آزادی عقیده اقلیت‌های دینی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - '“' به '«'

2023-12-14T20:31:10Z

جایگزینی متن - '“' به '«'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ دسامبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۰:۰۱
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	تمام [[اقلیت‌های مذهبی]] در ایران برای اجرای [[آداب دینی]] و [[اجتماعی]] خود آزادند و حکومت اسلامی، خود را موظف می‌داند تا از [[حقوق]] و [[امنیت]] آنان [[دفاع]] کند و آنان هم مثل سایر [[مردم]] [[مسلمان]] ایران، [[ایرانی]] و محترم هستند<ref>صحیفه نور، ج۲، ص۱۰۳.</ref>.		تمام [[اقلیت‌های مذهبی]] در ایران برای اجرای [[آداب دینی]] و [[اجتماعی]] خود آزادند و حکومت اسلامی، خود را موظف می‌داند تا از [[حقوق]] و [[امنیت]] آنان [[دفاع]] کند و آنان هم مثل سایر [[مردم]] [[مسلمان]] ایران، [[ایرانی]] و محترم هستند<ref>صحیفه نور، ج۲، ص۱۰۳.</ref>.

	ایشان در جای دیگر از آزادی‌های [[اهل کتاب]] به ~~“حقوق~~ طبیعی” تعبیر می‌کند: [[اسلام]] بیش از هر [[دینی]] و بیش از هر مسلکی به اقلیت‌های مذهبی [[آزادی]] داده است. آنان نیز باید از حقوق طبیعی خودشان که [[خداوند]] برای همه [[انسان‌ها]] قرار داده است، بهره‌مند شوند. ما به [[بهترین]] وجه از آنان نگه‌داری می‌کنیم<ref>صحیفه نور، ج۳، ص۴۸، ۱۶/۸/۵۷.</ref>.		ایشان در جای دیگر از آزادی‌های [[اهل کتاب]] به «حقوق طبیعی” تعبیر می‌کند: [[اسلام]] بیش از هر [[دینی]] و بیش از هر مسلکی به اقلیت‌های مذهبی [[آزادی]] داده است. آنان نیز باید از حقوق طبیعی خودشان که [[خداوند]] برای همه [[انسان‌ها]] قرار داده است، بهره‌مند شوند. ما به [[بهترین]] وجه از آنان نگه‌داری می‌کنیم<ref>صحیفه نور، ج۳، ص۴۸، ۱۶/۸/۵۷.</ref>.

	اما اقلیت‌های غیردینی که [[کفار]] و [[مشرکان]] از مصادیق بارز آن هستند، از آنجا که تقریباً هیچ وجه اشتراک اساسی [[عقیدتی]] با اسلام ندارند، [[خطابات]] قرآن و [[روایات]] درباره آنان نیز متفاوت است.		اما اقلیت‌های غیردینی که [[کفار]] و [[مشرکان]] از مصادیق بارز آن هستند، از آنجا که تقریباً هیچ وجه اشتراک اساسی [[عقیدتی]] با اسلام ندارند، [[خطابات]] قرآن و [[روایات]] درباره آنان نیز متفاوت است.

	فقها در ضمن بررسی [[حکم جهاد]]، با تفاوت گذاشتن بین اهل کتاب و غیر آنان، کفار و مشرکان را مشمول آزادی عقیده ندانسته و [[تابعیت]] و [[شهروندی]] آنان را در حکومت اسلامی نمی‌پذیرند و آنان را ملزم به [[پذیرش اسلام]] با [[قتال]] می‌دانند. اما به نظر می‌رسد با توجه به مبانی پیش گفته در بحث [[آزادی عقیده]]، نمی‌توان برای [[پذیرفتن]] [[دین]] به [[خشونت]] و [[زور]] [[متوسل]] شد. در توجیه دیدگاه [[فقها]] در باب [[الزام]] [[کفار]] به [[قتال]] یا پذیرفتن [[اسلام]]، باید گفت که اولاً، آن اختصاص به کفار و مشرکانی دارد که در صدد [[تضعیف]] یا براندازی [[حکومت اسلامی]] هستند که توضیح تفصیلی آن در بحث مبانی آزادی عقیده گذشت؛ ثانیاً، [[حکم]] قتال با [[مشرکان]] مطلق نیست، بلکه [[آیات]] متعدد راه سومی به نام ~~“صلح”~~ را مطرح کرده‌اند که طی [[قرارداد]] ~~“مهادنه”~~ انجام می‌شود<ref>در برخی کتب فقهی برای قرارداد فوق وقت معین مانند چهار، شش و حداکثر یک سال ذکر شده و برخی دیگر آن را موکول به حاکم دینی و تشخیص مصلحت کرده‌اند. (ر. ک: حسن بن یوسف حلی، مختلف الشیعه، ج۴، ص۴۱۴؛ همو، قواعد الاحکام، ج۱، ص۱۱۵؛ همو، التذکره، ج۱، ص۴۴۷؛ شیخ طوسی، المبسوط، ج۲، ص۵۰؛ محقق حلی، المعتبر، ج۱، ص۳۱؛ زین‌الدین جبعی عاملی، مسالک الافهام، ج۲، ص۸۱؛ محمدحسن نجفی، جواهرالکلام، ج۲۱، ص۲۹۲).</ref>؛ ثالتاً، محل بحث بیشتر درباره کافرانی است که نه تنها درصدد تضعیف یا براندازی حکومت اسلامی نیستند، بلکه متمایل به [[زندگی]] [[مسالمت‌آمیز]] با [[مسلمانان]] در سایه حکومت اسلامی هستند. آیاتی از [[قرآن مجید]] این دو نکته یعنی [[صلح]] با [[کافران]] و [[همزیستی]] با آنان را به رسمیت می‌شناسد؛ در زیر به آنها اشاره می‌کنیم:		فقها در ضمن بررسی [[حکم جهاد]]، با تفاوت گذاشتن بین اهل کتاب و غیر آنان، کفار و مشرکان را مشمول آزادی عقیده ندانسته و [[تابعیت]] و [[شهروندی]] آنان را در حکومت اسلامی نمی‌پذیرند و آنان را ملزم به [[پذیرش اسلام]] با [[قتال]] می‌دانند. اما به نظر می‌رسد با توجه به مبانی پیش گفته در بحث [[آزادی عقیده]]، نمی‌توان برای [[پذیرفتن]] [[دین]] به [[خشونت]] و [[زور]] [[متوسل]] شد. در توجیه دیدگاه [[فقها]] در باب [[الزام]] [[کفار]] به [[قتال]] یا پذیرفتن [[اسلام]]، باید گفت که اولاً، آن اختصاص به کفار و مشرکانی دارد که در صدد [[تضعیف]] یا براندازی [[حکومت اسلامی]] هستند که توضیح تفصیلی آن در بحث مبانی آزادی عقیده گذشت؛ ثانیاً، [[حکم]] قتال با [[مشرکان]] مطلق نیست، بلکه [[آیات]] متعدد راه سومی به نام «صلح” را مطرح کرده‌اند که طی [[قرارداد]] «مهادنه” انجام می‌شود<ref>در برخی کتب فقهی برای قرارداد فوق وقت معین مانند چهار، شش و حداکثر یک سال ذکر شده و برخی دیگر آن را موکول به حاکم دینی و تشخیص مصلحت کرده‌اند. (ر. ک: حسن بن یوسف حلی، مختلف الشیعه، ج۴، ص۴۱۴؛ همو، قواعد الاحکام، ج۱، ص۱۱۵؛ همو، التذکره، ج۱، ص۴۴۷؛ شیخ طوسی، المبسوط، ج۲، ص۵۰؛ محقق حلی، المعتبر، ج۱، ص۳۱؛ زین‌الدین جبعی عاملی، مسالک الافهام، ج۲، ص۸۱؛ محمدحسن نجفی، جواهرالکلام، ج۲۱، ص۲۹۲).</ref>؛ ثالتاً، محل بحث بیشتر درباره کافرانی است که نه تنها درصدد تضعیف یا براندازی حکومت اسلامی نیستند، بلکه متمایل به [[زندگی]] [[مسالمت‌آمیز]] با [[مسلمانان]] در سایه حکومت اسلامی هستند. آیاتی از [[قرآن مجید]] این دو نکته یعنی [[صلح]] با [[کافران]] و [[همزیستی]] با آنان را به رسمیت می‌شناسد؛ در زیر به آنها اشاره می‌کنیم:
	{{متن قرآن\|لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}}<ref>«خداوند شما را از نیکی ورزیدن و دادگری با آنان که با شما در کار دین جنگ نکرده‌اند و شما را از خانه‌هایتان بیرون نرانده‌اند باز نمی‌دارد؛ بی‌گمان خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره ممتحنه، آیه ۸.</ref>.		{{متن قرآن\|لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}}<ref>«خداوند شما را از نیکی ورزیدن و دادگری با آنان که با شما در کار دین جنگ نکرده‌اند و شما را از خانه‌هایتان بیرون نرانده‌اند باز نمی‌دارد؛ بی‌گمان خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره ممتحنه، آیه ۸.</ref>.

Bahmani در ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۲۷

2023-04-20T07:27:34Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = آزادی		\| موضوع مرتبط = آزادی اقلیت‌های مذهبی
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط =		\| مداخل مرتبط =

Bahmani در ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۱۴

2023-04-20T07:14:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = آزادی		\| موضوع مرتبط = آزادی
	\| عنوان مدخل = ~~[[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی]]~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = ~~[[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در حدیث]] - [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در فقه سیاسی]]~~		\| مداخل مرتبط =
	\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)		\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)
	}}		}}
خط ۸:		خط ۸:
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	همان‌گونه که از اصطلاح «[[اقلیت‌های دینی]]» پیداست آنان [[مسلمان]] نبوده و دارای [[عقاید]] دیگری هستند (مطالب مرتبط با [[آزادی عقیده]] و [[عدم اجبار به پذیرفتن اسلام]] در مدخل‌های مربوطه مطالعه شوند). در [[فقه]]، آزادی عقیده اقلیت‌های دینی ([[پیروان]] [[زرتشت]]، [[یهودیت]]، [[مسیحیت]] و [[صابئان]] بنابر قولی) با توافق و امضای قراردادی به رسمیت شناخته شده است و جای مناقشه نیست، چون مبنای آن صریح [[آیات قرآن]] است.		همان‌گونه که از اصطلاح «[[اقلیت‌های دینی]]» پیداست آنان [[مسلمان]] نبوده و دارای [[عقاید]] دیگری هستند (مطالب مرتبط با [[آزادی عقیده]] و [[عدم اجبار به پذیرفتن اسلام]] در مدخل‌های مربوطه مطالعه شوند). در [[فقه]]، آزادی عقیده اقلیت‌های دینی ([[پیروان]] [[زرتشت]]، [[یهودیت]]، [[مسیحیت]] و [[صابئان]] بنابر قولی) با توافق و امضای قراردادی به رسمیت شناخته شده است و جای مناقشه نیست، چون مبنای آن صریح [[آیات قرآن]] است.

	معروف‌ترین [[آیه]] در این خصوص، آیه‌ای است که [[اهل کتاب]] را به مشترکات یعنی [[توحید]] و [[خداپرستی]] فرا می‌خواند: {{متن قرآن\|قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که: جز خداوند را نپرستیم و چیزی را شریک او ندانیم» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref>. [[آیات]] متعدد دیگری اهل کتاب را به [[گفت‌وگو]] درباره [[آموزه‌های دینی]]، مانند [[نبوت]] [[حضرت ابراهیم]] و [[حقانیت اسلام]] [[دعوت]] می‌کند. [[قرآن کریم]] درباره [[اهل]] کتابی که به [[جنگ]] و [[ستیز]] با [[مسلمانان]] برخاسته بودند، به [[پیامبر]] {{صل}} تأکید می‌کند که اگر آنان نیز در [[مقام]] [[صلح]] برآمدند و خواهان [[زندگی]] [[مسالمت‌آمیز]] با [[حفظ دین]] خود در پرتو [[حکومت اسلامی]] شدند، [[آزادی]] و [[حق]] [[شهروندی]] را به آنان اعطا کن: {{متن قرآن\|قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«با آن دسته از اهل کتاب که به خداوند و به روز بازپسین ایمان نمی‌آورند و آنچه را خداوند و پیامبرش حرام کرده‌اند حرام نمی‌دانند و به دین حق نمی‌گروند جنگ کنید تا به دست خود با خواری جزیه بپردازند» سوره توبه، آیه ۲۹.</ref>.		معروف‌ترین [[آیه]] در این خصوص، آیه‌ای است که [[اهل کتاب]] را به مشترکات یعنی [[توحید]] و [[خداپرستی]] فرا می‌خواند: {{متن قرآن\|قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که: جز خداوند را نپرستیم و چیزی را شریک او ندانیم» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref>. [[آیات]] متعدد دیگری اهل کتاب را به [[گفت‌وگو]] درباره [[آموزه‌های دینی]]، مانند [[نبوت]] [[حضرت ابراهیم]] و [[حقانیت اسلام]] [[دعوت]] می‌کند. [[قرآن کریم]] درباره [[اهل]] کتابی که به [[جنگ]] و [[ستیز]] با [[مسلمانان]] برخاسته بودند، به [[پیامبر]] {{صل}} تأکید می‌کند که اگر آنان نیز در [[مقام]] [[صلح]] برآمدند و خواهان [[زندگی]] [[مسالمت‌آمیز]] با [[حفظ دین]] خود در پرتو [[حکومت اسلامی]] شدند، [[آزادی]] و [[حق]] [[شهروندی]] را به آنان اعطا کن: {{متن قرآن\|قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«با آن دسته از اهل کتاب که به خداوند و به روز بازپسین ایمان نمی‌آورند و آنچه را خداوند و پیامبرش حرام کرده‌اند حرام نمی‌دانند و به دین حق نمی‌گروند جنگ کنید تا به دست خود با خواری جزیه بپردازند» سوره توبه، آیه ۲۹.</ref>.

	دومین مبنای [[فقهی]] آزادی عقیده اهل کتاب، [[سیره]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} و [[امام علی]] {{ع}} است که با [[الهام]] از [[قرآن]]، [[آزادی عقیده]] آنان را به رسمیت شناخته‌اند؛ برای مثال [[پیامبر]] {{صل}} بعد از [[تأسیس حکومت اسلامی]] در [[مدینه]]، با [[یهودیان]] آن [[پیمان]] صلحی منعقد کرد. همچنین پیمان‌های متعدد [[امام علی]] در این خصوص در کتب [[تاریخی]] ثبت شده است<ref>ر. ک: ابن‌هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۱۴۷؛ ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۲۹۳.</ref>. [[فقها]] نیز در این باره هیچ [[اختلاف]] نظری ندارند<ref>برای اطلاع از آرای فقها از جمله: راوندی، ابن زهره، ابن حمزه، ابن ادریس، محقق حلی، ر. ک: علی‌اصغر مروارید، الینابیع الفقهیه، ج۹، ص۱۲۱، ۱۵۲، ۱۵۹، ۱۷۷ و ۲۱۲.</ref>. [[امام خمینی]]، [[فقیه]] نامی و معمار [[حکومت اسلامی]] [[ایران]]، اصل فوق را در [[کتب فقهی]] خویش و همچنین در پیام‌ها، مصاحبه‌ها و سخنرانی‌هایشان مورد تأکید قرار داده است.		دومین مبنای [[فقهی]] آزادی عقیده اهل کتاب، [[سیره]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} و [[امام علی]] {{ع}} است که با [[الهام]] از [[قرآن]]، [[آزادی عقیده]] آنان را به رسمیت شناخته‌اند؛ برای مثال [[پیامبر]] {{صل}} بعد از [[تأسیس حکومت اسلامی]] در [[مدینه]]، با [[یهودیان]] آن [[پیمان]] صلحی منعقد کرد. همچنین پیمان‌های متعدد [[امام علی]] در این خصوص در کتب [[تاریخی]] ثبت شده است<ref>ر. ک: ابن‌هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۱۴۷؛ ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۲۹۳.</ref>. [[فقها]] نیز در این باره هیچ [[اختلاف]] نظری ندارند<ref>برای اطلاع از آرای فقها از جمله: راوندی، ابن زهره، ابن حمزه، ابن ادریس، محقق حلی، ر. ک: علی‌اصغر مروارید، الینابیع الفقهیه، ج۹، ص۱۲۱، ۱۵۲، ۱۵۹، ۱۷۷ و ۲۱۲.</ref>. [[امام خمینی]]، [[فقیه]] نامی و معمار [[حکومت اسلامی]] [[ایران]]، اصل فوق را در [[کتب فقهی]] خویش و همچنین در پیام‌ها، مصاحبه‌ها و سخنرانی‌هایشان مورد تأکید قرار داده است.

	تمام [[اقلیت‌های مذهبی]] در ایران برای اجرای [[آداب دینی]] و [[اجتماعی]] خود آزادند و حکومت اسلامی، خود را موظف می‌داند تا از [[حقوق]] و [[امنیت]] آنان [[دفاع]] کند و آنان هم مثل سایر [[مردم]] [[مسلمان]] ایران، [[ایرانی]] و محترم هستند<ref>صحیفه نور، ج۲، ص۱۰۳.</ref>.		تمام [[اقلیت‌های مذهبی]] در ایران برای اجرای [[آداب دینی]] و [[اجتماعی]] خود آزادند و حکومت اسلامی، خود را موظف می‌داند تا از [[حقوق]] و [[امنیت]] آنان [[دفاع]] کند و آنان هم مثل سایر [[مردم]] [[مسلمان]] ایران، [[ایرانی]] و محترم هستند<ref>صحیفه نور، ج۲، ص۱۰۳.</ref>.

	ایشان در جای دیگر از آزادی‌های [[اهل کتاب]] به “حقوق طبیعی” تعبیر می‌کند: [[اسلام]] بیش از هر [[دینی]] و بیش از هر مسلکی به اقلیت‌های مذهبی [[آزادی]] داده است. آنان نیز باید از حقوق طبیعی خودشان که [[خداوند]] برای همه [[انسان‌ها]] قرار داده است، بهره‌مند شوند. ما به [[بهترین]] وجه از آنان نگه‌داری می‌کنیم<ref>صحیفه نور، ج۳، ص۴۸، ۱۶/۸/۵۷.</ref>.		ایشان در جای دیگر از آزادی‌های [[اهل کتاب]] به “حقوق طبیعی” تعبیر می‌کند: [[اسلام]] بیش از هر [[دینی]] و بیش از هر مسلکی به اقلیت‌های مذهبی [[آزادی]] داده است. آنان نیز باید از حقوق طبیعی خودشان که [[خداوند]] برای همه [[انسان‌ها]] قرار داده است، بهره‌مند شوند. ما به [[بهترین]] وجه از آنان نگه‌داری می‌کنیم<ref>صحیفه نور، ج۳، ص۴۸، ۱۶/۸/۵۷.</ref>.

	اما اقلیت‌های غیردینی که [[کفار]] و [[مشرکان]] از مصادیق بارز آن هستند، از آنجا که تقریباً هیچ وجه اشتراک اساسی [[عقیدتی]] با اسلام ندارند، [[خطابات]] قرآن و [[روایات]] درباره آنان نیز متفاوت است.		اما اقلیت‌های غیردینی که [[کفار]] و [[مشرکان]] از مصادیق بارز آن هستند، از آنجا که تقریباً هیچ وجه اشتراک اساسی [[عقیدتی]] با اسلام ندارند، [[خطابات]] قرآن و [[روایات]] درباره آنان نیز متفاوت است.

خط ۲۱:		خط ۲۴:
	این [[آیه]] نه تنها به قتال با کفاری که در صدد [[جنگ]] و [[آزار]] مسلمانان نیستند امر نمی‌کند، بلکه در یک [[دستور]] [[انسانی]] و [[اخلاقی]]، مسلمانان را به [[احسان]] به آنها و [[نیکوکاری]] و [[رفتار عادلانه]] با آنان امر و سفارش می‌کند و ذیل [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}} سفارش به [[نیکی]] و [[عدالت]] را تأکید و تکرار می‌کند، روشن است چنین [[دستوری]] با [[حکم]] [[قتال]] و [[الزام]] به [[اسلام]] [[سازگاری]] ندارد.		این [[آیه]] نه تنها به قتال با کفاری که در صدد [[جنگ]] و [[آزار]] مسلمانان نیستند امر نمی‌کند، بلکه در یک [[دستور]] [[انسانی]] و [[اخلاقی]]، مسلمانان را به [[احسان]] به آنها و [[نیکوکاری]] و [[رفتار عادلانه]] با آنان امر و سفارش می‌کند و ذیل [[آیه]] {{متن قرآن\|إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}} سفارش به [[نیکی]] و [[عدالت]] را تأکید و تکرار می‌کند، روشن است چنین [[دستوری]] با [[حکم]] [[قتال]] و [[الزام]] به [[اسلام]] [[سازگاری]] ندارد.
	{{متن قرآن\|وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«و اگر به سازش گرایند، تو نیز بدان گرای و بر خداوند توکّل کن که او شنوای داناست» سوره انفال، آیه ۶۱.</ref>.		{{متن قرآن\|وَإِنْ جَنَحُوا لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ}}<ref>«و اگر به سازش گرایند، تو نیز بدان گرای و بر خداوند توکّل کن که او شنوای داناست» سوره انفال، آیه ۶۱.</ref>.

	{{متن قرآن\|فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا}}<ref>«باری، اگر اینان از شما کناره‌جویی کردند و با شما نبرد نکردند و از در سازش درآمدند، خداوند برای شما (در تجاوز) بر آنان راهی ننهاده است» سوره نساء، آیه ۹۰.</ref>.		{{متن قرآن\|فَإِنِ اعْتَزَلُوكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوكُمْ وَأَلْقَوْا إِلَيْكُمُ السَّلَمَ فَمَا جَعَلَ اللَّهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيلًا}}<ref>«باری، اگر اینان از شما کناره‌جویی کردند و با شما نبرد نکردند و از در سازش درآمدند، خداوند برای شما (در تجاوز) بر آنان راهی ننهاده است» سوره نساء، آیه ۹۰.</ref>.

	دو آیه فوق به [[پیامبر]] امر می‌کند که در صورت پیشنهاد [[واقعی]] [[صلح]] از سوی [[کفار]] به آنان پاسخ مثبت دهد.		دو آیه فوق به [[پیامبر]] امر می‌کند که در صورت پیشنهاد [[واقعی]] [[صلح]] از سوی [[کفار]] به آنان پاسخ مثبت دهد.
	[[سیره]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} نیز مبتنی بر [[آیات]] [[قرآن مجید]] بود که در کتب [[تاریخی]] آمده است. در [[حکومت علوی]] نیز اقلیت‌های [[مشرک]] وجود داشت که [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی با [[مسلمانان]] داشتند و در صورت [[رفتار]] نامناسب [[حاکمان]]، به [[امام]] [[شکایت]] می‌کردند<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۹.</ref>. که این سیره گویای به رسمیت شناختن [[شهروندی]] مشرک در [[حکومت اسلامی]] است.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۷۷.</ref>		[[سیره]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} نیز مبتنی بر [[آیات]] [[قرآن مجید]] بود که در کتب [[تاریخی]] آمده است. در [[حکومت علوی]] نیز اقلیت‌های [[مشرک]] وجود داشت که [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی با [[مسلمانان]] داشتند و در صورت [[رفتار]] نامناسب [[حاکمان]]، به [[امام]] [[شکایت]] می‌کردند<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۹.</ref>. که این سیره گویای به رسمیت شناختن [[شهروندی]] مشرک در [[حکومت اسلامی]] است<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۷۷.</ref>.

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==
	# [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]		# [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]
	~~{{پایان مدخل وابسته}}~~

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T09:57:16Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۷
خط ۸:		خط ۸:
	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	همان‌گونه که از اصطلاح «[[اقلیت‌های دینی]]» پیداست آنان [[مسلمان]] نبوده و دارای [[عقاید]] دیگری هستند (مطالب مرتبط با [[آزادی عقیده]] و [[عدم اجبار به پذیرفتن اسلام]] در مدخل‌های مربوطه مطالعه شوند). در [[فقه]]، آزادی عقیده اقلیت‌های دینی ([[پیروان]] [[زرتشت]]، [[یهودیت]]، [[مسیحیت]] و [[صابئان]] بنابر قولی) با توافق و امضای قراردادی به رسمیت شناخته شده است و جای مناقشه نیست، چون مبنای آن صریح [[آیات قرآن]] است.		همان‌گونه که از اصطلاح «[[اقلیت‌های دینی]]» پیداست آنان [[مسلمان]] نبوده و دارای [[عقاید]] دیگری هستند (مطالب مرتبط با [[آزادی عقیده]] و [[عدم اجبار به پذیرفتن اسلام]] در مدخل‌های مربوطه مطالعه شوند). در [[فقه]]، آزادی عقیده اقلیت‌های دینی ([[پیروان]] [[زرتشت]]، [[یهودیت]]، [[مسیحیت]] و [[صابئان]] بنابر قولی) با توافق و امضای قراردادی به رسمیت شناخته شده است و جای مناقشه نیست، چون مبنای آن صریح [[آیات قرآن]] است.
	معروف‌ترین [[آیه]] در این خصوص، آیه‌ای است که [[اهل کتاب]] را به مشترکات یعنی [[توحید]] و [[خداپرستی]] فرا می‌خواند: {{متن قرآن\|قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که: جز خداوند را نپرستیم و چیزی را شریک او ندانیم» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref>. [[آیات]] متعدد دیگری اهل کتاب را به [[گفت‌وگو]] درباره [[آموزه‌های دینی]]، مانند [[نبوت]] [[حضرت ابراهیم]] و [[حقانیت اسلام]] [[دعوت]] می‌کند. [[قرآن کریم]] درباره [[اهل]] کتابی که به [[جنگ]] و [[ستیز]] با [[مسلمانان]] برخاسته بودند، به [[پیامبر]]{{صل}} تأکید می‌کند که اگر آنان نیز در [[مقام]] [[صلح]] برآمدند و خواهان [[زندگی]] [[مسالمت‌آمیز]] با [[حفظ دین]] خود در پرتو [[حکومت اسلامی]] شدند، [[آزادی]] و [[حق]] [[شهروندی]] را به آنان اعطا کن: {{متن قرآن\|قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«با آن دسته از اهل کتاب که به خداوند و به روز بازپسین ایمان نمی‌آورند و آنچه را خداوند و پیامبرش حرام کرده‌اند حرام نمی‌دانند و به دین حق نمی‌گروند جنگ کنید تا به دست خود با خواری جزیه بپردازند» سوره توبه، آیه ۲۹.</ref>.		معروف‌ترین [[آیه]] در این خصوص، آیه‌ای است که [[اهل کتاب]] را به مشترکات یعنی [[توحید]] و [[خداپرستی]] فرا می‌خواند: {{متن قرآن\|قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که: جز خداوند را نپرستیم و چیزی را شریک او ندانیم» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref>. [[آیات]] متعدد دیگری اهل کتاب را به [[گفت‌وگو]] درباره [[آموزه‌های دینی]]، مانند [[نبوت]] [[حضرت ابراهیم]] و [[حقانیت اسلام]] [[دعوت]] می‌کند. [[قرآن کریم]] درباره [[اهل]] کتابی که به [[جنگ]] و [[ستیز]] با [[مسلمانان]] برخاسته بودند، به [[پیامبر]] {{صل}} تأکید می‌کند که اگر آنان نیز در [[مقام]] [[صلح]] برآمدند و خواهان [[زندگی]] [[مسالمت‌آمیز]] با [[حفظ دین]] خود در پرتو [[حکومت اسلامی]] شدند، [[آزادی]] و [[حق]] [[شهروندی]] را به آنان اعطا کن: {{متن قرآن\|قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«با آن دسته از اهل کتاب که به خداوند و به روز بازپسین ایمان نمی‌آورند و آنچه را خداوند و پیامبرش حرام کرده‌اند حرام نمی‌دانند و به دین حق نمی‌گروند جنگ کنید تا به دست خود با خواری جزیه بپردازند» سوره توبه، آیه ۲۹.</ref>.

	دومین مبنای [[فقهی]] آزادی عقیده اهل کتاب، [[سیره]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} است که با [[الهام]] از [[قرآن]]، [[آزادی عقیده]] آنان را به رسمیت شناخته‌اند؛ برای مثال [[پیامبر]]{{صل}} بعد از [[تأسیس حکومت اسلامی]] در [[مدینه]]، با [[یهودیان]] آن [[پیمان]] صلحی منعقد کرد. همچنین پیمان‌های متعدد [[امام علی]] در این خصوص در کتب [[تاریخی]] ثبت شده است<ref>ر. ک: ابن‌هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۱۴۷؛ ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۲۹۳.</ref>. [[فقها]] نیز در این باره هیچ [[اختلاف]] نظری ندارند<ref>برای اطلاع از آرای فقها از جمله: راوندی، ابن زهره، ابن حمزه، ابن ادریس، محقق حلی، ر. ک: علی‌اصغر مروارید، الینابیع الفقهیه، ج۹، ص۱۲۱، ۱۵۲، ۱۵۹، ۱۷۷ و ۲۱۲.</ref>. [[امام خمینی]]، [[فقیه]] نامی و معمار [[حکومت اسلامی]] [[ایران]]، اصل فوق را در [[کتب فقهی]] خویش و همچنین در پیام‌ها، مصاحبه‌ها و سخنرانی‌هایشان مورد تأکید قرار داده است.		دومین مبنای [[فقهی]] آزادی عقیده اهل کتاب، [[سیره]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} و [[امام علی]] {{ع}} است که با [[الهام]] از [[قرآن]]، [[آزادی عقیده]] آنان را به رسمیت شناخته‌اند؛ برای مثال [[پیامبر]] {{صل}} بعد از [[تأسیس حکومت اسلامی]] در [[مدینه]]، با [[یهودیان]] آن [[پیمان]] صلحی منعقد کرد. همچنین پیمان‌های متعدد [[امام علی]] در این خصوص در کتب [[تاریخی]] ثبت شده است<ref>ر. ک: ابن‌هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۱۴۷؛ ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۲۹۳.</ref>. [[فقها]] نیز در این باره هیچ [[اختلاف]] نظری ندارند<ref>برای اطلاع از آرای فقها از جمله: راوندی، ابن زهره، ابن حمزه، ابن ادریس، محقق حلی، ر. ک: علی‌اصغر مروارید، الینابیع الفقهیه، ج۹، ص۱۲۱، ۱۵۲، ۱۵۹، ۱۷۷ و ۲۱۲.</ref>. [[امام خمینی]]، [[فقیه]] نامی و معمار [[حکومت اسلامی]] [[ایران]]، اصل فوق را در [[کتب فقهی]] خویش و همچنین در پیام‌ها، مصاحبه‌ها و سخنرانی‌هایشان مورد تأکید قرار داده است.
	تمام [[اقلیت‌های مذهبی]] در ایران برای اجرای [[آداب دینی]] و [[اجتماعی]] خود آزادند و حکومت اسلامی، خود را موظف می‌داند تا از [[حقوق]] و [[امنیت]] آنان [[دفاع]] کند و آنان هم مثل سایر [[مردم]] [[مسلمان]] ایران، [[ایرانی]] و محترم هستند<ref>صحیفه نور، ج۲، ص۱۰۳.</ref>.		تمام [[اقلیت‌های مذهبی]] در ایران برای اجرای [[آداب دینی]] و [[اجتماعی]] خود آزادند و حکومت اسلامی، خود را موظف می‌داند تا از [[حقوق]] و [[امنیت]] آنان [[دفاع]] کند و آنان هم مثل سایر [[مردم]] [[مسلمان]] ایران، [[ایرانی]] و محترم هستند<ref>صحیفه نور، ج۲، ص۱۰۳.</ref>.

خط ۲۴:		خط ۲۴:

	دو آیه فوق به [[پیامبر]] امر می‌کند که در صورت پیشنهاد [[واقعی]] [[صلح]] از سوی [[کفار]] به آنان پاسخ مثبت دهد.		دو آیه فوق به [[پیامبر]] امر می‌کند که در صورت پیشنهاد [[واقعی]] [[صلح]] از سوی [[کفار]] به آنان پاسخ مثبت دهد.
	[[سیره]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نیز مبتنی بر [[آیات]] [[قرآن مجید]] بود که در کتب [[تاریخی]] آمده است. در [[حکومت علوی]] نیز اقلیت‌های [[مشرک]] وجود داشت که [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی با [[مسلمانان]] داشتند و در صورت [[رفتار]] نامناسب [[حاکمان]]، به [[امام]] [[شکایت]] می‌کردند<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۹.</ref>. که این سیره گویای به رسمیت شناختن [[شهروندی]] مشرک در [[حکومت اسلامی]] است.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۷۷.</ref>		[[سیره]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} نیز مبتنی بر [[آیات]] [[قرآن مجید]] بود که در کتب [[تاریخی]] آمده است. در [[حکومت علوی]] نیز اقلیت‌های [[مشرک]] وجود داشت که [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی با [[مسلمانان]] داشتند و در صورت [[رفتار]] نامناسب [[حاکمان]]، به [[امام]] [[شکایت]] می‌کردند<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۹.</ref>. که این سیره گویای به رسمیت شناختن [[شهروندی]] مشرک در [[حکومت اسلامی]] است.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۷۷.</ref>

	== پرسش مستقیم ==		== پرسش مستقیم ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-08-24T06:49:35Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۱۹
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	همان‌گونه که از اصطلاح «[[اقلیت‌های دینی]]» پیداست آنان [[مسلمان]] نبوده و دارای [[عقاید]] دیگری هستند (مطالب مرتبط با [[آزادی عقیده]] و [[عدم اجبار به پذیرفتن اسلام]] در مدخل‌های مربوطه مطالعه شوند). در [[فقه]]، آزادی عقیده اقلیت‌های دینی ([[پیروان]] [[زرتشت]]، [[یهودیت]]، [[مسیحیت]] و [[صابئان]] بنابر قولی) با توافق و امضای قراردادی به رسمیت شناخته شده است و جای مناقشه نیست، چون مبنای آن صریح [[آیات قرآن]] است.		همان‌گونه که از اصطلاح «[[اقلیت‌های دینی]]» پیداست آنان [[مسلمان]] نبوده و دارای [[عقاید]] دیگری هستند (مطالب مرتبط با [[آزادی عقیده]] و [[عدم اجبار به پذیرفتن اسلام]] در مدخل‌های مربوطه مطالعه شوند). در [[فقه]]، آزادی عقیده اقلیت‌های دینی ([[پیروان]] [[زرتشت]]، [[یهودیت]]، [[مسیحیت]] و [[صابئان]] بنابر قولی) با توافق و امضای قراردادی به رسمیت شناخته شده است و جای مناقشه نیست، چون مبنای آن صریح [[آیات قرآن]] است.
	معروف‌ترین [[آیه]] در این خصوص، آیه‌ای است که [[اهل کتاب]] را به مشترکات یعنی [[توحید]] و [[خداپرستی]] فرا می‌خواند: {{متن قرآن\|قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که: جز خداوند را نپرستیم و چیزی را شریک او ندانیم» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref>. [[آیات]] متعدد دیگری اهل کتاب را به [[گفت‌وگو]] درباره [[آموزه‌های دینی]]، مانند [[نبوت]] [[حضرت ابراهیم]] و [[حقانیت اسلام]] [[دعوت]] می‌کند. [[قرآن کریم]] درباره [[اهل]] کتابی که به [[جنگ]] و [[ستیز]] با [[مسلمانان]] برخاسته بودند، به [[پیامبر]]{{صل}} تأکید می‌کند که اگر آنان نیز در [[مقام]] [[صلح]] برآمدند و خواهان [[زندگی]] [[مسالمت‌آمیز]] با [[حفظ دین]] خود در پرتو [[حکومت اسلامی]] شدند، [[آزادی]] و [[حق]] [[شهروندی]] را به آنان اعطا کن: {{متن قرآن\|قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«با آن دسته از اهل کتاب که به خداوند و به روز بازپسین ایمان نمی‌آورند و آنچه را خداوند و پیامبرش حرام کرده‌اند حرام نمی‌دانند و به دین حق نمی‌گروند جنگ کنید تا به دست خود با خواری جزیه بپردازند» سوره توبه، آیه ۲۹.</ref>.		معروف‌ترین [[آیه]] در این خصوص، آیه‌ای است که [[اهل کتاب]] را به مشترکات یعنی [[توحید]] و [[خداپرستی]] فرا می‌خواند: {{متن قرآن\|قُلْ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا}}<ref>«بگو: ای اهل کتاب! بیایید بر کلمه‌ای که میان ما و شما برابر است هم‌داستان شویم که: جز خداوند را نپرستیم و چیزی را شریک او ندانیم» سوره آل عمران، آیه ۶۴.</ref>. [[آیات]] متعدد دیگری اهل کتاب را به [[گفت‌وگو]] درباره [[آموزه‌های دینی]]، مانند [[نبوت]] [[حضرت ابراهیم]] و [[حقانیت اسلام]] [[دعوت]] می‌کند. [[قرآن کریم]] درباره [[اهل]] کتابی که به [[جنگ]] و [[ستیز]] با [[مسلمانان]] برخاسته بودند، به [[پیامبر]]{{صل}} تأکید می‌کند که اگر آنان نیز در [[مقام]] [[صلح]] برآمدند و خواهان [[زندگی]] [[مسالمت‌آمیز]] با [[حفظ دین]] خود در پرتو [[حکومت اسلامی]] شدند، [[آزادی]] و [[حق]] [[شهروندی]] را به آنان اعطا کن: {{متن قرآن\|قَاتِلُوا الَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلَا يُحَرِّمُونَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَلَا يَدِينُونَ دِينَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صَاغِرُونَ}}<ref>«با آن دسته از اهل کتاب که به خداوند و به روز بازپسین ایمان نمی‌آورند و آنچه را خداوند و پیامبرش حرام کرده‌اند حرام نمی‌دانند و به دین حق نمی‌گروند جنگ کنید تا به دست خود با خواری جزیه بپردازند» سوره توبه، آیه ۲۹.</ref>.

	دومین مبنای [[فقهی]] آزادی عقیده اهل کتاب، [[سیره]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} است که با [[الهام]] از [[قرآن]]، [[آزادی عقیده]] آنان را به رسمیت شناخته‌اند؛ برای مثال [[پیامبر]]{{صل}} بعد از [[تأسیس حکومت اسلامی]] در [[مدینه]]، با [[یهودیان]] آن [[پیمان]] صلحی منعقد کرد. همچنین پیمان‌های متعدد [[امام علی]] در این خصوص در کتب [[تاریخی]] ثبت شده است<ref>ر. ک: ابن‌هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۱۴۷؛ ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۲۹۳.</ref>. [[فقها]] نیز در این باره هیچ [[اختلاف]] نظری ندارند<ref>برای اطلاع از آرای فقها از جمله: راوندی، ابن زهره، ابن حمزه، ابن ادریس، محقق حلی، ر.ک: علی‌اصغر مروارید، الینابیع الفقهیه، ج۹، ص۱۲۱، ۱۵۲، ۱۵۹، ۱۷۷ و ۲۱۲.</ref>. [[امام خمینی]]، [[فقیه]] نامی و معمار [[حکومت اسلامی]] [[ایران]]، اصل فوق را در [[کتب فقهی]] خویش و همچنین در پیام‌ها، مصاحبه‌ها و سخنرانی‌هایشان مورد تأکید قرار داده است.		دومین مبنای [[فقهی]] آزادی عقیده اهل کتاب، [[سیره]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و [[امام علی]]{{ع}} است که با [[الهام]] از [[قرآن]]، [[آزادی عقیده]] آنان را به رسمیت شناخته‌اند؛ برای مثال [[پیامبر]]{{صل}} بعد از [[تأسیس حکومت اسلامی]] در [[مدینه]]، با [[یهودیان]] آن [[پیمان]] صلحی منعقد کرد. همچنین پیمان‌های متعدد [[امام علی]] در این خصوص در کتب [[تاریخی]] ثبت شده است<ref>ر. ک: ابن‌هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۱۴۷؛ ابن اثیر، الکامل، ج۲، ص۲۹۳.</ref>. [[فقها]] نیز در این باره هیچ [[اختلاف]] نظری ندارند<ref>برای اطلاع از آرای فقها از جمله: راوندی، ابن زهره، ابن حمزه، ابن ادریس، محقق حلی، ر. ک: علی‌اصغر مروارید، الینابیع الفقهیه، ج۹، ص۱۲۱، ۱۵۲، ۱۵۹، ۱۷۷ و ۲۱۲.</ref>. [[امام خمینی]]، [[فقیه]] نامی و معمار [[حکومت اسلامی]] [[ایران]]، اصل فوق را در [[کتب فقهی]] خویش و همچنین در پیام‌ها، مصاحبه‌ها و سخنرانی‌هایشان مورد تأکید قرار داده است.
	تمام [[اقلیت‌های مذهبی]] در ایران برای اجرای [[آداب دینی]] و [[اجتماعی]] خود آزادند و حکومت اسلامی، خود را موظف می‌داند تا از [[حقوق]] و [[امنیت]] آنان [[دفاع]] کند و آنان هم مثل سایر [[مردم]] [[مسلمان]] ایران، [[ایرانی]] و محترم هستند<ref>صحیفه نور، ج۲، ص۱۰۳.</ref>.		تمام [[اقلیت‌های مذهبی]] در ایران برای اجرای [[آداب دینی]] و [[اجتماعی]] خود آزادند و حکومت اسلامی، خود را موظف می‌داند تا از [[حقوق]] و [[امنیت]] آنان [[دفاع]] کند و آنان هم مثل سایر [[مردم]] [[مسلمان]] ایران، [[ایرانی]] و محترم هستند<ref>صحیفه نور، ج۲، ص۱۰۳.</ref>.

خط ۱۶:		خط ۱۶:
	اما اقلیت‌های غیردینی که [[کفار]] و [[مشرکان]] از مصادیق بارز آن هستند، از آنجا که تقریباً هیچ وجه اشتراک اساسی [[عقیدتی]] با اسلام ندارند، [[خطابات]] قرآن و [[روایات]] درباره آنان نیز متفاوت است.		اما اقلیت‌های غیردینی که [[کفار]] و [[مشرکان]] از مصادیق بارز آن هستند، از آنجا که تقریباً هیچ وجه اشتراک اساسی [[عقیدتی]] با اسلام ندارند، [[خطابات]] قرآن و [[روایات]] درباره آنان نیز متفاوت است.

	فقها در ضمن بررسی [[حکم جهاد]]، با تفاوت گذاشتن بین اهل کتاب و غیر آنان، کفار و مشرکان را مشمول آزادی عقیده ندانسته و [[تابعیت]] و [[شهروندی]] آنان را در حکومت اسلامی نمی‌پذیرند و آنان را ملزم به [[پذیرش اسلام]] با [[قتال]] می‌دانند. اما به نظر می‌رسد با توجه به مبانی پیش گفته در بحث [[آزادی عقیده]]، نمی‌توان برای [[پذیرفتن]] [[دین]] به [[خشونت]] و [[زور]] [[متوسل]] شد. در توجیه دیدگاه [[فقها]] در باب [[الزام]] [[کفار]] به [[قتال]] یا پذیرفتن [[اسلام]]، باید گفت که اولاً، آن اختصاص به کفار و مشرکانی دارد که در صدد [[تضعیف]] یا براندازی [[حکومت اسلامی]] هستند که توضیح تفصیلی آن در بحث مبانی آزادی عقیده گذشت؛ ثانیاً، [[حکم]] قتال با [[مشرکان]] مطلق نیست، بلکه [[آیات]] متعدد راه سومی به نام “صلح” را مطرح کرده‌اند که طی [[قرارداد]] “مهادنه” انجام می‌شود<ref>در برخی کتب فقهی برای قرارداد فوق وقت معین مانند چهار، شش و حداکثر یک سال ذکر شده و برخی دیگر آن را موکول به حاکم دینی و تشخیص مصلحت کرده‌اند. (ر.ک: حسن بن یوسف حلی، مختلف الشیعه، ج۴، ص۴۱۴؛ همو، قواعد الاحکام، ج۱، ص۱۱۵؛ همو، التذکره، ج۱، ص۴۴۷؛ شیخ طوسی، المبسوط، ج۲، ص۵۰؛ محقق حلی، المعتبر، ج۱، ص۳۱؛ زین‌الدین جبعی عاملی، مسالک الافهام، ج۲، ص۸۱؛ محمدحسن نجفی، جواهرالکلام، ج۲۱، ص۲۹۲).</ref>؛ ثالتاً، محل بحث بیشتر درباره کافرانی است که نه تنها درصدد تضعیف یا براندازی حکومت اسلامی نیستند، بلکه متمایل به [[زندگی]] [[مسالمت‌آمیز]] با [[مسلمانان]] در سایه حکومت اسلامی هستند. آیاتی از [[قرآن مجید]] این دو نکته یعنی [[صلح]] با [[کافران]] و [[همزیستی]] با آنان را به رسمیت می‌شناسد؛ در زیر به آنها اشاره می‌کنیم:		فقها در ضمن بررسی [[حکم جهاد]]، با تفاوت گذاشتن بین اهل کتاب و غیر آنان، کفار و مشرکان را مشمول آزادی عقیده ندانسته و [[تابعیت]] و [[شهروندی]] آنان را در حکومت اسلامی نمی‌پذیرند و آنان را ملزم به [[پذیرش اسلام]] با [[قتال]] می‌دانند. اما به نظر می‌رسد با توجه به مبانی پیش گفته در بحث [[آزادی عقیده]]، نمی‌توان برای [[پذیرفتن]] [[دین]] به [[خشونت]] و [[زور]] [[متوسل]] شد. در توجیه دیدگاه [[فقها]] در باب [[الزام]] [[کفار]] به [[قتال]] یا پذیرفتن [[اسلام]]، باید گفت که اولاً، آن اختصاص به کفار و مشرکانی دارد که در صدد [[تضعیف]] یا براندازی [[حکومت اسلامی]] هستند که توضیح تفصیلی آن در بحث مبانی آزادی عقیده گذشت؛ ثانیاً، [[حکم]] قتال با [[مشرکان]] مطلق نیست، بلکه [[آیات]] متعدد راه سومی به نام “صلح” را مطرح کرده‌اند که طی [[قرارداد]] “مهادنه” انجام می‌شود<ref>در برخی کتب فقهی برای قرارداد فوق وقت معین مانند چهار، شش و حداکثر یک سال ذکر شده و برخی دیگر آن را موکول به حاکم دینی و تشخیص مصلحت کرده‌اند. (ر. ک: حسن بن یوسف حلی، مختلف الشیعه، ج۴، ص۴۱۴؛ همو، قواعد الاحکام، ج۱، ص۱۱۵؛ همو، التذکره، ج۱، ص۴۴۷؛ شیخ طوسی، المبسوط، ج۲، ص۵۰؛ محقق حلی، المعتبر، ج۱، ص۳۱؛ زین‌الدین جبعی عاملی، مسالک الافهام، ج۲، ص۸۱؛ محمدحسن نجفی، جواهرالکلام، ج۲۱، ص۲۹۲).</ref>؛ ثالتاً، محل بحث بیشتر درباره کافرانی است که نه تنها درصدد تضعیف یا براندازی حکومت اسلامی نیستند، بلکه متمایل به [[زندگی]] [[مسالمت‌آمیز]] با [[مسلمانان]] در سایه حکومت اسلامی هستند. آیاتی از [[قرآن مجید]] این دو نکته یعنی [[صلح]] با [[کافران]] و [[همزیستی]] با آنان را به رسمیت می‌شناسد؛ در زیر به آنها اشاره می‌کنیم:
	{{متن قرآن\|لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}}<ref>«خداوند شما را از نیکی ورزیدن و دادگری با آنان که با شما در کار دین جنگ نکرده‌اند و شما را از خانه‌هایتان بیرون نرانده‌اند باز نمی‌دارد؛ بی‌گمان خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره ممتحنه، آیه ۸.</ref>.		{{متن قرآن\|لَا يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُمْ مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ وَتُقْسِطُوا إِلَيْهِمْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ}}<ref>«خداوند شما را از نیکی ورزیدن و دادگری با آنان که با شما در کار دین جنگ نکرده‌اند و شما را از خانه‌هایتان بیرون نرانده‌اند باز نمی‌دارد؛ بی‌گمان خداوند دادگران را دوست می‌دارد» سوره ممتحنه، آیه ۸.</ref>.

خط ۲۶:		خط ۲۶:
	[[سیره]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نیز مبتنی بر [[آیات]] [[قرآن مجید]] بود که در کتب [[تاریخی]] آمده است. در [[حکومت علوی]] نیز اقلیت‌های [[مشرک]] وجود داشت که [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی با [[مسلمانان]] داشتند و در صورت [[رفتار]] نامناسب [[حاکمان]]، به [[امام]] [[شکایت]] می‌کردند<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۹.</ref>. که این سیره گویای به رسمیت شناختن [[شهروندی]] مشرک در [[حکومت اسلامی]] است.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۷۷.</ref>		[[سیره]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نیز مبتنی بر [[آیات]] [[قرآن مجید]] بود که در کتب [[تاریخی]] آمده است. در [[حکومت علوی]] نیز اقلیت‌های [[مشرک]] وجود داشت که [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی با [[مسلمانان]] داشتند و در صورت [[رفتار]] نامناسب [[حاکمان]]، به [[امام]] [[شکایت]] می‌کردند<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۹.</ref>. که این سیره گویای به رسمیت شناختن [[شهروندی]] مشرک در [[حکومت اسلامی]] است.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۷۷.</ref>

	==پرسش مستقیم==		== پرسش مستقیم ==
	# [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]		# [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T03:45:42Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۱۵
خط ۳۹:		خط ۳۹:

	[[رده:آزادی]]		[[رده:آزادی]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T20:34:43Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۰۴
خط ۲۷:		خط ۲۷:

	==پرسش مستقیم==		==پرسش مستقیم==
	#[[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]		# [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در فقه سیاسی چگونه ترسیم شده است؟ (پرسش)]]
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

Hosein: جایگزینی متن - '\{\{امامت\}\}↵\{\{مدخل مرتبط' به '{{مدخل مرتبط'

2022-07-09T16:14:47Z

جایگزینی متن - '\{\{امامت\}\}↵\{\{مدخل مرتبط' به '{{مدخل مرتبط'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۹:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = آزادی		\| موضوع مرتبط = آزادی

Hosein: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

2022-06-01T15:20:10Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == ==' به '=='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۰
خط ۲۶:		خط ۲۶:
	دو آیه فوق به [[پیامبر]] امر می‌کند که در صورت پیشنهاد [[واقعی]] [[صلح]] از سوی [[کفار]] به آنان پاسخ مثبت دهد.		دو آیه فوق به [[پیامبر]] امر می‌کند که در صورت پیشنهاد [[واقعی]] [[صلح]] از سوی [[کفار]] به آنان پاسخ مثبت دهد.
	[[سیره]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نیز مبتنی بر [[آیات]] [[قرآن مجید]] بود که در کتب [[تاریخی]] آمده است. در [[حکومت علوی]] نیز اقلیت‌های [[مشرک]] وجود داشت که [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی با [[مسلمانان]] داشتند و در صورت [[رفتار]] نامناسب [[حاکمان]]، به [[امام]] [[شکایت]] می‌کردند<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۹.</ref>. که این سیره گویای به رسمیت شناختن [[شهروندی]] مشرک در [[حکومت اسلامی]] است.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۷۷.</ref>		[[سیره]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} نیز مبتنی بر [[آیات]] [[قرآن مجید]] بود که در کتب [[تاریخی]] آمده است. در [[حکومت علوی]] نیز اقلیت‌های [[مشرک]] وجود داشت که [[زندگی]] مسالمت‌آمیزی با [[مسلمانان]] داشتند و در صورت [[رفتار]] نامناسب [[حاکمان]]، به [[امام]] [[شکایت]] می‌کردند<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۹.</ref>. که این سیره گویای به رسمیت شناختن [[شهروندی]] مشرک در [[حکومت اسلامی]] است.<ref>[[محمد حسن قدردان قراملکی\|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[آزادی در فقه و حدود آن (کتاب)\|آزادی در فقه و حدود آن]]، ص ۲۷۷.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	==پرسش مستقیم==		==پرسش مستقیم==

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T13:53:51Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۲۳
خط ۱: خط ۱:

{{امامت}}
{{امامت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[آزادی]]''' است. "'''[[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در حدیث]] - [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در فقه سیاسی]]</div>
| موضوع مرتبط = آزادی

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[آزادی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی]]

| مداخل مرتبط = [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در حدیث]] - [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در فقه سیاسی]]

| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)

}}

==مقدمه==
==مقدمه==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۲۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از زیرشاخه‌های بحث '''[[آزادی]]''' است. "'''~~[[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در حدیث]] - [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در فقه سیاسی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = آزادی
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[آزادی (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی]]
			\| مداخل مرتبط = [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در حدیث]] - [[آزادی عقیده اقلیت‌های دینی در فقه سیاسی]]
			\| پرسش مرتبط = آزادی (پرسش)
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==