آیات مکی و مدنی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-06T13:36:32Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۰۶
خط ۲۰۱:		خط ۲۰۱:
	{{قرآن کریم}}		{{قرآن کریم}}

	[[رده:علوم ~~قرآن~~]]		[[رده:علوم قرآنی]]

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-06T09:42:51Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۲
خط ۲۰۱:		خط ۲۰۱:
	{{قرآن کریم}}		{{قرآن کریم}}

	~~[[رده:تقسیمات سوره‌های قرآن]]~~
	[[رده:علوم قرآن]]		[[رده:علوم قرآن]]
	~~[[رده:آیات مکی و مدنی]]~~

Bahmani: /* نمونه‌هایی از آیات مکی در سوره‌های مدنی */

2024-03-06T09:42:20Z

نمونه‌هایی از آیات مکی در سوره‌های مدنی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۲
خط ۱۸۲:		خط ۱۸۲:
	'''آیه ۴۵ [[سوره قمر]]:'''از [[ابن عباس]] نقل‌ شده است که{{متن قرآن\|سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَيُوَلُّونَ الدُّبُرَ‏}}<ref> زودا که آن گروه در هم شکنند و واپس بگریزند؛ سوره قمر، آیه۴۵.</ref> در [[روز]] [[جنگ بدر]] نازل شده است<ref>لباب النقول فی اسباب النزول، جلال الدین سیوطی، بیروت، مکتبة لبنان ناشرون، ۲۰۰۱، ص۲۱۴.</ref>. در مقابل، عده‌ای به مکی بودن همه [[آیات]] این [[سوره]] [[حکم]] کرده‌اند و معتقدند که این [[آیه]] هیچ دلالتی بر [[نزول]] آن در [[جنگ بدر]] ندارد، بلکه آیه در میان آیاتی واقع شده است که [[مشرکان مکه]] را به [[عذاب دنیوی]] و [[اخروی]] [[تهدید]] می‌کند. این آیه بشارتی برای [[مؤمنان]] در مورد متلاشی شدن [[جمعیت]] [[مشرکان]] در [[آینده]] نزدیک است. حرف "س" در {{متن قرآن\|سَيُهْزَمُ}} نیز بر تحقق این امر در آینده نزدیک دلالت دارد و [[روز]] جنگ بدر در واقع روز تحقق این [[وعده الهی]] است. از این رو، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به همین مناسبت این آیه را هنگام جنگ بدر قرائت کردند<ref>ر.ک: محمد‌ هادی معرفت، پیشین، ص۱۸۶؛ نصر حامد ابو‌ زید، پیشین، ص۱۷۸ ـ ۱۷۶.</ref>.<ref>[[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۱۲۶.</ref>		'''آیه ۴۵ [[سوره قمر]]:'''از [[ابن عباس]] نقل‌ شده است که{{متن قرآن\|سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَيُوَلُّونَ الدُّبُرَ‏}}<ref> زودا که آن گروه در هم شکنند و واپس بگریزند؛ سوره قمر، آیه۴۵.</ref> در [[روز]] [[جنگ بدر]] نازل شده است<ref>لباب النقول فی اسباب النزول، جلال الدین سیوطی، بیروت، مکتبة لبنان ناشرون، ۲۰۰۱، ص۲۱۴.</ref>. در مقابل، عده‌ای به مکی بودن همه [[آیات]] این [[سوره]] [[حکم]] کرده‌اند و معتقدند که این [[آیه]] هیچ دلالتی بر [[نزول]] آن در [[جنگ بدر]] ندارد، بلکه آیه در میان آیاتی واقع شده است که [[مشرکان مکه]] را به [[عذاب دنیوی]] و [[اخروی]] [[تهدید]] می‌کند. این آیه بشارتی برای [[مؤمنان]] در مورد متلاشی شدن [[جمعیت]] [[مشرکان]] در [[آینده]] نزدیک است. حرف "س" در {{متن قرآن\|سَيُهْزَمُ}} نیز بر تحقق این امر در آینده نزدیک دلالت دارد و [[روز]] جنگ بدر در واقع روز تحقق این [[وعده الهی]] است. از این رو، [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به همین مناسبت این آیه را هنگام جنگ بدر قرائت کردند<ref>ر.ک: محمد‌ هادی معرفت، پیشین، ص۱۸۶؛ نصر حامد ابو‌ زید، پیشین، ص۱۷۸ ـ ۱۷۶.</ref>.<ref>[[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۱۲۶.</ref>

	== نمونه‌هایی از [[آیات مکی]] در [[سوره‌های مدنی]] ==		== نمونه‌هایی از آیات مکی در سوره‌های مدنی ==
	گفتیم که وجود آیات مکی در سور [[مدنی]] جای [[تأمل]] است و باید در [[دلایل]] آن دقت لازم را به کار برد. به هر [[حال]] [[سیوطی]] و دیگران مواردی از این نوع را ذکر کرده‌اند که در اینجا به ذکر دو نمونه می‌پردازیم.		گفتیم که وجود آیات مکی در سور مدنی جای [[تأمل]] است و باید در [[دلایل]] آن دقت لازم را به کار برد. به هر حال [[سیوطی]] و دیگران مواردی از این نوع را ذکر کرده‌اند که در اینجا به ذکر دو نمونه می‌پردازیم.

	'''آیه ۱۱۳ [[سوره توبه]]:'''گفته شده است که آیه {{متن قرآن\|مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُواْ أَن يَسْتَغْفِرُواْ لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُواْ أُولِي قُرْبَى مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ‏}}<ref> پیامبر و مؤمنان نباید برای مشرکان پس از آنکه بر ایشان آشکار شد که آنان دوزخیند آمرزش بخواهند هر چند خویشاوند باشند؛ سوره تویه، آیه۱۱۳.</ref> در مورد [[استغفار پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} برای عمویش [[ابو طالب]] و به دنبال [[مرگ]] او نازل شده است<ref>لباب النقول فی اسباب النزول، جلال الدین سیوطی، بیروت، مکتبة لبنان ناشرون، ۲۰۰۱، ص۱۲۸.</ref>.		'''آیه ۱۱۳ [[سوره توبه]]:'''گفته شده است که آیه {{متن قرآن\|مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُواْ أَن يَسْتَغْفِرُواْ لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُواْ أُولِي قُرْبَى مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ‏}}<ref> پیامبر و مؤمنان نباید برای مشرکان پس از آنکه بر ایشان آشکار شد که آنان دوزخیند آمرزش بخواهند هر چند خویشاوند باشند؛ سوره تویه، آیه۱۱۳.</ref> در مورد [[استغفار پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} برای عمویش [[ابو طالب]] و به دنبال [[مرگ]] او نازل شده است<ref>لباب النقول فی اسباب النزول، جلال الدین سیوطی، بیروت، مکتبة لبنان ناشرون، ۲۰۰۱، ص۱۲۸.</ref>.

Bahmani: /* نمونه‌هایی از آیات مدنی در سوره‌های مکی */

2024-03-06T09:41:56Z

نمونه‌هایی از آیات مدنی در سوره‌های مکی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۱۷۳:		خط ۱۷۳:
	[[واقعیت]] آن است که مبنای [[چینش آیات]] در هر یک از [[سوره‌های قرآن]] به این صورت است که از ابتدا تا انتها به دنبال یکدیگر نازل شده‌اند. تعدادی از [[روایات]] حکایت از آن دارد که [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‏}} علامت پایان یافتن یک [[سوره]] و شروع سوره دیگری بوده است. از [[امام صادق]]{{ع}} نقل شده است که فرمود: "همانا با [[نزول]] بَسْمَلَه، انتهای سوره و ابتدای سوره دیگر معلوم می‌شد"<ref>تفسیر العیاشی، محمد بن مسعود عیاش (عیاشی) تحقیقق سید هاشم رسولی محلّاتی، تهران، مکتبة العلمیة الاسلامیة، بی‌تا، ج ۱، ص۱۹.</ref>. از این [[روایت]] و روایات مشابه آن<ref>ر.ک: المستدرک، حاکم نیشابوری، بیروت، دار المعرفة، ۱۴۰۶ م، ج ۱، ص۳۳۱؛ السنن الکبری، نسائی، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۹۹۱ م، ج ۲، ص۴۳۲.</ref>. استفاده می‌شود که [[چینش آیات]] در هر یک از [[سوره‌ها]] به [[ترتیب نزول]] بوده است. بنا بر این، اصل و مبنا در چینش آیات در سوره‌ها، چینش آنها به ترتیب نزول است و [[اثبات]] نا‌‌هماهنگی [[آیه]] یا آیاتی از یک [[سوره]] از نظر ترتیب زمانی با [[آیات]] قبل و بعد آن، نیازمند دلیل است که یا باید مضمون آیه یا آیات مذکور در آن صراحت داشته باشد، یا نقل صحیح و صریحی در این‌باره رسیده باشد. به [[طور]] کلی این مطلب که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در مواردی دستور داده باشند که آیه یا آیاتی را در سوره‌ای که قبلاً نازل شده است، قرار دهند، قابل پذیرش است، چنان‌که روایاتی نیز بر این امر دلالت دارد<ref>ر.ک: کتاب المصاحف، ابو داوود سجستانی، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۹۸۵ م، ص۳۹؛ الاتقان فی علوم القرآن، سیوطی، دمشق، بیروت، دار ابن کثیر و دار العلوم الانسانیة، ج ۷، ص۱۹۵ ـ ۱۹۴ (نوع ۱۸).</ref>. از این رو، وجود برخی از [[آیات مدنی]] در سور مکی، در صورت وجود دلیل معتبر [[انکار]] نمی‌شود. به این معنی که ممکن است آیه یا آیاتی بعد از [[هجرت]] نازل شده باشد و پیامبر اکرم{{صل}} به [[امر الهی]] آن را در یکی از [[سوره‌های مکی]] قرار داده باشند. اما بسیار بعید به نظر می‌رسد که آیه یا آیاتی [[قبل از هجرت]] نازل شده و تا [[زمان]] بعد از هجرت هیچ در سوره‌ای جای نگرفته باشد و پس از هجرت در سوره‌ای [[مدنی]] قرار گرفته باشد. از این رو، اگر روایتی حاکی از آن باشد که آیه‌ای قبل از هجرت، در [[مکه]] نازل شده است، ولی در یک از [[سوره مدنی]] قرار دارد، با چنین اخباری باید با حساسیت بیش‌تری برخورد کرد<ref>[[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۱۲۴ - 125.</ref>.		[[واقعیت]] آن است که مبنای [[چینش آیات]] در هر یک از [[سوره‌های قرآن]] به این صورت است که از ابتدا تا انتها به دنبال یکدیگر نازل شده‌اند. تعدادی از [[روایات]] حکایت از آن دارد که [[نزول آیه]] {{متن قرآن\|بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ‏}} علامت پایان یافتن یک [[سوره]] و شروع سوره دیگری بوده است. از [[امام صادق]]{{ع}} نقل شده است که فرمود: "همانا با [[نزول]] بَسْمَلَه، انتهای سوره و ابتدای سوره دیگر معلوم می‌شد"<ref>تفسیر العیاشی، محمد بن مسعود عیاش (عیاشی) تحقیقق سید هاشم رسولی محلّاتی، تهران، مکتبة العلمیة الاسلامیة، بی‌تا، ج ۱، ص۱۹.</ref>. از این [[روایت]] و روایات مشابه آن<ref>ر.ک: المستدرک، حاکم نیشابوری، بیروت، دار المعرفة، ۱۴۰۶ م، ج ۱، ص۳۳۱؛ السنن الکبری، نسائی، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۹۹۱ م، ج ۲، ص۴۳۲.</ref>. استفاده می‌شود که [[چینش آیات]] در هر یک از [[سوره‌ها]] به [[ترتیب نزول]] بوده است. بنا بر این، اصل و مبنا در چینش آیات در سوره‌ها، چینش آنها به ترتیب نزول است و [[اثبات]] نا‌‌هماهنگی [[آیه]] یا آیاتی از یک [[سوره]] از نظر ترتیب زمانی با [[آیات]] قبل و بعد آن، نیازمند دلیل است که یا باید مضمون آیه یا آیات مذکور در آن صراحت داشته باشد، یا نقل صحیح و صریحی در این‌باره رسیده باشد. به [[طور]] کلی این مطلب که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در مواردی دستور داده باشند که آیه یا آیاتی را در سوره‌ای که قبلاً نازل شده است، قرار دهند، قابل پذیرش است، چنان‌که روایاتی نیز بر این امر دلالت دارد<ref>ر.ک: کتاب المصاحف، ابو داوود سجستانی، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۹۸۵ م، ص۳۹؛ الاتقان فی علوم القرآن، سیوطی، دمشق، بیروت، دار ابن کثیر و دار العلوم الانسانیة، ج ۷، ص۱۹۵ ـ ۱۹۴ (نوع ۱۸).</ref>. از این رو، وجود برخی از [[آیات مدنی]] در سور مکی، در صورت وجود دلیل معتبر [[انکار]] نمی‌شود. به این معنی که ممکن است آیه یا آیاتی بعد از [[هجرت]] نازل شده باشد و پیامبر اکرم{{صل}} به [[امر الهی]] آن را در یکی از [[سوره‌های مکی]] قرار داده باشند. اما بسیار بعید به نظر می‌رسد که آیه یا آیاتی [[قبل از هجرت]] نازل شده و تا [[زمان]] بعد از هجرت هیچ در سوره‌ای جای نگرفته باشد و پس از هجرت در سوره‌ای [[مدنی]] قرار گرفته باشد. از این رو، اگر روایتی حاکی از آن باشد که آیه‌ای قبل از هجرت، در [[مکه]] نازل شده است، ولی در یک از [[سوره مدنی]] قرار دارد، با چنین اخباری باید با حساسیت بیش‌تری برخورد کرد<ref>[[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۱۲۴ - 125.</ref>.

	== نمونه‌هایی از آیات مدنی در [[سوره‌های مکی]] ==		== نمونه‌هایی از آیات مدنی در سوره‌های مکی ==
	در موارد بسیاری ادعا شده است که [[آیات مدنی]] در سوره‌های مکی قرار دارند، اما [[محققان]] بیش‌تر این ادعاها را رد کرده‌اند که در اینجا به ذکر دو نمونه می‌پردازیم.		در موارد بسیاری ادعا شده است که آیات مدنی در سوره‌های مکی قرار دارند، اما محققان بیش‌تر این ادعاها را رد کرده‌اند که در اینجا به ذکر دو نمونه می‌پردازیم.

	'''[[آیه]] ۲۰ [[سوره]] مزمّل:'''مطابق [[روایات]] [[ترتیب ~~نزول]]،~~ [[سوره]] مزمّل یکی از پنج سوره‌ای است که در [[آغاز بعثت]] و در اولین سال [[نزول قرآن]]، بر [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نازل شده است. با این [[حال]]، آیه ۲۰ این سوره از نظر اسلوب و طول آیه با [[آیات]] دیگر این سوره قابل مقایسه نیست، به طوری که این آیه به [[تنهایی]] یک سوم حجم سوره مزمّل را به خود اختصاص داده است و برخلاف سایر آیات، فاصله هم در آن رعایت نشده است. همچنین از نظر محتوایی گفته‌اند که در این آیه از [[زکات]] [[واجب]] و [[قتال]] در [[راه خدا]] [[سخن]] رفته است که مربوط به دوره بعد از [[هجرت]] است<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، محمد حسین طباطبائی، قم، مؤسسة النشر الاسلامي التابعة لجماعة المدرسین، بی‌تا، ج ۲۰، ص۷۴.</ref>.		'''[[آیه]] ۲۰ [[سوره]] مزمّل:'''مطابق [[روایات]] ترتیب نزول، [[سوره]] مزمّل یکی از پنج سوره‌ای است که در آغاز بعثت و در اولین سال [[نزول قرآن]]، بر [[پیامبر اکرم]]{{صل}} نازل شده است. با این [[حال]]، آیه ۲۰ این سوره از نظر اسلوب و طول آیه با [[آیات]] دیگر این سوره قابل مقایسه نیست، به طوری که این آیه به [[تنهایی]] یک سوم حجم سوره مزمّل را به خود اختصاص داده است و برخلاف سایر آیات، فاصله هم در آن رعایت نشده است. همچنین از نظر محتوایی گفته‌اند که در این آیه از [[زکات]] [[واجب]] و [[قتال]] در [[راه خدا]] [[سخن]] رفته است که مربوط به دوره بعد از [[هجرت]] است<ref>المیزان فی تفسیر القرآن، محمد حسین طباطبائی، قم، مؤسسة النشر الاسلامي التابعة لجماعة المدرسین، بی‌تا، ج ۲۰، ص۷۴.</ref>.

	اما عده‌ای بر یک‌پارچه بودن این سوره تأکید کرده‌اند و همه آیات آن را مکی می‌دانند، این گروه معتقدند که منظور از زکات در این سوره، [[زکات]] واجب با حدود معین نیست، بلکه مراد از آن مطلق [[صدقه]] است و جمله {{متن قرآن\|وَآخَرُونَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏}}<ref> و گروهی دیگر در راه خداوند جنگ می‌کنند؛ سوره مزمل، آیه۲۰.</ref> مربوط به [[جهاد]] در [[آینده]] است و آیه دلالت صریحی بر فعلیت آن در [[زمان]] [[نزول]] ندارد<ref>التمهید فی علوم القرآن، محمد هادی معرفت، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۶ ﻫ. چاپ سوم، ج ۱، ص۱۸۹ ـ ۱۹۰.</ref>		اما عده‌ای بر یک‌پارچه بودن این سوره تأکید کرده‌اند و همه آیات آن را مکی می‌دانند، این گروه معتقدند که منظور از زکات در این سوره، [[زکات]] واجب با حدود معین نیست، بلکه مراد از آن مطلق [[صدقه]] است و جمله {{متن قرآن\|وَآخَرُونَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏}}<ref> و گروهی دیگر در راه خداوند جنگ می‌کنند؛ سوره مزمل، آیه۲۰.</ref> مربوط به [[جهاد]] در [[آینده]] است و آیه دلالت صریحی بر فعلیت آن در [[زمان]] [[نزول]] ندارد<ref>التمهید فی علوم القرآن، محمد هادی معرفت، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، ۱۴۱۶ ﻫ. چاپ سوم، ج ۱، ص۱۸۹ ـ ۱۹۰.</ref>

Bahmani: /* بررسی و نقد برخی از شبهات مطرح‌شده پیرامون تعارض آیات مکی و مدنی */

2024-03-06T09:41:32Z

بررسی و نقد برخی از شبهات مطرح‌شده پیرامون تعارض آیات مکی و مدنی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۱
خط ۱۴۶:		خط ۱۴۶:
	# [[مؤمنان]] که در [[حال]] شکل‌دهی [[جامعه مدنی]] بودند و از [[وحی الهی]] [[انتظار]] می‌رفت که بیانگر [[قوانین]] و [[مقررات]] لازم برای تأسیس و تداوم [[حیات]] چنین [[اجتماعی]] باشد<ref>ر.ک: علوم قرآن، رجبعلی مظلومی، ج ۱ ص۱۹۰ ـ ۱۸۸.</ref>.<ref>[[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۱۲۱.</ref>		# [[مؤمنان]] که در [[حال]] شکل‌دهی [[جامعه مدنی]] بودند و از [[وحی الهی]] [[انتظار]] می‌رفت که بیانگر [[قوانین]] و [[مقررات]] لازم برای تأسیس و تداوم [[حیات]] چنین [[اجتماعی]] باشد<ref>ر.ک: علوم قرآن، رجبعلی مظلومی، ج ۱ ص۱۹۰ ـ ۱۸۸.</ref>.<ref>[[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۱۲۱.</ref>

	== بررسی و نقد برخی از [[شبهات]] مطرح‌شده پیرامون [[تعارض~~]] [[~~آیات مکی و مدنی]] ==		== بررسی و نقد برخی از [[شبهات]] مطرح‌شده پیرامون تعارض آیات مکی و مدنی ==
	عده‌ای از [[خاورشناسان]] گفته‌اند که در متن [[قرآن]] دو شیوه [[متعارض~~]] [[~~مشاهده]] می‌شود که هیچ‌گونه ارتباطی با هم ندارد. آنها این امر را بیانگر آن دانسته‌اند که قرآن صرفاً کتابی بشری است و پدیدآورنده آن، به [[طور]] کامل، تحت تأثیر محیط و جامعه‌ای بوده که در آن [[زندگی]] می‌کرده است. آنها در تبیین ادعای خود به بیان چند نکته به شرح زیر پرداخته‌اند:		عده‌ای از [[خاورشناسان]] گفته‌اند که در متن [[قرآن]] دو شیوه متعارض مشاهده می‌شود که هیچ‌گونه ارتباطی با هم ندارد. آنها این امر را بیانگر آن دانسته‌اند که قرآن صرفاً کتابی بشری است و پدیدآورنده آن، به طور کامل، تحت تأثیر محیط و جامعه‌ای بوده که در آن [[زندگی]] می‌کرده است. آنها در تبیین ادعای خود به بیان چند نکته به شرح زیر پرداخته‌اند:
	# ملاحظه می‌شود که در [[آیات]] و سور مکی قرآن، ویژگی‌های یک [[جامعه]] [[منحط]] از قبیل شدّت، [[خشونت]]، [[خشم]]، تندگویی و [[تهدید]] منعکس شده است و بر عکس، در بخش مدنیِ قرآن، نشانه‌های [[فرهنگ]] و [[روشنگری]] مشاهده می‌شود. آنها برای [[اثبات]] این ادعا به برخی از [[آیات مکی]] نظیر سوره‌های مسد، عصر و [[تکاثر]] تمسّک جسته‌اند<ref>ر.ک: مناهل العرفان، عبدالعظیم زرقانی، بیروت، دار الفكر، ۱۹۸۸ م، ج ۱، ص۲۰۸ ـ ۲۰۷.</ref>.		# ملاحظه می‌شود که در [[آیات]] و سور مکی قرآن، ویژگی‌های یک [[جامعه]] [[منحط]] از قبیل شدّت، [[خشونت]]، [[خشم]]، تندگویی و [[تهدید]] منعکس شده است و بر عکس، در بخش مدنیِ قرآن، نشانه‌های [[فرهنگ]] و [[روشنگری]] مشاهده می‌شود. آنها برای [[اثبات]] این ادعا به برخی از [[آیات مکی]] نظیر سوره‌های مسد، عصر و [[تکاثر]] تمسّک جسته‌اند<ref>ر.ک: مناهل العرفان، عبدالعظیم زرقانی، بیروت، دار الفكر، ۱۹۸۸ م، ج ۱، ص۲۰۸ ـ ۲۰۷.</ref>.
	# [[قرآن]] مکی با اثرپذیری از [[جامعه]] [[امّی]] و بی‌سوادِ [[مکه]] و سَبْْک [[کاهنان]] و [[منجمان]]، دارای نثری مسجّع و آیاتی کوتاه و فاصله‌دار است، اما [[آیات]] و سور قرآن [[مدنی]] طولانی است.		# [[قرآن]] مکی با اثرپذیری از [[جامعه]] [[امّی]] و بی‌سوادِ [[مکه]] و سَبْْک [[کاهنان]] و [[منجمان]]، دارای نثری مسجّع و آیاتی کوتاه و فاصله‌دار است، اما [[آیات]] و سور قرآن [[مدنی]] طولانی است.

Bahmani: /* تعارض در روایات مكی و مدنی */

2024-03-06T09:40:59Z

تعارض در روایات مكی و مدنی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۱۰
خط ۸۳:		خط ۸۳:
	# گسترش معیارهای قیاسی در ساماندهی به امر مکّی و مدنی<ref>[[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۱۱۱ - ۱۱۲.</ref>.		# گسترش معیارهای قیاسی در ساماندهی به امر مکّی و مدنی<ref>[[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۱۱۱ - ۱۱۲.</ref>.

	== [[تعارض]] در [[روایات]] مكی و مدنی ==		== تعارض در [[روایات]] مكی و مدنی ==
	یکی از [[مشکلات]] در باب تاریخ‌گذاری‌های [[قرآن]] چندگونگی و [[تعارض]] میان [[اخبار]] است. بیش‌تر [[پژوهشگران]] متقدم می‌کوشیدند تا از میان [[روایات متعارض]] در باره مکّی یا [[مدنی]] بودن سور، یک [[روایت]] را ترجیح دهند و زمانی که معیارهای ترجیح از جهت [[صحت سند]] و [[صداقت]] [[راوی]] مساوی و معادل می‌شد و امکان ترجیح وجود نداشت، سعی می‌کردند به یکی از دو طریق زیر مسئله را حل کنند: یا اینکه می‌گفتند این بخش از قرآن دو بار، یک بار در [[مکه]] و بار دیگر در [[مدینه]]، نازل شده است، یا اینکه [[نزول]] آن [[آیات]] را به مکه و [[تشریع حکم]] [[شرعی]] و [[فقهی]] آن را به مدینه نسبت می‌دادند<ref>نصر حامد ابوزید، معنای متن: پژوهشی در علوم قرآن، ترجمه: مرتضی کریمی‌نیا، تهران، طرح نو، ۱۳۸۰ش، ص۱۵۴.</ref> به عنوان مثال برخی از [[محققان]] در باره [[سوره حمد]] به تکرار نزول آن [[رأی]] داده‌اند،؛ چراکه از یک طرف [[پیامبر]]{{صل}} و [[مسلمانان]] در دوره مکّی [[نماز]] می‌خواندند که این مسئله دالّ بر مکی بودن این [[سوره]] است، و از طرف دیگر برخی معتقدند که مراد از {{متن قرآن\|الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ ‏}} در این سوره [[یهود]] و [[نصاری]] هستند و این امر بر مدنی بودن سوره دلالت می‌کند. علاوه بر این در [[روایات]] مربوط به [[ترتیب نزول]] [[سوره‌ها]] نیز سوره حمد گاهی جزء سوره‌های مکّی و گاهی جزء [[سوره‌های مدنی]] ذکر شده است. در باره [[آیه]] مربوط به [[وضو]] و تیمّم نیز گفته‌اند که اگر چه این آیه در مدینه نازل شده است، اما [[حکم]] آن قبلاً در مکه [[تشریع]] شده بود<ref>نصر حامد ابوزید، معنای متن: پژوهشی در علوم قرآن، ترجمه: مرتضی کریمی‌نیا، تهران، طرح نو، ۱۳۸۰ش، ص۱۶۸.</ref>.<ref>[[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۱۱۲.</ref>		یکی از [[مشکلات]] در باب تاریخ‌گذاری‌های [[قرآن]] چندگونگی و تعارض میان [[اخبار]] است. بیش‌تر پژوهشگران متقدم می‌کوشیدند تا از میان روایات متعارض در باره مکّی یا مدنی بودن سور، یک [[روایت]] را ترجیح دهند و زمانی که معیارهای ترجیح از جهت صحت سند و [[صداقت]] راوی مساوی و معادل می‌شد و امکان ترجیح وجود نداشت، سعی می‌کردند به یکی از دو طریق زیر مسئله را حل کنند: یا اینکه می‌گفتند این بخش از قرآن دو بار، یک بار در [[مکه]] و بار دیگر در [[مدینه]]، نازل شده است، یا اینکه [[نزول]] آن [[آیات]] را به مکه و [[تشریع حکم]] [[شرعی]] و [[فقهی]] آن را به مدینه نسبت می‌دادند<ref>نصر حامد ابوزید، معنای متن: پژوهشی در علوم قرآن، ترجمه: مرتضی کریمی‌نیا، تهران، طرح نو، ۱۳۸۰ش، ص۱۵۴.</ref> به عنوان مثال برخی از [[محققان]] در باره [[سوره حمد]] به تکرار نزول آن [[رأی]] داده‌اند،؛ چراکه از یک طرف [[پیامبر]]{{صل}} و [[مسلمانان]] در دوره مکّی [[نماز]] می‌خواندند که این مسئله دالّ بر مکی بودن این [[سوره]] است، و از طرف دیگر برخی معتقدند که مراد از {{متن قرآن\|الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ ‏}} در این سوره [[یهود]] و [[نصاری]] هستند و این امر بر مدنی بودن سوره دلالت می‌کند. علاوه بر این در [[روایات]] مربوط به [[ترتیب نزول]] [[سوره‌ها]] نیز سوره حمد گاهی جزء سوره‌های مکّی و گاهی جزء [[سوره‌های مدنی]] ذکر شده است. در باره [[آیه]] مربوط به [[وضو]] و تیمّم نیز گفته‌اند که اگر چه این آیه در مدینه نازل شده است، اما [[حکم]] آن قبلاً در مکه [[تشریع]] شده بود<ref>نصر حامد ابوزید، معنای متن: پژوهشی در علوم قرآن، ترجمه: مرتضی کریمی‌نیا، تهران، طرح نو، ۱۳۸۰ش، ص۱۶۸.</ref>.<ref>[[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|آشنایی با علوم قرآنی]]، ص۱۱۲.</ref>

	== معیارهای تشخیص مكی و مدنی ==		== معیارهای تشخیص مكی و مدنی ==

Bahmani در ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۴۰

2024-03-06T09:40:21Z

نمایش تغییرات

Hosein: جایگزینی متن - 'پرونده:13790.jpg' به 'پرونده:IM010488.jpg'

2022-10-16T17:32:28Z

جایگزینی متن - 'پرونده:13790.jpg' به 'پرونده:IM010488.jpg'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۰۲
خط ۱۵۱:		خط ۱۵۱:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:~~13790~~.jpg\|22px]] [[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|'''آشنایی با علوم قرآنی''']]		* [[پرونده:IM010488.jpg\|22px]] [[محمد کاظم شاکر\|شاکر، محمد کاظم]]، [[آشنایی با علوم قرآنی (کتاب)\|'''آشنایی با علوم قرآنی''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T10:00:03Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-08-24T07:00:26Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

نمایش تغییرات