اباصلت هروی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Ali: تغییرمسیر به ابوصلت هروی

2023-07-24T12:03:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = اصحاب امام رضا\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اباصلت هروی در معارف و سیره رضوی]] - [[اباصلت هروی در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		#تغییر_مسیر [[ابوصلت هروی]]
	~~== آشنایی اجمالی ==~~
	[[ابوصلت ~~عبدالسلام بن صالح بن سلیمان~~ هروی خراسانی قرستی]] از [[موالی]] [[عبدالرحمان بن سمره]] بود<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۶.</ref> و به [[نقلی]]، در [[مدینه]] زاده شد و در [[نیشابور]] اقامت گزید و از [[خادمان امام رضا]]{{ع}} بود.<ref>خلاصة تهذیب تهذیب الکمال، ج۶، ص۳۱۹.</ref> او از آن [[حضرت]] و نیز از [[سفیان بن عیینه]]، مالک، [[حماد بن زید]] و دیگران [[روایت]] کرده و افرادی چون [[عباس دوری]]، [[ابوبکر بن ابی دنیا]]، [[عبدالله بن احمد حنبل]] و گروه زیادی از او روایت کرده‌اند. وی خود نقل می‌‌کند که از [[دوران کودکی]] تا سی سال نزد [[سفیان بن عیینه]] برای [[فراگیری علم]] رفت و آمد داشت و پنجاه مرتبه [[سفر حج]] انجام داد.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۱۱، ص۴۴۶ ـ ۴۴۸.</ref>

	او برای کسب [[دانش]] به جاهای زیادی چون [[بصره]]، [[کوفه]]، [[حجاز]] و [[یمن]] [[مسافرت]] نمود، آن گاه وارد [[بغداد]] شد و در آنجا به نشر و [[نقل حدیث]] پرداخت و عده ای از اهالی آن [[شهر]]، از جمله [[حسن بن علویه قطان]] از وی روایت کرده‌اند. [[اباصلت]] در [[زمان]] [[مأمون]] برای رفتن به [[جبهه]] [[جنگ]] و [[جهاد]] وارد شهر [[مرو]] شد و با [[خلیفه]] دیداری کرد و چون سخن گفت، مأمون دریافت که وی از دانش فراوانی بهره دارد، از این رو وی را از [[خواص]] خویش قرار داد و نزد خود نگه داشت تا بعد از مدتی با یکدیگر به جبهه رفتند. او همواره مورد [[تکریم]] خلیفه قرار داشت.

	اباصلت با [[منحرفان]] [[اعتقادی]] مانند [[مرجئه]]، [[جهمیه]]، [[قدریه]] و [[زنادقه]] سخت مخالف بود و با آنها بحث و [[مناظره]] می‌‌کرد و دیدگاه‌های آنان را مورد خدشه قرار می‌‌داد. در مجالس مناظره‌ای که مأمون تشکیل می‌‌داد، چند بار در حضور او میان اباصلت و [[بشر مریسی]]،<ref>اللباب فی تهذیب الانساب، ج۳، ص۲۰۰.</ref> از [[شاگردان]] قاضی ابویوسف و از [[رهبران]] مرجئه که [[فرقه مریسیّه]] به وی منسوب است، مناظره شد که در تمام موارد اباصلت [[پیروز]] شد.<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۶ ـ ۴۸.</ref> وی مورد [[ستایش]] [[علمای امامیه]] و تعداد زیادی از علمای [[اهل سنت]] است.

	[[مرحوم خوئی]] می‌‌نویسد: در [[موثق]] بودن [[اباصلت هروی]] تردیدی نیست اما درباره [[مذهب]] او از گفته [[نجاشی]] برمی‌آید که [[شیعه]] است، هر چند [[شیخ طوسی]] به [[سنی]] بودن او تصریح کرده است که گویا [[سهو]] قلم است،؛ چرا که [[اباصلت]] [[تشیع]] خود را علنی ابراز می‌‌کرد و به همین خاطر برخی علمای اهل سنت او را [[ضعیف]] و [[دروغگو]] خوانده‌اند. [[سخن]] [[کشی]] هم که به تشیع شدید او اشاره کرده، تأییدی بر این گفته است.<ref>معجم رجال الحدیث، ج۱۰، ص۱۷؛ اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۷۲.</ref> نجاشی وی را [[ثقه]]، صحیح الحدیث و صاحب «کتاب وفات الرضا {{ع}}» می‌داند.<ref>رجال النجاشی، ج۲، ص۶۱.</ref>

	اباصلت در [[روز]] چهارشنبه ۲۴ [[شوال]] سال ۲۳۶ درگذشت.<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۵۱.</ref> هم اکنون در سمت شرقی بیرون [[شهر مشهد]] آرامگاهی به نام [[خواجه اباصلت]] منسوب به وی وجود دارد. در [[قم]] و سمنان نیز مزارهایی منسوب به او وجود داشته است<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۵، ص۶۱۴.</ref>.<ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص۴۴۵-۴۴۶.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~
	~~{{مدخل وابسته}}~~
	* [[اصحاب امام رضا]]
	* [[راویان امام رضا]]
	~~{{پایان مدخل وابسته}}~~

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	~~# [[پرونده: IM009687.jpg\|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]~~
	~~{{پایان منابع}}~~

	~~== پانویس ==~~
	~~{{پانویس}}~~

	~~[[رده:اعلام]]~~
	~~[[رده:راویان امام رضا]]~~
	~~[[رده:اصحاب امام رضا~~]]

Msadeq در ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۳

2023-01-17T08:33:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اباصلت هروی در معارف و سیره رضوی]] - [[اباصلت هروی در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = اصحاب امام رضا\| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اباصلت هروی در معارف و سیره رضوی]] - [[اباصلت هروی در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[ابوصلت عبدالسلام بن صالح بن سلیمان هروی خراسانی قرستی]] از [[موالی]] [[عبدالرحمان بن سمره]] بود<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۶.</ref> و به [[نقلی]]، در [[مدینه]] زاده شد و در [[نیشابور]] اقامت گزید و از [[خادمان امام رضا]]{{ع}} بود.<ref>خلاصة تهذیب تهذیب الکمال، ج۶، ص۳۱۹.</ref> او از آن [[حضرت]] و نیز از [[سفیان بن عیینه]]، مالک، [[حماد بن زید]] و دیگران [[روایت]] کرده و افرادی چون [[عباس دوری]]، [[ابوبکر بن ابی دنیا]]، [[عبدالله بن احمد حنبل]] و گروه زیادی از او روایت کرده‌اند. وی خود نقل می‌‌کند که از [[دوران کودکی]] تا سی سال نزد [[سفیان بن عیینه]] برای [[فراگیری علم]] رفت و آمد داشت و پنجاه مرتبه [[سفر حج]] انجام داد.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۱۱، ص۴۴۶ ـ ۴۴۸.</ref>		[[ابوصلت عبدالسلام بن صالح بن سلیمان هروی خراسانی قرستی]] از [[موالی]] [[عبدالرحمان بن سمره]] بود<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۶.</ref> و به [[نقلی]]، در [[مدینه]] زاده شد و در [[نیشابور]] اقامت گزید و از [[خادمان امام رضا]]{{ع}} بود.<ref>خلاصة تهذیب تهذیب الکمال، ج۶، ص۳۱۹.</ref> او از آن [[حضرت]] و نیز از [[سفیان بن عیینه]]، مالک، [[حماد بن زید]] و دیگران [[روایت]] کرده و افرادی چون [[عباس دوری]]، [[ابوبکر بن ابی دنیا]]، [[عبدالله بن احمد حنبل]] و گروه زیادی از او روایت کرده‌اند. وی خود نقل می‌‌کند که از [[دوران کودکی]] تا سی سال نزد [[سفیان بن عیینه]] برای [[فراگیری علم]] رفت و آمد داشت و پنجاه مرتبه [[سفر حج]] انجام داد.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۱۱، ص۴۴۶ ـ ۴۴۸.</ref>

Msadeq در ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۲

2023-01-14T10:02:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اباصلت هروی در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اباصلت هروی در معارف و سیره رضوی]] - [[اباصلت هروی در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[ابوصلت عبدالسلام بن صالح بن سلیمان هروی خراسانی قرستی]] از [[موالی]] [[عبدالرحمان بن سمره]] بود<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۶.</ref> و به [[نقلی]]، در [[مدینه]] زاده شد و در [[نیشابور]] اقامت گزید و از [[خادمان امام رضا]]{{ع}} بود.<ref>خلاصة تهذیب تهذیب الکمال، ج۶، ص۳۱۹.</ref> او از آن [[حضرت]] و نیز از [[سفیان بن عیینه]]، مالک، [[حماد بن زید]] و دیگران [[روایت]] کرده و افرادی چون [[عباس دوری]]، [[ابوبکر بن ابی دنیا]]، [[عبدالله بن احمد حنبل]] و گروه زیادی از او روایت کرده‌اند. وی خود نقل می‌‌کند که از [[دوران کودکی]] تا سی سال نزد [[سفیان بن عیینه]] برای [[فراگیری علم]] رفت و آمد داشت و پنجاه مرتبه [[سفر حج]] انجام داد.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۱۱، ص۴۴۶ ـ ۴۴۸.</ref>		[[ابوصلت عبدالسلام بن صالح بن سلیمان هروی خراسانی قرستی]] از [[موالی]] [[عبدالرحمان بن سمره]] بود<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۶.</ref> و به [[نقلی]]، در [[مدینه]] زاده شد و در [[نیشابور]] اقامت گزید و از [[خادمان امام رضا]]{{ع}} بود.<ref>خلاصة تهذیب تهذیب الکمال، ج۶، ص۳۱۹.</ref> او از آن [[حضرت]] و نیز از [[سفیان بن عیینه]]، مالک، [[حماد بن زید]] و دیگران [[روایت]] کرده و افرادی چون [[عباس دوری]]، [[ابوبکر بن ابی دنیا]]، [[عبدالله بن احمد حنبل]] و گروه زیادی از او روایت کرده‌اند. وی خود نقل می‌‌کند که از [[دوران کودکی]] تا سی سال نزد [[سفیان بن عیینه]] برای [[فراگیری علم]] رفت و آمد داشت و پنجاه مرتبه [[سفر حج]] انجام داد.<ref>سیر اعلام النبلاء، ج۱۱، ص۴۴۶ ـ ۴۴۸.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'پرونده:9030760879.jpg|22px]] 22px جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی'

2023-01-04T12:31:59Z

جایگزینی متن - 'پرونده:9030760879.jpg|22px]] 22px جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۱
خط ۲۰:		خط ۲۰:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:~~9030760879~~.jpg\|22px]] [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]		# [[پرونده: IM009687.jpg\|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Msadeq در ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۵۱

2022-10-10T04:51:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اباصلت هروی در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = ~~اباصلت هروی (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اباصلت هروی در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==

Msadeq در ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۲

2022-10-09T11:22:55Z

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'الإرشاد' به 'الارشاد'

2022-09-18T08:01:23Z

جایگزینی متن - 'الإرشاد' به 'الارشاد'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۱
خط ۲۱:		خط ۲۱:
	در [[نقلی]] که در منابع به تفصیل ذکر شده، [[امام]] تمام جزئیات [[شهادت]] خود و عامل و سبب آن را برای [[اباصلت]] بیان می‌کند. پس از [[حضور امام]] جواد {{ع}} برای [[کفن]] و [[دفن]] [[پدر]] بزرگوارشان نیز اباصلت تنها کسی است که با ایشان بر [[بدن]] [[امام رضا]] {{ع}} [[نماز]] می‌گزارد<ref>الأمالی، صدوق، ص۶۶۱؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۲۴۲؛ تاریخ ألفی، ج۲، ص۱۴۶۸.</ref>. اباصلت از شب [[شهادت امام رضا]] {{ع}} روایاتی را نقل کرده است <ref>الأمالی، صدوق، ص۶۶۱.</ref> و مسلم است که این دو [[امام همام]] وی را [[محرم اسرار]] خود می‌دانسته‌اند که اجازه حضور وی را داده‌اند. در منابع نیز [[کتابی]] با نام [[وفات]] [[الرضا]] {{ع}} به وی منتسب است<ref>رجال النجاشی، ص۲۴۵.</ref> پس از شهادت امام رضا {{ع}}، [[مأمون]] اباصلت را در مورد برخی [[اسرار]] امام بازجویی کرد و وی اظهار داشت که آنها را فراموش کرده است و بدین جهت به مدت یک سال [[زندانی]] شد. او که از زندانی بودن به تنگ آمده بود [[متوسل]] به [[اهل بیت]] {{عم}} گردید و [[امام جواد]] {{ع}} موجبات [[رهایی]] وی را از [[زندان]] فراهم آورد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۲۴۴-۲۴۵؛ کشف الغمة، ج۲، ص۳۳۱-۳۳۲.</ref>. اوج مناظرات وی با قائلان به [[خلق]] [[قرآن]] بوده است. وی با [[بشر]] بن غیاث مریسی که یکی از طرفداران این نظریه بود در مجلس مأمون [[مناظره]] کرد و اشکالات دیدگاه وی را به وی متذکر شد و او را در [[جدل]] مغلوب کرد<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۹.</ref>. اباصلت به نقل از [[ائمه معصوم]] {{عم}} و حتی [[پیامبر اکرم]] {{صل}} می‌گوید که در [[ایمان]] هم [[باور]] و هم عمل و هم [[اقرار زبانی]] اهمیت دارد و چنان که [[مرجئه]] پنداشته‌اند، ایمان صرف باور و منفصل از عمل نیست<ref>الخصال، ص۱۷۸؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۲۶.</ref>.		در [[نقلی]] که در منابع به تفصیل ذکر شده، [[امام]] تمام جزئیات [[شهادت]] خود و عامل و سبب آن را برای [[اباصلت]] بیان می‌کند. پس از [[حضور امام]] جواد {{ع}} برای [[کفن]] و [[دفن]] [[پدر]] بزرگوارشان نیز اباصلت تنها کسی است که با ایشان بر [[بدن]] [[امام رضا]] {{ع}} [[نماز]] می‌گزارد<ref>الأمالی، صدوق، ص۶۶۱؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۲۴۲؛ تاریخ ألفی، ج۲، ص۱۴۶۸.</ref>. اباصلت از شب [[شهادت امام رضا]] {{ع}} روایاتی را نقل کرده است <ref>الأمالی، صدوق، ص۶۶۱.</ref> و مسلم است که این دو [[امام همام]] وی را [[محرم اسرار]] خود می‌دانسته‌اند که اجازه حضور وی را داده‌اند. در منابع نیز [[کتابی]] با نام [[وفات]] [[الرضا]] {{ع}} به وی منتسب است<ref>رجال النجاشی، ص۲۴۵.</ref> پس از شهادت امام رضا {{ع}}، [[مأمون]] اباصلت را در مورد برخی [[اسرار]] امام بازجویی کرد و وی اظهار داشت که آنها را فراموش کرده است و بدین جهت به مدت یک سال [[زندانی]] شد. او که از زندانی بودن به تنگ آمده بود [[متوسل]] به [[اهل بیت]] {{عم}} گردید و [[امام جواد]] {{ع}} موجبات [[رهایی]] وی را از [[زندان]] فراهم آورد<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۲۴۴-۲۴۵؛ کشف الغمة، ج۲، ص۳۳۱-۳۳۲.</ref>. اوج مناظرات وی با قائلان به [[خلق]] [[قرآن]] بوده است. وی با [[بشر]] بن غیاث مریسی که یکی از طرفداران این نظریه بود در مجلس مأمون [[مناظره]] کرد و اشکالات دیدگاه وی را به وی متذکر شد و او را در [[جدل]] مغلوب کرد<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۹.</ref>. اباصلت به نقل از [[ائمه معصوم]] {{عم}} و حتی [[پیامبر اکرم]] {{صل}} می‌گوید که در [[ایمان]] هم [[باور]] و هم عمل و هم [[اقرار زبانی]] اهمیت دارد و چنان که [[مرجئه]] پنداشته‌اند، ایمان صرف باور و منفصل از عمل نیست<ref>الخصال، ص۱۷۸؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۱، ص۲۲۶.</ref>.

	اباصلت را فردی [[پارسا]]<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۸.</ref> و [[متعبد]] توصیف کرده<ref>فیض القدیر، ج۵، ص۴۵۳.</ref> و گفته‌اند مکرر به [[زیارت]] [[خانه خدا]] می‌رفت<ref>سیر أعلام النبلاء، ج۱۱، ص۴۴۸.</ref>. درباره جایگاه [[روایی]] وی در میان [[دانشمندان]] [[اختلاف]] نظر وجود دارد. برخی از علمای [[عامه]] وی را [[تضعیف]] کرده‌اند<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۵۲.</ref>، اما بیشتر دانشمندان عامه و [[خاصه]] به توثیق وی تصریح کرده‌اند و [[حدیث]] او را قابل [[اعتماد]] دانسته‌اند<ref>تاریخ أسماء الثقات، ص۱۵۶؛ رجال النجاشی، ص۲۴۵؛ تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۵۰. </ref>. کسانی که وی را تضعیف کرده‌اند عمدتاً به روایاتی که در بردارنده مواضعی [[شیعی]] است اشاره کرده‌اند و در برخی موارد به [[صراحت]] [[تشیع]] وی را علت [[ضعف]] وی دانسته‌اند<ref>تاریخ أسماء الثقات، ص۱۵۶؛ تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۵۰.</ref>. علمای عامه که از تشیع [[اباصلت]] [[خشنود]] نبوده‌اند، با اینکه [[دانشمندان اهل سنت]] [[روایات]] اندکی از اباصلت نقل کرده‌اند وی از بسیاری از [[اهل سنت]] [[روایت]] نقل کرده و [[شاگردان]] بسیاری از این [[جماعت]] داشته و او را [[ثقه]] می‌دانسته‌اند. برای مثال، در [[صحاح سته]] تنها یک روایت و آن هم در باب [[ایمان]] از وی نقل شده است<ref>سنن ابن ماجة، ج۱، ص۲۵-۲۶.</ref>. اباصلت در [[سال ۲۳۶ ق]] از [[دنیا]] رفت<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۵۲؛ النجوم الزاهرة، ج۲، ص۲۸۷.</ref><ref>منابع: اختیار معرفة الرجال، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: حسن مصطفوی، مشهاد، دانشگاه فردوسی، ۱۳۴۸ش؛ إعلام الوری بأعلام الهدی، فضل بن حسن معروف به طبرسی (۵۴۸ق)، تهران، دار الکتب الإسلامیة، سوم، ۱۳۹۰ق، الأمالی، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: مؤسسة البعثة، قم، دار الثقافة، اول، ۱۴۱۴ق، الأمالی، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة البعثة، تهران، اول، ۱۴۱۷ق؛ البدایة و النهایة، اسماعیل بن عمر معروف به ابن کثیر (۷۷۴ق)، بیروت، دار الفکر، ۱۹۸۶م؛ بهجة النفوس و الأسرار فی تاریخ دار هجرة النبی المختار، عبدالله بن عبدالملک مرجانی (۷۷۰ق)، تحقیق: محمد عبدالوهاب فضل، بیروت، دار الغرب الإسلامی، اول، ۲۰۰۲م؛ تاریخ أسماء الثقات ممن نقل عنهم العلم، عمر بن احمد معروف به ابن شاهین (۳۸۵ق)، تحقیق: صبحی سامرایی، تونس، الدار السلفیة، ۱۴۰۴ق؛ تاریخ أصبهان ذکر أخبار أصبهان)، احمد بن عبدالله معروف به ابونعیم اصفهانی (۴۳۰ق)، تحقیق: سید حسن کسروی، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۰ق؛ تاریخ ألفی، احمد بن نصرالله تتوی (۹۹۶ق) - أصف خان قزوینی (۱۰۲۱ق)، تصحیح: غلامرضا طباطبایی مجد، تهران، انتشارات علمی فرهنگی، اول، ۱۳۸۲ش؛ تاریخ الموصل، یزید بن محمد از دی (۳۳۴ق)، تحقیق: احمد عبدالله محمود، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۷ق، تاریخ بغداد أو مدینة السلام، احمد بن علی معروف به خطیب بغدادی (۴۶۳ق)، تحقیق: مصطفی عبد القادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۷ق؛ تاریخ مدینة دمشق، علی بن حسن معروف به ابن عساکر (۵۷۱ق)، تحقیق: علی شیری، بیروت، دار الفکر، اول، ۱۴۱۵ق؛ تنقیح المقال فی علم الرجال، عبدالله بن محمدحسن مامقانی (۱۳۵۱ق)، تهران، نشر جهان، بیتا؛ التوحید، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: سیدهاشم حسینی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، اول، ۱۳۹۸ق؛ الجرح و التعدیل، عبدالرحمن بن محمد رازی معروف به ابن ابی حاتم (۳۲۷ق)، حیدرآباد، مجلس دائرة المعارف العثمانیة، اول، ۱۳۷۱ق؛ حلیة الأبرار فی أحوال محمد و آله الأطهار، سیدهاشم بن سلیمان حسینی بحرانی (۱۱۰۷ق)، تحقیق: غلامرضا مولانا بروجردی، قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة، اول، ۱۴۱۱ق، الخصال، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تصحیح و تعلیق: علی اکبر غفاری، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، اول، ۱۴۰۳ق؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر: سید محمد کاظم موسوی بجنوردی (معاصر)، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۸۵ش؛ رجال الطوسی، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: جواد قیومی اصفهانی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، اول، ۱۴۱۵ق؛ رجال النجاشی، احمد بن علی معروف به نجاشی (۴۵۰ق)، تحقیق: سیدموسی شبیری زنجانی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، ششم، ۱۳۶۵ ش؛ روضة المتقین فی شرح من لایحضره الفقیه، محمدتقی بن مقصودعلی مجلسی، (۱۰۷۰ق)، تحقیق: حسین موسوی کرمانی - علی پناه اشتهاردی، قم، بنیاد فرهنگ اسلامی کوشانپور، دوم، ۱۴۰۶ق؛ سنن ابن ماجة، محمد بن یزید قزوینی معروف به ابن ماجه (۲۷۳ق)، تحقیق: محمد فؤاد عبدالباقی، دار الفکر، ۱۴۲۱ق؛ سیر أعلام النبلاء، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: شعیب ارنؤوط، بیروت، مؤسسة الرسالة، نهم، ۱۴۱۳ق؛ شرح الأخبار فی فضائل الأئمة الأطهار البیان، نعمان بن محمد مغربی معروف به قاضی نعمان (۳۶۳ق)، تحقیق: محمد حسینی جلالی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، اول، ۱۴۰۹ق، طبقات المحدثین بأصبهان و الواردین علیها، عبدالله بن محمد معروف به ابوالشیخ اصفهانی (۳۶۹ق)، بیروت، مؤسسة الرسالة، ۱۴۰۷ق، عیون أخبار الرضا، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: سیدمهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، اول، ۱۳۷۸ق، فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، محمد عبد الرؤوف مناوی (۱۰۳۱ق)، تصحیح: احمد عبدالسلام، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۵ق، الکاشف فی معرفة من له روایة فی الکتب الستة، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: محمد عوامة، جده، دار القبلة للثقافة الإسلامیة - مؤسسة علوم القرآن، اول، ۱۴۱۳ق؛ الکامل فی الضعفاء، عبدالله بن عدی جرجانی (۳۶۵ق)، تحقیق: یحیی مختار غزاوی، بیروت، دار الفکر، سوم، ۱۴۰۹ق؛ کتاب الرجال، حسن بن علی معروف به ابن داوود حلی (۷۴۰ق)، تحقیق: سید محمد صادق بحر العلوم، قم، منشورات الرضی، ۱۳۹۲ق، کتاب الضعفاء الکبیر، محمد بن عمرو عقیلی (۳۲۲ق)، تحقیق: حمید سلفی، ریاض، دار الصمیعی، اول، ۱۴۲۰ق؛ کشف الغمة فی معرفة الأئمة الها، علی بن عیسی اربلی (۶۹۲ق)، تحقیق: سیدهاشم رسولی محلاتی، تبریز، بنی هاشمی، اول، ۱۳۸۱ق؛ لسان المیزان، احمد بن علی معروف به ابن حجر عسقلانی (۸۵۲ق)، بیروت، مؤسسة الأعلمی، دوم، ۱۳۹۰ق؛ «مزارات خراسان»، کاظم مدیر شانه چی، نامه آستان قدس، شماره ۱۵، شهریور ۱۳۴۲ش؛ معانی الأخبار، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تصحیح و تعلیق: علی اکبر غفاری، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، اول، ۱۴۰۳ق؛ معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرواة، سید ابوالقاسم بن علی اکبر موسوی خویی (۱۴۱۳ق)، قم، مرکز نشر الثقافة الإسلامیة، پنجم، ۱۴۱۳ق؛ میزان الاعتدال فی نقد الرجال، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: علی محمد بجاوی، بیروت، دار المعرفة، اول، ۱۳۸۲ق، النجوم الزاهرة فی ملوک مصر و القاهرة، یوسف بن تغری بردی (۸۷۴ق)، قاهره، وزارة الثقافة و ~~الإرشاد~~ القومی، بی‌تا، نقد الرجال، سیدمصطفی بن حسین حسینی تفرشی (۱۰۱۵ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت علی لإحیاء التراث، قم، اول، ۱۴۱۸ق.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[اباصلت هروی - کمپانی زارع (مقاله)\|مقاله «اباصلت هروی»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا]]، ص۲۷۷.</ref>		اباصلت را فردی [[پارسا]]<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۸.</ref> و [[متعبد]] توصیف کرده<ref>فیض القدیر، ج۵، ص۴۵۳.</ref> و گفته‌اند مکرر به [[زیارت]] [[خانه خدا]] می‌رفت<ref>سیر أعلام النبلاء، ج۱۱، ص۴۴۸.</ref>. درباره جایگاه [[روایی]] وی در میان [[دانشمندان]] [[اختلاف]] نظر وجود دارد. برخی از علمای [[عامه]] وی را [[تضعیف]] کرده‌اند<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۵۲.</ref>، اما بیشتر دانشمندان عامه و [[خاصه]] به توثیق وی تصریح کرده‌اند و [[حدیث]] او را قابل [[اعتماد]] دانسته‌اند<ref>تاریخ أسماء الثقات، ص۱۵۶؛ رجال النجاشی، ص۲۴۵؛ تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۵۰. </ref>. کسانی که وی را تضعیف کرده‌اند عمدتاً به روایاتی که در بردارنده مواضعی [[شیعی]] است اشاره کرده‌اند و در برخی موارد به [[صراحت]] [[تشیع]] وی را علت [[ضعف]] وی دانسته‌اند<ref>تاریخ أسماء الثقات، ص۱۵۶؛ تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۵۰.</ref>. علمای عامه که از تشیع [[اباصلت]] [[خشنود]] نبوده‌اند، با اینکه [[دانشمندان اهل سنت]] [[روایات]] اندکی از اباصلت نقل کرده‌اند وی از بسیاری از [[اهل سنت]] [[روایت]] نقل کرده و [[شاگردان]] بسیاری از این [[جماعت]] داشته و او را [[ثقه]] می‌دانسته‌اند. برای مثال، در [[صحاح سته]] تنها یک روایت و آن هم در باب [[ایمان]] از وی نقل شده است<ref>سنن ابن ماجة، ج۱، ص۲۵-۲۶.</ref>. اباصلت در [[سال ۲۳۶ ق]] از [[دنیا]] رفت<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۵۲؛ النجوم الزاهرة، ج۲، ص۲۸۷.</ref><ref>منابع: اختیار معرفة الرجال، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: حسن مصطفوی، مشهاد، دانشگاه فردوسی، ۱۳۴۸ش؛ إعلام الوری بأعلام الهدی، فضل بن حسن معروف به طبرسی (۵۴۸ق)، تهران، دار الکتب الإسلامیة، سوم، ۱۳۹۰ق، الأمالی، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: مؤسسة البعثة، قم، دار الثقافة، اول، ۱۴۱۴ق، الأمالی، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة البعثة، تهران، اول، ۱۴۱۷ق؛ البدایة و النهایة، اسماعیل بن عمر معروف به ابن کثیر (۷۷۴ق)، بیروت، دار الفکر، ۱۹۸۶م؛ بهجة النفوس و الأسرار فی تاریخ دار هجرة النبی المختار، عبدالله بن عبدالملک مرجانی (۷۷۰ق)، تحقیق: محمد عبدالوهاب فضل، بیروت، دار الغرب الإسلامی، اول، ۲۰۰۲م؛ تاریخ أسماء الثقات ممن نقل عنهم العلم، عمر بن احمد معروف به ابن شاهین (۳۸۵ق)، تحقیق: صبحی سامرایی، تونس، الدار السلفیة، ۱۴۰۴ق؛ تاریخ أصبهان ذکر أخبار أصبهان)، احمد بن عبدالله معروف به ابونعیم اصفهانی (۴۳۰ق)، تحقیق: سید حسن کسروی، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۰ق؛ تاریخ ألفی، احمد بن نصرالله تتوی (۹۹۶ق) - أصف خان قزوینی (۱۰۲۱ق)، تصحیح: غلامرضا طباطبایی مجد، تهران، انتشارات علمی فرهنگی، اول، ۱۳۸۲ش؛ تاریخ الموصل، یزید بن محمد از دی (۳۳۴ق)، تحقیق: احمد عبدالله محمود، بیروت، دار الکتب العلمیة، ۱۴۲۷ق، تاریخ بغداد أو مدینة السلام، احمد بن علی معروف به خطیب بغدادی (۴۶۳ق)، تحقیق: مصطفی عبد القادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۷ق؛ تاریخ مدینة دمشق، علی بن حسن معروف به ابن عساکر (۵۷۱ق)، تحقیق: علی شیری، بیروت، دار الفکر، اول، ۱۴۱۵ق؛ تنقیح المقال فی علم الرجال، عبدالله بن محمدحسن مامقانی (۱۳۵۱ق)، تهران، نشر جهان، بیتا؛ التوحید، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: سیدهاشم حسینی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، اول، ۱۳۹۸ق؛ الجرح و التعدیل، عبدالرحمن بن محمد رازی معروف به ابن ابی حاتم (۳۲۷ق)، حیدرآباد، مجلس دائرة المعارف العثمانیة، اول، ۱۳۷۱ق؛ حلیة الأبرار فی أحوال محمد و آله الأطهار، سیدهاشم بن سلیمان حسینی بحرانی (۱۱۰۷ق)، تحقیق: غلامرضا مولانا بروجردی، قم، مؤسسة المعارف الإسلامیة، اول، ۱۴۱۱ق، الخصال، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تصحیح و تعلیق: علی اکبر غفاری، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، اول، ۱۴۰۳ق؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر: سید محمد کاظم موسوی بجنوردی (معاصر)، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۸۵ش؛ رجال الطوسی، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: جواد قیومی اصفهانی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، اول، ۱۴۱۵ق؛ رجال النجاشی، احمد بن علی معروف به نجاشی (۴۵۰ق)، تحقیق: سیدموسی شبیری زنجانی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، ششم، ۱۳۶۵ ش؛ روضة المتقین فی شرح من لایحضره الفقیه، محمدتقی بن مقصودعلی مجلسی، (۱۰۷۰ق)، تحقیق: حسین موسوی کرمانی - علی پناه اشتهاردی، قم، بنیاد فرهنگ اسلامی کوشانپور، دوم، ۱۴۰۶ق؛ سنن ابن ماجة، محمد بن یزید قزوینی معروف به ابن ماجه (۲۷۳ق)، تحقیق: محمد فؤاد عبدالباقی، دار الفکر، ۱۴۲۱ق؛ سیر أعلام النبلاء، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: شعیب ارنؤوط، بیروت، مؤسسة الرسالة، نهم، ۱۴۱۳ق؛ شرح الأخبار فی فضائل الأئمة الأطهار البیان، نعمان بن محمد مغربی معروف به قاضی نعمان (۳۶۳ق)، تحقیق: محمد حسینی جلالی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، اول، ۱۴۰۹ق، طبقات المحدثین بأصبهان و الواردین علیها، عبدالله بن محمد معروف به ابوالشیخ اصفهانی (۳۶۹ق)، بیروت، مؤسسة الرسالة، ۱۴۰۷ق، عیون أخبار الرضا، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: سیدمهدی لاجوردی، تهران، نشر جهان، اول، ۱۳۷۸ق، فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، محمد عبد الرؤوف مناوی (۱۰۳۱ق)، تصحیح: احمد عبدالسلام، بیروت، دار الکتب العلمیة، اول، ۱۴۱۵ق، الکاشف فی معرفة من له روایة فی الکتب الستة، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: محمد عوامة، جده، دار القبلة للثقافة الإسلامیة - مؤسسة علوم القرآن، اول، ۱۴۱۳ق؛ الکامل فی الضعفاء، عبدالله بن عدی جرجانی (۳۶۵ق)، تحقیق: یحیی مختار غزاوی، بیروت، دار الفکر، سوم، ۱۴۰۹ق؛ کتاب الرجال، حسن بن علی معروف به ابن داوود حلی (۷۴۰ق)، تحقیق: سید محمد صادق بحر العلوم، قم، منشورات الرضی، ۱۳۹۲ق، کتاب الضعفاء الکبیر، محمد بن عمرو عقیلی (۳۲۲ق)، تحقیق: حمید سلفی، ریاض، دار الصمیعی، اول، ۱۴۲۰ق؛ کشف الغمة فی معرفة الأئمة الها، علی بن عیسی اربلی (۶۹۲ق)، تحقیق: سیدهاشم رسولی محلاتی، تبریز، بنی هاشمی، اول، ۱۳۸۱ق؛ لسان المیزان، احمد بن علی معروف به ابن حجر عسقلانی (۸۵۲ق)، بیروت، مؤسسة الأعلمی، دوم، ۱۳۹۰ق؛ «مزارات خراسان»، کاظم مدیر شانه چی، نامه آستان قدس، شماره ۱۵، شهریور ۱۳۴۲ش؛ معانی الأخبار، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تصحیح و تعلیق: علی اکبر غفاری، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، اول، ۱۴۰۳ق؛ معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرواة، سید ابوالقاسم بن علی اکبر موسوی خویی (۱۴۱۳ق)، قم، مرکز نشر الثقافة الإسلامیة، پنجم، ۱۴۱۳ق؛ میزان الاعتدال فی نقد الرجال، محمد بن احمد معروف به ذهبی (۷۴۸ق)، تحقیق: علی محمد بجاوی، بیروت، دار المعرفة، اول، ۱۳۸۲ق، النجوم الزاهرة فی ملوک مصر و القاهرة، یوسف بن تغری بردی (۸۷۴ق)، قاهره، وزارة الثقافة و الارشاد القومی، بی‌تا، نقد الرجال، سیدمصطفی بن حسین حسینی تفرشی (۱۰۱۵ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت علی لإحیاء التراث، قم، اول، ۱۴۱۸ق.</ref><ref>[[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[اباصلت هروی - کمپانی زارع (مقاله)\|مقاله «اباصلت هروی»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا]]، ص۲۷۷.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T10:03:13Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-08-24T07:05:16Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اباصلت هروی در تراجم و رجال]] - [[اباصلت هروی در تاریخ اسلامی]] - [[اباصلت هروی در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = اباصلت هروی (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اباصلت هروی در تراجم و رجال]] - [[اباصلت هروی در تاریخ اسلامی]] - [[اباصلت هروی در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = اباصلت هروی (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[منابع تاریخی]] نام و [[نسب]] وی را [[عبدالسلام بن صالح بن سلیمان بن ایوب]]<ref>تاریخ الموصل، ج۲، ص۲۶؛ النجوم الزاهرة، ج۲، ص۲۸۷.</ref> بن میسره<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۷.</ref> گفته و اغلب وی را هروی دانسته‌اند<ref>تاریخ الموصل، ج۲، ص۲۶؛ تاریخ أصبهان، ج۱، ص۱۷۴؛ تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۷؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۳۵.</ref>، هر چند برخی از آنها نیز او را بلخی خوانده‌اند<ref>طبقات المحدثین بأصبهان، ج۳، ص۲۴۵.</ref>. با اینکه منابع وی را هروی یا بلخی یعنی منسوب به هرات یا بلخ دانسته‌اند، [[راز]] انتسابش به این [[شهرها]] به [[درستی]] مشخص نیست که آیا وی در یکی از این دو [[سرزمین]] ولادت یافته یا مدتی در این بلاد [[زندگی]] کرده است. البته برخی بر اساس روایتی ولادتش را [[مدینه]] دانسته‌اند<ref>اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۷۲.</ref>. در هر صورت، اطلاعات روشنی در این باره دیده نمی‌شود و از این رو نمی‌توان با [[قاطعیت]] در این باب اظهار نظر کرد. برخی گفته‌اند که [[خاندان]] وی از [[موالی]] [[عبدالرحمن بن سمره]] [[قریشی]] بوده است<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۷.</ref> و از آنجا که مطابق [[تواریخ]]، عبدالرحمن بن سمره در [[عصر عثمان]] و [[معاویه]] مدتی طولانی را به [[فتح]] بلادی چون بلخ، کابل، سیستان و... مشغول بوده است و بسیاری از ساکنان این مناطق به واسطه [[لشکرکشی]] وی به [[اسلام]] [[تشرف]] یافتند<ref>تاریخ بغداد، ج۱، ص۱۹۴؛ بهجة النفوس و الأسرار، ج۱، ص۳۱۰.</ref>، می‌توان پذیرفت که اجداد [[اباصلت]] نیز در یکی از نواحی [[خراسان]] بزرگ به وساطت ابن‌سمره [[مسلمان]] شده و از این رو از موالی وی به شمار آمده باشند. البته با توجه به گستردگی [[معانی مولی]]، می‌توان وجوه دیگری از قبیل هم‌پیمان بودن را برای این انتساب بیان کرد که البته قائلانی نیز دارد<ref>«مزارات خراسان»، نامه آستان قدس، ص۵۹.</ref>. اما اگر [[رأی]] نخست را که بیشتر با قرائن هماهنگ است بپذیریم این [[پرسش]] پیش می‌آید که پس از [[اسلام آوردن]] خاندان اباصلت، ایشان در کجا زیسته‌اند؟ ابن [[سمره]] در اصل از اهالی [[حجاز]] است و پس از [[رحلت رسول اکرم]]{{صل}} به [[عراق]] [[مهاجرت]] کرده و در [[بصره]] ساکن شده است<ref>تاریخ بغداد، ج۱، ص۱۹۴.</ref>.		[[منابع تاریخی]] نام و [[نسب]] وی را [[عبدالسلام بن صالح بن سلیمان بن ایوب]]<ref>تاریخ الموصل، ج۲، ص۲۶؛ النجوم الزاهرة، ج۲، ص۲۸۷.</ref> بن میسره<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۷.</ref> گفته و اغلب وی را هروی دانسته‌اند<ref>تاریخ الموصل، ج۲، ص۲۶؛ تاریخ أصبهان، ج۱، ص۱۷۴؛ تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۷؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۱۳۵.</ref>، هر چند برخی از آنها نیز او را بلخی خوانده‌اند<ref>طبقات المحدثین بأصبهان، ج۳، ص۲۴۵.</ref>. با اینکه منابع وی را هروی یا بلخی یعنی منسوب به هرات یا بلخ دانسته‌اند، [[راز]] انتسابش به این [[شهرها]] به [[درستی]] مشخص نیست که آیا وی در یکی از این دو [[سرزمین]] ولادت یافته یا مدتی در این بلاد [[زندگی]] کرده است. البته برخی بر اساس روایتی ولادتش را [[مدینه]] دانسته‌اند<ref>اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۷۲.</ref>. در هر صورت، اطلاعات روشنی در این باره دیده نمی‌شود و از این رو نمی‌توان با [[قاطعیت]] در این باب اظهار نظر کرد. برخی گفته‌اند که [[خاندان]] وی از [[موالی]] [[عبدالرحمن بن سمره]] [[قریشی]] بوده است<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۷.</ref> و از آنجا که مطابق [[تواریخ]]، عبدالرحمن بن سمره در [[عصر عثمان]] و [[معاویه]] مدتی طولانی را به [[فتح]] بلادی چون بلخ، کابل، سیستان و... مشغول بوده است و بسیاری از ساکنان این مناطق به واسطه [[لشکرکشی]] وی به [[اسلام]] [[تشرف]] یافتند<ref>تاریخ بغداد، ج۱، ص۱۹۴؛ بهجة النفوس و الأسرار، ج۱، ص۳۱۰.</ref>، می‌توان پذیرفت که اجداد [[اباصلت]] نیز در یکی از نواحی [[خراسان]] بزرگ به وساطت ابن‌سمره [[مسلمان]] شده و از این رو از موالی وی به شمار آمده باشند. البته با توجه به گستردگی [[معانی مولی]]، می‌توان وجوه دیگری از قبیل هم‌پیمان بودن را برای این انتساب بیان کرد که البته قائلانی نیز دارد<ref>«مزارات خراسان»، نامه آستان قدس، ص۵۹.</ref>. اما اگر [[رأی]] نخست را که بیشتر با قرائن هماهنگ است بپذیریم این [[پرسش]] پیش می‌آید که پس از [[اسلام آوردن]] خاندان اباصلت، ایشان در کجا زیسته‌اند؟ ابن [[سمره]] در اصل از اهالی [[حجاز]] است و پس از [[رحلت رسول اکرم]]{{صل}} به [[عراق]] [[مهاجرت]] کرده و در [[بصره]] ساکن شده است<ref>تاریخ بغداد، ج۱، ص۱۹۴.</ref>.

خط ۷:		خط ۷:
	اباصلت برای شنیدن [[حدیث]] به شهرهای بسیاری [[سفر]] کرده است<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۷.</ref> و طبعاً غیر از ابن عُیَیْنه، محضر برخی دیگر از [[مشایخ]] [[اهل حدیث]] را نیز [[درک]] کرده است که از جمله ایشان می‌توان به [[حماد بن زید بصری]]، [[مالک بن انس قرشی]]، [[محمد بن خازم تمیمی]]، مشهور به [[ابا معاویه]]، [[عبدالرزاق بن همام یمانی صنعانی]] و [[شریک بن عبدالله نخعی]] اشاره کرد<ref>تاریخ الموصل، ج۲، ص۲۶؛ تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۷.</ref>. وی محضر این بزرگان را در شهرهای [[کوفه]]، بصره، [[یمن]]، [[مکه]] و [[مدینه]] درک کرده است<ref>تاریخ الموصل، ج۲، ص۲۶.</ref>. از سخنان اباصلت و درگیری‌های وی با [[فرقه‌ها]] و نحله‌های [[کلامی]] گوناگون می‌توان این مطلب را دریافت که وی علاوه بر آشنایی با [[علم حدیث]]، [[شناخت]] قابل توجهی نیز از [[دانش]] [[کلام]] و [[علم ملل و نحل]] داشته است. وی به شدت مورد توجه [[مأمون]] بود و با نظر وی در جلسات [[مناظره]] با جماعاتی از [[اهل کلام]] حاضر می‌شد<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۸-۴۹.</ref>.		اباصلت برای شنیدن [[حدیث]] به شهرهای بسیاری [[سفر]] کرده است<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۷.</ref> و طبعاً غیر از ابن عُیَیْنه، محضر برخی دیگر از [[مشایخ]] [[اهل حدیث]] را نیز [[درک]] کرده است که از جمله ایشان می‌توان به [[حماد بن زید بصری]]، [[مالک بن انس قرشی]]، [[محمد بن خازم تمیمی]]، مشهور به [[ابا معاویه]]، [[عبدالرزاق بن همام یمانی صنعانی]] و [[شریک بن عبدالله نخعی]] اشاره کرد<ref>تاریخ الموصل، ج۲، ص۲۶؛ تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۷.</ref>. وی محضر این بزرگان را در شهرهای [[کوفه]]، بصره، [[یمن]]، [[مکه]] و [[مدینه]] درک کرده است<ref>تاریخ الموصل، ج۲، ص۲۶.</ref>. از سخنان اباصلت و درگیری‌های وی با [[فرقه‌ها]] و نحله‌های [[کلامی]] گوناگون می‌توان این مطلب را دریافت که وی علاوه بر آشنایی با [[علم حدیث]]، [[شناخت]] قابل توجهی نیز از [[دانش]] [[کلام]] و [[علم ملل و نحل]] داشته است. وی به شدت مورد توجه [[مأمون]] بود و با نظر وی در جلسات [[مناظره]] با جماعاتی از [[اهل کلام]] حاضر می‌شد<ref>تاریخ بغداد، ج۱۱، ص۴۸-۴۹.</ref>.

	از وی نقل شده است: من شخصی به دانشمندی [[علی بن موسی]]{{ع}} ندیده‌ام و نیز هیچ عالمی را ندیده‌ام که با ایشان [[ملاقات]] کند و به [[برتری]] دانش [[امام]] بر خود و دیگر [[علما]] [[شهادت]] ندهد<ref>إعلام الوری، ص۳۲۸.</ref>. وی به نقل از [[امام رضا]]{{ع}} آورده است: [[دانشمندان]] بسیاری در مدینه بودند و من در [[روضه]] [[رسول خدا]]{{صل}} می‌نشستم. و چون یکی از ایشان در مسأله‌ای در می‌ماند، متوجه من می‌شدند و مسأله خود را با من مطرح می‌کردند و پاسخ [[پرسش]] خود را می‌یافتند<ref>إعلام الوری، ص۳۲۸.</ref>.		از وی نقل شده است: من شخصی به دانشمندی [[علی بن موسی]]{{ع}} ندیده‌ام و نیز هیچ عالمی را ندیده‌ام که با ایشان [[ملاقات]] کند و به [[برتری]] دانش [[امام]] بر خود و دیگر [[علما]] [[شهادت]] ندهد<ref>إعلام الوری، ص۳۲۸.</ref>. وی به نقل از [[امام رضا]]{{ع}} آورده است: [[دانشمندان]] بسیاری در مدینه بودند و من در [[روضه]] [[رسول خدا]]{{صل}} می‌نشستم. و چون یکی از ایشان در مسأله‌ای در می‌ماند، متوجه من می‌شدند و مسأله خود را با من مطرح می‌کردند و پاسخ [[پرسش]] خود را می‌یافتند<ref>إعلام الوری، ص۳۲۸.</ref>.
	روشن نیست [[اباصلت]] در کجا و چه مدت با [[امام]] [[مصاحبت]] داشته و شاگردی آن [[حضرت]] را کرده است. از برخی منابع استفاده می‌شود اباصلت با امام به [[حج]] رفته و از ایشان دعایی را که در موقف حج قرائت می‌کرد، نقل کرده است<ref>تاریخ بغداد، ج۱۹، ص۱۳۹.</ref>.		روشن نیست [[اباصلت]] در کجا و چه مدت با [[امام]] [[مصاحبت]] داشته و شاگردی آن [[حضرت]] را کرده است. از برخی منابع استفاده می‌شود اباصلت با امام به [[حج]] رفته و از ایشان دعایی را که در موقف حج قرائت می‌کرد، نقل کرده است<ref>تاریخ بغداد، ج۱۹، ص۱۳۹.</ref>.

Hosein: جایگزینی متن - ']]↵{{پایان منابع}}↵↵{{اصحاب امام رضا}}↵↵==' به ']] {{پایان منابع}} =='

2022-08-01T06:38:26Z

جایگزینی متن - ']]↵{{پایان منابع}}↵↵{{اصحاب امام رضا}}↵↵==' به ']] {{پایان منابع}} =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۰۸
خط ۳۳:		خط ۳۳:
	# [[پرونده: 1100514.jpg\|22px]] [[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[اباصلت هروی - کمپانی زارع (مقاله)\|مقاله «اباصلت هروی»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه امام رضا''']]		# [[پرونده: 1100514.jpg\|22px]] [[مهدی کمپانی زارع\|کمپانی زارع، مهدی]]، [[اباصلت هروی - کمپانی زارع (مقاله)\|مقاله «اباصلت هروی»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)\|'''دانشنامه امام رضا''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

	~~{{اصحاب امام رضا}}~~

	== پانویس ==		== پانویس ==