Bahmani: /* پانویس */

2023-12-05T07:41:32Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۱
خط ۲۲:		خط ۲۲:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:آزادی سیاسی]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = آزادی بیان | عنوان مدخل = آزادی بیان | مداخل مرتبط = آزادی بیان در قرآن - آزادی بیان در کلام اسلامی - آزادی بیان در معارف و سیره علوی - آزادی بیان در فقه سیاسی - آزادی بیان در حقوق اسلامی - آزادی بیان در فرهنگ و...» ایجاد کرد

2023-12-05T07:24:52Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = آزادی بیان | عنوان مدخل = آزادی بیان | مداخل مرتبط = آزادی بیان در قرآن - آزادی بیان در کلام اسلامی - آزادی بیان در معارف و سیره علوی - آزادی بیان در فقه سیاسی - آزادی بیان در حقوق اسلامی - آزادی بیان در فرهنگ و...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = آزادی بیان
| عنوان مدخل = آزادی بیان
| مداخل مرتبط = [[آزادی بیان در قرآن]] - [[آزادی بیان در کلام اسلامی]] - [[آزادی بیان در معارف و سیره علوی]] - [[آزادی بیان در فقه سیاسی]] - [[آزادی بیان در حقوق اسلامی]] - [[آزادی بیان در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]
| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)
}}

==مقدمه==
آزادی بیان، گفتن ناکارآمدی‌های [[رفتار]] و [[اعمال]] حاکمان و [[دولتمردان]] و ارائه راه درست به منظور [[اصلاح]] است، نه آزادی بیان برای [[چاپلوسی]] و خوشایندی [[زمامداران]]. امام در سخنانی، از مردم می‌خواهد به جای چاپلوسی و احترام‌های بی‌جا، از طرح دیدگاه‌ها، پیشنهادها و انتقادهای خود فروگذار نکنند و بدین وسیله [[حکومت]] را در رفع کاستی‌هایش [[یاری]] کنند. در [[خطبه ۲۱۶]] می‌فرماید: {{متن حدیث|فَلَا تُكَلِّمُونِي بِمَا تُكَلَّمُ بِهِ الْجَبَابِرَةُ وَ لَا تَتَحَفَّظُوا مِنِّي بِمَا يُتَحَفَّظُ بِهِ عِنْدَ أَهْلِ الْبَادِرَةِ وَ لَا تُخَالِطُونِي بِالْمُصَانَعَةِ}}؛ «آن‌گونه که با [[زمامداران ستمگر]] سخن می‌گویید، با من سخن مگویید و چنان که در پیشگاه حاکمان [[خشمگین]] و جبار خود را جمع و [[جور]] می‌کنید، در حضور من نباشید و تصنعی (و منافقانه) با من رفتار منمایید».
رفع نقص‌های [[نظام]] و در نتیجه [[پویایی]] آن، نیازمند بیان آن از سوی [[نخبگان جامعه]] و مردم است و زمامداران باید برای عملی ساختن آن، ظرفیت لازم را در خود ایجاد کنند و سپس بسترهای مناسب را فراهم آورند و خواستار [[آگاهی]] از دیدگاه‌های گوناگون باشند؛ چراکه درباره [[قدرت سیاسی]] و برنامه‌های مربوط، باید [[هم‌اندیشی]] شود و نقد گردد که در غیر این صورت، [[قدرت]] به [[استبداد]] و [[تباهی]] کشیده خواهد شد. {{متن حدیث|مَنِ اسْتَقْبَلَ وُجُوهَ الْآرَاءِ عَرَفَ مَوَاقِعَ الْخَطَإِ}}<ref>ابن شعبه حرانی، تحف العقول، ص۳۳۶.</ref>؛ «کسی که از آرای گوناگون استقبال کند، موارد [[خطا]] و [[اشتباه]] را می‌شناسد». به نظر [[امام]]، میان [[حفظ نظام]] و [[پویایی]] آن و وجود [[آزادی بیان]]، یا به عبارت دیگر، میان [[تباهی]] [[نظام]] و نبود آزادی بیان، ارتباط مستقیمی وجود دارد؛ چنان که در [[نامه]] ۵۳ می‌فرماید:
{{متن حدیث|وَ تُقْعِدُ عَنْهُمْ جُنْدَكَ وَ أَعْوَانَكَ مِنْ أَحْرَاسِكَ وَ شُرَطِكَ تَخْفِضُ لَهُمْ فِي مَجْلِسِكَ ذَلِكَ جَنَاحَكَ وَ تُلِينُ لَهُمْ كَنَفَكَ فِي مُرَاجَعَتِكَ وَ وَجْهِكَ حَتَّى يُكَلِّمَكَ مُتَكَلِّمُهُمْ غَيْرَ مُتَعْتَعٍ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ فِي غَيْرِ مَوْطِنٍ لَنْ تُقَدَّسَ أُمَّةٌ لَا يُؤْخَذُ لِلضَّعِيفِ فِيهَا حَقُّهُ مِنَ الْقَوِيِّ غَيْرَ مُتَعْتَعٍ ثُمَّ احْتَمِلِ الْخُرْقَ مِنْهُمْ وَ الْعِيَّ وَ نَحِّ عَنْكَ الضِّيقَ وَ الْأَنَفَ يَبْسُطِ اللَّهُ عَلَيْكَ أَكْنَافَ رَحْمَتِهِ}}؛
«و بفرمای تا [[سپاهیان]] و [[یاران]] و [[نگهبانان]] و پاسبانان به یک سو شوند تا سخنگویشان بی‌هراس و بی‌لکنت زبان سخن خویش بگوید که من از [[رسول الله]]{{صل}} بارها شنیدم که می‌گفت: [[پاک]] و آراسته نیست امتی که در آن [[امت]]، زیردست نتواند بدون لکنت زبان، [[حق]] خود را از [[قوی]] دست بستاند. پس [[تحمل]] نمای درشت‌گویی یا عجز آنها را در [[سخن گفتن]]، و تنگ حوصلگی و [[خودپسندی]] را از خود دور ساز تا [[خداوند]] درهای رحمتش را به روی تو بگشاید و [[ثواب]] طاعتش را به تو [[عنایت]] فرماید.

مؤثرترین عامل [[کنترل قدرت]] [[حاکمان]] و تعدیل آن، با حضور پویا و آگاهانه [[مردم]] در صحنه‌های [[سیاسی]] و [[نظارت]] پیوسته آنان بر چگونگی [[اداره جامعه]]، به ویژه با نقد، ارزیابی و پیگیری صورت می‌گیرد. افزون بر این [[هدف]]، یکی از اهداف دیگر امام از [[دعوت]] مردم به نقد، شرکت و نقش آنان در [[تصمیم‌گیری‌های سیاسی]] و اجرایی است؛ زیرا امام در پی جامعه‌ای پویا و بانشاط بود که خود مردم در آن، [[نگهبان]] و ناظر [[حقیقی]] بر جریان [[حاکمیت]] باشند. آن حضرت پیش از دیگران، مردم را به ارزیابی اقدام‎های خویش می‌خواند. هنگام حرکت از [[مدینه]] به [[بصره]] برای [[جنگ]] با [[اصحاب جمل]]، به [[مردم کوفه]] [[پیام]] داد:
{{متن حدیث|أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي خَرَجْتُ مِنْ حَيِّي هَذَا إِمَّا ظَالِماً وَ إِمَّا مَظْلُوماً وَ إِمَّا بَاغِياً وَ إِمَّا مَبْغِيّاً عَلَيْهِ وَ إِنِّي أُذَكِّرُ اللَّهَ مَنْ بَلَغَهُ كِتَابِي هَذَا لَمَّا نَفَرَ إِلَيَّ فَإِنْ كُنْتُ مُحْسِناً أَعَانَنِي وَ إِنْ كُنْتُ مُسِيئاً اسْتَعْتَبَنِي}}<ref>نهج البلاغه، نامه ۵۷.</ref>؛ «اما بعد، من از موطن [[قبیله]] خویش بیرون آمده‌ام. ستمکارم یا ستم‌دیده، گردنکشم یا دیگران از فرمانم رخ برتافته‌اند، [[خدا]] را به یاد کسی می‌آورم که این [[نامه]] من به او رسد تا اگر به سوی من آید، بنگرد که اگر سیرتی [[نیکو]] داشتم، یاری‌ام کند و اگر [[بدکار]] بودم، از من بخواهد تا به [[حق]] بازگردم».<ref>[[مهدی محمدی صیفار|محمدی صیفار، مهدی]]، [[اندیشه و روش اصلاح جامعه از دیدگاه امام علی (کتاب)|اندیشه و روش اصلاح جامعه از دیدگاه امام علی]] ص ۷۴.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010602.jpg|22px]] [[مهدی محمدی صیفار|محمدی صیفار، مهدی]]، [[اندیشه و روش اصلاح جامعه از دیدگاه امام علی (کتاب)|'''اندیشه و روش اصلاح جامعه از دیدگاه امام علی''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

آزادی بیان در معارف و سیره علوی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */