زحیلی، نظام الاسلام، ص۳۶۸).</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-08-24T06:47:55Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۷
خط ۸:		خط ۸:
	آزادی “اجتماعات” به صورت موقت و پراکنده و به نحو غیر سازمانی بوده، اما افراد “جامعه” آزادند که مجامع و انجمن‌های سازمان داده شده و رسمی را تشکیل دهند و در قالب انجمن، کانون، [[حزب]] و... برای رسیدن به [[اهداف]] [[اجتماعی]] خود، جلسات یا نشست‌هایی را برپا کنند.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>		آزادی “اجتماعات” به صورت موقت و پراکنده و به نحو غیر سازمانی بوده، اما افراد “جامعه” آزادند که مجامع و انجمن‌های سازمان داده شده و رسمی را تشکیل دهند و در قالب انجمن، کانون، [[حزب]] و... برای رسیدن به [[اهداف]] [[اجتماعی]] خود، جلسات یا نشست‌هایی را برپا کنند.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[جامعه]] از گروه‌های مختلف قبیله‌ای، منطقه‌ای، زبانی و صنفی و... تشکیل می‌یابد. افراد جامعه می‌توانند به منظور دست‌یابی به اهداف خود در قالب‌های مختلف به تشکیل گروه‌ها، انجمن‌ها و اجتماعات و راهپیمایی‌ها [[اقدام]] کنند. به طور کلی اهداف این گونه انجمن‌ها و اجتماعات را می‌توان به اهداف [[سیاسی]] و غیر سیاسی، اعم از [[فرهنگی]]، [[اقتصادی]] و [[اجتماعی]]، تقسیم کرد. تبیین موضع [[فقه]] در قبال اهداف سیاسی که بیشتر “حزب” عهده‌دار آن است در فصل بعدی خواهد آمد. در این فصل به تبیین موضع فقه در قبال گروه‌ها و اجتماعات صنفی و خیریه‌ای می‌پردازیم. در آغاز ذکر این نکته لازم است که [[اسلام]] به نیازهای مادی و اقتصادی [[انسان]] توجه و اهمیت ویژه‌ای دارد و برخلاف بعضی [[ادیان]]، تأمین [[حقوق]] و نیازهای مادی و [[دنیوی]] انسان را جزء برنامه‌های خود قرار داده و ضمن [[نهی]] [[مؤمنان]] از [[دنیاگریزی]] ([[ریاضت]])، آنان را به استفاده از نعمت‌های دنیوی [[الهی]] [[تشویق]] می‌کند<ref>ر.ک: {{متن قرآن\|فَدَلَّاهُمَا بِغُرُورٍ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُلْ لَكُمَا إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُبِينٌ}} «پس آنان را با فریب فرو لغزاند؛ و چون از آن درخت چشیدند شرمگاه‌هایشان بر آنان نمودار گشت و به چسباندن از برگ‌های بهشت بر آنها آغازیدند و پروردگارشان به آن دو ندا داد: آیا شما را از این درخت باز نداشته و به شما نگفته بودم که به راستی شیطان، شما را دشمنی آشکار است؟» سوره اعراف، آیه ۲۲.</ref>؛ برای مثال برخی [[روایات]] [[فقر]] و نداری را از موجبات [[کفر]] -البته در بعضی مواقع آن هم برای بعضی [[انسان‌ها]]- برشمرده شده است<ref>ر.ک: محمد محمدی ری‌شهری، میزان الحکمه، ج۷، ماده فقر.</ref>.		[[جامعه]] از گروه‌های مختلف قبیله‌ای، منطقه‌ای، زبانی و صنفی و... تشکیل می‌یابد. افراد جامعه می‌توانند به منظور دست‌یابی به اهداف خود در قالب‌های مختلف به تشکیل گروه‌ها، انجمن‌ها و اجتماعات و راهپیمایی‌ها [[اقدام]] کنند. به طور کلی اهداف این گونه انجمن‌ها و اجتماعات را می‌توان به اهداف [[سیاسی]] و غیر سیاسی، اعم از [[فرهنگی]]، [[اقتصادی]] و [[اجتماعی]]، تقسیم کرد. تبیین موضع [[فقه]] در قبال اهداف سیاسی که بیشتر “حزب” عهده‌دار آن است در فصل بعدی خواهد آمد. در این فصل به تبیین موضع فقه در قبال گروه‌ها و اجتماعات صنفی و خیریه‌ای می‌پردازیم. در آغاز ذکر این نکته لازم است که [[اسلام]] به نیازهای مادی و اقتصادی [[انسان]] توجه و اهمیت ویژه‌ای دارد و برخلاف بعضی [[ادیان]]، تأمین [[حقوق]] و نیازهای مادی و [[دنیوی]] انسان را جزء برنامه‌های خود قرار داده و ضمن [[نهی]] [[مؤمنان]] از [[دنیاگریزی]] ([[ریاضت]])، آنان را به استفاده از نعمت‌های دنیوی [[الهی]] [[تشویق]] می‌کند<ref>ر. ک: {{متن قرآن\|فَدَلَّاهُمَا بِغُرُورٍ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْآتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفَانِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَنَادَاهُمَا رَبُّهُمَا أَلَمْ أَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَأَقُلْ لَكُمَا إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُبِينٌ}} «پس آنان را با فریب فرو لغزاند؛ و چون از آن درخت چشیدند شرمگاه‌هایشان بر آنان نمودار گشت و به چسباندن از برگ‌های بهشت بر آنها آغازیدند و پروردگارشان به آن دو ندا داد: آیا شما را از این درخت باز نداشته و به شما نگفته بودم که به راستی شیطان، شما را دشمنی آشکار است؟» سوره اعراف، آیه ۲۲.</ref>؛ برای مثال برخی [[روایات]] [[فقر]] و نداری را از موجبات [[کفر]] -البته در بعضی مواقع آن هم برای بعضی [[انسان‌ها]]- برشمرده شده است<ref>ر. ک: محمد محمدی ری‌شهری، میزان الحکمه، ج۷، ماده فقر.</ref>.

	==مبانی [[فقهی]] [[آزادی]] انجمن‌ها==		== مبانی [[فقهی]] [[آزادی]] انجمن‌ها ==
	با توجه به این مقدمه، روشن می‌شود که هر راهکاری که به [[رشد]] [[مالی]] و اقتصادی فرد یا افراد بینجامد، چه به صورت فردی یا گروهی، مورد موافقت اسلام و فقه قرار می‌گیرد. در این جا به صورت خاص به بعضی [[مبانی مشروعیت]] تشکیل اجتماعات و گروههای مختلف اشاره می‌کنیم.		با توجه به این مقدمه، روشن می‌شود که هر راهکاری که به [[رشد]] [[مالی]] و اقتصادی فرد یا افراد بینجامد، چه به صورت فردی یا گروهی، مورد موافقت اسلام و فقه قرار می‌گیرد. در این جا به صورت خاص به بعضی [[مبانی مشروعیت]] تشکیل اجتماعات و گروههای مختلف اشاره می‌کنیم.

	==[[دفاع]] از [[حقوق فردی]] و جمعی==		== [[دفاع]] از [[حقوق فردی]] و جمعی ==
	گفته شد که انجمن‌ها یا دسته‌جات به منظور دست‌یابی به اهداف و [[حقوق]] اعضای خود یا [[جامعه]] تشکیل گردیده و فعالیت می‌کنند. روشن است که دفاع از حقوق فردی یا جمعی، اعم از [[اقتصادی]]، [[مالی]] و [[اجتماعی]]، از مسلمات [[فقهی]] به شمار می‌آید. دفاع از حقوق، اعم از [[حقوق مالی]]، عِرضی و ناموسی، در [[فقه]] تا آنجا اهمیت دارد که اجازه مقابله با [[متجاوز]] را می‌دهد، حتی در مواردی کشتن متجاوز را هم جایز دانسته و در صورت کشته شدن خود فرد؛ وی [[ثواب]] [[شهادت در راه خدا]] را دارد<ref>امام خمینی در این باره می‌نویسد: {{عربی\|لو هجم على ماله أو مال عياله، جاز له دفعه بأيّ وسيلة ممكنة ولو انجرّ إلى قتل المهاجم}} (تحریر الوسیله، ج۱، ص۴۶۸). همچنین ر.ک: محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، کتاب الجهاد، باب ۴۶ و کتب فقهی، کتاب الجهاد یا الدفاع.</ref>.		گفته شد که انجمن‌ها یا دسته‌جات به منظور دست‌یابی به اهداف و [[حقوق]] اعضای خود یا [[جامعه]] تشکیل گردیده و فعالیت می‌کنند. روشن است که دفاع از حقوق فردی یا جمعی، اعم از [[اقتصادی]]، [[مالی]] و [[اجتماعی]]، از مسلمات [[فقهی]] به شمار می‌آید. دفاع از حقوق، اعم از [[حقوق مالی]]، عِرضی و ناموسی، در [[فقه]] تا آنجا اهمیت دارد که اجازه مقابله با [[متجاوز]] را می‌دهد، حتی در مواردی کشتن متجاوز را هم جایز دانسته و در صورت کشته شدن خود فرد؛ وی [[ثواب]] [[شهادت در راه خدا]] را دارد<ref>امام خمینی در این باره می‌نویسد: {{عربی\|لو هجم على ماله أو مال عياله، جاز له دفعه بأيّ وسيلة ممكنة ولو انجرّ إلى قتل المهاجم}} (تحریر الوسیله، ج۱، ص۴۶۸). همچنین ر. ک: محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، کتاب الجهاد، باب ۴۶ و کتب فقهی، کتاب الجهاد یا الدفاع.</ref>.

	از آنجا که انجمن یا هر گروه دیگر در صدد احقاق حقوق فرد یا جمعی است، [[ادله]] دفاع از حقوق شخصی، به خصوص [[یاری]] و [[نصرت]] شخص [[مظلوم]]، شامل چنین گروه‌هایی می‌شود؛ مانند سفارش [[امام علی]]{{ع}} به [[فرزندان]] خویش در [[یاری مظلوم]] و [[دشمنی]] و [[عداوت]] با [[ظالم]]: {{متن حدیث\|كُونَا لِلظَّالِمِ‏ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ‏ عَوْناً}}<ref>نهج البلاغه، ترجمه و شرح فیض الاسلام، نامه ۴۷.</ref>.		از آنجا که انجمن یا هر گروه دیگر در صدد احقاق حقوق فرد یا جمعی است، [[ادله]] دفاع از حقوق شخصی، به خصوص [[یاری]] و [[نصرت]] شخص [[مظلوم]]، شامل چنین گروه‌هایی می‌شود؛ مانند سفارش [[امام علی]]{{ع}} به [[فرزندان]] خویش در [[یاری مظلوم]] و [[دشمنی]] و [[عداوت]] با [[ظالم]]: {{متن حدیث\|كُونَا لِلظَّالِمِ‏ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ‏ عَوْناً}}<ref>نهج البلاغه، ترجمه و شرح فیض الاسلام، نامه ۴۷.</ref>.
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	نمونه بارز آن، [[مشارکت]] [[پیامبر اسلام]] [[پیش از بعثت]] در [[پیمان]] [[جوانان]] [[مکه]] به نام “حلف الفضول” بود که اعضای آن پیمان دفاع از حقوق [[مظلومان]] بسته بودند. [[حضرت]] بعد از [[بعثت]] ضمن [[به نیکی یاد کردن]] از آن، می‌فرمود: من در پیمان و سوگندی - در [[خانه]] [[عبدالله]] بن جذعان - مشارکت کردم که [[دوست]] ندارم در عوض آن نعمت‌های کثیر بدهند، و اگر در [[اسلام]] نیز بر چنین پیمانی [[دعوت]] شوم، بدان پاسخ مثبت خواهم داد<ref>{{عربی\|لقد شهدت في دار عبدالله بن جذعان حلفاً ما أحب لي به حمر النعم و لوادعي به في الإسلام لأجبت}} (وهبة زحیلی، نظام الاسلام، ص۳۶۸).</ref>.		نمونه بارز آن، [[مشارکت]] [[پیامبر اسلام]] [[پیش از بعثت]] در [[پیمان]] [[جوانان]] [[مکه]] به نام “حلف الفضول” بود که اعضای آن پیمان دفاع از حقوق [[مظلومان]] بسته بودند. [[حضرت]] بعد از [[بعثت]] ضمن [[به نیکی یاد کردن]] از آن، می‌فرمود: من در پیمان و سوگندی - در [[خانه]] [[عبدالله]] بن جذعان - مشارکت کردم که [[دوست]] ندارم در عوض آن نعمت‌های کثیر بدهند، و اگر در [[اسلام]] نیز بر چنین پیمانی [[دعوت]] شوم، بدان پاسخ مثبت خواهم داد<ref>{{عربی\|لقد شهدت في دار عبدالله بن جذعان حلفاً ما أحب لي به حمر النعم و لوادعي به في الإسلام لأجبت}} (وهبة زحیلی، نظام الاسلام، ص۳۶۸).</ref>.

	==[[ادله]] [[امر به معروف و نهی از منکر]]==		== [[ادله]] [[امر به معروف و نهی از منکر]] ==
	از آنجا که مورد بحث، گروه‌هایی هستند که در [[مقام]] [[دفاع]] از [[حقوق]] فرد یا افرادی می‌باشند، این دفاع به دو شکل می‌تواند انجام گیرد: یا پیش از [[تعدی]] [[متجاوزان]] به حقوق افراد، اعضای گروه با راهکارهای مختلف، اعم از [[تشویق]] یا [[تهدید]]، آنان را به صرف نظر از پایمال کردن حقوق دیگران وادار کنند که در این صورت، مصداق بارز “امر به معروف” خواهد بود؛ یا اینکه اعضای گروه بعد از تعدی، در صدد [[احیا]] و جبران حقوق و [[ستم‌ها]] باشند، که در این صورت، مصداق “نهی از منکر” خواهد بود. در دو صورت فوق، ادله امر به معروف و نهی از منکر، مبنای [[مشروعیت]] و پشتوانه نظری چنین حرکت‌های گروهی خواهد بود.		از آنجا که مورد بحث، گروه‌هایی هستند که در [[مقام]] [[دفاع]] از [[حقوق]] فرد یا افرادی می‌باشند، این دفاع به دو شکل می‌تواند انجام گیرد: یا پیش از [[تعدی]] [[متجاوزان]] به حقوق افراد، اعضای گروه با راهکارهای مختلف، اعم از [[تشویق]] یا [[تهدید]]، آنان را به صرف نظر از پایمال کردن حقوق دیگران وادار کنند که در این صورت، مصداق بارز “امر به معروف” خواهد بود؛ یا اینکه اعضای گروه بعد از تعدی، در صدد [[احیا]] و جبران حقوق و [[ستم‌ها]] باشند، که در این صورت، مصداق “نهی از منکر” خواهد بود. در دو صورت فوق، ادله امر به معروف و نهی از منکر، مبنای [[مشروعیت]] و پشتوانه نظری چنین حرکت‌های گروهی خواهد بود.

	==ادله [[تعاون بر نیکی]]==		== ادله [[تعاون بر نیکی]] ==
	اگر [[هدف]] گروه تنها [[پیشرفت]] [[مالی]] و [[دنیوی]] اعضای خود یا دیگران باشد و حقی پایمال و منکری صورت نگیرد، چنین فعالیت‌هایی [[مشروع]] است، چرا که ادله تعاون - که به معنای [[یاری]] جمعی بر [[کارهای نیک]] است - [[همکاری]] بر [[خیرات]] و کارهای نیک را شامل می‌شود که معروف‌ترین دلیل آن، [[آیه مبارکه]] است: {{متن قرآن\|تَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ}}<ref>«و یکدیگر را در نیکی و پرهیزگاری یاری کنید و در گناه و تجاوز یاری نکنید» سوره مائده، آیه ۲.</ref>. این [[آیه]] فعالیت‌های دسته جمعی بر هرگونه [[کار خیر]] را نه تنها تجویز کرده، بلکه بدان امر نیز کرده است.		اگر [[هدف]] گروه تنها [[پیشرفت]] [[مالی]] و [[دنیوی]] اعضای خود یا دیگران باشد و حقی پایمال و منکری صورت نگیرد، چنین فعالیت‌هایی [[مشروع]] است، چرا که ادله تعاون - که به معنای [[یاری]] جمعی بر [[کارهای نیک]] است - [[همکاری]] بر [[خیرات]] و کارهای نیک را شامل می‌شود که معروف‌ترین دلیل آن، [[آیه مبارکه]] است: {{متن قرآن\|تَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ}}<ref>«و یکدیگر را در نیکی و پرهیزگاری یاری کنید و در گناه و تجاوز یاری نکنید» سوره مائده، آیه ۲.</ref>. این [[آیه]] فعالیت‌های دسته جمعی بر هرگونه [[کار خیر]] را نه تنها تجویز کرده، بلکه بدان امر نیز کرده است.

	==اصل [[مسؤولیت‌پذیری]]==		== اصل [[مسؤولیت‌پذیری]] ==
	در [[اسلام]] شخص [[مسلمان]] در برابر [[وجدان]] خود و آفریدگارش مسؤول است. شخصی که [[توانایی]] یاری و رفع چاره دردمندی را دارد، از نظر [[شرعی]] و [[اخلاقی]] موظف به آن است و اگر این کار با تشکیل گروه و اتحادی عملی است، باید از این طریق عمل کرد؛ چنان که در [[حدیث نبوی]] آمده است: {{متن حدیث\|مَنْ‏ سَمِعَ‏ رَجُلًا يُنَادِي‏: يَا لَلْمُسْلِمِينَ‏، فَلَمْ يُجِبْهُ، فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ج۲، ص۱۹۲.</ref>. برای توجیه [[مشروعیت]] انجمن‌ها و گروه‌هایی با اهداف متعالی، به مبانی متعددی می‌توان [[استدلال]] کرد؛ مانند [[ادله]] [[اباحه]]، [[عدالت]] و [[شورا]] که برخی در [[مبانی مشروعیت]] [[حزب]] در فصل بعدی خواهد آمد.		در [[اسلام]] شخص [[مسلمان]] در برابر [[وجدان]] خود و آفریدگارش مسؤول است. شخصی که [[توانایی]] یاری و رفع چاره دردمندی را دارد، از نظر [[شرعی]] و [[اخلاقی]] موظف به آن است و اگر این کار با تشکیل گروه و اتحادی عملی است، باید از این طریق عمل کرد؛ چنان که در [[حدیث نبوی]] آمده است: {{متن حدیث\|مَنْ‏ سَمِعَ‏ رَجُلًا يُنَادِي‏: يَا لَلْمُسْلِمِينَ‏، فَلَمْ يُجِبْهُ، فَلَيْسَ بِمُسْلِمٍ}}<ref>محمد بن یعقوب کلینی، اصول کافی، ج۲، ص۱۹۲.</ref>. برای توجیه [[مشروعیت]] انجمن‌ها و گروه‌هایی با اهداف متعالی، به مبانی متعددی می‌توان [[استدلال]] کرد؛ مانند [[ادله]] [[اباحه]]، [[عدالت]] و [[شورا]] که برخی در [[مبانی مشروعیت]] [[حزب]] در فصل بعدی خواهد آمد.

	نکته شایان ذکر این که [[محدودیت]] [[آزادی]] فوق تنها عدم اضرار و [[تعدی به حقوق دیگران]] اعم از [[حقوق]] فرد یا [[بیت‌المال]] است؛ برای مثال در راهپیمایی اعتراض‌آمیز نباید به [[اموال]] خصوصی یا دولتی [[تعدی]] کرد؛ همچنین فعالیت‌های گروه‌ها باید در چارچوب مبانی [[شرعی]] انجام گیرد. نکته دیگر اینکه [[مشروعیت‌بخشی]] به گروه‌ها و اجتماعات، به گروه‌هایی اختصاص دارد که واقعاً در صدد احیای حقوق فرد یا افراد هستند؛ اما اگر صرفاً به همین نام بسنده کرده و به بهانه [[احقاق حق]]، اهداف و اغراض سودجویانه و [[ابطال حق]] را پیگیری کنند، چنین فعالیت‌هایی نه تنها [[مشروع]] نخواهد بود، بلکه مشمول ادله [[حرمت]] و [[ظلم]] و [[عدوان]] خواهند شد.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۹۷.</ref>		نکته شایان ذکر این که [[محدودیت]] [[آزادی]] فوق تنها عدم اضرار و [[تعدی به حقوق دیگران]] اعم از [[حقوق]] فرد یا [[بیت‌المال]] است؛ برای مثال در راهپیمایی اعتراض‌آمیز نباید به [[اموال]] خصوصی یا دولتی [[تعدی]] کرد؛ همچنین فعالیت‌های گروه‌ها باید در چارچوب مبانی [[شرعی]] انجام گیرد. نکته دیگر اینکه [[مشروعیت‌بخشی]] به گروه‌ها و اجتماعات، به گروه‌هایی اختصاص دارد که واقعاً در صدد احیای حقوق فرد یا افراد هستند؛ اما اگر صرفاً به همین نام بسنده کرده و به بهانه [[احقاق حق]]، اهداف و اغراض سودجویانه و [[ابطال حق]] را پیگیری کنند، چنین فعالیت‌هایی نه تنها [[مشروع]] نخواهد بود، بلکه مشمول ادله [[حرمت]] و [[ظلم]] و [[عدوان]] خواهند شد.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۹۷.</ref>

	==پرسش مستقیم==		== پرسش مستقیم ==
	* [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]		* [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T03:43:24Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۱۳
خط ۴۷:		خط ۴۷:

	[[رده:آزادی]]		[[رده:آزادی]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

Hosein در ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۵۹

2022-07-04T07:59:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۹
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	نکته شایان ذکر این که [[محدودیت]] [[آزادی]] فوق تنها عدم اضرار و [[تعدی به حقوق دیگران]] اعم از [[حقوق]] فرد یا [[بیت‌المال]] است؛ برای مثال در راهپیمایی اعتراض‌آمیز نباید به [[اموال]] خصوصی یا دولتی [[تعدی]] کرد؛ همچنین فعالیت‌های گروه‌ها باید در چارچوب مبانی [[شرعی]] انجام گیرد. نکته دیگر اینکه [[مشروعیت‌بخشی]] به گروه‌ها و اجتماعات، به گروه‌هایی اختصاص دارد که واقعاً در صدد احیای حقوق فرد یا افراد هستند؛ اما اگر صرفاً به همین نام بسنده کرده و به بهانه [[احقاق حق]]، اهداف و اغراض سودجویانه و [[ابطال حق]] را پیگیری کنند، چنین فعالیت‌هایی نه تنها [[مشروع]] نخواهد بود، بلکه مشمول ادله [[حرمت]] و [[ظلم]] و [[عدوان]] خواهند شد.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۹۷.</ref>		نکته شایان ذکر این که [[محدودیت]] [[آزادی]] فوق تنها عدم اضرار و [[تعدی به حقوق دیگران]] اعم از [[حقوق]] فرد یا [[بیت‌المال]] است؛ برای مثال در راهپیمایی اعتراض‌آمیز نباید به [[اموال]] خصوصی یا دولتی [[تعدی]] کرد؛ همچنین فعالیت‌های گروه‌ها باید در چارچوب مبانی [[شرعی]] انجام گیرد. نکته دیگر اینکه [[مشروعیت‌بخشی]] به گروه‌ها و اجتماعات، به گروه‌هایی اختصاص دارد که واقعاً در صدد احیای حقوق فرد یا افراد هستند؛ اما اگر صرفاً به همین نام بسنده کرده و به بهانه [[احقاق حق]]، اهداف و اغراض سودجویانه و [[ابطال حق]] را پیگیری کنند، چنین فعالیت‌هایی نه تنها [[مشروع]] نخواهد بود، بلکه مشمول ادله [[حرمت]] و [[ظلم]] و [[عدوان]] خواهند شد.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۹۷.</ref>

			==پرسش مستقیم==
			* [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۳۶:		خط ۳۹:
	# [[پرونده:1100721.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|'''آزادی در فقه و حدود آن''']]		# [[پرونده:1100721.jpg\|22px]] [[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|'''آزادی در فقه و حدود آن''']]
	# [[پرونده: 1100699.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]		# [[پرونده: 1100699.jpg\|22px]] [[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه فقه سیاسی ج۱''']]
	{{پایان ~~مدخل وابسته~~}}		{{پایان منابع}}

	~~==پرسش مستقیم==~~
	* [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]

	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			{{آزادی}}

	[[رده:آزادی]]		[[رده:آزادی]]
	[[رده:مدخل]]		[[رده:مدخل]]
	~~{{آزادی}}~~

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T13:53:28Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۲۳
خط ۱: خط ۱:

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[آزادی]]''' است. "'''آزادی انجمن‌ها و مجامع'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[آزادی انجمن‌ها و مجامع در قرآن]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در حدیث]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در کلام اسلامی]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در فقه سیاسی]]</div>
| موضوع مرتبط = آزادی

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[آزادی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = آزادی انجمن‌ها و مجامع

| مداخل مرتبط = [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در قرآن]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در حدیث]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در کلام اسلامی]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در فقه سیاسی]]

| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)

}}

آزادی “اجتماعات” به صورت موقت و پراکنده و به نحو غیر سازمانی بوده، اما افراد “جامعه” آزادند که مجامع و انجمن‌های سازمان داده شده و رسمی را تشکیل دهند و در قالب انجمن، کانون، [[حزب]] و... برای رسیدن به [[اهداف]] [[اجتماعی]] خود، جلسات یا نشست‌هایی را برپا کنند.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>
آزادی “اجتماعات” به صورت موقت و پراکنده و به نحو غیر سازمانی بوده، اما افراد “جامعه” آزادند که مجامع و انجمن‌های سازمان داده شده و رسمی را تشکیل دهند و در قالب انجمن، کانون، [[حزب]] و... برای رسیدن به [[اهداف]] [[اجتماعی]] خود، جلسات یا نشست‌هایی را برپا کنند.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>

Heydari: جایگزینی متن - '* [' به '* ['

2022-04-27T18:49:08Z

جایگزینی متن - '* [' به '* ['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۱۹
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	==پرسش مستقیم==		==پرسش مستقیم==
	* [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]		* [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]

	== پانویس ==		== پانویس ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۵
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	گفته شد که انجمن‌ها یا دسته‌جات به منظور دست‌یابی به اهداف و [[حقوق]] اعضای خود یا [[جامعه]] تشکیل گردیده و فعالیت می‌کنند. روشن است که دفاع از حقوق فردی یا جمعی، اعم از [[اقتصادی]]، [[مالی]] و [[اجتماعی]]، از مسلمات [[فقهی]] به شمار می‌آید. دفاع از حقوق، اعم از [[حقوق مالی]]، عِرضی و ناموسی، در [[فقه]] تا آنجا اهمیت دارد که اجازه مقابله با [[متجاوز]] را می‌دهد، حتی در مواردی کشتن متجاوز را هم جایز دانسته و در صورت کشته شدن خود فرد؛ وی [[ثواب]] [[شهادت در راه خدا]] را دارد<ref>امام خمینی در این باره می‌نویسد: {{عربی\|لو هجم على ماله أو مال عياله، جاز له دفعه بأيّ وسيلة ممكنة ولو انجرّ إلى قتل المهاجم}} (تحریر الوسیله، ج۱، ص۴۶۸). همچنین ر. ک: محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، کتاب الجهاد، باب ۴۶ و کتب فقهی، کتاب الجهاد یا الدفاع.</ref>.		گفته شد که انجمن‌ها یا دسته‌جات به منظور دست‌یابی به اهداف و [[حقوق]] اعضای خود یا [[جامعه]] تشکیل گردیده و فعالیت می‌کنند. روشن است که دفاع از حقوق فردی یا جمعی، اعم از [[اقتصادی]]، [[مالی]] و [[اجتماعی]]، از مسلمات [[فقهی]] به شمار می‌آید. دفاع از حقوق، اعم از [[حقوق مالی]]، عِرضی و ناموسی، در [[فقه]] تا آنجا اهمیت دارد که اجازه مقابله با [[متجاوز]] را می‌دهد، حتی در مواردی کشتن متجاوز را هم جایز دانسته و در صورت کشته شدن خود فرد؛ وی [[ثواب]] [[شهادت در راه خدا]] را دارد<ref>امام خمینی در این باره می‌نویسد: {{عربی\|لو هجم على ماله أو مال عياله، جاز له دفعه بأيّ وسيلة ممكنة ولو انجرّ إلى قتل المهاجم}} (تحریر الوسیله، ج۱، ص۴۶۸). همچنین ر. ک: محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۵، کتاب الجهاد، باب ۴۶ و کتب فقهی، کتاب الجهاد یا الدفاع.</ref>.

	از آنجا که انجمن یا هر گروه دیگر در صدد احقاق حقوق فرد یا جمعی است، [[ادله]] دفاع از حقوق شخصی، به خصوص [[یاری]] و [[نصرت]] شخص [[مظلوم]]، شامل چنین گروه‌هایی می‌شود؛ مانند سفارش [[امام علی]]{{ع}} به [[فرزندان]] خویش در [[یاری مظلوم]] و [[دشمنی]] و [[عداوت]] با [[ظالم]]: {{متن حدیث\|كُونَا لِلظَّالِمِ‏ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ‏ عَوْناً}}<ref>نهج البلاغه، ترجمه و شرح فیض الاسلام، نامه ۴۷.</ref>.		از آنجا که انجمن یا هر گروه دیگر در صدد احقاق حقوق فرد یا جمعی است، [[ادله]] دفاع از حقوق شخصی، به خصوص [[یاری]] و [[نصرت]] شخص [[مظلوم]]، شامل چنین گروه‌هایی می‌شود؛ مانند سفارش [[امام علی]] {{ع}} به [[فرزندان]] خویش در [[یاری مظلوم]] و [[دشمنی]] و [[عداوت]] با [[ظالم]]: {{متن حدیث\|كُونَا لِلظَّالِمِ‏ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ‏ عَوْناً}}<ref>نهج البلاغه، ترجمه و شرح فیض الاسلام، نامه ۴۷.</ref>.

	نمونه بارز آن، [[مشارکت]] [[پیامبر اسلام]] [[پیش از بعثت]] در [[پیمان]] [[جوانان]] [[مکه]] به نام “حلف الفضول” بود که اعضای آن پیمان دفاع از حقوق [[مظلومان]] بسته بودند. [[حضرت]] بعد از [[بعثت]] ضمن [[به نیکی یاد کردن]] از آن، می‌فرمود: من در پیمان و سوگندی - در [[خانه]] [[عبدالله]] بن جذعان - مشارکت کردم که [[دوست]] ندارم در عوض آن نعمت‌های کثیر بدهند، و اگر در [[اسلام]] نیز بر چنین پیمانی [[دعوت]] شوم، بدان پاسخ مثبت خواهم داد<ref>{{عربی\|لقد شهدت في دار عبدالله بن جذعان حلفاً ما أحب لي به حمر النعم و لوادعي به في الإسلام لأجبت}} (وهبة زحیلی، نظام الاسلام، ص۳۶۸).</ref>.		نمونه بارز آن، [[مشارکت]] [[پیامبر اسلام]] [[پیش از بعثت]] در [[پیمان]] [[جوانان]] [[مکه]] به نام “حلف الفضول” بود که اعضای آن پیمان دفاع از حقوق [[مظلومان]] بسته بودند. [[حضرت]] بعد از [[بعثت]] ضمن [[به نیکی یاد کردن]] از آن، می‌فرمود: من در پیمان و سوگندی - در [[خانه]] [[عبدالله]] بن جذعان - مشارکت کردم که [[دوست]] ندارم در عوض آن نعمت‌های کثیر بدهند، و اگر در [[اسلام]] نیز بر چنین پیمانی [[دعوت]] شوم، بدان پاسخ مثبت خواهم داد<ref>{{عربی\|لقد شهدت في دار عبدالله بن جذعان حلفاً ما أحب لي به حمر النعم و لوادعي به في الإسلام لأجبت}} (وهبة زحیلی، نظام الاسلام، ص۳۶۸).</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''[[آزادی]]''' است. "'''~~آزادی انجمن‌ها و مجامع~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[آزادی انجمن‌ها و مجامع در قرآن]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در حدیث]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در کلام اسلامی]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در فقه سیاسی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = آزادی
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[آزادی (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = آزادی انجمن‌ها و مجامع
			\| مداخل مرتبط = [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در قرآن]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در حدیث]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در کلام اسلامی]] - [[آزادی انجمن‌ها و مجامع در فقه سیاسی]]
			\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)
			}}

	آزادی “اجتماعات” به صورت موقت و پراکنده و به نحو غیر سازمانی بوده، اما افراد “جامعه” آزادند که مجامع و انجمن‌های سازمان داده شده و رسمی را تشکیل دهند و در قالب انجمن، کانون، [[حزب]] و... برای رسیدن به [[اهداف]] [[اجتماعی]] خود، جلسات یا نشست‌هایی را برپا کنند.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>		آزادی “اجتماعات” به صورت موقت و پراکنده و به نحو غیر سازمانی بوده، اما افراد “جامعه” آزادند که مجامع و انجمن‌های سازمان داده شده و رسمی را تشکیل دهند و در قالب انجمن، کانون، [[حزب]] و... برای رسیدن به [[اهداف]] [[اجتماعی]] خود، جلسات یا نشست‌هایی را برپا کنند.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۳۱.</ref>