ابراهیم بن فضل - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq: /* تحقیق */

2024-01-23T06:00:46Z

تحقیق

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۰
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	۱. [[شیخ طوسی]]، در کتاب [[رجال]] خود از شماری [[راویان]] با تعبیر {{عربی\|أسند عنه}} یاد کرده، از این رو این بحث در میان [[رجالیان]] مطرح شده که اولاً مقصود شیخ از این عبارت چیست و ثانیاً آیا بر توثیق یا [[مدح راوی]] دلالت می‌کند یا خیر.		۱. [[شیخ طوسی]]، در کتاب [[رجال]] خود از شماری [[راویان]] با تعبیر {{عربی\|أسند عنه}} یاد کرده، از این رو این بحث در میان [[رجالیان]] مطرح شده که اولاً مقصود شیخ از این عبارت چیست و ثانیاً آیا بر توثیق یا [[مدح راوی]] دلالت می‌کند یا خیر.

	اقوال و دیدگاه‌های متعددی در این زمینه هست<ref>ر. ک: معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۹۹ - ۱۰۱؛ ج۱۵، ص۵۲؛ إکلیل المنهج، ص۵۴، ش۱۱؛ الفوائد الحائریه، ص۲۲۵؛ الفوائد الرجالیه (بهبهانی)، ص۳۱؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۱۸۹؛ الفوائد الرجالیه (بحر العلوم)، ج۳، ص۲۸۴ - ۲۸۵؛ منتهی المقال، ج۱، ص۷۱ - ۷۲؛ أعیان الشیعه، ج۲، ص۹۶؛ و....</ref> که یکی از محققان در مقاله‌ای بلند، به یادکرد و بررسی آنها پرداخته و در پایان چنین نتیجه گرفته است: {{عربی\|أن وصف الرجل بذلک یدل فی البدایة علی أن الرجل عامی المذهب لا یعترف بأن الإمام یسند إلیه الحدیث، بل إنما یعتبر من کلام الإمام ما کان مرفوعاً منه إلی النبی {{صل}} لکن إذا دلت القرائن الخارجیة علی أن الراوی الموصوف به [[شیعی]] المذهب فهو دلیل علی أن هذا الراوی کان نبیهاً جداً، و أراد أن یجمع ما رواه الأئمة {{عم}} مسنداً إلی جدهم للاحتجاج بذلک علی الآخرین الذین لا یعتقدون بإمامتهم، فیکون الوصف دالا علی جلالة و فضل. فالوصف - علی کل حال - لا یدل علی قدح یؤدی إلی الضعف أو مدح یؤدی إلی الثقة، بل هو دلیل علی منهجیة خاصة فی روایة الحدیث}}<ref>مجله تراثنا، مؤسسه آل البیت {{عم}}، ج۳، ص۱۴۲، مقاله {{عربی\|المصطلح الرجالی: أسند عنه}}، سید محمدرضا حسینی.</ref>.		اقوال و دیدگاه‌های متعددی در این زمینه هست<ref>ر. ک: معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۹۹ - ۱۰۱؛ ج۱۵، ص۵۲؛ إکلیل المنهج، ص۵۴، ش۱۱؛ الفوائد الحائریه، ص۲۲۵؛ الفوائد الرجالیه (بهبهانی)، ص۳۱؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۱۸۹؛ الفوائد الرجالیه (بحر العلوم)، ج۳، ص۲۸۴ - ۲۸۵؛ منتهی المقال، ج۱، ص۷۱ - ۷۲؛ أعیان الشیعه، ج۲، ص۹۶؛ و....</ref> که یکی از محققان در مقاله‌ای بلند، به یادکرد و بررسی آنها پرداخته و در پایان چنین نتیجه گرفته است: {{عربی\|أن وصف الرجل بذلک یدل فی البدایة علی أن الرجل عامی المذهب لا یعترف بأن الإمام یسند إلیه الحدیث، بل إنما یعتبر من کلام الإمام ما کان مرفوعاً منه إلی النبی {{صل}} لکن إذا دلت القرائن الخارجیة علی أن الراوی الموصوف به شیعی المذهب فهو دلیل علی أن هذا الراوی کان نبیهاً جداً، و أراد أن یجمع ما رواه الأئمة {{عم}} مسنداً إلی جدهم للاحتجاج بذلک علی الآخرین الذین لا یعتقدون بإمامتهم، فیکون الوصف دالا علی جلالة و فضل. فالوصف - علی کل حال - لا یدل علی قدح یؤدی إلی الضعف أو مدح یؤدی إلی الثقة، بل هو دلیل علی منهجیة خاصة فی روایة الحدیث}}<ref>مجله تراثنا، مؤسسه آل البیت {{عم}}، ج۳، ص۱۴۲، مقاله {{عربی\|المصطلح الرجالی: أسند عنه}}، سید محمدرضا حسینی.</ref>.

	بر اساس این تحقیق و با توجه به شیعی بودن ابراهیم بن فضل که از مضامین [[روایات]] وی استظهار می‌شود، تعبیر {{عربی\|أسند عنه}} که شیخ طوسی درباره‌اش به کار برده، بر جلالت و فضل او دلالت دارد، که اگر مفید توثیق نباشد، دست‌کم [[مدح]] را می‌فهماند.		بر اساس این تحقیق و با توجه به شیعی بودن ابراهیم بن فضل که از مضامین [[روایات]] وی استظهار می‌شود، تعبیر {{عربی\|أسند عنه}} که شیخ طوسی درباره‌اش به کار برده، بر جلالت و فضل او دلالت دارد، که اگر مفید توثیق نباشد، دست‌کم [[مدح]] را می‌فهماند.

Msadeq در ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۱۴

2023-02-22T08:14:29Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۴۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم بن فضل در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم بن فضل در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}
			== مقدمه ==
			ابراهیم بن فضل<ref>ر. ک: رجال الطوسی، ص۱۵۶، ش۱۷۲۱؛ نقد الرجال، ج۱، ص۷۸، ش۱۱۰؛ جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۵۴؛ منتهی المقال، ج۱، ص۱۸۹، ش۶۳؛ طرائف المقال، ج۱، ص۳۹۸، ش۳۱۴۶؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۸، ش۴۵۱؛ أعیان الشیعه، ج۲، ص۱۹۸، ش۳۱۳؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۸۴، ش۳۹۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴، ش۲۳۳ و ۲۳۵.</ref> در سند ۱ [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به نقل از کتاب [[تهذیب الأحکام]] دیده می‌شود:

	~~== مقدمه ==~~		{{متن حدیث\|عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} إِذَا زَنَى الْمَجْنُونُ أَوِ الْمَعْتُوهُ جُلِدَ الْحَدَّ وَ إِنْ كَانَ مُحْصَناً رُجِمَ. قُلْتُ وَ مَا الْفَرْقُ بَيْنَ الْمَجْنُونِ وَ الْمَجْنُونَةِ وَ الْمَعْتُوهِ وَ الْمَعْتُوهَةِ فَقَالَ الْمَرْأَةُ إِنَّمَا تُؤْتَى وَ الرَّجُلُ يَأْتِي وَ إِنَّمَا يَأْتِي إِذَا عَقَلَ كَيْفَ يَأْتِي اللَّذَّةَ وَ إِنَّ الْمَرْأَةَ إِنَّمَا تُسْتَكْرَهُ وَ يُفْعَلُ بِهَا وَ هِيَ لَا تَعْقِلُ مَا يُفْعَلُ بِهَا}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۲۴۲ به گزارش از تهذیب الأحکام، ج۱۰، ص۱۹، ح۵۶.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۴.</ref>
	ابراهیم بن فضل<ref>ر. ک: رجال الطوسی، ص۱۵۶، ش۱۷۲۱؛ نقد الرجال، ج۱، ص۷۸، ش۱۱۰؛ جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۵۴؛ منتهی المقال، ج۱، ص۱۸۹، ش۶۳؛ طرائف المقال، ج۱، ص۳۹۸، ش۳۱۴۶؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۸، ش۴۵۱؛ أعیان الشیعه، ج۲، ص۱۹۸، ش۳۱۳؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۸۴، ش۳۹۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴، ش۲۳۳ و ۲۳۵.</ref> در سند ۱ [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به نقل از کتاب [[تهذیب الأحکام]] دیده می‌شود: {{متن حدیث\|عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} إِذَا زَنَى الْمَجْنُونُ أَوِ الْمَعْتُوهُ جُلِدَ الْحَدَّ وَ إِنْ كَانَ مُحْصَناً رُجِمَ.
	قُلْتُ وَ مَا الْفَرْقُ بَيْنَ الْمَجْنُونِ وَ الْمَجْنُونَةِ وَ الْمَعْتُوهِ وَ الْمَعْتُوهَةِ فَقَالَ الْمَرْأَةُ إِنَّمَا تُؤْتَى وَ الرَّجُلُ يَأْتِي وَ إِنَّمَا يَأْتِي إِذَا عَقَلَ كَيْفَ يَأْتِي اللَّذَّةَ وَ إِنَّ الْمَرْأَةَ إِنَّمَا تُسْتَكْرَهُ وَ يُفْعَلُ بِهَا وَ هِيَ لَا تَعْقِلُ مَا يُفْعَلُ بِهَا}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۲۴۲ به گزارش از تهذیب الأحکام، ج۱۰، ص۱۹، ح۵۶.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۴.</ref>

	== شرح حال [[راوی]] ==		== شرح حال [[راوی]] ==
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	[[رده:رجال تفسیری]]		[[رده:رجال تفسیری]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]
			[[رده:طبقه پنجم راویان]]
			[[رده:اصحاب امام صادق]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T13:48:05Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-08-24T07:07:35Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

نمایش تغییرات

Hosein: جایگزینی متن - '\=\=\sمنابع\s\=\=↵\{\{منابع\}\}↵\#\s\[\[پرونده\:\s(.)\]\]\s\[\[(.)\]\]\،\s\[\[(.)\]\]↵\{\{پایان\sمنابع\}\}\n↵\=\=\sپانویس\s\=\=↵\{\{پانویس\}\}\n↵\[\[رده\:(.)\]\]↵\[\[رده\:اعلام\]\]' به '== منابع == {{منابع}} # پرونده:$1 $2، $3 {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}} رده:رجال تفسیری رده:اعلام'

2022-08-01T05:40:43Z

جایگزینی متن - '\=\=\sمنابع\s\=\=↵\{\{منابع\}\}↵\#\s\[\[پرونده\:\s(.*)\]\]\s\[\[(.*)\]\]\،\s\[\[(.*)\]\]↵\{\{پایان\sمنابع\}\}\n↵\=\=\sپانویس\s\=\=↵\{\{پانویس\}\}\n↵\[\[رده\:(.*)\]\]↵\[\[رده\:اعلام\]\]' به '== منابع == {{منابع}} # پرونده:$1 $2، $3 {{پایان منابع}} == پانویس == {{پانویس}} رده:رجال تفسیری رده:اعلام'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۰
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده: IM009725.jpg\|22px]] [[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|'''رجال تفسیری ج۱''']]		# [[پرونده:IM009725.jpg\|22px]] [[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|'''رجال تفسیری ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۵۳:		خط ۵۳:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~ابراهیم بن فضل~~]]		[[رده:رجال تفسیری]]
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T04:06:09Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم بن فضل در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم بن فضل در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}

خط ۵۵:		خط ۵۴:

	[[رده:ابراهیم بن فضل]]		[[رده:ابراهیم بن فضل]]
	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T21:06:32Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۳۶
خط ۴:		خط ۴:
	==مقدمه==		==مقدمه==
	ابراهیم بن فضل<ref>ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۵۶، ش۱۷۲۱؛ نقد الرجال، ج۱، ص۷۸، ش۱۱۰؛ جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۵۴؛ منتهی المقال، ج۱، ص۱۸۹، ش۶۳؛ طرائف المقال، ج۱، ص۳۹۸، ش۳۱۴۶؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۸، ش۴۵۱؛ أعیان الشیعه، ج۲، ص۱۹۸، ش۳۱۳؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۸۴، ش۳۹۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴، ش۲۳۳ و ۲۳۵.</ref> در سند ۱ [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به نقل از کتاب [[تهذیب الأحکام]] دیده می‌شود: {{متن حدیث\|عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} إِذَا زَنَى الْمَجْنُونُ أَوِ الْمَعْتُوهُ جُلِدَ الْحَدَّ وَ إِنْ كَانَ مُحْصَناً رُجِمَ.		ابراهیم بن فضل<ref>ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۵۶، ش۱۷۲۱؛ نقد الرجال، ج۱، ص۷۸، ش۱۱۰؛ جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۵۴؛ منتهی المقال، ج۱، ص۱۸۹، ش۶۳؛ طرائف المقال، ج۱، ص۳۹۸، ش۳۱۴۶؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۸، ش۴۵۱؛ أعیان الشیعه، ج۲، ص۱۹۸، ش۳۱۳؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۸۴، ش۳۹۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴، ش۲۳۳ و ۲۳۵.</ref> در سند ۱ [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به نقل از کتاب [[تهذیب الأحکام]] دیده می‌شود: {{متن حدیث\|عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} إِذَا زَنَى الْمَجْنُونُ أَوِ الْمَعْتُوهُ جُلِدَ الْحَدَّ وَ إِنْ كَانَ مُحْصَناً رُجِمَ.
	قُلْتُ وَ مَا الْفَرْقُ بَيْنَ الْمَجْنُونِ وَ الْمَجْنُونَةِ وَ الْمَعْتُوهِ وَ الْمَعْتُوهَةِ فَقَالَ الْمَرْأَةُ إِنَّمَا تُؤْتَى وَ الرَّجُلُ يَأْتِي وَ إِنَّمَا يَأْتِي إِذَا عَقَلَ كَيْفَ يَأْتِي اللَّذَّةَ وَ إِنَّ الْمَرْأَةَ إِنَّمَا تُسْتَكْرَهُ وَ يُفْعَلُ بِهَا وَ هِيَ لَا تَعْقِلُ مَا يُفْعَلُ بِهَا}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۲۴۲ به گزارش از تهذیب الأحکام، ج۱۰، ص۱۹، ح۵۶.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۴.</ref>		قُلْتُ وَ مَا الْفَرْقُ بَيْنَ الْمَجْنُونِ وَ الْمَجْنُونَةِ وَ الْمَعْتُوهِ وَ الْمَعْتُوهَةِ فَقَالَ الْمَرْأَةُ إِنَّمَا تُؤْتَى وَ الرَّجُلُ يَأْتِي وَ إِنَّمَا يَأْتِي إِذَا عَقَلَ كَيْفَ يَأْتِي اللَّذَّةَ وَ إِنَّ الْمَرْأَةَ إِنَّمَا تُسْتَكْرَهُ وَ يُفْعَلُ بِهَا وَ هِيَ لَا تَعْقِلُ مَا يُفْعَلُ بِهَا}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۹، ص۲۴۲ به گزارش از تهذیب الأحکام، ج۱۰، ص۱۹، ح۵۶.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۴.</ref>

	==شرح حال [[راوی]]==		==شرح حال [[راوی]]==
خط ۱۱:		خط ۱۱:
	از تعدد این دو عنوان و ذکر جداگانه هر کدام در رجال شیخ طوسی، فهمیده می‌شود که این دو راوی مستقل هستند، چنان که [[رجالیان]] به آن تصریح کردند<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۸، ش۴۵۰ - ۴۵۱؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴، ش۲۳۳ -۲۳۵.</ref>؛ ولی بعضی [[اتحاد]] این دو عنوان را به صورت یک احتمال [[ضعیف]] مطرح کردند<ref>ر.ک: طرائف المقال، ج۱، ص۳۹۸، ش۳۱۴۵ - ۳۱۴۶؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۵۴.</ref>، درحالی که قرینه و شاهدی بر این ادعا اقامه نکردند؛ لکن این بحث در میان [[رجالیان]] مطرح شده که عنوان ابراهیم بن فضل که در اسناد شماری از [[روایات]] قرار گرفته، به کدام یک انصراف دارد؟ آیا به «ابراهیم بن الفضل هاشمی مدنی» یا «ابراهیم بن فضل مدنی»، ابواسحاق.		از تعدد این دو عنوان و ذکر جداگانه هر کدام در رجال شیخ طوسی، فهمیده می‌شود که این دو راوی مستقل هستند، چنان که [[رجالیان]] به آن تصریح کردند<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۸، ش۴۵۰ - ۴۵۱؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴، ش۲۳۳ -۲۳۵.</ref>؛ ولی بعضی [[اتحاد]] این دو عنوان را به صورت یک احتمال [[ضعیف]] مطرح کردند<ref>ر.ک: طرائف المقال، ج۱، ص۳۹۸، ش۳۱۴۵ - ۳۱۴۶؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۵۴.</ref>، درحالی که قرینه و شاهدی بر این ادعا اقامه نکردند؛ لکن این بحث در میان [[رجالیان]] مطرح شده که عنوان ابراهیم بن فضل که در اسناد شماری از [[روایات]] قرار گرفته، به کدام یک انصراف دارد؟ آیا به «ابراهیم بن الفضل هاشمی مدنی» یا «ابراهیم بن فضل مدنی»، ابواسحاق.

	[[محقق اردبیلی]]، [[علامه مامقانی]] و [[آیت الله خویی]] تصریح کردند که مقصود از ابراهیم بن فضل در [[اسناد روایات]]، ابراهیم بن فضل هاشمی مدنی است<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴ (ش ۲۳۳) و ۲۴۵ (ش۲۳۵)؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۹، ش۴۵۱. </ref>؛ ولی [[علامه شوشتری]] در آن تشکیک کرده: {{عربی\|أنها کلها بلفظ ابراهیم بن الفضل فمن أین إرداة الهاشمی هذا بها؟ و لعله ابراهیم بن الفضل المدنی أبواسحاق الذی عده الشیخ أیضاً فی أصحاب الصادق{{ع}} بعد هذا بلا فصل}}<ref>قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۴-۴۳۶.</ref>		[[محقق اردبیلی]]، [[علامه مامقانی]] و [[آیت الله خویی]] تصریح کردند که مقصود از ابراهیم بن فضل در [[اسناد روایات]]، ابراهیم بن فضل هاشمی مدنی است<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴ (ش ۲۳۳) و ۲۴۵ (ش۲۳۵)؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۹، ش۴۵۱. </ref>؛ ولی [[علامه شوشتری]] در آن تشکیک کرده: {{عربی\|أنها کلها بلفظ ابراهیم بن الفضل فمن أین إرداة الهاشمی هذا بها؟ و لعله ابراهیم بن الفضل المدنی أبواسحاق الذی عده الشیخ أیضاً فی أصحاب الصادق{{ع}} بعد هذا بلا فصل}}<ref>قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۴-۴۳۶.</ref>

	==تحقیق==		==تحقیق==
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	چنان که [[مشاهده]] می‌شود [[حدیث]] مذکور، از سه طریق نقل گردیده و سه سند دارد. در سند یکم {{عربی\|"ابراهیم الفضل عن ابان بن تغلب"}}؛ اما در دو سند دیگر {{عربی\|"ابراهیم بن الفضل الهاشمی عن ابان بن تغلب"}} ذکر شده است، بنابراین در هر سندی که ابراهیم بن فضل از ابان بن تغلب [[روایت]] کند (از جمله روایت [[تفسیر کنز الدقائق]])، مراد از آن ابراهیم بن فضل هاشمی است.		چنان که [[مشاهده]] می‌شود [[حدیث]] مذکور، از سه طریق نقل گردیده و سه سند دارد. در سند یکم {{عربی\|"ابراهیم الفضل عن ابان بن تغلب"}}؛ اما در دو سند دیگر {{عربی\|"ابراهیم بن الفضل الهاشمی عن ابان بن تغلب"}} ذکر شده است، بنابراین در هر سندی که ابراهیم بن فضل از ابان بن تغلب [[روایت]] کند (از جمله روایت [[تفسیر کنز الدقائق]])، مراد از آن ابراهیم بن فضل هاشمی است.

	ثانیاً ابراهیم بن فضل مدنی، ابو اسحاق از [[راویان]] [[عامه]] است و در کتب [[روایی]] [[شیعه]]، [[حدیثی]] از وی نقل نشده، بلکه نامش در [[کتب رجالی]] و روایی [[اهل سنت]] آمده است<ref>{{عربی\|إبراهیم بن الفضل المدنی یکنی أبا إسحاق المخزومی؛... ضعیف الحدیث لا یکتب حدیثه...}}؛ (الکامل فی ضعفاء الرجال، ج۱، ص۲۳۰، ش۶۴)؛ {{عربی\|ثم رأیت فی ترجمة إبراهیم بن الفضل المدنی أحد الضعفاء من مناکیره...}}. (فتح الباری، ج۱۰، ص۴۸۶)؛ نیز ر.ک: عمدة القاری، ج۲۰، ص۲۵۹؛ تهذیب الکمال، ج۲، ص۱۶۵، ش۲۲۴.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۶-۴۳۷.</ref>		ثانیاً ابراهیم بن فضل مدنی، ابو اسحاق از [[راویان]] [[عامه]] است و در کتب [[روایی]] [[شیعه]]، [[حدیثی]] از وی نقل نشده، بلکه نامش در [[کتب رجالی]] و روایی [[اهل سنت]] آمده است<ref>{{عربی\|إبراهیم بن الفضل المدنی یکنی أبا إسحاق المخزومی؛... ضعیف الحدیث لا یکتب حدیثه...}}؛ (الکامل فی ضعفاء الرجال، ج۱، ص۲۳۰، ش۶۴)؛ {{عربی\|ثم رأیت فی ترجمة إبراهیم بن الفضل المدنی أحد الضعفاء من مناکیره...}}. (فتح الباری، ج۱۰، ص۴۸۶)؛ نیز ر.ک: عمدة القاری، ج۲۰، ص۲۵۹؛ تهذیب الکمال، ج۲، ص۱۶۵، ش۲۲۴.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۶-۴۳۷.</ref>

	==طبقه [[راوی]]==		==طبقه [[راوی]]==
	از [[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] راوی اطلاعی در دست نیست؛ لکن [[شیخ طوسی]] وی را از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} به شمار آورده<ref>ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۵۶، ش۱۷۲۱.</ref> و در [[اسناد روایات]] هم از آن [[حضرت]] [[حدیث]] نقل کرده است<ref>{{متن حدیث\|... عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: إِذَا سَبَّبَ اللَّهُ لِلْعَبْدِ الرِّزْقَ فِي أَرْضٍ جَعَلَ لَهُ فِيهَا حَاجَةً}}؛ (المحاسن، ج۲، ص۳۴۵، ح۳).</ref>.		از [[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] راوی اطلاعی در دست نیست؛ لکن [[شیخ طوسی]] وی را از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} به شمار آورده<ref>ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۵۶، ش۱۷۲۱.</ref> و در [[اسناد روایات]] هم از آن [[حضرت]] [[حدیث]] نقل کرده است<ref>{{متن حدیث\|... عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: إِذَا سَبَّبَ اللَّهُ لِلْعَبْدِ الرِّزْقَ فِي أَرْضٍ جَعَلَ لَهُ فِيهَا حَاجَةً}}؛ (المحاسن، ج۲، ص۳۴۵، ح۳).</ref>.

	[[آیت الله بروجردی]]، ابراهیم بن فضل را در طبقه پنجم قرار داده است<ref>ر.ک: الموسوعة الرجالیه (طبقات رجال الکافی)، ص۳۱.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۷.</ref>		[[آیت الله بروجردی]]، ابراهیم بن فضل را در طبقه پنجم قرار داده است<ref>ر.ک: الموسوعة الرجالیه (طبقات رجال الکافی)، ص۳۱.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۷.</ref>

	==استادان و [[شاگردان راوی]]==		==استادان و [[شاگردان راوی]]==
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	۲. [[روایت]] [[ابن ابی عمیر]] از ایشان است، که [[شیخ طوسی]] درباره‌اش می‌نویسد: {{عربی\|و کان من أوثق الناس عند الخاصة و العامة، و أنسکهم نسکاً، و أورعهم و أعبدهم}}<ref>الفهرست (طوسی)، ص۴۰۴، ش۶۱۸.</ref>؛ نیز می‌نگارد: {{عربی\|... ما یرویه محمد بن أبی عمیر، و... من الثقات الذین عرفوا بأنهم لا یروون و لا یرسلون إلا عمن یوثق به}}<ref>عدة الأصول، ج۱، ص۱۵۴.</ref>.		۲. [[روایت]] [[ابن ابی عمیر]] از ایشان است، که [[شیخ طوسی]] درباره‌اش می‌نویسد: {{عربی\|و کان من أوثق الناس عند الخاصة و العامة، و أنسکهم نسکاً، و أورعهم و أعبدهم}}<ref>الفهرست (طوسی)، ص۴۰۴، ش۶۱۸.</ref>؛ نیز می‌نگارد: {{عربی\|... ما یرویه محمد بن أبی عمیر، و... من الثقات الذین عرفوا بأنهم لا یروون و لا یرسلون إلا عمن یوثق به}}<ref>عدة الأصول، ج۱، ص۱۵۴.</ref>.

	٣. روایت [[جعفر بن بشیر]] از ایشان است<ref>ر.ک: من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۲۶۵، ح۲۳۸۸.</ref>، که [[نجاشی]] درباره‌اش می‌نویسد: {{عربی\|"جعفر بن بشیر ابومحمد البجلی الوشاء من زهاد أصحابنا و عبادهم و نساکهم و کان ثقة... کان أبو العباس بن نوح یقول: کان یلقب فتحة العلم<ref>درباره ضبط این جمله چند قول است: أ. {{عربی\|فقحة العلم، بالفاء و القاف و الحاء بمعنی زهر العلم}}. ب. {{عربی\|نفحة العلم، بالنون و الحاء المهملة بمعنی أن العلم ینفح من فیه؛ من نفح الطین إذا فاح}}. ج. {{عربی\|ققة العلم، بالقاف المضمومة و الفاء المشددة المفتوحة بمعنی الوعاء و کونه وعاء للعلم بکثرة العلم}}. (ر.ک: تنقیح المقال، ج۱، ص۲۱۴، طبع حجری (تقریرات ثلاثه)، پانوشت ص۱۰۶).</ref>، روی عن الثقات و رووا عنه}}<ref>رجال النجاشی، ص۱۱۹، ش۳۰۴.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۹-۴۴۱.</ref>		٣. روایت [[جعفر بن بشیر]] از ایشان است<ref>ر.ک: من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۲۶۵، ح۲۳۸۸.</ref>، که [[نجاشی]] درباره‌اش می‌نویسد: {{عربی\|"جعفر بن بشیر ابومحمد البجلی الوشاء من زهاد أصحابنا و عبادهم و نساکهم و کان ثقة... کان أبو العباس بن نوح یقول: کان یلقب فتحة العلم<ref>درباره ضبط این جمله چند قول است: أ. {{عربی\|فقحة العلم، بالفاء و القاف و الحاء بمعنی زهر العلم}}. ب. {{عربی\|نفحة العلم، بالنون و الحاء المهملة بمعنی أن العلم ینفح من فیه؛ من نفح الطین إذا فاح}}. ج. {{عربی\|ققة العلم، بالقاف المضمومة و الفاء المشددة المفتوحة بمعنی الوعاء و کونه وعاء للعلم بکثرة العلم}}. (ر.ک: تنقیح المقال، ج۱، ص۲۱۴، طبع حجری (تقریرات ثلاثه)، پانوشت ص۱۰۶).</ref>، روی عن الثقات و رووا عنه}}<ref>رجال النجاشی، ص۱۱۹، ش۳۰۴.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۹-۴۴۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T18:02:09Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۳۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم بن فضل در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[ابراهیم بن فضل در تراجم و رجال]] ~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Wasity: جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

2022-05-08T12:39:05Z

جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۶:۰۹
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	در [[کتب رجالی]] قدما مانند [[رجال برقی]]، [[رجال کشی]]، [[رجال نجاشی]]، [[فهرست شیخ طوسی]] و [[رجال ابن غضائری]] نام این راوی ذکر نشده؛ ولی شیخ طوسی در کتاب رجال خود، ابراهیم بن فضل را دو بار در [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} ذکر کرده: یکی با نام «ابراهیم بن الفضل هاشمی مدنی»، أسند عنه و دیگری با عنوان «ابراهیم بن فضل مدنی»، ابواسحاق<ref>رجال الطوسی، ص۱۵۶، ش۱۷۲۱ – ۱۷۲۲.</ref>.		در [[کتب رجالی]] قدما مانند [[رجال برقی]]، [[رجال کشی]]، [[رجال نجاشی]]، [[فهرست شیخ طوسی]] و [[رجال ابن غضائری]] نام این راوی ذکر نشده؛ ولی شیخ طوسی در کتاب رجال خود، ابراهیم بن فضل را دو بار در [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} ذکر کرده: یکی با نام «ابراهیم بن الفضل هاشمی مدنی»، أسند عنه و دیگری با عنوان «ابراهیم بن فضل مدنی»، ابواسحاق<ref>رجال الطوسی، ص۱۵۶، ش۱۷۲۱ – ۱۷۲۲.</ref>.

	از تعدد این دو عنوان و ذکر جداگانه هر کدام در رجال شیخ طوسی، فهمیده می‌شود که این دو راوی مستقل هستند، چنان که [[رجالیان]] به آن تصریح کردند<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۸، ش۴۵۰ - ۴۵۱؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴، ش۲۳۳ -۲۳۵.</ref>؛ ولی بعضی [[اتحاد]] این دو عنوان را به صورت یک احتمال [[ضعیف]] مطرح کردند<ref>ر.ک: طرائف المقال، ج۱، ص۳۹۸، ش۳۱۴۵ - ۳۱۴۶؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۵۴.</ref>، درحالی که قرینه و شاهدی بر این ادعا اقامه نکردند؛ ~~لیکن~~ این بحث در میان [[رجالیان]] مطرح شده که عنوان ابراهیم بن فضل که در اسناد شماری از [[روایات]] قرار گرفته، به کدام یک انصراف دارد؟ آیا به «ابراهیم بن الفضل هاشمی مدنی» یا «ابراهیم بن فضل مدنی»، ابواسحاق.		از تعدد این دو عنوان و ذکر جداگانه هر کدام در رجال شیخ طوسی، فهمیده می‌شود که این دو راوی مستقل هستند، چنان که [[رجالیان]] به آن تصریح کردند<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۸، ش۴۵۰ - ۴۵۱؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴، ش۲۳۳ -۲۳۵.</ref>؛ ولی بعضی [[اتحاد]] این دو عنوان را به صورت یک احتمال [[ضعیف]] مطرح کردند<ref>ر.ک: طرائف المقال، ج۱، ص۳۹۸، ش۳۱۴۵ - ۳۱۴۶؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۵۴.</ref>، درحالی که قرینه و شاهدی بر این ادعا اقامه نکردند؛ لکن این بحث در میان [[رجالیان]] مطرح شده که عنوان ابراهیم بن فضل که در اسناد شماری از [[روایات]] قرار گرفته، به کدام یک انصراف دارد؟ آیا به «ابراهیم بن الفضل هاشمی مدنی» یا «ابراهیم بن فضل مدنی»، ابواسحاق.

	[[محقق اردبیلی]]، [[علامه مامقانی]] و [[آیت الله خویی]] تصریح کردند که مقصود از ابراهیم بن فضل در [[اسناد روایات]]، ابراهیم بن فضل هاشمی مدنی است<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴ (ش ۲۳۳) و ۲۴۵ (ش۲۳۵)؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۹، ش۴۵۱. </ref>؛ ولی [[علامه شوشتری]] در آن تشکیک کرده: {{عربی\|أنها کلها بلفظ ابراهیم بن الفضل فمن أین إرداة الهاشمی هذا بها؟ و لعله ابراهیم بن الفضل المدنی أبواسحاق الذی عده الشیخ أیضاً فی أصحاب الصادق{{ع}} بعد هذا بلا فصل}}<ref>قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۴-۴۳۶.</ref>		[[محقق اردبیلی]]، [[علامه مامقانی]] و [[آیت الله خویی]] تصریح کردند که مقصود از ابراهیم بن فضل در [[اسناد روایات]]، ابراهیم بن فضل هاشمی مدنی است<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۲۹؛ معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۴۴ (ش ۲۳۳) و ۲۴۵ (ش۲۳۵)؛ تنقیح المقال، ج۴، ص۲۴۹، ش۴۵۱. </ref>؛ ولی [[علامه شوشتری]] در آن تشکیک کرده: {{عربی\|أنها کلها بلفظ ابراهیم بن الفضل فمن أین إرداة الهاشمی هذا بها؟ و لعله ابراهیم بن الفضل المدنی أبواسحاق الذی عده الشیخ أیضاً فی أصحاب الصادق{{ع}} بعد هذا بلا فصل}}<ref>قاموس الرجال، ج۱، ص۲۵۸، ش۱۶۷.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۴-۴۳۶.</ref>
خط ۲۲:		خط ۲۲:

	==طبقه [[راوی]]==		==طبقه [[راوی]]==
	از [[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] راوی اطلاعی در دست نیست؛ ~~لیکن~~ [[شیخ طوسی]] وی را از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} به شمار آورده<ref>ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۵۶، ش۱۷۲۱.</ref> و در [[اسناد روایات]] هم از آن [[حضرت]] [[حدیث]] نقل کرده است<ref>{{متن حدیث\|... عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: إِذَا سَبَّبَ اللَّهُ لِلْعَبْدِ الرِّزْقَ فِي أَرْضٍ جَعَلَ لَهُ فِيهَا حَاجَةً}}؛ (المحاسن، ج۲، ص۳۴۵، ح۳).</ref>.		از [[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] راوی اطلاعی در دست نیست؛ لکن [[شیخ طوسی]] وی را از [[اصحاب امام صادق]]{{ع}} به شمار آورده<ref>ر.ک: رجال الطوسی، ص۱۵۶، ش۱۷۲۱.</ref> و در [[اسناد روایات]] هم از آن [[حضرت]] [[حدیث]] نقل کرده است<ref>{{متن حدیث\|... عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْفَضْلِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: إِذَا سَبَّبَ اللَّهُ لِلْعَبْدِ الرِّزْقَ فِي أَرْضٍ جَعَلَ لَهُ فِيهَا حَاجَةً}}؛ (المحاسن، ج۲، ص۳۴۵، ح۳).</ref>.

	[[آیت الله بروجردی]]، ابراهیم بن فضل را در طبقه پنجم قرار داده است<ref>ر.ک: الموسوعة الرجالیه (طبقات رجال الکافی)، ص۳۱.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۷.</ref>		[[آیت الله بروجردی]]، ابراهیم بن فضل را در طبقه پنجم قرار داده است<ref>ر.ک: الموسوعة الرجالیه (طبقات رجال الکافی)، ص۳۱.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۷.</ref>
خط ۳۵:		خط ۳۵:

	==تحقیق==		==تحقیق==
	در [[کتب رجالی]] هیچ به توثیق و یا [[مدح]] ابراهیم بن فضل اشاره‌ای نشده؛ ~~لیکن~~ با توجه به چند نکته می‌‌توان [[وثاقت]] یا دست‌کم مدح وی را [[اثبات]]، و به [[احادیث]] او اعتبار بخشید.		در [[کتب رجالی]] هیچ به توثیق و یا [[مدح]] ابراهیم بن فضل اشاره‌ای نشده؛ لکن با توجه به چند نکته می‌‌توان [[وثاقت]] یا دست‌کم مدح وی را [[اثبات]]، و به [[احادیث]] او اعتبار بخشید.

	۱. [[شیخ طوسی]]، در کتاب [[رجال]] خود از شماری [[راویان]] با تعبیر {{عربی\|أسند عنه}} یاد کرده، از این رو این بحث در میان [[رجالیان]] مطرح شده که اولاً مقصود شیخ از این عبارت چیست و ثانیاً آیا بر توثیق یا [[مدح راوی]] دلالت می‌کند یا خیر.		۱. [[شیخ طوسی]]، در کتاب [[رجال]] خود از شماری [[راویان]] با تعبیر {{عربی\|أسند عنه}} یاد کرده، از این رو این بحث در میان [[رجالیان]] مطرح شده که اولاً مقصود شیخ از این عبارت چیست و ثانیاً آیا بر توثیق یا [[مدح راوی]] دلالت می‌کند یا خیر.

Msadeq: /* تحقیق */

2022-02-07T12:02:37Z

تحقیق

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۳۲
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	۲. [[روایت]] [[ابن ابی عمیر]] از ایشان است، که [[شیخ طوسی]] درباره‌اش می‌نویسد: {{عربی\|و کان من أوثق الناس عند الخاصة و العامة، و أنسکهم نسکاً، و أورعهم و أعبدهم}}<ref>الفهرست (طوسی)، ص۴۰۴، ش۶۱۸.</ref>؛ نیز می‌نگارد: {{عربی\|... ما یرویه محمد بن أبی عمیر، و... من الثقات الذین عرفوا بأنهم لا یروون و لا یرسلون إلا عمن یوثق به}}<ref>عدة الأصول، ج۱، ص۱۵۴.</ref>.		۲. [[روایت]] [[ابن ابی عمیر]] از ایشان است، که [[شیخ طوسی]] درباره‌اش می‌نویسد: {{عربی\|و کان من أوثق الناس عند الخاصة و العامة، و أنسکهم نسکاً، و أورعهم و أعبدهم}}<ref>الفهرست (طوسی)، ص۴۰۴، ش۶۱۸.</ref>؛ نیز می‌نگارد: {{عربی\|... ما یرویه محمد بن أبی عمیر، و... من الثقات الذین عرفوا بأنهم لا یروون و لا یرسلون إلا عمن یوثق به}}<ref>عدة الأصول، ج۱، ص۱۵۴.</ref>.

	٣. روایت [[جعفر بن بشیر]] از ایشان است<ref>ر.ک: من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۲۶۵، ح۲۳۸۸.</ref>، که [[نجاشی]] درباره‌اش می‌نویسد: {{عربی\|"جعفر بن بشیر ابومحمد البجلی الوشاء من زهاد أصحابنا و عبادهم و نساکهم و کان ثقة... کان أبو العباس بن نوح یقول: کان یلقب فتحة العلم~~"}}~~<ref>درباره ضبط این جمله چند قول است: أ. {{عربی\|فقحة العلم، بالفاء و القاف و الحاء بمعنی زهر العلم}}. ب. {{عربی\|نفحة العلم، بالنون و الحاء المهملة بمعنی أن العلم ینفح من فیه؛ من نفح الطین إذا فاح}}. ج. {{عربی\|ققة العلم، بالقاف المضمومة و الفاء المشددة المفتوحة بمعنی الوعاء و کونه وعاء للعلم بکثرة العلم}}. (ر.ک: تنقیح المقال، ج۱، ص۲۱۴، طبع حجری (تقریرات ثلاثه)، پانوشت ص۱۰۶).</ref>، روی عن الثقات و رووا عنه}}<ref>رجال النجاشی، ص۱۱۹، ش۳۰۴.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۹-۴۴۱.</ref>		٣. روایت [[جعفر بن بشیر]] از ایشان است<ref>ر.ک: من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۲۶۵، ح۲۳۸۸.</ref>، که [[نجاشی]] درباره‌اش می‌نویسد: {{عربی\|"جعفر بن بشیر ابومحمد البجلی الوشاء من زهاد أصحابنا و عبادهم و نساکهم و کان ثقة... کان أبو العباس بن نوح یقول: کان یلقب فتحة العلم<ref>درباره ضبط این جمله چند قول است: أ. {{عربی\|فقحة العلم، بالفاء و القاف و الحاء بمعنی زهر العلم}}. ب. {{عربی\|نفحة العلم، بالنون و الحاء المهملة بمعنی أن العلم ینفح من فیه؛ من نفح الطین إذا فاح}}. ج. {{عربی\|ققة العلم، بالقاف المضمومة و الفاء المشددة المفتوحة بمعنی الوعاء و کونه وعاء للعلم بکثرة العلم}}. (ر.ک: تنقیح المقال، ج۱، ص۲۱۴، طبع حجری (تقریرات ثلاثه)، پانوشت ص۱۰۶).</ref>، روی عن الثقات و رووا عنه}}<ref>رجال النجاشی، ص۱۱۹، ش۳۰۴.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۴۳۹-۴۴۱.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۳۰
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	۱. [[شیخ طوسی]]، در کتاب [[رجال]] خود از شماری [[راویان]] با تعبیر {{عربی\|أسند عنه}} یاد کرده، از این رو این بحث در میان [[رجالیان]] مطرح شده که اولاً مقصود شیخ از این عبارت چیست و ثانیاً آیا بر توثیق یا [[مدح راوی]] دلالت می‌کند یا خیر.		۱. [[شیخ طوسی]]، در کتاب [[رجال]] خود از شماری [[راویان]] با تعبیر {{عربی\|أسند عنه}} یاد کرده، از این رو این بحث در میان [[رجالیان]] مطرح شده که اولاً مقصود شیخ از این عبارت چیست و ثانیاً آیا بر توثیق یا [[مدح راوی]] دلالت می‌کند یا خیر.

	اقوال و دیدگاه‌های متعددی در این زمینه هست<ref>ر. ک: معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۹۹ - ۱۰۱؛ ج۱۵، ص۵۲؛ إکلیل المنهج، ص۵۴، ش۱۱؛ الفوائد الحائریه، ص۲۲۵؛ الفوائد الرجالیه (بهبهانی)، ص۳۱؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۱۸۹؛ الفوائد الرجالیه (بحر العلوم)، ج۳، ص۲۸۴ - ۲۸۵؛ منتهی المقال، ج۱، ص۷۱ - ۷۲؛ أعیان الشیعه، ج۲، ص۹۶؛ و....</ref> که یکی از محققان در مقاله‌ای بلند، به یادکرد و بررسی آنها پرداخته و در پایان چنین نتیجه گرفته است: {{عربی\|أن وصف الرجل بذلک یدل فی البدایة علی أن الرجل عامی المذهب لا یعترف بأن الإمام یسند إلیه الحدیث، بل إنما یعتبر من کلام الإمام ما کان مرفوعاً منه إلی النبی {{صل}} لکن إذا دلت القرائن الخارجیة علی أن الراوی الموصوف به [[شیعی]] المذهب فهو دلیل علی أن هذا الراوی کان نبیهاً جداً، و أراد أن یجمع ما رواه الأئمة {{عم}} مسنداً إلی جدهم للاحتجاج بذلک علی الآخرین الذین لا یعتقدون بإمامتهم، فیکون الوصف دالا علی جلالة و فضل. فالوصف - علی کل حال - لا یدل علی قدح یؤدی إلی الضعف أو مدح یؤدی إلی الثقة، بل هو دلیل علی منهجیة خاصة فی روایة الحدیث}}<ref>مجله تراثنا، مؤسسه آل البیت {{عم}}، ج۳، ص۱۴۲، مقاله {{عربی\|المصطلح الرجالی: أسند عنه}}، سید محمدرضا حسینی.</ref>.		اقوال و دیدگاه‌های متعددی در این زمینه هست<ref>ر. ک: معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۹۹ - ۱۰۱؛ ج۱۵، ص۵۲؛ إکلیل المنهج، ص۵۴، ش۱۱؛ الفوائد الحائریه، ص۲۲۵؛ الفوائد الرجالیه (بهبهانی)، ص۳۱؛ تعلیقة علی منهج المقال، ص۱۸۹؛ الفوائد الرجالیه (بحر العلوم)، ج۳، ص۲۸۴ - ۲۸۵؛ منتهی المقال، ج۱، ص۷۱ - ۷۲؛ أعیان الشیعه، ج۲، ص۹۶؛ و....</ref> که یکی از محققان در مقاله‌ای بلند، به یادکرد و بررسی آنها پرداخته و در پایان چنین نتیجه گرفته است: {{عربی\|أن وصف الرجل بذلک یدل فی البدایة علی أن الرجل عامی المذهب لا یعترف بأن الإمام یسند إلیه الحدیث، بل إنما یعتبر من کلام الإمام ما کان مرفوعاً منه إلی النبی {{صل}} لکن إذا دلت القرائن الخارجیة علی أن الراوی الموصوف به شیعی المذهب فهو دلیل علی أن هذا الراوی کان نبیهاً جداً، و أراد أن یجمع ما رواه الأئمة {{عم}} مسنداً إلی جدهم للاحتجاج بذلک علی الآخرین الذین لا یعتقدون بإمامتهم، فیکون الوصف دالا علی جلالة و فضل. فالوصف - علی کل حال - لا یدل علی قدح یؤدی إلی الضعف أو مدح یؤدی إلی الثقة، بل هو دلیل علی منهجیة خاصة فی روایة الحدیث}}<ref>مجله تراثنا، مؤسسه آل البیت {{عم}}، ج۳، ص۱۴۲، مقاله {{عربی\|المصطلح الرجالی: أسند عنه}}، سید محمدرضا حسینی.</ref>.

	بر اساس این تحقیق و با توجه به شیعی بودن ابراهیم بن فضل که از مضامین [[روایات]] وی استظهار می‌شود، تعبیر {{عربی\|أسند عنه}} که شیخ طوسی درباره‌اش به کار برده، بر جلالت و فضل او دلالت دارد، که اگر مفید توثیق نباشد، دست‌کم [[مدح]] را می‌فهماند.		بر اساس این تحقیق و با توجه به شیعی بودن ابراهیم بن فضل که از مضامین [[روایات]] وی استظهار می‌شود، تعبیر {{عربی\|أسند عنه}} که شیخ طوسی درباره‌اش به کار برده، بر جلالت و فضل او دلالت دارد، که اگر مفید توثیق نباشد، دست‌کم [[مدح]] را می‌فهماند.