آیه وزارت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

فرقانی در ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۰۰

2026-04-20T07:00:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۰
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	\| نتایج آیه =		\| نتایج آیه =
	}}		}}
	'''[[آیه وزارت]]'''، از جمله [[آیات]] [[اثبات]] [[وزارت]] و [[خلافت امیرالمؤمنین]]{{ع}} بعد از [[رسول خدا]]{{صل}} است. بر اساس این [[آیه]] [[حضرت موسی]]{{ع}} از [[خدای تعالی]] [[مقامات]] و اموری را برای برادرش، [[هارون]] درخواست کرد که از جمله آنها [[مقام وزارت]] و شراکت در امر بود. آنگاه که فرمود: {{متن قرآن\| قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي... وَاجْعَلْ لِي وَزِيرًا مِنْ أَهْلِي * هَارُونَ أَخِي * اشْدُدْ بِهِ أَزْرِي * وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي}}<ref>«پروردگارا، به من شرح صدر بده... برای من وزیری از اهل بیتم قرار بده [یعنی] هارون برادرم را، پشت مرا به او محکم کن و او را در کار من شریک ساز» سوره طه، آیه ۲۵-۳۲.</ref>[[خداوند]] نیز در پاسخ [[پیامبر]] خود فرمود: {{متن قرآن\| قَالَ قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَا مُوسَى}}<ref>«فرمود: ای موسی! خواسته‌ات برآورده شد» سوره طه، آیه ۳۶.</ref>. در [[احادیث]] متعددی که در متون معتبر [[شیعه]] و ~~[[تسنن]]~~ آمده، تصریح شده است که رسول خدا{{صل}} با اشاره به درخواست حضرت موسی{{ع}}، همان اموری را که ایشان برای برادرش هارون خواسته بود، همه را از [[خداوند متعال]] برای برادرش [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} درخواست کرد و خداوند نیز دعای رسولش را [[اجابت]] و آنچه را درخواست کرده بود به امیرالمؤمنین عطا فرمود.		'''[[آیه وزارت]]'''، از جمله [[آیات]] [[اثبات]] [[وزارت]] و [[خلافت امیرالمؤمنین]]{{ع}} بعد از [[رسول خدا]]{{صل}} است. بر اساس این [[آیه]] [[حضرت موسی]]{{ع}} از [[خدای تعالی]] [[مقامات]] و اموری را برای برادرش، [[هارون]] درخواست کرد که از جمله آنها [[مقام وزارت]] و شراکت در امر بود. آنگاه که فرمود: {{متن قرآن\| قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي... وَاجْعَلْ لِي وَزِيرًا مِنْ أَهْلِي * هَارُونَ أَخِي * اشْدُدْ بِهِ أَزْرِي * وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي}}<ref>«پروردگارا، به من شرح صدر بده... برای من وزیری از اهل بیتم قرار بده [یعنی] هارون برادرم را، پشت مرا به او محکم کن و او را در کار من شریک ساز» سوره طه، آیه ۲۵-۳۲.</ref>[[خداوند]] نیز در پاسخ [[پیامبر]] خود فرمود: {{متن قرآن\| قَالَ قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَا مُوسَى}}<ref>«فرمود: ای موسی! خواسته‌ات برآورده شد» سوره طه، آیه ۳۶.</ref>. در [[احادیث]] متعددی که در متون معتبر [[شیعه]] و اهل سنت آمده، تصریح شده است که رسول خدا{{صل}} با اشاره به درخواست حضرت موسی{{ع}}، همان اموری را که ایشان برای برادرش هارون خواسته بود، همه را از [[خداوند متعال]] برای برادرش [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} درخواست کرد و خداوند نیز دعای رسولش را [[اجابت]] و آنچه را درخواست کرده بود به امیرالمؤمنین عطا فرمود. از جمله آن امور [[مقام وزارت]] و شراکت در امر [[رهبری]] [[امت]] یا همان [[خلافت]] و [[امامت]] بود. از این جهت این [[آیه]] با استناد به [[احادیث]] ذیل آن، بر [[وزارت]] و خلافت [[امیرالمومنین]]{{ع}} و انتصابی بودن مقام امامت دلالت دارد.

	~~هر چند~~ [[~~متکلمان~~]] و [[~~مفسران امامیه~~]] با استناد به ~~این آیه و احادیث وارد شده در~~ [[~~تفسیر~~]] آن، وزارت و خلافت ~~امیرالمؤمنین~~{{ع}} ~~بعد از رسول خدا{{صل}} را اثبات کرده‌اند با این حال برخی مخالفیان همچون [[ابن تیمیه]] مناقشاتی را در سند~~ و ~~محتوای احادیث مذکور مطرح ساخته‌اند تا بزعم خویش جلوی این~~ دلالت ~~را بگیرند~~.

	== [[شان نزول]] [[آیه]] ==		== [[شان نزول]] [[آیه]] ==

فرقانی: /* مناقشات عامه */

2026-04-20T06:58:52Z

مناقشات عامه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۸
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	=== دلالت بر [[انتصابی]] بودن [[مقام وزارت]] و [[امامت]] ===		=== دلالت بر [[انتصابی]] بودن [[مقام وزارت]] و [[امامت]] ===
	از تامل در [[نص]] [[آیه]] و [[روایات]] ذیل ان به روشنی می‌توان دریافت که [[حضرت موسی]]{{ع}} [[مقام وزارت]] و شراکت در امر [[رهبری]] [[امت]] برای [[هارون]] را از [[خدای متعال]] درخواست نمود.[[ شاهد]] بر این سخن، [[افعال]] [[امر]] "اِجعل" و "اَشرِکه" است که در این خصوص تصریح دارند. این نشان می‌دهد که این دو [[مقام]] همچون [[مقام نبوت]]، از [[اختیارات]] خاص خدای متعال بوده و حتی [[انتخاب]] [[وزیر]] یا [[خلیفه]] و [[امام]] به خود [[نبی]] نیز واگذار نشده است. از این رو باید گفت [[وزارت]] برای نبی و [[خلافت]] یا [[امامت]] پس از او امر [[انتصابی]] و به [[جعل الهی]] است. همینگونه است مسأله وزارت و [[خلافت امیرالمؤمنین]]{{ع}} نسبت به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} چنانچه از روایات آن قابل [[اثبات]] است.<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه امامت و ولایت با محمدهادی فرقانی.</ref>		از تامل در [[نص]] [[آیه]] و [[روایات]] ذیل ان به روشنی می‌توان دریافت که [[حضرت موسی]]{{ع}} [[مقام وزارت]] و شراکت در امر [[رهبری]] [[امت]] برای [[هارون]] را از [[خدای متعال]] درخواست نمود.[[ شاهد]] بر این سخن، [[افعال]] [[امر]] "اِجعل" و "اَشرِکه" است که در این خصوص تصریح دارند. این نشان می‌دهد که این دو [[مقام]] همچون [[مقام نبوت]]، از [[اختیارات]] خاص خدای متعال بوده و حتی [[انتخاب]] [[وزیر]] یا [[خلیفه]] و [[امام]] به خود [[نبی]] نیز واگذار نشده است. از این رو باید گفت [[وزارت]] برای نبی و [[خلافت]] یا [[امامت]] پس از او امر [[انتصابی]] و به [[جعل الهی]] است. همینگونه است مسأله وزارت و [[خلافت امیرالمؤمنین]]{{ع}} نسبت به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} چنانچه از روایات آن قابل [[اثبات]] است.<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه امامت و ولایت با محمدهادی فرقانی.</ref>

	~~== مناقشات [[عامه]] ==~~
	از جمله کسانی که به دلالت این [[آیه]] بر [[وزارت]] و [[خلافت امیرالمؤمنین]]{{ع}} اشکال گرفته و [[احادیث]] ناظر به آن را مردود دانسته، [[ابن تیمیه حرانی]] [[سلفی]] است. [[ابن تیمیه]] در مناقشه به این [[کلام]] و [[استدلال]] روشن علّامه حلی، وجوهی تراشیده که دو وجه نخست آن تردید در [[صحت سند]] و ادّعای ساختگی بودن آن است، و دو وجه دیگر نیز از [[نادانی]] یا تجاهل وی نشأت می‌گیرد و یک وجه نیز ایراد به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} است!

	== پانویس ==		== پانویس ==

فرقانی: /* احادیث مرتبط با آیه */

2026-04-20T06:58:29Z

احادیث مرتبط با آیه

نمایش تغییرات

فرقانی: /* مناقشات ابن تیمیه */

2026-04-20T06:36:00Z

مناقشات ابن تیمیه

@@ خط ۱۱۲: / خط ۱۱۲: @@
 == مناقشات [[عامه]] ==
 از جمله کسانی که به دلالت این [[آیه]] بر [[وزارت]] و [[خلافت امیرالمؤمنین]]{{ع}} اشکال گرفته و [[احادیث]] ناظر به آن را مردود دانسته، [[ابن تیمیه حرانی]] [[سلفی]] است. [[ابن تیمیه]] در مناقشه به این [[کلام]] و [[استدلال]] روشن علّامه حلی، وجوهی تراشیده که دو وجه نخست آن تردید در [[صحت سند]] و ادّعای ساختگی بودن آن است، و دو وجه دیگر نیز از [[نادانی]] یا تجاهل وی نشأت می‌گیرد و یک وجه نیز ایراد به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} است!
 == پانویس ==

فرقانی: /* معناشناسی مفردات */

2026-04-20T06:32:44Z

معناشناسی مفردات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۲
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	بر اساس [[احادیث صحیح]] و معتبر که توسط [[محدثان]]، [[مفسران]] و [[متکلمان]] [[فریقین]] نقل شده این آیه هنگامی نازل شد که عباس، [[عموی پیامبر]] و [[شیبه]] بر سر [[افضلیت]] و [[برتری]] خود بر دیگر [[صحابه رسول خدا]]{{صل}} به خاطر عهده دار بودن [[مقام]] [[سقایت]] یا آب دادن به [[حاجیان]] و [[ساخت و ساز]] [[خانه کعبه]] و... [[تفاخر]] می‌کردند که در آن میان [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} وارد شده و خود را به خاطر [[تقدم در اسلام]] و [[جهاد]] و [[ایمان به خدا]] [[افضل]] از آن دو و بلکه دیگر [[صحابه]] دانستند و [[خدای متعال]] نیز در [[تأیید]] آن حضرت این [[آیات]] را نازل فرمود.<ref>جهت مشاهده احادیث شان نزول به بخش احادیث مرتبط با آیه مراجعه فرمایید.</ref> .<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه امامت و ولایت با محمد هادی فرقانی.</ref>.		بر اساس [[احادیث صحیح]] و معتبر که توسط [[محدثان]]، [[مفسران]] و [[متکلمان]] [[فریقین]] نقل شده این آیه هنگامی نازل شد که عباس، [[عموی پیامبر]] و [[شیبه]] بر سر [[افضلیت]] و [[برتری]] خود بر دیگر [[صحابه رسول خدا]]{{صل}} به خاطر عهده دار بودن [[مقام]] [[سقایت]] یا آب دادن به [[حاجیان]] و [[ساخت و ساز]] [[خانه کعبه]] و... [[تفاخر]] می‌کردند که در آن میان [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} وارد شده و خود را به خاطر [[تقدم در اسلام]] و [[جهاد]] و [[ایمان به خدا]] [[افضل]] از آن دو و بلکه دیگر [[صحابه]] دانستند و [[خدای متعال]] نیز در [[تأیید]] آن حضرت این [[آیات]] را نازل فرمود.<ref>جهت مشاهده احادیث شان نزول به بخش احادیث مرتبط با آیه مراجعه فرمایید.</ref> .<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه امامت و ولایت با محمد هادی فرقانی.</ref>.

	~~== معناشناسی [[مفردات]] ==~~
	~~=== [[وزارت]] ===~~
	== [[احادیث]] مرتبط با آیه ==		== [[احادیث]] مرتبط با آیه ==
	=== [[احادیث شیعه]] ===		=== [[احادیث شیعه]] ===

فرقانی: /* شان نزول آیه */

2026-04-20T06:32:36Z

شان نزول آیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۲
خط ۲۶:		خط ۲۶:

	== [[شان نزول]] [[آیه]] ==		== [[شان نزول]] [[آیه]] ==
			بر اساس [[احادیث صحیح]] و معتبر که توسط [[محدثان]]، [[مفسران]] و [[متکلمان]] [[فریقین]] نقل شده این آیه هنگامی نازل شد که عباس، [[عموی پیامبر]] و [[شیبه]] بر سر [[افضلیت]] و [[برتری]] خود بر دیگر [[صحابه رسول خدا]]{{صل}} به خاطر عهده دار بودن [[مقام]] [[سقایت]] یا آب دادن به [[حاجیان]] و [[ساخت و ساز]] [[خانه کعبه]] و... [[تفاخر]] می‌کردند که در آن میان [[امام امیرالمؤمنین]]{{ع}} وارد شده و خود را به خاطر [[تقدم در اسلام]] و [[جهاد]] و [[ایمان به خدا]] [[افضل]] از آن دو و بلکه دیگر [[صحابه]] دانستند و [[خدای متعال]] نیز در [[تأیید]] آن حضرت این [[آیات]] را نازل فرمود.<ref>جهت مشاهده احادیث شان نزول به بخش احادیث مرتبط با آیه مراجعه فرمایید.</ref> .<ref>مکاتبه اختصاصی دانشنامه امامت و ولایت با محمد هادی فرقانی.</ref>.

	== معناشناسی [[مفردات]] ==		== معناشناسی [[مفردات]] ==
	=== [[وزارت]] ===		=== [[وزارت]] ===

فرقانی در ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۰۳

2026-04-20T06:03:53Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۳:		خط ۳:
	\| موضوع مرتبط = آیات امامت امام علی		\| موضوع مرتبط = آیات امامت امام علی
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = {{[آیه وزارت در حدیث] - [[آیه وزارت از دیدگاه اهل سنت]]}}		\| مداخل مرتبط = [[آیه وزارت در حدیث]] - [[آیه وزارت از دیدگاه اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

فرقانی در ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۰۳

2026-04-20T06:03:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۳
خط ۳:		خط ۳:
	\| موضوع مرتبط = آیات امامت امام علی		\| موضوع مرتبط = آیات امامت امام علی
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [آیه وزارت در حدیث] - [[آیه وزارت از دیدگاه اهل سنت]]		\| مداخل مرتبط = {{[آیه وزارت در حدیث] - [[آیه وزارت از دیدگاه اهل سنت]]}}
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

فرقانی در ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۶:۰۲

2026-04-20T06:02:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۲
خط ۳:		خط ۳:
	\| موضوع مرتبط = آیات امامت امام علی		\| موضوع مرتبط = آیات امامت امام علی
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[آیه وزارت از دیدگاه اهل سنت]]		\| مداخل مرتبط = [آیه وزارت در حدیث] - [[آیه وزارت از دیدگاه اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

فرقانی: /* احادیث شیعه */

2026-04-20T05:30:22Z

احادیث شیعه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۰
خط ۵۹:		خط ۵۹:

	==== روایت هفتم ====		==== روایت هفتم ====
	{{متن حدیث\|عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ عَمَيْسٍ قَالَت: كَانَ رَسُولُ الله{{صل}} واقفاً بمكة مستقبلًا بثبير مستدبراً حِراء، وَ هُوَ يَقُولُ: إِنِّي أَقُولُ الْيَوْمَ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ مُوسَى بن عمران: أَسْأَلكَ اللهم أَنْ تَشْرَحَ لِي صَدْرِي وَتُيَسرَ لِي أَمْرِي وَاجْعَلْ لِي وَزِيرا مِنْ أَهْلِي على بن أبيطالب{{ع}} أخي اشدُد بِهِ أَزْرِي وَ أَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي كَيِّ نُسَبْحَكَ كَثِيرًا وَ نَذْكُرَكَ كَثِيراً إِنَّكَ كُنْتَ بِنَا بَصِيراً.}}		{{متن حدیث\|عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ عَمَيْسٍ قَالَت: كَانَ رَسُولُ الله{{صل}} واقفاً بمكة مستقبلًا بثبير مستدبراً حِراء، وَ هُوَ يَقُولُ: إِنِّي أَقُولُ الْيَوْمَ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ مُوسَى بن عمران: أَسْأَلكَ اللهم أَنْ تَشْرَحَ لِي صَدْرِي وَتُيَسرَ لِي أَمْرِي وَاجْعَلْ لِي وَزِيرا مِنْ أَهْلِي على بن أبيطالب{{ع}} أخي اشدُد بِهِ أَزْرِي وَ أَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي كَيِّ نُسَبْحَكَ كَثِيرًا وَ نَذْكُرَكَ كَثِيراً إِنَّكَ كُنْتَ بِنَا بَصِيراً.}}<ref>مجلسی، بحارالانوار، ج۳۸، ص۱۵۶.</ref>.

	«[[اسماء بنت عمیس]] گوید: رسول خدا{{صل}} را بر بالای [[کوه]] [[ثبیر]] دیدم در حالی که می‌فرمود: ثبیر [[آگاه]] باش ثبیر آگاه باش، پروردگارا من نیز آنچه را که [[موسی]] برادرم از تو درخواست نمود، درخواست دارم، اینکه سینه‌ام را فراخ گردان و امور را برای من آسان گردان، برادرم علی بن ابیطالب را به عنوان وزیر و دستیاری از اهلم برایم بگمار، پشتم را به واسطه او محکم گردان، او را در امر رهبری امت با من شریک گردان ....»		«[[اسماء بنت عمیس]] گوید: رسول خدا{{صل}} را بر بالای [[کوه]] [[ثبیر]] دیدم در حالی که می‌فرمود: ثبیر [[آگاه]] باش ثبیر آگاه باش، پروردگارا من نیز آنچه را که [[موسی]] برادرم از تو درخواست نمود، درخواست دارم، اینکه سینه‌ام را فراخ گردان و امور را برای من آسان گردان، برادرم علی بن ابیطالب را به عنوان وزیر و دستیاری از اهلم برایم بگمار، پشتم را به واسطه او محکم گردان، او را در امر رهبری امت با من شریک گردان ....»

	==== روایت هشتم ====		==== روایت هشتم ====
	{{متن حدیث\|عن الرسول{{صل}} في إِسْتَخْلَافِ عَلَى{{ع}} فِي غَزْوَةِ تَبُوك انه قال: لَمَّا أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} الْخُرُوجَ، اسْتَخْلَفَ أَمِيرَالْمُؤْمِنِينَ{{ع}} فِي أَهْلِهِ وَ وُلدِهِ وَ أَزْوَاجِهِ وَ مُهَاجَرِهِ وَ قَالَ لَهُ: يَا عَلَى، إِنَّ الْمَدِينَةَ لا تَصْلُحُ إِلَّا بي أو بك... أنَّ أَهْلَ الْنفَاقِ لَمَّا عَلِمُوا بِاسْتِخْلَافِ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَلَيَا عَلَى الْمَدِينَةِ حَسَدُوهُ لِذَلِكَ وَ عَظُمَ عَلَيْهِمْ مُقَامُهُ فِيهَا بَعْدَ خُرُوجه وَ عَلِمُوا أَنَّهَا تَنْحَرِسُ بِهِ وَ لَا يَكُونُ لِلْعَدُو فيهَا مَطْمَعُ فَسَائهُمْ ذَلِكَ وَ كَانُوا يُؤْثِرُونَ خُرُوجَهُ مَعَهُ لِمَا يَرْجُونَهُ مِنْ وَقُوعِ الْفَسَادِ وَ الاخْتِلَاط عِنْدَ نَأىِ النَّبِى{{صل}} عَنِ الْمَدِينَةِ وَ خُلُوِّهَا مِنْ مَرْهُوبِ مَخُوفِ يَحْرُسُهَا وَ غَبَطُوه{{ع}} عَلَى الرَفَاهِيَةِ وَ الدَّعَةِ بِمُقَامِهِ فِي أَهْلِهِ وَ تَكَلُّفِ مَنْ خَرَجَ مِنْهُمُ الْمَشَاقَّ بِالسَّفَرِ وَ الْخَطَرِ، فَأَرْجَفُوا بِهِ{{ع}} وَ قَالُوا: لَمْ يَسْتَخْلِفْهُ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} إِكْرَامَا لَهُ وَ إِجْلَالًا وَ مَوَدَّةً وَ إِنَّمَا خَلَّفَهُ اسْتِثْقَالَا لَهُ... فَلَمَّا بَلَغ أَمِيرَالْمُؤْمِنِينَ{{ع}} إِرْجَافُ الْمُنَافِقِينَ بِهِ أَرَادَ تَكْذِيبهُمْ وَ إِظْهَارَ فَضِيحَتِهِمْ فَلَحِقَ بِالنَّبى{{صل}} فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يَزعُمُونَ أَنَّكَ إِنَّمَا خَلَّفتَنِي استثقَالَا وَمَقْتا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} ارجِع يا أخى إِلَى مَكَانِكَ فَإِنَّ الْمَدِينَة لَا تَصْلُحُ إِلَّا بِي أَوْ بِكَ فَأَنْتَ خَلِيفَتِي فِى أهلى وَ دَارِ هِجْرَتِي وَ قَوْمِي أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِي بِمَنْزِلَةَ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِي بَعْدِي؟!}}الارشاد، ~~ج1، ص156~~		{{متن حدیث\|عن الرسول{{صل}} في إِسْتَخْلَافِ عَلَى{{ع}} فِي غَزْوَةِ تَبُوك انه قال: لَمَّا أَرَادَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} الْخُرُوجَ، اسْتَخْلَفَ أَمِيرَالْمُؤْمِنِينَ{{ع}} فِي أَهْلِهِ وَ وُلدِهِ وَ أَزْوَاجِهِ وَ مُهَاجَرِهِ وَ قَالَ لَهُ: يَا عَلَى، إِنَّ الْمَدِينَةَ لا تَصْلُحُ إِلَّا بي أو بك... أنَّ أَهْلَ الْنفَاقِ لَمَّا عَلِمُوا بِاسْتِخْلَافِ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَلَيَا عَلَى الْمَدِينَةِ حَسَدُوهُ لِذَلِكَ وَ عَظُمَ عَلَيْهِمْ مُقَامُهُ فِيهَا بَعْدَ خُرُوجه وَ عَلِمُوا أَنَّهَا تَنْحَرِسُ بِهِ وَ لَا يَكُونُ لِلْعَدُو فيهَا مَطْمَعُ فَسَائهُمْ ذَلِكَ وَ كَانُوا يُؤْثِرُونَ خُرُوجَهُ مَعَهُ لِمَا يَرْجُونَهُ مِنْ وَقُوعِ الْفَسَادِ وَ الاخْتِلَاط عِنْدَ نَأىِ النَّبِى{{صل}} عَنِ الْمَدِينَةِ وَ خُلُوِّهَا مِنْ مَرْهُوبِ مَخُوفِ يَحْرُسُهَا وَ غَبَطُوه{{ع}} عَلَى الرَفَاهِيَةِ وَ الدَّعَةِ بِمُقَامِهِ فِي أَهْلِهِ وَ تَكَلُّفِ مَنْ خَرَجَ مِنْهُمُ الْمَشَاقَّ بِالسَّفَرِ وَ الْخَطَرِ، فَأَرْجَفُوا بِهِ{{ع}} وَ قَالُوا: لَمْ يَسْتَخْلِفْهُ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} إِكْرَامَا لَهُ وَ إِجْلَالًا وَ مَوَدَّةً وَ إِنَّمَا خَلَّفَهُ اسْتِثْقَالَا لَهُ... فَلَمَّا بَلَغ أَمِيرَالْمُؤْمِنِينَ{{ع}} إِرْجَافُ الْمُنَافِقِينَ بِهِ أَرَادَ تَكْذِيبهُمْ وَ إِظْهَارَ فَضِيحَتِهِمْ فَلَحِقَ بِالنَّبى{{صل}} فَقَالَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يَزعُمُونَ أَنَّكَ إِنَّمَا خَلَّفتَنِي استثقَالَا وَمَقْتا فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} ارجِع يا أخى إِلَى مَكَانِكَ فَإِنَّ الْمَدِينَة لَا تَصْلُحُ إِلَّا بِي أَوْ بِكَ فَأَنْتَ خَلِيفَتِي فِى أهلى وَ دَارِ هِجْرَتِي وَ قَوْمِي أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِي بِمَنْزِلَةَ هَارُونَ مِنْ مُوسَى إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِي بَعْدِي؟!}}<ref>الارشاد، ج۱، ص۱۵۶.</ref>.

	«در [[حدیث]] [[جانشینی امام علی]]{{ع}} در [[غزوه تبوک]] آمده است: چون [[پیغمبر]]{{صل}} آماده رفتن شد، امیرالمؤمنين{{ع}} را به جای خود به عنوان [[جانشینی]] در میان [[خاندان]] و [[فرزندان]] و [[زنان]] و آنان که با او به [[مدینه]] [[هجرت]] کرده بودند، گماشت و به او فرمود: [[یا علی]]! به [[درستی]] که [[شهر مدینه]] [[اصلاح]] نمی پذیرد جز به بودن من یا تو.... [[منافقان]] بر وی [[حسادت]] ورزیده و بر آنان گران آمد و متوجه شدند که او به خوبی از مدینه نگهداری می‌کند و [[دشمن]] نمی‌تواند دست [[طمع]] به طرف مدینه دراز کند؛ به همین مناسبت متاثر گردیده و می‌خواستند برای آنکه هر چه بهتر و بیشتر بتوانند تیر فسادشان را به [[هدف]] مقصود برسانند؛ على{{ع}} همراه آن جناب [[حرکت]] کند و آنان در [[غیبت]] [[رسول خدا]]{{صل}} به مدینه[[ دست]] پیدا نمایند و از هر سو سخن‌ها گفتند تا بدان جا که گفتند: «اینکه رسول خدا{{صل}}، على{{ع}} را به جای خود در مدینه گذارده نه به خاطر [[دوستی]] و گرامیداشتن و [[بزرگواری]] او بوده، بلکه از روی [[بی‌مهری]] با او نخواسته است علی را همراه خود برد. به هر صورت چون یاوه سرایی [[منافقین]] به [[گوش ]][[امیرالمؤمنین]]{{ع}} رسید خواست تا [[دروغ]] آنها را آشکارا نموده و کوس [[رسوایی]] آنان را بر سر کوی و [[بازار]] بزند. پس خود را به پیغمبر رساند و عرض کرد: «ای رسول خدا{{صل}}، منافقین مدینه چنین می‌پندارند که شما به خاطر اینکه همراه بودن من برای شما گران بوده و خشمی که بر من داشته‌اید مرا به جای خود در مدینه نهاده‌ای. پیغمبر به او فرمود: «[[برادر]] من به جای خود باز گرد؛ زیرا مدینه اصلاح نمی‌پذیرد جز به بودن من با تو؛ زیرا تو [[جانشین]] من در میان خاندان و هجرتگاه و [[فامیل]] من هستی، ای علی؟ آیا خوشنود نیستی که تو نسبت به من همانند [[هارون]] نسبت به [[موسی]] هستی جز اینکه [[پیغمبری]] پس از من نیست؟!» برازش، علیرضا، تفسیر اهل بیت{{ع}}، ~~ج9، ص202~~-~~207~~.		«در [[حدیث]] [[جانشینی امام علی]]{{ع}} در [[غزوه تبوک]] آمده است: چون [[پیغمبر]]{{صل}} آماده رفتن شد، امیرالمؤمنين{{ع}} را به جای خود به عنوان [[جانشینی]] در میان [[خاندان]] و [[فرزندان]] و [[زنان]] و آنان که با او به [[مدینه]] [[هجرت]] کرده بودند، گماشت و به او فرمود: [[یا علی]]! به [[درستی]] که [[شهر مدینه]] [[اصلاح]] نمی پذیرد جز به بودن من یا تو.... [[منافقان]] بر وی [[حسادت]] ورزیده و بر آنان گران آمد و متوجه شدند که او به خوبی از مدینه نگهداری می‌کند و [[دشمن]] نمی‌تواند دست [[طمع]] به طرف مدینه دراز کند؛ به همین مناسبت متاثر گردیده و می‌خواستند برای آنکه هر چه بهتر و بیشتر بتوانند تیر فسادشان را به [[هدف]] مقصود برسانند؛ على{{ع}} همراه آن جناب [[حرکت]] کند و آنان در [[غیبت]] [[رسول خدا]]{{صل}} به مدینه[[ دست]] پیدا نمایند و از هر سو سخن‌ها گفتند تا بدان جا که گفتند: «اینکه رسول خدا{{صل}}، على{{ع}} را به جای خود در مدینه گذارده نه به خاطر [[دوستی]] و گرامیداشتن و [[بزرگواری]] او بوده، بلکه از روی [[بی‌مهری]] با او نخواسته است علی را همراه خود برد. به هر صورت چون یاوه سرایی [[منافقین]] به [[گوش ]][[امیرالمؤمنین]]{{ع}} رسید خواست تا [[دروغ]] آنها را آشکارا نموده و کوس [[رسوایی]] آنان را بر سر کوی و [[بازار]] بزند. پس خود را به پیغمبر رساند و عرض کرد: «ای رسول خدا{{صل}}، منافقین مدینه چنین می‌پندارند که شما به خاطر اینکه همراه بودن من برای شما گران بوده و خشمی که بر من داشته‌اید مرا به جای خود در مدینه نهاده‌ای. پیغمبر به او فرمود: «[[برادر]] من به جای خود باز گرد؛ زیرا مدینه اصلاح نمی‌پذیرد جز به بودن من با تو؛ زیرا تو [[جانشین]] من در میان خاندان و هجرتگاه و [[فامیل]] من هستی، ای علی؟ آیا خوشنود نیستی که تو نسبت به من همانند [[هارون]] نسبت به [[موسی]] هستی جز اینکه [[پیغمبری]] پس از من نیست؟!»<ref>برازش، علیرضا، تفسیر اهل بیت{{ع}}، ج۹، ص۲۰۲-۲۰۷.</ref>.

	=== [[احادیث عامه]] ===		=== [[احادیث عامه]] ===