آزر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq در ‏۳ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۴۴

2023-06-03T05:44:49Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۱۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{نبوت}}~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[آزر در قرآن]] \| پرسش مرتبط = }}
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[آزر در قرآن~~]] - [[آزر در حدیث]] - [[آزر در کلام اسلامی~~]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T09:57:38Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-08-24T06:50:43Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T03:47:19Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۱۷
خط ۴۳:		خط ۴۳:

	[[رده:آزر]]		[[رده:آزر]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T20:35:33Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۰۵
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	#وعده ‌دهنده، [[ابراهیم]] است که به پدرش [[وعده]] داد برای او [[طلب]] [[مغفرت]] کند به این [[امید]] که او [[ایمان]] بیاورد<ref>مفاتیح الغیب، ج۱۶، ص۱۶۰-۱۵۹.</ref>.		#وعده ‌دهنده، [[ابراهیم]] است که به پدرش [[وعده]] داد برای او [[طلب]] [[مغفرت]] کند به این [[امید]] که او [[ایمان]] بیاورد<ref>مفاتیح الغیب، ج۱۶، ص۱۶۰-۱۵۹.</ref>.

	بر اساس [[عهدین]]، تارح [[پدر]] [[ابراهیم]]{{ع}} است که در هفتاد سالگی صاحب [[فرزند]] شد. در [[تورات]]، جریان [[مهاجرت]] آزر (تارح) به کنعان و سکونت وی به همراه خانواده‌اش در حاران بیان شده است و سن تارح ۲۰۵ سال ذکر شده و [[وفات]] او را در حاران عنوان کرده‌اند<ref>تورات، سفر تکوین، ۱۹.</ref>.<ref>[[مرضیه السادات کدخدایی\|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آزر - کدخدایی (مقاله)\|مقاله «آزر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۴۵-۴۶.</ref>		بر اساس [[عهدین]]، تارح [[پدر]] [[ابراهیم]]{{ع}} است که در هفتاد سالگی صاحب [[فرزند]] شد. در [[تورات]]، جریان [[مهاجرت]] آزر (تارح) به کنعان و سکونت وی به همراه خانواده‌اش در حاران بیان شده است و سن تارح ۲۰۵ سال ذکر شده و [[وفات]] او را در حاران عنوان کرده‌اند<ref>تورات، سفر تکوین، ۱۹.</ref><ref>[[مرضیه السادات کدخدایی\|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آزر - کدخدایی (مقاله)\|مقاله «آزر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۴۵-۴۶.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	#[[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[مرضیه السادات کدخدایی\|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آزر - کدخدایی (مقاله)\|مقاله «آزر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]		# [[پرونده:10524027.jpg\|22px]] [[مرضیه السادات کدخدایی\|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آزر - کدخدایی (مقاله)\|مقاله «آزر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|'''دانشنامه معاصر قرآن کریم''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T15:20:51Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{نبوت}}		{{نبوت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[آزر در قرآن]] - [[آزر در حدیث]] - [[آزر در کلام اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[آزر در قرآن]] - [[آزر در حدیث]] - [[آزر در کلام اسلامی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '* [' به '* ['

2022-04-27T18:48:04Z

جایگزینی متن - '* [' به '* ['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۱۸
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{مدخل وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[حضرت ابراهیم]] (برادرزاده)		* [[حضرت ابراهیم]] (برادرزاده)
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

Heydari: جایگزینی متن - '* [' به '* ['

2022-04-27T18:44:44Z

جایگزینی متن - '* [' به '* ['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۱۴
خط ۳۲:		خط ۳۲:
	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{مدخل وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[حضرت ابراهیم]] (برادرزاده)		* [[حضرت ابراهیم]] (برادرزاده)
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌ وابسته}} +{{پایان مدخل وابسته}})

2022-01-01T15:06:08Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{پایان مدخل‌ وابسته}} +{{پایان مدخل وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۳۶
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	{{مدخل وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[حضرت ابراهیم]] (برادرزاده)		* [[حضرت ابراهیم]] (برادرزاده)
	{{پایان ~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

	== منابع ==		== منابع ==

Heydari: ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{مدخل‌ وابسته}} +{{مدخل وابسته}})

2022-01-01T15:04:18Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-{{مدخل‌ وابسته}} +{{مدخل وابسته}})

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۳۴
خط ۳۱:		خط ۳۱:

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{~~مدخل‌~~ وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[حضرت ابراهیم]] (برادرزاده)		* [[حضرت ابراهیم]] (برادرزاده)
	{{پایان مدخل‌ وابسته}}		{{پایان مدخل‌ وابسته}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۷
خط ۵:		خط ۵:
	آزر از کلمه "أزِرّ" به معنی [[حمایت]] و [[پشتیبانی]] کردن آمده است<ref>فرهنگ معاصر عربی فارسی.</ref>.		آزر از کلمه "أزِرّ" به معنی [[حمایت]] و [[پشتیبانی]] کردن آمده است<ref>فرهنگ معاصر عربی فارسی.</ref>.

	آزر نامی اعجمی و اسم [[پدر]] [[حضرت ابراهیم]] است<ref>لسان العرب، ج۴، ص۱۸.</ref>. عده‌ای معتقدند که آزر در [[فرهنگ زمانه]] [[ابراهیم]]{{ع}} مذموم و به معنی [[خطا]] کار می‌باشد<ref>التحقیق، ج۱، ص۷۵.</ref>.		آزر نامی اعجمی و اسم [[پدر]] [[حضرت ابراهیم]] است<ref>لسان العرب، ج۴، ص۱۸.</ref>. عده‌ای معتقدند که آزر در [[فرهنگ زمانه]] [[ابراهیم]] {{ع}} مذموم و به معنی [[خطا]] کار می‌باشد<ref>التحقیق، ج۱، ص۷۵.</ref>.

	در آیاتی چند از [[قرآن]]، [[قصه]] [[مجادله]] [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} با پدرش بیان شده است. جمعی از [[مفسران]] [[اهل تسنن]]، آزر را [[پدر]] واقعی [[ابراهیم]] می‌دانند در حالی که تمام [[مفسران]] و [[دانشمندان شیعه]] معتقدند آزر، [[پدر]] [[ابراهیم]] نبود. بعضی او را [[پدر]] [[مادر]] و بسیاری او را عموی [[ابراهیم]] دانسته‌اند<ref>تفسیر نمونه، ج۱۰، ص۳۷۲.</ref>. بر اساس آنچه در [[تورات]] آمده نام [[پدر]] [[حضرت ابراهیم]] [[تارخ]] است<ref>تورات، سفر تکوین، ۱۹.</ref> و معرّب آن آزر شده است<ref>مفردات، ص۷۴ و ۷۵؛ فرهنگ قرآن، شوشتری، ص۳۸.</ref>.		در آیاتی چند از [[قرآن]]، [[قصه]] [[مجادله]] [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} با پدرش بیان شده است. جمعی از [[مفسران]] [[اهل تسنن]]، آزر را [[پدر]] واقعی [[ابراهیم]] می‌دانند در حالی که تمام [[مفسران]] و [[دانشمندان شیعه]] معتقدند آزر، [[پدر]] [[ابراهیم]] نبود. بعضی او را [[پدر]] [[مادر]] و بسیاری او را عموی [[ابراهیم]] دانسته‌اند<ref>تفسیر نمونه، ج۱۰، ص۳۷۲.</ref>. بر اساس آنچه در [[تورات]] آمده نام [[پدر]] [[حضرت ابراهیم]] [[تارخ]] است<ref>تورات، سفر تکوین، ۱۹.</ref> و معرّب آن آزر شده است<ref>مفردات، ص۷۴ و ۷۵؛ فرهنگ قرآن، شوشتری، ص۳۸.</ref>.

	آزر نامی غیر [[عربی]] است و در [[منابع تاریخی]] کهن (جز [[قرآن]]) دیده نشده است {{متن قرآن\|وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}}<ref>«و یاد کن که ابراهیم به پدرش آزر گفت: آیا بت‌ها را به خدایی می‌گزینی؟ من، تو و قوم تو را در گمراهی آشکاری می‌یابم» سوره انعام، آیه ۷۴.</ref>. بیشتر [[مفسران]] به استناد این [[آیه]]، آزر را [[پدر]] صلبی [[ابراهیم]]{{ع}} دانسته‌اند و در مقابل مؤرخانی که نام [[پدر]] [[ابراهیم]]{{ع}} را "تارخ" یا "تارح" یاد کرده‌اند، احتمال می‌دهند که از این دو نام، یکی نام [[پدر]] [[ابراهیم]] و دیگری [[لقب]] او بوده است.		آزر نامی غیر [[عربی]] است و در [[منابع تاریخی]] کهن (جز [[قرآن]]) دیده نشده است {{متن قرآن\|وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}}<ref>«و یاد کن که ابراهیم به پدرش آزر گفت: آیا بت‌ها را به خدایی می‌گزینی؟ من، تو و قوم تو را در گمراهی آشکاری می‌یابم» سوره انعام، آیه ۷۴.</ref>. بیشتر [[مفسران]] به استناد این [[آیه]]، آزر را [[پدر]] صلبی [[ابراهیم]] {{ع}} دانسته‌اند و در مقابل مؤرخانی که نام [[پدر]] [[ابراهیم]] {{ع}} را "تارخ" یا "تارح" یاد کرده‌اند، احتمال می‌دهند که از این دو نام، یکی نام [[پدر]] [[ابراهیم]] و دیگری [[لقب]] او بوده است.

	عده‌ای معتقدند که آزر در برخی زبان‌های غیر عربی کلمه‌ای نکوهش‌آمیز است و گروهی آن را نام بتی دانسته‌اند که [[معبود]] [[پدر]] [[ابراهیم]]{{ع}} بوده است<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱، ص۳۲۶.</ref>. و عده‌ای از [[دانشمندان]] نیز آزر را جد [[مادری]] یا عموی [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} می‌دانند؛ زیرا بر این باورند که [[پدران]] [[حضرت محمد]]{{صل}} تا [[آدم]] [[ابوالبشر]] همه یکتاپرست بوده‌اند<ref>دائرة المعارف تشیع، ج۱، ص۵۴.</ref>.		عده‌ای معتقدند که آزر در برخی زبان‌های غیر عربی کلمه‌ای نکوهش‌آمیز است و گروهی آن را نام بتی دانسته‌اند که [[معبود]] [[پدر]] [[ابراهیم]] {{ع}} بوده است<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۱، ص۳۲۶.</ref>. و عده‌ای از [[دانشمندان]] نیز آزر را جد [[مادری]] یا عموی [[حضرت ابراهیم]] {{ع}} می‌دانند؛ زیرا بر این باورند که [[پدران]] [[حضرت محمد]] {{صل}} تا [[آدم]] [[ابوالبشر]] همه یکتاپرست بوده‌اند<ref>دائرة المعارف تشیع، ج۱، ص۵۴.</ref>.

	[[سعید بن عبدالعزیز]]، آزر را نام دیگر [[پدر]] [[حضرت ابراهیم]] دانسته است و برخی هم آزر را عموی [[ابراهیم]] پنداشته‌اند و اطلاق سمت پدری را بر وی، اطلاق مجازی دانسته‌اند. بر اساس کتب لغت، آزر نام اعجمی می‌باشد و چون [[حضرت ابراهیم]] در [[بابل]] می‌زیسته و پدرانش در [[بابل]] اقامت داشته‌اند این نام بابلی یا آریایی است.		[[سعید بن عبدالعزیز]]، آزر را نام دیگر [[پدر]] [[حضرت ابراهیم]] دانسته است و برخی هم آزر را عموی [[ابراهیم]] پنداشته‌اند و اطلاق سمت پدری را بر وی، اطلاق مجازی دانسته‌اند. بر اساس کتب لغت، آزر نام اعجمی می‌باشد و چون [[حضرت ابراهیم]] در [[بابل]] می‌زیسته و پدرانش در [[بابل]] اقامت داشته‌اند این نام بابلی یا آریایی است.
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	با توجه به اینکه آیاتی که در مورد آزر در [[قرآن]] وجود دارد مربوط به [[مجادله]] [[ابراهیم]] با اوست، بیشترین بحث در مورد ترک [[بت‌پرستی]] آزر است که علاوه بر [[سرزنش]] وی که بت‌های ساخته شده از سنگ و چوب را می‌پرستند، آزر و قومش را به [[یکتاپرستی]] [[دعوت]] می‌کند و به آزر [[وعده]] می‌دهد که در صورت [[ایمان]] به [[خدای یکتا]]، [[مغفرت الهی]] را برای وی [[طلب]] کند و به [[وعده]] خود نیز [[وفا]] نمود، ولی زمانی که [[مشاهده]] کرد آزر در حالت [[کفر]] از [[دنیا]] رفت [[ناامید]] شد و دیگر برای وی [[طلب]] [[آمرزش]] و [[مغفرت]] نکرد.		با توجه به اینکه آیاتی که در مورد آزر در [[قرآن]] وجود دارد مربوط به [[مجادله]] [[ابراهیم]] با اوست، بیشترین بحث در مورد ترک [[بت‌پرستی]] آزر است که علاوه بر [[سرزنش]] وی که بت‌های ساخته شده از سنگ و چوب را می‌پرستند، آزر و قومش را به [[یکتاپرستی]] [[دعوت]] می‌کند و به آزر [[وعده]] می‌دهد که در صورت [[ایمان]] به [[خدای یکتا]]، [[مغفرت الهی]] را برای وی [[طلب]] کند و به [[وعده]] خود نیز [[وفا]] نمود، ولی زمانی که [[مشاهده]] کرد آزر در حالت [[کفر]] از [[دنیا]] رفت [[ناامید]] شد و دیگر برای وی [[طلب]] [[آمرزش]] و [[مغفرت]] نکرد.

	واژه آزر فقط یک بار در [[قرآن]] آمده است. در این [[آیه]]، [[ابراهیم]]{{ع}}، [[پدر]] خویش را به [[دلیل]] [[بت‌پرستی]] مورد [[سرزنش]] قرار می‌دهد و اعلام می‌کند که او و قومش در [[گمراهی]] آشکار هستند؛ {{متن قرآن\|وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}}<ref>«و یاد کن که ابراهیم به پدرش آزر گفت: آیا بت‌ها را به خدایی می‌گزینی؟ من، تو و قوم تو را در گمراهی آشکاری می‌یابم» سوره انعام، آیه ۷۴.</ref> و در دوازده مورد دیگر بدون ذکر نام، از او به صورت "أب [[ابراهیم]]" یاد شده است.		واژه آزر فقط یک بار در [[قرآن]] آمده است. در این [[آیه]]، [[ابراهیم]] {{ع}}، [[پدر]] خویش را به [[دلیل]] [[بت‌پرستی]] مورد [[سرزنش]] قرار می‌دهد و اعلام می‌کند که او و قومش در [[گمراهی]] آشکار هستند؛ {{متن قرآن\|وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ}}<ref>«و یاد کن که ابراهیم به پدرش آزر گفت: آیا بت‌ها را به خدایی می‌گزینی؟ من، تو و قوم تو را در گمراهی آشکاری می‌یابم» سوره انعام، آیه ۷۴.</ref> و در دوازده مورد دیگر بدون ذکر نام، از او به صورت "أب [[ابراهیم]]" یاد شده است.

	در آیاتی از [[سوره مریم]]، [[ابراهیم]] با [[حجت]] و [[هدایت فطری]] و [[معرفت یقینی]] که [[خداوند]] به او داده بود به [[احتجاج]] با [[پدر]] درباره [[بت‌ها]] میپردازد و در جایی دیگر سخن از [[طلب]] [[آمرزش]] [[ابراهیم]]{{ع}} از [[خداوند]] برای پدرش به میان آمده است {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ}}<ref>«و آمرزش خواهی ابراهیم برای پدرش جز بنا به وعده‌ای نبود که به وی داده بود و چون بر او آشکار گشت که وی دشمن خداوند است از وی دوری جست؛ بی‌گمان ابراهیم دردمندی بردبار بود» سوره توبه، آیه ۱۱۴.</ref>. در [[سوره شعراء]] نیز سخن از [[طلب]] [[آمرزش]] برای آزر از جانب [[ابراهیم]]{{ع}} است؛ البته این [[طلب]] [[آمرزش]] براساس وعده‌ای بود که [[ابراهیم]]{{ع}} به او داده بود.		در آیاتی از [[سوره مریم]]، [[ابراهیم]] با [[حجت]] و [[هدایت فطری]] و [[معرفت یقینی]] که [[خداوند]] به او داده بود به [[احتجاج]] با [[پدر]] درباره [[بت‌ها]] میپردازد و در جایی دیگر سخن از [[طلب]] [[آمرزش]] [[ابراهیم]] {{ع}} از [[خداوند]] برای پدرش به میان آمده است {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ}}<ref>«و آمرزش خواهی ابراهیم برای پدرش جز بنا به وعده‌ای نبود که به وی داده بود و چون بر او آشکار گشت که وی دشمن خداوند است از وی دوری جست؛ بی‌گمان ابراهیم دردمندی بردبار بود» سوره توبه، آیه ۱۱۴.</ref>. در [[سوره شعراء]] نیز سخن از [[طلب]] [[آمرزش]] برای آزر از جانب [[ابراهیم]] {{ع}} است؛ البته این [[طلب]] [[آمرزش]] براساس وعده‌ای بود که [[ابراهیم]] {{ع}} به او داده بود.

	[[فخر رازی]] در [[تفسیر]] خود علاوه بر ترجمه [[آیات]]، وجوه معنایی آن را بیان کرده است؛ مثلاً ذیل [[آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ}}<ref>«و آمرزش خواهی ابراهیم برای پدرش جز بنا به وعده‌ای نبود که به وی داده بود و چون بر او آشکار گشت که وی دشمن خداوند است از وی دوری جست؛ بی‌گمان ابراهیم دردمندی بردبار بود» سوره توبه، آیه ۱۱۴.</ref>، بیان می‌کند که به [[اعتقاد]] گروهی از [[مفسران]] منظور از [[استغفار]] [[ابراهیم]] برای پدرش، [[دعوت]] او به [[ایمان]] و [[اسلام]] بود. همچنین علت مشخص شدن این مسئله که [[پدر]] [[ابراهیم]] [[دشمن]] خداست مورد [[اختلاف]] است. چندین [[آیه]] از [[قرآن]] ([[آیات]] {{متن قرآن\|وَاغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كَانَ مِنَ الضَّالِّينَ}}<ref>«و از پدرم درگذر که او از گمرهان است» سوره شعراء، آیه ۸۶.</ref>، {{متن قرآن\|رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ}}<ref>«پروردگارا! مرا و پدر و مادرم و مؤمنان را در روزی که حساب برپا می‌شود بیامرز!» سوره ابراهیم، آیه ۴۱.</ref>، {{متن قرآن\|قَالَ سَلَامٌ عَلَيْكَ سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي إِنَّهُ كَانَ بِي حَفِيًّا}}<ref>«گفت: درود بر تو، از پروردگارم برای تو آمرزش خواهم خواست که او با من مهربان است» سوره مریم، آیه ۴۷.</ref>، {{متن قرآن\|قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَا أَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ}}<ref>«بی‌گمان برای شما ابراهیم و همراهان وی نمونه‌ای نیکویند آنگاه که به قوم خود گفتند: ما از شما و آنچه به جای خداوند می‌پرستید بیزاریم، شما را انکار می‌کنیم و میان ما و شما جاودانه دشمنی و کینه پدید آمده استتا زمانی که به خداوند یگانه ایمان آورید؛ جز (این) گفتار ابراهیم که به پدرش گفت: برای تو از خداوند آمرزش خواهم خواست و من برای تو در برابر خداوند هیچ اختیاری ندارم؛ پروردگارا! ما بر تو توکل داریم و به سوی تو روی می‌آوریم و بازگشت (هر چیز) به سوی توست» سوره ممتحنه، آیه ۴.</ref> دلالت می‌کند که [[ابراهیم]] برای پدرش [[طلب]] [[مغفرت]] کرد در حالی که [[استغفار]] برای [[کافران]] جایز نیست و [[خداوند]] در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ}}<ref>«و آمرزش خواهی ابراهیم برای پدرش جز بنا به وعده‌ای نبود که به وی داده بود و چون بر او آشکار گشت که وی دشمن خداوند است از وی دوری جست؛ بی‌گمان ابراهیم دردمندی بردبار بود» سوره توبه، آیه ۱۱۴.</ref> به این اشکال، پاسخ می‌دهد که دارای دو وجه معنایی است:		[[فخر رازی]] در [[تفسیر]] خود علاوه بر ترجمه [[آیات]]، وجوه معنایی آن را بیان کرده است؛ مثلاً ذیل [[آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ}}<ref>«و آمرزش خواهی ابراهیم برای پدرش جز بنا به وعده‌ای نبود که به وی داده بود و چون بر او آشکار گشت که وی دشمن خداوند است از وی دوری جست؛ بی‌گمان ابراهیم دردمندی بردبار بود» سوره توبه، آیه ۱۱۴.</ref>، بیان می‌کند که به [[اعتقاد]] گروهی از [[مفسران]] منظور از [[استغفار]] [[ابراهیم]] برای پدرش، [[دعوت]] او به [[ایمان]] و [[اسلام]] بود. همچنین علت مشخص شدن این مسئله که [[پدر]] [[ابراهیم]] [[دشمن]] خداست مورد [[اختلاف]] است. چندین [[آیه]] از [[قرآن]] ([[آیات]] {{متن قرآن\|وَاغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كَانَ مِنَ الضَّالِّينَ}}<ref>«و از پدرم درگذر که او از گمرهان است» سوره شعراء، آیه ۸۶.</ref>، {{متن قرآن\|رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسَابُ}}<ref>«پروردگارا! مرا و پدر و مادرم و مؤمنان را در روزی که حساب برپا می‌شود بیامرز!» سوره ابراهیم، آیه ۴۱.</ref>، {{متن قرآن\|قَالَ سَلَامٌ عَلَيْكَ سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي إِنَّهُ كَانَ بِي حَفِيًّا}}<ref>«گفت: درود بر تو، از پروردگارم برای تو آمرزش خواهم خواست که او با من مهربان است» سوره مریم، آیه ۴۷.</ref>، {{متن قرآن\|قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنْكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغْضَاءُ أَبَدًا حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَا أَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللَّهِ مِنْ شَيْءٍ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ}}<ref>«بی‌گمان برای شما ابراهیم و همراهان وی نمونه‌ای نیکویند آنگاه که به قوم خود گفتند: ما از شما و آنچه به جای خداوند می‌پرستید بیزاریم، شما را انکار می‌کنیم و میان ما و شما جاودانه دشمنی و کینه پدید آمده استتا زمانی که به خداوند یگانه ایمان آورید؛ جز (این) گفتار ابراهیم که به پدرش گفت: برای تو از خداوند آمرزش خواهم خواست و من برای تو در برابر خداوند هیچ اختیاری ندارم؛ پروردگارا! ما بر تو توکل داریم و به سوی تو روی می‌آوریم و بازگشت (هر چیز) به سوی توست» سوره ممتحنه، آیه ۴.</ref> دلالت می‌کند که [[ابراهیم]] برای پدرش [[طلب]] [[مغفرت]] کرد در حالی که [[استغفار]] برای [[کافران]] جایز نیست و [[خداوند]] در [[آیه]] {{متن قرآن\|وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَهَا إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ}}<ref>«و آمرزش خواهی ابراهیم برای پدرش جز بنا به وعده‌ای نبود که به وی داده بود و چون بر او آشکار گشت که وی دشمن خداوند است از وی دوری جست؛ بی‌گمان ابراهیم دردمندی بردبار بود» سوره توبه، آیه ۱۱۴.</ref> به این اشکال، پاسخ می‌دهد که دارای دو وجه معنایی است:
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	# وعده ‌دهنده، [[ابراهیم]] است که به پدرش [[وعده]] داد برای او [[طلب]] [[مغفرت]] کند به این [[امید]] که او [[ایمان]] بیاورد<ref>مفاتیح الغیب، ج۱۶، ص۱۶۰-۱۵۹.</ref>.		# وعده ‌دهنده، [[ابراهیم]] است که به پدرش [[وعده]] داد برای او [[طلب]] [[مغفرت]] کند به این [[امید]] که او [[ایمان]] بیاورد<ref>مفاتیح الغیب، ج۱۶، ص۱۶۰-۱۵۹.</ref>.

	بر اساس [[عهدین]]، تارح [[پدر]] [[ابراهیم]]{{ع}} است که در هفتاد سالگی صاحب [[فرزند]] شد. در [[تورات]]، جریان [[مهاجرت]] آزر (تارح) به کنعان و سکونت وی به همراه خانواده‌اش در حاران بیان شده است و سن تارح ۲۰۵ سال ذکر شده و [[وفات]] او را در حاران عنوان کرده‌اند<ref>تورات، سفر تکوین، ۱۹.</ref><ref>[[مرضیه السادات کدخدایی\|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آزر - کدخدایی (مقاله)\|مقاله «آزر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۴۵-۴۶.</ref>		بر اساس [[عهدین]]، تارح [[پدر]] [[ابراهیم]] {{ع}} است که در هفتاد سالگی صاحب [[فرزند]] شد. در [[تورات]]، جریان [[مهاجرت]] آزر (تارح) به کنعان و سکونت وی به همراه خانواده‌اش در حاران بیان شده است و سن تارح ۲۰۵ سال ذکر شده و [[وفات]] او را در حاران عنوان کرده‌اند<ref>تورات، سفر تکوین، ۱۹.</ref><ref>[[مرضیه السادات کدخدایی\|کدخدایی، مرضیه السادات]]، [[آزر - کدخدایی (مقاله)\|مقاله «آزر»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۴۵-۴۶.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==