آیه اکمال دین - تاریخچهٔ نسخه‌ها

فرقانی در ‏۱۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۲۲

2025-11-18T05:22:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۲
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	}}		}}

	'''[[آیه اکمال ~~دین~~]]''' بخشی از [[آیه]] سوم [[سوره مائده]] است. این آیه یکی از [[دلایل]] [[شیعه]] برای [[اثبات امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} است. در این آیه از روزی [[سخن]] به میان آمده که چهار امر مهم در آن رخ داده است که عبارت‌اند از: [[مأیوس]] شدن [[کافران]]، کامل شدن [[دین]]، تکمیل [[نعمت الهی]] و پذیرش [[دین اسلام]] به عنوان آیین نهایی [[انسان‌ها]]. [[شیعیان]] بر اساس [[احادیث]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} معتقدند، با اعلام [[جانشینی امیرالمؤمنین]]{{ع}} برای [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در این [[روز]]، این امور محقق گردید.		'''[[آیه اکمال]]'''، {{متن قرآن\|حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«مردار و خون و گوشت خوک و آنچه جز به نام خداوند ذبح شده باشد و مرده با خفگی و مرده با ضربه و مرده با افتادن از بلندی و مرده از شاخ زدن حیوان دیگر و آنچه درندگان نیم‌خور کرده باشند- جز آن را که (تا زنده است) ذبح کرده‌اید- و آنچه بر روی سنگ‌های مقدّس (برای بت‌ها) قربانی شود و آنچه با تیرهای بخت‌آزمایی قسمت کنید (خوردن گوشت همه اینها) بر شما حرام و آنها (همه) گناه است؛ امروز کافران از دین شما نومید شدند پس، از ایشان مهراسید و از من بهراسید! امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و اسلام را (به عنوان) آیین شما پسندیدم پس، هر که در قحطی و گرسنگی ناگزیر (از خوردن گوشت حرام) شود بی‌آنکه گراینده به گناه باشد بی‌گمان خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره مائده، آیه ۳.</ref> بخشی از [[آیه]] سوم [[سوره مائده]] است. این آیه یکی از [[دلایل]] [[شیعه]] برای [[اثبات امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} است. در این آیه از روزی [[سخن]] به میان آمده که چهار امر مهم در آن رخ داده است که عبارت‌اند از: [[مأیوس]] شدن [[کافران]]، کامل شدن [[دین]]، تکمیل [[نعمت الهی]] و پذیرش [[دین اسلام]] به عنوان آیین نهایی [[انسان‌ها]]. [[شیعیان]] بر اساس [[احادیث]] [[اهل‌بیت]]{{عم}} معتقدند، با اعلام [[جانشینی امیرالمؤمنین]]{{ع}} برای [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در این [[روز]]، این امور محقق گردید.

	== شأن نزول آیه ==		== شأن نزول آیه ==

Bahmani: /* دلالت بر اصل بودن امامت در نظام اعتقادی */

2025-09-30T06:50:33Z

دلالت بر اصل بودن امامت در نظام اعتقادی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۰
خط ۷۶:		خط ۷۶:

	=== دلالت بر اصل بودن امامت در نظام اعتقادی ===		=== دلالت بر اصل بودن امامت در نظام اعتقادی ===
	بر اساس این [[آیه]] [[خدای متعال]] می‌فرماید: امروز]به واسطه [[ولایت]] و [[امامت]][[[دین]] شما را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و [[راضی]] شدم که [[اسلام]][[ دین]] شما باشد. روشن است که تا قبل از [[نزول آیه]] مذکور، خدای متعال هنوز دین خود را که به واسطه انبیای قبل به تدریج بر [[مردم]] نازل کرده بود، کامل نکرده و [[نعمت]] را نیز بر ایشان تمام ننموده بود و اگر چه [[دین اسلام]] نسخه کامل شده [[ادیان]] قبل و به عنوان [[ناسخ]] آنها به شمار می‌رفت اما هنوز هم دین مورد [[رضایت خدای متعال]] نبود تا اینکه به [[دستور الهی]] در [[روز غدیر]] [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} به عنوان [[خلیفه]] و [[جانشین پیامبر]] اسلام{{صل}} معرفی شده و بر ولایت و امامت آن حضرت [[بیعت]] گرفته شد. این در حالی است که بسیاری از [[احکام الهی]] تا [[زمان]] نزول آیه که آخرین سال [[حیات]] [[زندگی]] [[رسول خدا]]{{صل}} بود، بر مردم بیان شده بود.		بر اساس این [[آیه]] [[خدای متعال]] می‌فرماید: امروز به واسطه [[ولایت]] و [[امامت]] [[دین]] شما را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و [[راضی]] شدم که [[اسلام]] [[ دین]] شما باشد. روشن است که تا قبل از نزول آیه مذکور، خدای متعال هنوز دین خود را که به واسطه انبیای قبل به تدریج بر [[مردم]] نازل کرده بود، کامل نکرده و [[نعمت]] را نیز بر ایشان تمام ننموده بود و اگر چه [[دین اسلام]] نسخه کامل شده [[ادیان]] قبل و به عنوان [[ناسخ]] آنها به شمار می‌رفت اما هنوز هم دین مورد [[رضایت خدای متعال]] نبود تا اینکه به [[دستور الهی]] در [[روز غدیر]] [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} به عنوان [[خلیفه]] و [[جانشین پیامبر]] اسلام{{صل}} معرفی شده و بر ولایت و امامت آن حضرت [[بیعت]] گرفته شد. این در حالی است که بسیاری از [[احکام الهی]] تا [[زمان]] نزول آیه که آخرین سال [[حیات]] [[زندگی]] [[رسول خدا]]{{صل}} بود، بر مردم بیان شده بود.

	حال اگر اکمال دین اسلام با آن هم [[جامعیت]] در [[احکام]]،[[ اخلاق]] و [[عقائد]]، تنها به واسطه مسأله امامت و ولایت است و بدون آن خدای متعال از آن دین [[رضایت]] ندارد، می‌توان به این نتیجه دست یافت که [[امامت اصلی]] از اصول آن دین است و مسأله‌ای در این درجه از اهمیت نمی‌تواند از جمله [[فروع دین]] باش.<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه مجازی امامت و ولایت با محمد هادی فرقانی.</ref>.		حال اگر اکمال دین اسلام با آن هم [[جامعیت]] در [[احکام]]،[[ اخلاق]] و [[عقائد]]، تنها به واسطه مسأله امامت و ولایت است و بدون آن خدای متعال از آن دین [[رضایت]] ندارد، می‌توان به این نتیجه دست یافت که [[امامت اصلی]] از اصول آن دین است و مسأله‌ای در این درجه از اهمیت نمی‌تواند از جمله [[فروع دین]] باش<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه مجازی امامت و ولایت با [[محمد هادی فرقانی]].</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* دلالت بر کامل شدن دین به واسطه ولایت */

2025-09-30T06:50:08Z

دلالت بر کامل شدن دین به واسطه ولایت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۰
خط ۶۷:		خط ۶۷:

	=== دلالت بر کامل شدن [[دین]] به واسطه [[ولایت]] ===		=== دلالت بر کامل شدن [[دین]] به واسطه [[ولایت]] ===
	بر اساس [[نص]] [[آیه]] مذکور در شریفه {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}، و با [[عنایت]] به اینکه این آیه بنا به [[روایات صحیحه]] فراوان از [[شیعه]] و [[سنی]]، در [[روز غدیر]] یعنی [[روز]] معرفی [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} توسط [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[خلافت]]، ولایت و [[جانشینی]] آن حضرت نازل شده و با توجه به شواهد فراوان مبنی بر اینکه [[پیامبراکرم]]{{صل}} تا آن روز همه [[احکام اسلام]] را بیان نکرده و برخی [[احکام]] پس از آن روز نازل شدند <ref>ن.ک: طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۸ق، ج۵، ص۱۷۴</ref> می‌توان به طور قطع دریافت که [[دین مبین اسلام]] به واسطه ولایت و [[امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} کامل شد و به تعبیر دیگر ولایت به منزله اکمال [[دینی]] است که [[خدای متعال]] از ابتدای [[خلقت]] آن را به تدریج و با [[برانگیختن]] انبیای خود بر [[مردم]] نازل نمود.		بر اساس [[نص]] [[آیه]] مذکور در شریفه {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}، و با عنایت به اینکه این آیه بنا به روایات صحیحه فراوان از [[شیعه]] و [[سنی]]، در [[روز غدیر]] یعنی [[روز]] معرفی [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} توسط [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[خلافت]]، ولایت و [[جانشینی]] آن حضرت نازل شده و با توجه به شواهد فراوان مبنی بر اینکه [[پیامبراکرم]]{{صل}} تا آن روز همه [[احکام اسلام]] را بیان نکرده و برخی [[احکام]] پس از آن روز نازل شدند <ref>ن.ک: طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۸ق، ج۵، ص۱۷۴</ref> می‌توان به طور قطع دریافت که [[دین مبین اسلام]] به واسطه ولایت و [[امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} کامل شد و به تعبیر دیگر ولایت به منزله اکمال [[دینی]] است که [[خدای متعال]] از ابتدای [[خلقت]] آن را به تدریج و با برانگیختن انبیای خود بر [[مردم]] نازل نمود.

	=== دلالت بر الهی بودن نصب امام و حضور دائمی امام در جامعه ===		=== دلالت بر الهی بودن نصب امام و حضور دائمی امام در جامعه ===

Bahmani: /* شأن نزول آیه */

2025-09-30T06:49:34Z

شأن نزول آیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۹
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	== شأن نزول آیه ==		== شأن نزول آیه ==
	{{اصلی\|شأن نزول آیه اکمال}}		{{اصلی\|شأن نزول آیه اکمال}}
	از منظر شیعه این [[آیه]] بعد از اعلام [[ولایت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} در غدیر‌خم، نازل شده است. چنانچه [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} در روایتی فرموده‌اند: برای پیامبر{{صل}} شبه منبری درست کردند و ایشان بالای آن قرار گرفت و من را خواند و بازویم را گرفت و بلند کرد و فرمود: هر کس که من مولای او هستم علی نیز مولای اوست.... خداوند نیز آیه {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}} را نازل نمود. پس ولایت من نهایت دین و [[رضایت پروردگار]] است. <ref>کلینی، کافی، ج۸، ص۲۷.</ref>.<ref>صدوق، محمد بن علی، الامالی، ص۳۵۶، انتشارات کتابخانه اسلامیه، ۱۳۶۲ش.</ref>		از منظر شیعه این [[آیه]] بعد از اعلام [[ولایت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} در غدیر‌خم، نازل شده است. چنانچه [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} در روایتی فرموده‌اند: برای پیامبر{{صل}} شبه منبری درست کردند و ایشان بالای آن قرار گرفت و من را خواند و بازویم را گرفت و بلند کرد و فرمود: هر کس که من مولای او هستم علی نیز مولای اوست.... خداوند نیز آیه {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}} را نازل نمود. پس ولایت من نهایت دین و [[رضایت پروردگار]] است<ref>کلینی، کافی، ج۸، ص۲۷.</ref>.<ref>صدوق، محمد بن علی، الامالی، ص۳۵۶، انتشارات کتابخانه اسلامیه، ۱۳۶۲ش.</ref>

	با این حال [[اهل سنت]] در مورد [[شان نزول]] این [[آیه]] [[اختلاف]] دارند، برخی گفته‌اند: این آیه [[روز جمعه]]، بعد از ظهر [[روز عرفه]] در [[حجة الوداع]] [[سال دهم هجرت]] نازل شد و [[پیغمبر]]{{صل}} سوار بر ناقه عضباء (گوش شکافته) بود<ref>ر.ک: میلانی، سید علی، شرح منهاج الکرامة فی معرفة الامامة، ج۳، ص۳۵۷-۳۵۶.</ref>. در مقابل، جمع زیادی از علمای [[اهل سنت]] این [[آیه]] را در رابطه با اعلام [[ولایت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} ذکر کرده‌اند که برخی از ایشان از قرن چهارم تا قرن دهم عبارت‌اند از: ابوجعفر محمد بن جریر الطبری، ابوالحسن علی بن عمر الدارقطنی، [[ابوحفص]] [[ابن شاهین]]، [[ابوعبدالله]] الحاکم النیسابوری، [[ابوبکر]] [[ابن مردویه]] الاصفهانی و ...<ref>میلانی، سید علی، شرح منهاج الکرامة فی معرفة الامامة، ج۳، ص۳۵۸.</ref>.		با این حال [[اهل سنت]] در مورد [[شان نزول]] این [[آیه]] [[اختلاف]] دارند، برخی گفته‌اند: این آیه [[روز جمعه]]، بعد از ظهر [[روز عرفه]] در [[حجة الوداع]] [[سال دهم هجرت]] نازل شد و [[پیغمبر]]{{صل}} سوار بر ناقه عضباء (گوش شکافته) بود<ref>ر.ک: میلانی، سید علی، شرح منهاج الکرامة فی معرفة الامامة، ج۳، ص۳۵۷-۳۵۶.</ref>. در مقابل، جمع زیادی از علمای [[اهل سنت]] این [[آیه]] را در رابطه با اعلام [[ولایت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} ذکر کرده‌اند که برخی از ایشان از قرن چهارم تا قرن دهم عبارت‌اند از: ابوجعفر محمد بن جریر الطبری، ابوالحسن علی بن عمر الدارقطنی، [[ابوحفص]] [[ابن شاهین]]، [[ابوعبدالله]] الحاکم النیسابوری، [[ابوبکر]] [[ابن مردویه]] الاصفهانی و ...<ref>میلانی، سید علی، شرح منهاج الکرامة فی معرفة الامامة، ج۳، ص۳۵۸.</ref>.

Bahmani: /* شأن نزول آیه */

2025-09-30T06:49:22Z

شأن نزول آیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۹
خط ۲۷:		خط ۲۷:
	از منظر شیعه این [[آیه]] بعد از اعلام [[ولایت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} در غدیر‌خم، نازل شده است. چنانچه [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} در روایتی فرموده‌اند: برای پیامبر{{صل}} شبه منبری درست کردند و ایشان بالای آن قرار گرفت و من را خواند و بازویم را گرفت و بلند کرد و فرمود: هر کس که من مولای او هستم علی نیز مولای اوست.... خداوند نیز آیه {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}} را نازل نمود. پس ولایت من نهایت دین و [[رضایت پروردگار]] است. <ref>کلینی، کافی، ج۸، ص۲۷.</ref>.<ref>صدوق، محمد بن علی، الامالی، ص۳۵۶، انتشارات کتابخانه اسلامیه، ۱۳۶۲ش.</ref>		از منظر شیعه این [[آیه]] بعد از اعلام [[ولایت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} در غدیر‌خم، نازل شده است. چنانچه [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} در روایتی فرموده‌اند: برای پیامبر{{صل}} شبه منبری درست کردند و ایشان بالای آن قرار گرفت و من را خواند و بازویم را گرفت و بلند کرد و فرمود: هر کس که من مولای او هستم علی نیز مولای اوست.... خداوند نیز آیه {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}} را نازل نمود. پس ولایت من نهایت دین و [[رضایت پروردگار]] است. <ref>کلینی، کافی، ج۸، ص۲۷.</ref>.<ref>صدوق، محمد بن علی، الامالی، ص۳۵۶، انتشارات کتابخانه اسلامیه، ۱۳۶۲ش.</ref>

	با این حال [[اهل سنت]] در مورد [[شان نزول]] این [[آیه]] [[اختلاف]] دارند، برخی گفته‌اند: این آیه [[روز جمعه]]، بعد از ظهر [[روز عرفه]] در [[حجة الوداع]] [[سال دهم هجرت]] نازل شد و [[پیغمبر]]{{صل}} سوار بر ناقه عضباء (گوش شکافته) بود<ref>ر.ک: میلانی، سید علی، شرح منهاج الکرامة فی معرفة الامامة، ج۳، ص۳۵۷-۳۵۶.</ref>. در مقابل، جمع زیادی از [[~~علمای~~ اهل سنت]] این [[آیه]] را در رابطه با اعلام [[ولایت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} ذکر کرده‌اند که برخی از ایشان از قرن چهارم تا قرن دهم عبارت‌اند از: ابوجعفر محمد بن جریر الطبری، ابوالحسن علی بن عمر الدارقطنی، [[ابوحفص]] [[ابن شاهین]]، [[ابوعبدالله]] الحاکم النیسابوری، [[ابوبکر]] [[ابن مردویه]] الاصفهانی و ...<ref>میلانی، سید علی، شرح منهاج الکرامة فی معرفة الامامة، ج۳، ص۳۵۸.</ref>.		با این حال [[اهل سنت]] در مورد [[شان نزول]] این [[آیه]] [[اختلاف]] دارند، برخی گفته‌اند: این آیه [[روز جمعه]]، بعد از ظهر [[روز عرفه]] در [[حجة الوداع]] [[سال دهم هجرت]] نازل شد و [[پیغمبر]]{{صل}} سوار بر ناقه عضباء (گوش شکافته) بود<ref>ر.ک: میلانی، سید علی، شرح منهاج الکرامة فی معرفة الامامة، ج۳، ص۳۵۷-۳۵۶.</ref>. در مقابل، جمع زیادی از علمای [[اهل سنت]] این [[آیه]] را در رابطه با اعلام [[ولایت امیرالمؤمنین]] علی{{ع}} ذکر کرده‌اند که برخی از ایشان از قرن چهارم تا قرن دهم عبارت‌اند از: ابوجعفر محمد بن جریر الطبری، ابوالحسن علی بن عمر الدارقطنی، [[ابوحفص]] [[ابن شاهین]]، [[ابوعبدالله]] الحاکم النیسابوری، [[ابوبکر]] [[ابن مردویه]] الاصفهانی و ...<ref>میلانی، سید علی، شرح منهاج الکرامة فی معرفة الامامة، ج۳، ص۳۵۸.</ref>.

	== زمان و مکان نزول [[آیه]] ==		== زمان و مکان نزول [[آیه]] ==

فرقانی: /* دلالت آیه */

2025-09-30T06:00:54Z

دلالت آیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۰
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	بر اساس [[نص]] [[آیه]] مذکور در شریفه {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}، و با [[عنایت]] به اینکه این آیه بنا به [[روایات صحیحه]] فراوان از [[شیعه]] و [[سنی]]، در [[روز غدیر]] یعنی [[روز]] معرفی [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} توسط [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[خلافت]]، ولایت و [[جانشینی]] آن حضرت نازل شده و با توجه به شواهد فراوان مبنی بر اینکه [[پیامبراکرم]]{{صل}} تا آن روز همه [[احکام اسلام]] را بیان نکرده و برخی [[احکام]] پس از آن روز نازل شدند <ref>ن.ک: طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۸ق، ج۵، ص۱۷۴</ref> می‌توان به طور قطع دریافت که [[دین مبین اسلام]] به واسطه ولایت و [[امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} کامل شد و به تعبیر دیگر ولایت به منزله اکمال [[دینی]] است که [[خدای متعال]] از ابتدای [[خلقت]] آن را به تدریج و با [[برانگیختن]] انبیای خود بر [[مردم]] نازل نمود.		بر اساس [[نص]] [[آیه]] مذکور در شریفه {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}، و با [[عنایت]] به اینکه این آیه بنا به [[روایات صحیحه]] فراوان از [[شیعه]] و [[سنی]]، در [[روز غدیر]] یعنی [[روز]] معرفی [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} توسط [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[خلافت]]، ولایت و [[جانشینی]] آن حضرت نازل شده و با توجه به شواهد فراوان مبنی بر اینکه [[پیامبراکرم]]{{صل}} تا آن روز همه [[احکام اسلام]] را بیان نکرده و برخی [[احکام]] پس از آن روز نازل شدند <ref>ن.ک: طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۸ق، ج۵، ص۱۷۴</ref> می‌توان به طور قطع دریافت که [[دین مبین اسلام]] به واسطه ولایت و [[امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} کامل شد و به تعبیر دیگر ولایت به منزله اکمال [[دینی]] است که [[خدای متعال]] از ابتدای [[خلقت]] آن را به تدریج و با [[برانگیختن]] انبیای خود بر [[مردم]] نازل نمود.

	=== الهی بودن نصب امام و حضور دائمی امام در جامعه ===		=== دلالت بر الهی بودن نصب امام و حضور دائمی امام در جامعه ===
	{{اصلی\|نصب الهی امام}}		{{اصلی\|نصب الهی امام}}
	با عنایت به نزول آیه اکمال در روز غدیر می‌گوییم: نصب مقام امامت (در روز غدیر) موجب اکمال و اتمام دین است و اکمال و اتمام دین نیز منحصراً از طریق [[خداوند]] ممکن است؛ در نتیجه: نصب مقام امامت منحصرا از جانب خداوند است.		با عنایت به نزول آیه اکمال در روز غدیر می‌گوییم: نصب مقام امامت (در روز غدیر) موجب اکمال و اتمام دین است و اکمال و اتمام دین نیز منحصراً از طریق [[خداوند]] ممکن است؛ در نتیجه: نصب مقام امامت منحصرا از جانب خداوند است.

	به تعبیر دیگر می‌توان با استفاده از نتیجه حاصل از قیاس فوق و نیز ذیل [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}} با قیاس دیگری گفت: اگر [[دین]] مرضی [[الهی]] با [[تولی]] به ولایت امام حاضر تحصیل می‌گردد، بنابراین همیشه باید مقام امامت در [[جامعه]] حضور داشته باشد. حال با توجه به ذیل آیه اکمال، مقدمل قضیه ذکر شده ثابت می‌گردد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که همیشه باید [[امام]] [[منصوب]] خداوند در جامعه حضور داشته باشد<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)\| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]]، ص ۳۴۴.</ref>.		به تعبیر دیگر می‌توان با استفاده از نتیجه حاصل از قیاس فوق و نیز ذیل [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}} با قیاس دیگری گفت: اگر [[دین]] مرضی [[الهی]] با [[تولی]] به ولایت امام حاضر تحصیل می‌گردد، بنابراین همیشه باید مقام امامت در [[جامعه]] حضور داشته باشد. حال با توجه به ذیل آیه اکمال، مقدمل قضیه ذکر شده ثابت می‌گردد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که همیشه باید [[امام]] [[منصوب]] خداوند در جامعه حضور داشته باشد<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)\| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]]، ص ۳۴۴.</ref>.

			=== دلالت بر اصل بودن امامت در نظام اعتقادی ===
			بر اساس این [[آیه]] [[خدای متعال]] می‌فرماید: امروز]به واسطه [[ولایت]] و [[امامت]][[[دین]] شما را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم و [[راضی]] شدم که [[اسلام]][[ دین]] شما باشد. روشن است که تا قبل از [[نزول آیه]] مذکور، خدای متعال هنوز دین خود را که به واسطه انبیای قبل به تدریج بر [[مردم]] نازل کرده بود، کامل نکرده و [[نعمت]] را نیز بر ایشان تمام ننموده بود و اگر چه [[دین اسلام]] نسخه کامل شده [[ادیان]] قبل و به عنوان [[ناسخ]] آنها به شمار می‌رفت اما هنوز هم دین مورد [[رضایت خدای متعال]] نبود تا اینکه به [[دستور الهی]] در [[روز غدیر]] [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} به عنوان [[خلیفه]] و [[جانشین پیامبر]] اسلام{{صل}} معرفی شده و بر ولایت و امامت آن حضرت [[بیعت]] گرفته شد. این در حالی است که بسیاری از [[احکام الهی]] تا [[زمان]] نزول آیه که آخرین سال [[حیات]] [[زندگی]] [[رسول خدا]]{{صل}} بود، بر مردم بیان شده بود.

			حال اگر اکمال دین اسلام با آن هم [[جامعیت]] در [[احکام]]،[[ اخلاق]] و [[عقائد]]، تنها به واسطه مسأله امامت و ولایت است و بدون آن خدای متعال از آن دین [[رضایت]] ندارد، می‌توان به این نتیجه دست یافت که [[امامت اصلی]] از اصول آن دین است و مسأله‌ای در این درجه از اهمیت نمی‌تواند از جمله [[فروع دین]] باش.<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه مجازی امامت و ولایت با محمد هادی فرقانی.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

فرقانی در ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۸

2025-09-20T07:08:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۸
خط ۶۵:		خط ۶۵:

	این دلالت از نگاه [[روایات]] هم [[تأیید]] شده است چنانکه [[رسول خدا]] {{صل}} دربارۀ [[روز غدیر]] [[خم]] فرمود: «[[غدیر خم]] [[برترین]] عیدهای [[امّت]] من است، روزی است که [[خداوند]] به من [[فرمان]] داد برادرم [[علی بن ابی طالب]] را به عنوان [[علم]] و نشانه‌ای برای امّتم [[نصب]] کنم تا به وسیلۀ او پس از من [[هدایت]] شوند و این روزی است که [[خداوند]]، [[دین]] را در آن کامل ساخت و [[نعمت]] را بر امّتم به اتمام رسانید و [[اسلام]] را به عنوان [[دینی]] [[برتر]] برای آنان پسندید»<ref>{{متن حدیث\|یَوْمُ غَدِیرِ خُمٍّ أَفْضَلُ أَعْیَادِ أُمَّتِی وَ هُوَ الْیَوْمُ الَّذِی أَمَرَنِیَ اللَّهُ تَعَالَی ذِکْرُهُ فِیهِ بِنَصْبِ أَخِی عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَلَماً لِأُمَّتِی یَهْتَدُونَ بِهِ مِنْ بَعْدِی وَ هُوَ الْیَوْمُ الَّذِی أَکْمَلَ اللَّهُ فِیهِ الدِّینَ وَ أَتَمَّ عَلَی أُمَّتِی فِیهِ النِّعْمَةَ وَ رَضِیَ لَهُمُ الْإِسْلَامَ دِیناً}}؛ بحار الانوار، ج ۳۷ ص ۱۰۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[مهوش السادات علوی\|علوی، مهوش السادات]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص ۷۱ - ۷۲.</ref>		این دلالت از نگاه [[روایات]] هم [[تأیید]] شده است چنانکه [[رسول خدا]] {{صل}} دربارۀ [[روز غدیر]] [[خم]] فرمود: «[[غدیر خم]] [[برترین]] عیدهای [[امّت]] من است، روزی است که [[خداوند]] به من [[فرمان]] داد برادرم [[علی بن ابی طالب]] را به عنوان [[علم]] و نشانه‌ای برای امّتم [[نصب]] کنم تا به وسیلۀ او پس از من [[هدایت]] شوند و این روزی است که [[خداوند]]، [[دین]] را در آن کامل ساخت و [[نعمت]] را بر امّتم به اتمام رسانید و [[اسلام]] را به عنوان [[دینی]] [[برتر]] برای آنان پسندید»<ref>{{متن حدیث\|یَوْمُ غَدِیرِ خُمٍّ أَفْضَلُ أَعْیَادِ أُمَّتِی وَ هُوَ الْیَوْمُ الَّذِی أَمَرَنِیَ اللَّهُ تَعَالَی ذِکْرُهُ فِیهِ بِنَصْبِ أَخِی عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَلَماً لِأُمَّتِی یَهْتَدُونَ بِهِ مِنْ بَعْدِی وَ هُوَ الْیَوْمُ الَّذِی أَکْمَلَ اللَّهُ فِیهِ الدِّینَ وَ أَتَمَّ عَلَی أُمَّتِی فِیهِ النِّعْمَةَ وَ رَضِیَ لَهُمُ الْإِسْلَامَ دِیناً}}؛ بحار الانوار، ج ۳۷ ص ۱۰۹.</ref>.<ref>ر.ک: [[مهوش السادات علوی\|علوی، مهوش السادات]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص ۷۱ - ۷۲.</ref>

			=== دلالت بر کامل شدن [[دین]] به واسطه [[ولایت]] ===
			بر اساس [[نص]] [[آیه]] مذکور در شریفه {{متن قرآن\|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}، و با [[عنایت]] به اینکه این آیه بنا به [[روایات صحیحه]] فراوان از [[شیعه]] و [[سنی]]، در [[روز غدیر]] یعنی [[روز]] معرفی [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} توسط [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[خلافت]]، ولایت و [[جانشینی]] آن حضرت نازل شده و با توجه به شواهد فراوان مبنی بر اینکه [[پیامبراکرم]]{{صل}} تا آن روز همه [[احکام اسلام]] را بیان نکرده و برخی [[احکام]] پس از آن روز نازل شدند <ref>ن.ک: طباطبایی، المیزان، ۱۴۱۸ق، ج۵، ص۱۷۴</ref> می‌توان به طور قطع دریافت که [[دین مبین اسلام]] به واسطه ولایت و [[امامت امیرالمؤمنین]]{{ع}} کامل شد و به تعبیر دیگر ولایت به منزله اکمال [[دینی]] است که [[خدای متعال]] از ابتدای [[خلقت]] آن را به تدریج و با [[برانگیختن]] انبیای خود بر [[مردم]] نازل نمود.

	=== الهی بودن نصب امام و حضور دائمی امام در جامعه ===		=== الهی بودن نصب امام و حضور دائمی امام در جامعه ===

فرقانی: /* شرح آیه */

2025-09-20T05:27:05Z

شرح آیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۷
خط ۳۶:		خط ۳۶:
	از طرفی مصداق الیوم در [[آیۀ اکمال]] هم به هیچ وجه نمی‌تواند روز [[عرفه]] باشد، چراکه این روز تناسب زیادی با [[اکمال دین]] ندارد، زیرا اگر منظور از [[اکمال دین]] در روز [[عرفه]] [[تعلیم]] [[مناسک]] [[حج]] و یا بیان تفصیل انواع [[محرمات]] گوشتی باشد، در بردارندۀ معنی [[اکمال دین]] نیست، چراکه کامل نمودن فرعی از [[فروع دین]] (مانند [[حج]] و بیان تفصیلی [[محرمات]]) نمی‌تواند به معنی [[اکمال دین]] باشد. همچنین با توجه به اینکه پس از نزول [[آیه]] هنوز پروندۀ [[تشریع]] باز بوده و [[احکام]] جدیدی از طرف [[پیامبر]] بیان می‌‌شد، [[اعتقاد]] به کامل شدن [[دین]] در روز [[عرفه]] منطقی نبوده است، چراکه پس از [[اکمال دین]]، بیان [[تشریع]] از طرف [[پیامبر اسلام]] معنایی ندارد<ref>ر.ک: [[مهدی مقامی\|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)\|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۱۴۶-۱۴۸. </ref>.		از طرفی مصداق الیوم در [[آیۀ اکمال]] هم به هیچ وجه نمی‌تواند روز [[عرفه]] باشد، چراکه این روز تناسب زیادی با [[اکمال دین]] ندارد، زیرا اگر منظور از [[اکمال دین]] در روز [[عرفه]] [[تعلیم]] [[مناسک]] [[حج]] و یا بیان تفصیل انواع [[محرمات]] گوشتی باشد، در بردارندۀ معنی [[اکمال دین]] نیست، چراکه کامل نمودن فرعی از [[فروع دین]] (مانند [[حج]] و بیان تفصیلی [[محرمات]]) نمی‌تواند به معنی [[اکمال دین]] باشد. همچنین با توجه به اینکه پس از نزول [[آیه]] هنوز پروندۀ [[تشریع]] باز بوده و [[احکام]] جدیدی از طرف [[پیامبر]] بیان می‌‌شد، [[اعتقاد]] به کامل شدن [[دین]] در روز [[عرفه]] منطقی نبوده است، چراکه پس از [[اکمال دین]]، بیان [[تشریع]] از طرف [[پیامبر اسلام]] معنایی ندارد<ref>ر.ک: [[مهدی مقامی\|مقامی، مهدی]]، [[ولایت و امامت در قرآن (کتاب)\|ولایت و امامت در قرآن]]، ص۱۴۶-۱۴۸. </ref>.

	== شرح آیه ==		== شرح مفردات آیه ==
	=== یاس کفار ===		=== یاس کفار ===
	طبق آیه همه [[امید]] [[کفار]] و [[منافقین]] به روزی بود که [[رهبری]] اسلام ـ یعنی شخص رسول اکرم {{صل}} ـ در میان نباشد تا بتوانند با به دست گرفتن زمام امور، بر موج اسلام‌خواهی توده تازه [[مسلمان]] و سطحی‌نگر سوار شوند و حرکت [[اسلامی]] را به سمتی که با منافع آنان سازگار است [[هدایت]] کنند.		طبق آیه همه [[امید]] [[کفار]] و [[منافقین]] به روزی بود که [[رهبری]] اسلام ـ یعنی شخص رسول اکرم {{صل}} ـ در میان نباشد تا بتوانند با به دست گرفتن زمام امور، بر موج اسلام‌خواهی توده تازه [[مسلمان]] و سطحی‌نگر سوار شوند و حرکت [[اسلامی]] را به سمتی که با منافع آنان سازگار است [[هدایت]] کنند.

فرقانی: /* الهی بودن نصب امام و حضور دائمی امام در جامعه */

2025-09-20T05:23:40Z

الهی بودن نصب امام و حضور دائمی امام در جامعه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۵۳
خط ۶۸:		خط ۶۸:
	=== الهی بودن نصب امام و حضور دائمی امام در جامعه ===		=== الهی بودن نصب امام و حضور دائمی امام در جامعه ===
	{{اصلی\|نصب الهی امام}}		{{اصلی\|نصب الهی امام}}
	با عنایت به نزول آیه اکمال در روز غدیر می‌گوییم: نصب مقام امامت (در روز غدیر) موجب اکمال و اتمام دین است و اکمال و اتمام دین نیز منحصراً از طریق [[خداوند]] ممکن است؛ در نتیجه: نصب مقام امامت ~~منحصراًاز~~ جانب خداوند است.		با عنایت به نزول آیه اکمال در روز غدیر می‌گوییم: نصب مقام امامت (در روز غدیر) موجب اکمال و اتمام دین است و اکمال و اتمام دین نیز منحصراً از طریق [[خداوند]] ممکن است؛ در نتیجه: نصب مقام امامت منحصرا از جانب خداوند است.

	به تعبیر دیگر می‌توان با استفاده از نتیجه حاصل از قیاس فوق و نیز ذیل [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}} با قیاس دیگری گفت: اگر [[دین]] مرضی [[الهی]] با [[تولی]] به ولایت امام حاضر تحصیل می‌گردد، بنابراین همیشه باید مقام امامت در [[جامعه]] حضور داشته باشد. حال با توجه به ذیل آیه اکمال، مقدمل قضیه ذکر شده ثابت می‌گردد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که همیشه باید [[امام]] [[منصوب]] خداوند در جامعه حضور داشته باشد<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)\| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]]، ص ۳۴۴.</ref>.		به تعبیر دیگر می‌توان با استفاده از نتیجه حاصل از قیاس فوق و نیز ذیل [[آیه شریفه]] {{متن قرآن\|وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا}} با قیاس دیگری گفت: اگر [[دین]] مرضی [[الهی]] با [[تولی]] به ولایت امام حاضر تحصیل می‌گردد، بنابراین همیشه باید مقام امامت در [[جامعه]] حضور داشته باشد. حال با توجه به ذیل آیه اکمال، مقدمل قضیه ذکر شده ثابت می‌گردد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که همیشه باید [[امام]] [[منصوب]] خداوند در جامعه حضور داشته باشد<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش\|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی\|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)\| ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴]]، ص ۳۴۴.</ref>.

Bahmani در ‏۸ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۰۱

2025-09-08T05:01:19Z

نمایش تغییرات