ابراهیم ثقفی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Ali: تغییرمسیر به ابراهیم بن محمد ثقفی

2023-07-14T18:08:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۱:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط =~~ [[~~ابراهیم ثقفی در تراجم و رجال]] - [[ابراهیم ثقفی در تاریخ اسلامی]] \| پرسش مرتبط = }}~~		#تغییر_مسیر [[ابراهیم بن محمد ثقفی]]
	~~== آشنایی اجمالی ==~~
	~~[[ابواسحاق~~ ابراهیم بن محمد ~~بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود~~ ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]] از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی مختار است که [[امام علی]] {{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]] {{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰.</ref>[[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات، ص۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی، ج۲، ص۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ه‍ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام «المعرفه» نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]]. [[ابواسحاق]] که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ معجم الادباء، ج۱، ص۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> [[هشام بن ابی‌هشام]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند.

	از [[شاگردان]] ثقفی نیز می‌‌توان به افرادی همچون [[سعید بن ایوب]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[احمد بن اسود]]<ref> تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> اشاره کرد. گفته [[رجال]] شناسان درباره وی و روایاتی که نقل کرده، یکسان نیست. رجال شناسان [[اهل سنت]] او را از [[غالیان]] [[شیعه]]<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷؛ الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> و [[متروک الحدیث]]،<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷.</ref> و افرادی چون [[ابوحاتم]] و [[ذهبی]] او را مجهول دانسته‌اند.<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷ میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> در مقابل، برخی از [[اهل سنت]] و اکثر [[علمای امامیه]] او را فردی [[موثق]] و مورد [[اعتماد]] خوانده‌اند.<ref>الفهرست (الندیم)، ص۲۷۹ تنقیح المقال، ج۱، ص۳۱.</ref> [[سید ابوالقاسم خویی]] می‌‌گوید: در [[وثاقت]] ثقفی همین بس که وی در اسناد [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] و در طریق [[روایات]] [[ابن قولویه]] و [[ابن بابویه]] قرار دارد.<ref>معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۸۲.</ref>

	ثقفی سرانجام در سال ۲۸۳<ref>الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> و به قولی ۲۸۰ه‍ در [[اصفهان]] از [[دنیا]] رفت.<ref>لسان المیزان، ج۱، ص۱۰۲.</ref> او دارای آثار و تألیفات بسیاری بود. [[نجاشی]] ۵۲ اثر<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ ـ ۹۳.</ref> و صفدی پنجاه اثر را به وی نسبت داده<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref> که ظاهراً همه آنها از میان رفته است. مهم‌ترین اثر او، یعنی [[الغارات]] از منابع مهم و مورد استفاده [[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]] بوده است.<ref> تاریخ التراث العربی، ج۱، ص۱۵۵.</ref> دیگر آثار وی به جز المعرفه و الغارات (الاستنفار والغارات) که [[راوی]] آنها [[عبدالرحمان بن ابراهیم مستملی]]، [[ابوالاسود احمد بن علویه اصفهانی]] و [[حسن بن علی بن عبدالکریم زعفرانی]] هستند، عبارت‌اند از: المبتدأ؛ السیره؛ معرفة فضل الأفضل؛ أخبار المختار؛ المغازی؛ السقیفه؛ الردّه؛ مقتل عثمان؛ الشوری؛ بیعة علی {{ع}}؛ الجمل؛ الصفین؛ الحکمین؛ النهر؛ مقتل امیرالمؤمنین {{ع}}؛ کتاب رسائل امیرالمؤمنین {{ع}} و أخباره و حروبه؛ قیام الحسن {{ع}}؛ مقتل الحسین {{ع}}؛ التوابین و عین الورده؛ فدک؛ الحجّة فی فضل المکرمین؛ السرائر؛ الموّدة فی ذوی القربی؛ الحوض والشفاعه؛ الجامع الکبیر (در [[فقه]])؛ الجامع الصغیر؛ مانزل من القرآن فی امیرالمؤمنین {{ع}}؛ فضل الکوفه و من نزلها من الصحابه؛ الامامه (کوچک)؛ الامامه (بزرگ)؛ المتعتین؛ الجنائز؛ الوصیّه؛ الدلائل؛ أخبار عمر؛ أخبار عثمان؛ کتاب الدار؛ الاحداث؛ حروراء؛ أخبار یزید؛ ابن الزبیر؛ جامع الفقه و الاحکام؛ التفسیر؛ التاریخ؛ الرؤیا؛ الاشربه (دو کتاب کوچک و بزرگ)؛ أخبار زید؛ أخبار محمد و ابراهیم ([[نفس زکیه]] و برادرش)؛ أخبار من قُتِل من آل ابی طالب؛ الخطب السائره؛ الخطب المعربات؛<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ - ۹۳ الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> سیرة علی {{ع}}؛ المصرع؛<ref>تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> التعبیر و السیر (احتمالاً همان السیره یا سیرة علی {{ع}})<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref>.<ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱، ص۶۹ - ۷۰.</ref>

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	~~# [[پرونده: IM009687.jpg\|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]~~
	~~{{پایان منابع}}~~

	~~== پانویس ==~~
	~~{{پانویس}}~~

	~~[[رده:اعلام]]~~
	~~[[رده: بنی ثقیف]]~~
	~~[[رده: کوفیان]]~~
	~~[[رده:اصفهانیان~~]]

Msadeq در ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۵۹

2023-07-12T09:59:23Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم ثقفی در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم ثقفی در تراجم و رجال]] - [[ابراهیم ثقفی در تاریخ اسلامی]] \| پرسش مرتبط = }}
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]] از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی مختار است که [[امام علی]] {{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]] {{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰.</ref>[[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات، ص۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی، ج۲، ص۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ه‍ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام «المعرفه» نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]]. [[ابواسحاق]] که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ معجم الادباء، ج۱، ص۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> [[هشام بن ابی‌هشام]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند.		[[ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]] از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی مختار است که [[امام علی]] {{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]] {{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰.</ref>[[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات، ص۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی، ج۲، ص۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ه‍ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام «المعرفه» نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]]. [[ابواسحاق]] که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ معجم الادباء، ج۱، ص۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> [[هشام بن ابی‌هشام]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند.

Msadeq در ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۳۳

2023-02-22T06:33:59Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم ثقفی در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم ثقفی در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]] از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی مختار است که [[امام علی]] {{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]] {{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰.</ref>[[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات، ص۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی، ج۲، ص۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ه‍ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام «المعرفه» نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]]. [[ابواسحاق]] که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ معجم الادباء، ج۱، ص۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> [[هشام بن ابی‌هشام]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند.		[[ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]] از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی مختار است که [[امام علی]] {{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]] {{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰.</ref>[[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات، ص۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی، ج۲، ص۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ه‍ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام «المعرفه» نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]]. [[ابواسحاق]] که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ معجم الادباء، ج۱، ص۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> [[هشام بن ابی‌هشام]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند.
خط ۱۶:		خط ۱۵:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:ابراهیم ثقفی]]~~
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]
			[[رده: بنی ثقیف]]
			[[رده: کوفیان]]
			[[رده:اصفهانیان]]

Wasity: جایگزینی متن - ' هـ ' به 'ه‍ '

2023-01-05T12:30:42Z

جایگزینی متن - ' هـ ' به 'ه‍ '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۰۰
خط ۲:		خط ۲:

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]] از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی مختار است که [[امام علی]] {{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]] {{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰.</ref>[[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات، ص۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی، ج۲، ص۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ~~۲۰۰ هـ~~ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام «المعرفه» نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]]. [[ابواسحاق]] که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ معجم الادباء، ج۱، ص۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> [[هشام بن ابی‌هشام]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند.		[[ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]] از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی مختار است که [[امام علی]] {{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]] {{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰.</ref>[[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات، ص۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی، ج۲، ص۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ه‍ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام «المعرفه» نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]]. [[ابواسحاق]] که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ معجم الادباء، ج۱، ص۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> [[هشام بن ابی‌هشام]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند.

	از [[شاگردان]] ثقفی نیز می‌‌توان به افرادی همچون [[سعید بن ایوب]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[احمد بن اسود]]<ref> تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> اشاره کرد. گفته [[رجال]] شناسان درباره وی و روایاتی که نقل کرده، یکسان نیست. رجال شناسان [[اهل سنت]] او را از [[غالیان]] [[شیعه]]<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷؛ الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> و [[متروک الحدیث]]،<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷.</ref> و افرادی چون [[ابوحاتم]] و [[ذهبی]] او را مجهول دانسته‌اند.<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷ میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> در مقابل، برخی از [[اهل سنت]] و اکثر [[علمای امامیه]] او را فردی [[موثق]] و مورد [[اعتماد]] خوانده‌اند.<ref>الفهرست (الندیم)، ص۲۷۹ تنقیح المقال، ج۱، ص۳۱.</ref> [[سید ابوالقاسم خویی]] می‌‌گوید: در [[وثاقت]] ثقفی همین بس که وی در اسناد [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] و در طریق [[روایات]] [[ابن قولویه]] و [[ابن بابویه]] قرار دارد.<ref>معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۸۲.</ref>		از [[شاگردان]] ثقفی نیز می‌‌توان به افرادی همچون [[سعید بن ایوب]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[احمد بن اسود]]<ref> تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> اشاره کرد. گفته [[رجال]] شناسان درباره وی و روایاتی که نقل کرده، یکسان نیست. رجال شناسان [[اهل سنت]] او را از [[غالیان]] [[شیعه]]<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷؛ الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> و [[متروک الحدیث]]،<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷.</ref> و افرادی چون [[ابوحاتم]] و [[ذهبی]] او را مجهول دانسته‌اند.<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷ میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> در مقابل، برخی از [[اهل سنت]] و اکثر [[علمای امامیه]] او را فردی [[موثق]] و مورد [[اعتماد]] خوانده‌اند.<ref>الفهرست (الندیم)، ص۲۷۹ تنقیح المقال، ج۱، ص۳۱.</ref> [[سید ابوالقاسم خویی]] می‌‌گوید: در [[وثاقت]] ثقفی همین بس که وی در اسناد [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] و در طریق [[روایات]] [[ابن قولویه]] و [[ابن بابویه]] قرار دارد.<ref>معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۸۲.</ref>

	ثقفی سرانجام در سال ۲۸۳<ref>الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> و به قولی ~~۲۸۰ هـ~~ در [[اصفهان]] از [[دنیا]] رفت.<ref>لسان المیزان، ج۱، ص۱۰۲.</ref> او دارای آثار و تألیفات بسیاری بود. [[نجاشی]] ۵۲ اثر<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ ـ ۹۳.</ref> و صفدی پنجاه اثر را به وی نسبت داده<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref> که ظاهراً همه آنها از میان رفته است. مهم‌ترین اثر او، یعنی [[الغارات]] از منابع مهم و مورد استفاده [[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]] بوده است.<ref> تاریخ التراث العربی، ج۱، ص۱۵۵.</ref> دیگر آثار وی به جز المعرفه و الغارات (الاستنفار والغارات) که [[راوی]] آنها [[عبدالرحمان بن ابراهیم مستملی]]، [[ابوالاسود احمد بن علویه اصفهانی]] و [[حسن بن علی بن عبدالکریم زعفرانی]] هستند، عبارت‌اند از: المبتدأ؛ السیره؛ معرفة فضل الأفضل؛ أخبار المختار؛ المغازی؛ السقیفه؛ الردّه؛ مقتل عثمان؛ الشوری؛ بیعة علی {{ع}}؛ الجمل؛ الصفین؛ الحکمین؛ النهر؛ مقتل امیرالمؤمنین {{ع}}؛ کتاب رسائل امیرالمؤمنین {{ع}} و أخباره و حروبه؛ قیام الحسن {{ع}}؛ مقتل الحسین {{ع}}؛ التوابین و عین الورده؛ فدک؛ الحجّة فی فضل المکرمین؛ السرائر؛ الموّدة فی ذوی القربی؛ الحوض والشفاعه؛ الجامع الکبیر (در [[فقه]])؛ الجامع الصغیر؛ مانزل من القرآن فی امیرالمؤمنین {{ع}}؛ فضل الکوفه و من نزلها من الصحابه؛ الامامه (کوچک)؛ الامامه (بزرگ)؛ المتعتین؛ الجنائز؛ الوصیّه؛ الدلائل؛ أخبار عمر؛ أخبار عثمان؛ کتاب الدار؛ الاحداث؛ حروراء؛ أخبار یزید؛ ابن الزبیر؛ جامع الفقه و الاحکام؛ التفسیر؛ التاریخ؛ الرؤیا؛ الاشربه (دو کتاب کوچک و بزرگ)؛ أخبار زید؛ أخبار محمد و ابراهیم ([[نفس زکیه]] و برادرش)؛ أخبار من قُتِل من آل ابی طالب؛ الخطب السائره؛ الخطب المعربات؛<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ - ۹۳ الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> سیرة علی {{ع}}؛ المصرع؛<ref>تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> التعبیر و السیر (احتمالاً همان السیره یا سیرة علی {{ع}})<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref>.<ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱، ص۶۹ - ۷۰.</ref>		ثقفی سرانجام در سال ۲۸۳<ref>الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> و به قولی ۲۸۰ه‍ در [[اصفهان]] از [[دنیا]] رفت.<ref>لسان المیزان، ج۱، ص۱۰۲.</ref> او دارای آثار و تألیفات بسیاری بود. [[نجاشی]] ۵۲ اثر<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ ـ ۹۳.</ref> و صفدی پنجاه اثر را به وی نسبت داده<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref> که ظاهراً همه آنها از میان رفته است. مهم‌ترین اثر او، یعنی [[الغارات]] از منابع مهم و مورد استفاده [[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]] بوده است.<ref> تاریخ التراث العربی، ج۱، ص۱۵۵.</ref> دیگر آثار وی به جز المعرفه و الغارات (الاستنفار والغارات) که [[راوی]] آنها [[عبدالرحمان بن ابراهیم مستملی]]، [[ابوالاسود احمد بن علویه اصفهانی]] و [[حسن بن علی بن عبدالکریم زعفرانی]] هستند، عبارت‌اند از: المبتدأ؛ السیره؛ معرفة فضل الأفضل؛ أخبار المختار؛ المغازی؛ السقیفه؛ الردّه؛ مقتل عثمان؛ الشوری؛ بیعة علی {{ع}}؛ الجمل؛ الصفین؛ الحکمین؛ النهر؛ مقتل امیرالمؤمنین {{ع}}؛ کتاب رسائل امیرالمؤمنین {{ع}} و أخباره و حروبه؛ قیام الحسن {{ع}}؛ مقتل الحسین {{ع}}؛ التوابین و عین الورده؛ فدک؛ الحجّة فی فضل المکرمین؛ السرائر؛ الموّدة فی ذوی القربی؛ الحوض والشفاعه؛ الجامع الکبیر (در [[فقه]])؛ الجامع الصغیر؛ مانزل من القرآن فی امیرالمؤمنین {{ع}}؛ فضل الکوفه و من نزلها من الصحابه؛ الامامه (کوچک)؛ الامامه (بزرگ)؛ المتعتین؛ الجنائز؛ الوصیّه؛ الدلائل؛ أخبار عمر؛ أخبار عثمان؛ کتاب الدار؛ الاحداث؛ حروراء؛ أخبار یزید؛ ابن الزبیر؛ جامع الفقه و الاحکام؛ التفسیر؛ التاریخ؛ الرؤیا؛ الاشربه (دو کتاب کوچک و بزرگ)؛ أخبار زید؛ أخبار محمد و ابراهیم ([[نفس زکیه]] و برادرش)؛ أخبار من قُتِل من آل ابی طالب؛ الخطب السائره؛ الخطب المعربات؛<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ - ۹۳ الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> سیرة علی {{ع}}؛ المصرع؛<ref>تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> التعبیر و السیر (احتمالاً همان السیره یا سیرة علی {{ع}})<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref>.<ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱، ص۶۹ - ۷۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T13:49:22Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۱۹
خط ۲:		خط ۲:

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]] از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی مختار است که [[امام علی]]{{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]]{{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰.</ref>[[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات، ص۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی، ج۲، ص۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ هـ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام «المعرفه» نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]]. [[ابواسحاق]] که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ معجم الادباء، ج۱، ص۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> [[هشام بن ابی‌هشام]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند.		[[ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]] از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی مختار است که [[امام علی]] {{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]] {{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰.</ref>[[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات، ص۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی، ج۲، ص۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ هـ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام «المعرفه» نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]]. [[ابواسحاق]] که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ معجم الادباء، ج۱، ص۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> [[هشام بن ابی‌هشام]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند.

	از [[شاگردان]] ثقفی نیز می‌‌توان به افرادی همچون [[سعید بن ایوب]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[احمد بن اسود]]<ref> تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> اشاره کرد. گفته [[رجال]] شناسان درباره وی و روایاتی که نقل کرده، یکسان نیست. رجال شناسان [[اهل سنت]] او را از [[غالیان]] [[شیعه]]<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷؛ الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> و [[متروک الحدیث]]،<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷.</ref> و افرادی چون [[ابوحاتم]] و [[ذهبی]] او را مجهول دانسته‌اند.<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷ میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> در مقابل، برخی از [[اهل سنت]] و اکثر [[علمای امامیه]] او را فردی [[موثق]] و مورد [[اعتماد]] خوانده‌اند.<ref>الفهرست (الندیم)، ص۲۷۹ تنقیح المقال، ج۱، ص۳۱.</ref> [[سید ابوالقاسم خویی]] می‌‌گوید: در [[وثاقت]] ثقفی همین بس که وی در اسناد [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] و در طریق [[روایات]] [[ابن قولویه]] و [[ابن بابویه]] قرار دارد.<ref>معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۸۲.</ref>		از [[شاگردان]] ثقفی نیز می‌‌توان به افرادی همچون [[سعید بن ایوب]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[احمد بن اسود]]<ref> تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> اشاره کرد. گفته [[رجال]] شناسان درباره وی و روایاتی که نقل کرده، یکسان نیست. رجال شناسان [[اهل سنت]] او را از [[غالیان]] [[شیعه]]<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷؛ الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> و [[متروک الحدیث]]،<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷.</ref> و افرادی چون [[ابوحاتم]] و [[ذهبی]] او را مجهول دانسته‌اند.<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷ میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> در مقابل، برخی از [[اهل سنت]] و اکثر [[علمای امامیه]] او را فردی [[موثق]] و مورد [[اعتماد]] خوانده‌اند.<ref>الفهرست (الندیم)، ص۲۷۹ تنقیح المقال، ج۱، ص۳۱.</ref> [[سید ابوالقاسم خویی]] می‌‌گوید: در [[وثاقت]] ثقفی همین بس که وی در اسناد [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] و در طریق [[روایات]] [[ابن قولویه]] و [[ابن بابویه]] قرار دارد.<ref>معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۸۲.</ref>

	ثقفی سرانجام در سال ۲۸۳<ref>الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> و به قولی ۲۸۰ هـ در [[اصفهان]] از [[دنیا]] رفت.<ref>لسان المیزان، ج۱، ص۱۰۲.</ref> او دارای آثار و تألیفات بسیاری بود. [[نجاشی]] ۵۲ اثر<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ ـ ۹۳.</ref> و صفدی پنجاه اثر را به وی نسبت داده<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref> که ظاهراً همه آنها از میان رفته است. مهم‌ترین اثر او، یعنی [[الغارات]] از منابع مهم و مورد استفاده [[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]] بوده است.<ref> تاریخ التراث العربی، ج۱، ص۱۵۵.</ref> دیگر آثار وی به جز المعرفه و الغارات (الاستنفار والغارات) که [[راوی]] آنها [[عبدالرحمان بن ابراهیم مستملی]]، [[ابوالاسود احمد بن علویه اصفهانی]] و [[حسن بن علی بن عبدالکریم زعفرانی]] هستند، عبارت‌اند از: المبتدأ؛ السیره؛ معرفة فضل الأفضل؛ أخبار المختار؛ المغازی؛ السقیفه؛ الردّه؛ مقتل عثمان؛ الشوری؛ بیعة علی{{ع}}؛ الجمل؛ الصفین؛ الحکمین؛ النهر؛ مقتل امیرالمؤمنین{{ع}}؛ کتاب رسائل امیرالمؤمنین{{ع}} و أخباره و حروبه؛ قیام الحسن{{ع}}؛ مقتل الحسین{{ع}}؛ التوابین و عین الورده؛ فدک؛ الحجّة فی فضل المکرمین؛ السرائر؛ الموّدة فی ذوی القربی؛ الحوض والشفاعه؛ الجامع الکبیر (در [[فقه]])؛ الجامع الصغیر؛ مانزل من القرآن فی امیرالمؤمنین{{ع}}؛ فضل الکوفه و من نزلها من الصحابه؛ الامامه (کوچک)؛ الامامه (بزرگ)؛ المتعتین؛ الجنائز؛ الوصیّه؛ الدلائل؛ أخبار عمر؛ أخبار عثمان؛ کتاب الدار؛ الاحداث؛ حروراء؛ أخبار یزید؛ ابن الزبیر؛ جامع الفقه و الاحکام؛ التفسیر؛ التاریخ؛ الرؤیا؛ الاشربه (دو کتاب کوچک و بزرگ)؛ أخبار زید؛ أخبار محمد و ابراهیم ([[نفس زکیه]] و برادرش)؛ أخبار من قُتِل من آل ابی طالب؛ الخطب السائره؛ الخطب المعربات؛<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ - ۹۳ الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> سیرة علی{{ع}}؛ المصرع؛<ref>تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> التعبیر و السیر (احتمالاً همان السیره یا سیرة علی{{ع}})<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref>.<ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱، ص۶۹ - ۷۰.</ref>		ثقفی سرانجام در سال ۲۸۳<ref>الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> و به قولی ۲۸۰ هـ در [[اصفهان]] از [[دنیا]] رفت.<ref>لسان المیزان، ج۱، ص۱۰۲.</ref> او دارای آثار و تألیفات بسیاری بود. [[نجاشی]] ۵۲ اثر<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ ـ ۹۳.</ref> و صفدی پنجاه اثر را به وی نسبت داده<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref> که ظاهراً همه آنها از میان رفته است. مهم‌ترین اثر او، یعنی [[الغارات]] از منابع مهم و مورد استفاده [[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]] بوده است.<ref> تاریخ التراث العربی، ج۱، ص۱۵۵.</ref> دیگر آثار وی به جز المعرفه و الغارات (الاستنفار والغارات) که [[راوی]] آنها [[عبدالرحمان بن ابراهیم مستملی]]، [[ابوالاسود احمد بن علویه اصفهانی]] و [[حسن بن علی بن عبدالکریم زعفرانی]] هستند، عبارت‌اند از: المبتدأ؛ السیره؛ معرفة فضل الأفضل؛ أخبار المختار؛ المغازی؛ السقیفه؛ الردّه؛ مقتل عثمان؛ الشوری؛ بیعة علی {{ع}}؛ الجمل؛ الصفین؛ الحکمین؛ النهر؛ مقتل امیرالمؤمنین {{ع}}؛ کتاب رسائل امیرالمؤمنین {{ع}} و أخباره و حروبه؛ قیام الحسن {{ع}}؛ مقتل الحسین {{ع}}؛ التوابین و عین الورده؛ فدک؛ الحجّة فی فضل المکرمین؛ السرائر؛ الموّدة فی ذوی القربی؛ الحوض والشفاعه؛ الجامع الکبیر (در [[فقه]])؛ الجامع الصغیر؛ مانزل من القرآن فی امیرالمؤمنین {{ع}}؛ فضل الکوفه و من نزلها من الصحابه؛ الامامه (کوچک)؛ الامامه (بزرگ)؛ المتعتین؛ الجنائز؛ الوصیّه؛ الدلائل؛ أخبار عمر؛ أخبار عثمان؛ کتاب الدار؛ الاحداث؛ حروراء؛ أخبار یزید؛ ابن الزبیر؛ جامع الفقه و الاحکام؛ التفسیر؛ التاریخ؛ الرؤیا؛ الاشربه (دو کتاب کوچک و بزرگ)؛ أخبار زید؛ أخبار محمد و ابراهیم ([[نفس زکیه]] و برادرش)؛ أخبار من قُتِل من آل ابی طالب؛ الخطب السائره؛ الخطب المعربات؛<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ - ۹۳ الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> سیرة علی {{ع}}؛ المصرع؛<ref>تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> التعبیر و السیر (احتمالاً همان السیره یا سیرة علی {{ع}})<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref>.<ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱، ص۶۹ - ۷۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T04:07:32Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۷
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم ثقفی در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم ثقفی در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}

خط ۱۸:		خط ۱۷:

	[[رده:ابراهیم ثقفی]]		[[رده:ابراهیم ثقفی]]
	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

Msadeq: /* مقدمه */

2022-07-11T09:20:42Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۵۰
خط ۲:		خط ۲:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم ثقفی در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم ثقفی در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}

	==~~مقدمه~~==		== آشنایی اجمالی ==
	[[ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]]~~. وی~~ از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی [[مختار ~~ثقفی]]~~ است که [[امام علی]]{{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]]{{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال ~~النجاشی ۱/۹۰~~.</ref> [[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>~~الغارات ۱۹~~.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>~~الکافی ۲/۲۰۷~~.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ هـ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام ~~المعرفه~~ نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]].		[[ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]] از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی مختار است که [[امام علی]]{{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]]{{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰.</ref>[[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات، ص۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی، ج۲، ص۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ هـ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام «المعرفه» نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]]. [[ابواسحاق]] که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ معجم الادباء، ج۱، ص۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> [[هشام بن ابی‌هشام]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند.

	ابواسحاق که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی ۱/۹۰ معجم الادباء ۱/۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال ۱/۶۲.</ref> [[هشام بن ابی هشام]]<ref>الجرح و التعدیل ۱/۱/۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب ۱/۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند. از [[شاگردان]] ثقفی نیز می‌‌توان به افرادی همچون سعید بن ایوب<ref>الجرح و التعدیل، ~~۱/۱/۱۲۷~~.</ref> و [[احمد بن اسود]]<ref>تاریخ ~~الاسلام ۲۱/۱۱۳~~.</ref> اشاره کرد. گفته ~~رجال‌‌شناسان~~ درباره وی و روایاتی که نقل کرده، یکسان نیست. [[رجال]] شناسان [[اهل سنت]] او را از [[غالیان]] [[شیعه]]<ref>ذکر اخبار ~~اصبهان ۱/۱۸۷~~ الانساب، ~~۱/۵۱۱~~.</ref> و [[متروک الحدیث]]،<ref>ذکر ~~أخبار~~ اصبهان، ~~۱/۱۸۷~~.</ref> و افرادی چون [[ابوحاتم]] و [[ذهبی]] او را مجهول دانسته‌اند.<ref>الجرح و التعدیل، ~~۱/۱/۱۲۷~~ میزان ~~الاعتدال ۱/۶۲~~.</ref> در مقابل، برخی از اهل سنت و اکثر [[علمای امامیه]] او را فردی [[موثق]] و مورد [[اعتماد]] خوانده‌اند.<ref>الفهرست (الندیم) ~~۲۷۹~~ تنقیح ~~المقال ۱/۳۱~~.</ref> ~~[[آیت الله]]~~ [[سید ابوالقاسم خویی]] می‌‌گوید: در [[وثاقت]] ثقفی همین بس که وی در اسناد [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] و در طریق [[روایات]] [[ابن قولویه]] و [[ابن بابویه]] قرار دارد.<ref>معجم رجال ~~الحدیث ۱/۲۸۲~~.</ref>		از [[شاگردان]] ثقفی نیز می‌‌توان به افرادی همچون [[سعید بن ایوب]]<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷.</ref> و [[احمد بن اسود]]<ref> تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> اشاره کرد. گفته [[رجال]] شناسان درباره وی و روایاتی که نقل کرده، یکسان نیست. رجال شناسان [[اهل سنت]] او را از [[غالیان]] [[شیعه]]<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷؛ الانساب، ج۱، ص۵۱۱.</ref> و [[متروک الحدیث]]،<ref>ذکر اخبار اصبهان، ج۱، ص۱۸۷.</ref> و افرادی چون [[ابوحاتم]] و [[ذهبی]] او را مجهول دانسته‌اند.<ref>الجرح و التعدیل، ج۱، ص۱۲۷ میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۲.</ref> در مقابل، برخی از [[اهل سنت]] و اکثر [[علمای امامیه]] او را فردی [[موثق]] و مورد [[اعتماد]] خوانده‌اند.<ref>الفهرست (الندیم)، ص۲۷۹ تنقیح المقال، ج۱، ص۳۱.</ref> [[سید ابوالقاسم خویی]] می‌‌گوید: در [[وثاقت]] ثقفی همین بس که وی در اسناد [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] و در طریق [[روایات]] [[ابن قولویه]] و [[ابن بابویه]] قرار دارد.<ref>معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۲۸۲.</ref>

	ثقفی سرانجام در سال ۲۸۳ <ref>الفهرست (طوسی) ۶.</ref>و به قولی ۲۸۰ هـ در [[اصفهان]] از [[دنیا]] رفت.<ref>لسان ~~المیزان ۱/۱۰۲~~.</ref> او دارای آثار و تألیفات بسیاری بود. [[نجاشی]] ۵۲ اثر<ref>رجال ~~النجاشی ۱/۹۰~~ ـ ۹۳.</ref> و [[صفدی]] پنجاه اثر را به وی نسبت داده<ref>الوافی ~~بالوفیات ۶/۱۲۱~~.</ref> که ظاهراً همه آنها از میان رفته است. مهم‌ترین اثر او، یعنی [[الغارات]] از منابع مهم و مورد استفاده [[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]] بوده است.<ref>تاریخ التراث ~~العربی ۱/۲/۱۵۵~~.</ref> دیگر آثار وی به جز المعرفه و الغارات (الاستنفار والغارات) که [[راوی]] آنها [[عبدالرحمان بن ابراهیم مستملی]]، [[ابوالاسود~~]] [[~~احمد بن علویه اصفهانی]] و [[حسن بن علی بن عبدالکریم زعفرانی]] هستند، عبارت‌اند از: ~~المبتدأ السیره~~ معرفة فضل ~~الأفضل~~ أخبار ~~المختار المغازی السقیفه الردّه [[~~مقتل~~]] [[عثمان]] الشوری [[~~بیعة]] علی{{ع}} ~~الجمل الصفین الحکمین النهر~~ مقتل [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} کتاب رسائل امیرالمؤمنین{{ع}} و أخباره ~~[وحروبه] [[~~قیام~~]] [[~~الحسن]]{{ع}} [[مقتل الحسین]]{{ع}} التوابین [و [[عین ~~الورده]]] [[فدک]]~~ الحجّة فی فضل ~~المکرمین السرائر~~ الموّدة فی [[ذوی ~~القربی]]~~ الحوض ~~والشفاعه~~ الجامع الکبیر (در [[فقه]]) الجامع ~~الصغیر~~ مانزل من القرآن فی امیرالمؤمنین{{ع}} فضل الکوفه و من نزلها من ~~الصحابه~~ الامامه (کوچک) الامامه (بزرگ) ~~المتعتین الجنائز الوصیّه الدلائل~~ أخبار ~~[[عمر]]~~ أخبار ~~عثمان~~ کتاب ~~الدار الاحداث [[حروراء]]~~ أخبار ~~[[یزید]] (لع)~~ ابن ~~الزبیر~~ جامع الفقه و ~~الاحکام التفسیر التاریخ الرؤیا~~ الاشربه (دو کتاب کوچک و بزرگ) أخبار ~~زید~~ أخبار محمد و [[ابراهیم]] ([[نفس زکیه]] و برادرش) أخبار من قُتِل من [[آل ابی ~~طالب]]~~ الخطب ~~السائره~~ الخطب ~~المعربات~~ <ref>رجال ~~النجاشی ۱/۹۰~~ - ۹۳ الفهرست (طوسی) ۶.</ref> سیرة علی{{ع}} ~~المصرع~~ <ref>تاریخ ~~الاسلام ۲۱/۱۱۳~~.</ref> التعبیر و السیر (احتمالاً همان السیره یا سیرة علی{{ع}})<ref>الوافی ~~بالوفیات ۶/۱۲۱~~.</ref><ref>~~جمعی از پژوهشگران،~~ [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۶۹-۷۰.</ref>		ثقفی سرانجام در سال ۲۸۳<ref>الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> و به قولی ۲۸۰ هـ در [[اصفهان]] از [[دنیا]] رفت.<ref>لسان المیزان، ج۱، ص۱۰۲.</ref> او دارای آثار و تألیفات بسیاری بود. [[نجاشی]] ۵۲ اثر<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ ـ ۹۳.</ref> و صفدی پنجاه اثر را به وی نسبت داده<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref> که ظاهراً همه آنها از میان رفته است. مهم‌ترین اثر او، یعنی [[الغارات]] از منابع مهم و مورد استفاده [[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]] بوده است.<ref> تاریخ التراث العربی، ج۱، ص۱۵۵.</ref> دیگر آثار وی به جز المعرفه و الغارات (الاستنفار والغارات) که [[راوی]] آنها [[عبدالرحمان بن ابراهیم مستملی]]، [[ابوالاسود احمد بن علویه اصفهانی]] و [[حسن بن علی بن عبدالکریم زعفرانی]] هستند، عبارت‌اند از: المبتدأ؛ السیره؛ معرفة فضل الأفضل؛ أخبار المختار؛ المغازی؛ السقیفه؛ الردّه؛ مقتل عثمان؛ الشوری؛ بیعة علی{{ع}}؛ الجمل؛ الصفین؛ الحکمین؛ النهر؛ مقتل امیرالمؤمنین{{ع}}؛ کتاب رسائل امیرالمؤمنین{{ع}} و أخباره و حروبه؛ قیام الحسن{{ع}}؛ مقتل الحسین{{ع}}؛ التوابین و عین الورده؛ فدک؛ الحجّة فی فضل المکرمین؛ السرائر؛ الموّدة فی ذوی القربی؛ الحوض والشفاعه؛ الجامع الکبیر (در [[فقه]])؛ الجامع الصغیر؛ مانزل من القرآن فی امیرالمؤمنین{{ع}}؛ فضل الکوفه و من نزلها من الصحابه؛ الامامه (کوچک)؛ الامامه (بزرگ)؛ المتعتین؛ الجنائز؛ الوصیّه؛ الدلائل؛ أخبار عمر؛ أخبار عثمان؛ کتاب الدار؛ الاحداث؛ حروراء؛ أخبار یزید؛ ابن الزبیر؛ جامع الفقه و الاحکام؛ التفسیر؛ التاریخ؛ الرؤیا؛ الاشربه (دو کتاب کوچک و بزرگ)؛ أخبار زید؛ أخبار محمد و ابراهیم ([[نفس زکیه]] و برادرش)؛ أخبار من قُتِل من آل ابی طالب؛ الخطب السائره؛ الخطب المعربات؛<ref>رجال النجاشی، ج۱، ص۹۰ - ۹۳ الفهرست (طوسی)، ص۶.</ref> سیرة علی{{ع}}؛ المصرع؛<ref>تاریخ الاسلام، ج۲۱، ص۱۱۳.</ref> التعبیر و السیر (احتمالاً همان السیره یا سیرة علی{{ع}})<ref>الوافی بالوفیات، ج۶، ص۱۲۱.</ref>.<ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱، ص۶۹ - ۷۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T21:08:16Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۳۸
خط ۷:		خط ۷:
	ابواسحاق که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی ۱/۹۰ معجم الادباء ۱/۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال ۱/۶۲.</ref> [[هشام بن ابی هشام]]<ref>الجرح و التعدیل ۱/۱/۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب ۱/۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند. از [[شاگردان]] ثقفی نیز می‌‌توان به افرادی همچون سعید بن ایوب<ref>الجرح و التعدیل، ۱/۱/۱۲۷.</ref> و [[احمد بن اسود]]<ref>تاریخ الاسلام ۲۱/۱۱۳.</ref> اشاره کرد. گفته رجال‌‌شناسان درباره وی و روایاتی که نقل کرده، یکسان نیست. [[رجال]] شناسان [[اهل سنت]] او را از [[غالیان]] [[شیعه]]<ref>ذکر اخبار اصبهان ۱/۱۸۷ الانساب، ۱/۵۱۱.</ref> و [[متروک الحدیث]]،<ref>ذکر أخبار اصبهان، ۱/۱۸۷.</ref> و افرادی چون [[ابوحاتم]] و [[ذهبی]] او را مجهول دانسته‌اند.<ref>الجرح و التعدیل، ۱/۱/۱۲۷ میزان الاعتدال ۱/۶۲.</ref> در مقابل، برخی از اهل سنت و اکثر [[علمای امامیه]] او را فردی [[موثق]] و مورد [[اعتماد]] خوانده‌اند.<ref>الفهرست (الندیم) ۲۷۹ تنقیح المقال ۱/۳۱.</ref> [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] می‌‌گوید: در [[وثاقت]] ثقفی همین بس که وی در اسناد [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] و در طریق [[روایات]] [[ابن قولویه]] و [[ابن بابویه]] قرار دارد.<ref>معجم رجال الحدیث ۱/۲۸۲.</ref>		ابواسحاق که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی ۱/۹۰ معجم الادباء ۱/۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال ۱/۶۲.</ref> [[هشام بن ابی هشام]]<ref>الجرح و التعدیل ۱/۱/۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب ۱/۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند. از [[شاگردان]] ثقفی نیز می‌‌توان به افرادی همچون سعید بن ایوب<ref>الجرح و التعدیل، ۱/۱/۱۲۷.</ref> و [[احمد بن اسود]]<ref>تاریخ الاسلام ۲۱/۱۱۳.</ref> اشاره کرد. گفته رجال‌‌شناسان درباره وی و روایاتی که نقل کرده، یکسان نیست. [[رجال]] شناسان [[اهل سنت]] او را از [[غالیان]] [[شیعه]]<ref>ذکر اخبار اصبهان ۱/۱۸۷ الانساب، ۱/۵۱۱.</ref> و [[متروک الحدیث]]،<ref>ذکر أخبار اصبهان، ۱/۱۸۷.</ref> و افرادی چون [[ابوحاتم]] و [[ذهبی]] او را مجهول دانسته‌اند.<ref>الجرح و التعدیل، ۱/۱/۱۲۷ میزان الاعتدال ۱/۶۲.</ref> در مقابل، برخی از اهل سنت و اکثر [[علمای امامیه]] او را فردی [[موثق]] و مورد [[اعتماد]] خوانده‌اند.<ref>الفهرست (الندیم) ۲۷۹ تنقیح المقال ۱/۳۱.</ref> [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] می‌‌گوید: در [[وثاقت]] ثقفی همین بس که وی در اسناد [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] و در طریق [[روایات]] [[ابن قولویه]] و [[ابن بابویه]] قرار دارد.<ref>معجم رجال الحدیث ۱/۲۸۲.</ref>

	ثقفی سرانجام در سال ۲۸۳ <ref>الفهرست (طوسی) ۶.</ref>و به قولی ۲۸۰ هـ در [[اصفهان]] از [[دنیا]] رفت.<ref>لسان المیزان ۱/۱۰۲.</ref> او دارای آثار و تألیفات بسیاری بود. [[نجاشی]] ۵۲ اثر<ref>رجال النجاشی ۱/۹۰ ـ ۹۳.</ref> و [[صفدی]] پنجاه اثر را به وی نسبت داده<ref>الوافی بالوفیات ۶/۱۲۱.</ref> که ظاهراً همه آنها از میان رفته است. مهم‌ترین اثر او، یعنی [[الغارات]] از منابع مهم و مورد استفاده [[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]] بوده است.<ref>تاریخ التراث العربی ۱/۲/۱۵۵.</ref> دیگر آثار وی به جز المعرفه و الغارات (الاستنفار والغارات) که [[راوی]] آنها [[عبدالرحمان بن ابراهیم مستملی]]، [[ابوالاسود]] [[احمد بن علویه اصفهانی]] و [[حسن بن علی بن عبدالکریم زعفرانی]] هستند، عبارت‌اند از: المبتدأ السیره معرفة فضل الأفضل أخبار المختار المغازی السقیفه الردّه [[مقتل]] [[عثمان]] الشوری [[بیعة]] علی{{ع}} الجمل الصفین الحکمین النهر مقتل [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} کتاب رسائل امیرالمؤمنین{{ع}} و أخباره [وحروبه] [[قیام]] [[الحسن]]{{ع}} [[مقتل الحسین]]{{ع}} التوابین [و [[عین الورده]]] [[فدک]] الحجّة فی فضل المکرمین السرائر الموّدة فی [[ذوی القربی]] الحوض والشفاعه الجامع الکبیر (در [[فقه]]) الجامع الصغیر مانزل من القرآن فی امیرالمؤمنین{{ع}} فضل الکوفه و من نزلها من الصحابه الامامه (کوچک) الامامه (بزرگ) المتعتین الجنائز الوصیّه الدلائل أخبار [[عمر]] أخبار عثمان کتاب الدار الاحداث [[حروراء]] أخبار [[یزید]] (لع) ابن الزبیر جامع الفقه و الاحکام التفسیر التاریخ الرؤیا الاشربه (دو کتاب کوچک و بزرگ) أخبار زید أخبار محمد و [[ابراهیم]] ([[نفس زکیه]] و برادرش) أخبار من قُتِل من [[آل ابی طالب]] الخطب السائره الخطب المعربات <ref>رجال النجاشی ۱/۹۰ - ۹۳ الفهرست (طوسی) ۶.</ref> سیرة علی{{ع}} المصرع <ref>تاریخ الاسلام ۲۱/۱۱۳.</ref> التعبیر و السیر (احتمالاً همان السیره یا سیرة علی{{ع}})<ref>الوافی بالوفیات ۶/۱۲۱.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۶۹-۷۰.</ref>		ثقفی سرانجام در سال ۲۸۳ <ref>الفهرست (طوسی) ۶.</ref>و به قولی ۲۸۰ هـ در [[اصفهان]] از [[دنیا]] رفت.<ref>لسان المیزان ۱/۱۰۲.</ref> او دارای آثار و تألیفات بسیاری بود. [[نجاشی]] ۵۲ اثر<ref>رجال النجاشی ۱/۹۰ ـ ۹۳.</ref> و [[صفدی]] پنجاه اثر را به وی نسبت داده<ref>الوافی بالوفیات ۶/۱۲۱.</ref> که ظاهراً همه آنها از میان رفته است. مهم‌ترین اثر او، یعنی [[الغارات]] از منابع مهم و مورد استفاده [[ابن ابی الحدید]] در [[شرح نهج البلاغه]] بوده است.<ref>تاریخ التراث العربی ۱/۲/۱۵۵.</ref> دیگر آثار وی به جز المعرفه و الغارات (الاستنفار والغارات) که [[راوی]] آنها [[عبدالرحمان بن ابراهیم مستملی]]، [[ابوالاسود]] [[احمد بن علویه اصفهانی]] و [[حسن بن علی بن عبدالکریم زعفرانی]] هستند، عبارت‌اند از: المبتدأ السیره معرفة فضل الأفضل أخبار المختار المغازی السقیفه الردّه [[مقتل]] [[عثمان]] الشوری [[بیعة]] علی{{ع}} الجمل الصفین الحکمین النهر مقتل [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} کتاب رسائل امیرالمؤمنین{{ع}} و أخباره [وحروبه] [[قیام]] [[الحسن]]{{ع}} [[مقتل الحسین]]{{ع}} التوابین [و [[عین الورده]]] [[فدک]] الحجّة فی فضل المکرمین السرائر الموّدة فی [[ذوی القربی]] الحوض والشفاعه الجامع الکبیر (در [[فقه]]) الجامع الصغیر مانزل من القرآن فی امیرالمؤمنین{{ع}} فضل الکوفه و من نزلها من الصحابه الامامه (کوچک) الامامه (بزرگ) المتعتین الجنائز الوصیّه الدلائل أخبار [[عمر]] أخبار عثمان کتاب الدار الاحداث [[حروراء]] أخبار [[یزید]] (لع) ابن الزبیر جامع الفقه و الاحکام التفسیر التاریخ الرؤیا الاشربه (دو کتاب کوچک و بزرگ) أخبار زید أخبار محمد و [[ابراهیم]] ([[نفس زکیه]] و برادرش) أخبار من قُتِل من [[آل ابی طالب]] الخطب السائره الخطب المعربات <ref>رجال النجاشی ۱/۹۰ - ۹۳ الفهرست (طوسی) ۶.</ref> سیرة علی{{ع}} المصرع <ref>تاریخ الاسلام ۲۱/۱۱۳.</ref> التعبیر و السیر (احتمالاً همان السیره یا سیرة علی{{ع}})<ref>الوافی بالوفیات ۶/۱۲۱.</ref><ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۱، ص۶۹-۷۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T18:02:49Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۳۲
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابراهیم ثقفی در تراجم و رجال]] \| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[ابراهیم ثقفی در تراجم و رجال]] ~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

Msadeq: /* مقدمه */

2022-02-08T05:59:07Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ فوریهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۲۹
خط ۴:		خط ۴:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]]. وی از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی [[مختار ثقفی]] است که [[امام علی]]{{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]]{{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی ۱/۹۰.</ref> [[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات ۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی ۲/۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ هـ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام المعرفه نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]].		[[ابواسحاق ابراهیم بن محمد بن سعید بن هلال بن عاصم بن سعد بن مسعود ثقفی اصفهانی کوفی مدینی رقّی]]. وی از [[نسل]] [[سعد بن مسعود]]، عموی [[مختار ثقفی]] است که [[امام علی]]{{ع}} او را بر [[مدائن]] گماشته بود و در [[روز]] [[ساباط]]، [[امام حسن]]{{ع}} نیز بر وی وارد شد.<ref>رجال النجاشی ۱/۹۰.</ref> [[تاریخ]] دقیق ولادت وی معلوم نیست اما از آنجا که از [[علی بن قادم]]<ref>الغارات ۱۹.</ref> و [[اسماعیل بن ابان]]<ref>الکافی ۲/۲۰۷.</ref> استماع [[حدیث]] کرده، باید ولادت وی پیش از سال ۲۰۰ هـ باشد. ثقفی از [[عالمان]] [[زیدی]] [[مذهب]] [[کوفه]] بود که به [[امامیه]] گروید و در اواخر [[عمر]] به [[اصفهان]] کوچید. علت رفتن او از کوفه آن بود که وی کتابی به نام المعرفه نگاشته و در آن، [[فضایل]] [[امیرمؤمنان علی]]{{ع}} و مثالب مخالفانش را گرد آورده بود. [[کوفیان]] آن را بزرگ داشته و گویا چون بر جانش [[بیم]] داشتند، از او خواستند کوفه را ترک کند، ولی کتاب را با خود [[نبرد]].

	ابواسحاق که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی ۱/۹۰ معجم الادباء ۱/۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال ۱/۶۲.</ref> [[هشام بن ابی هشام]]<ref>الجرح و التعدیل ۱/۱/۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب ۱/۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند. از [[شاگردان]] ثقفی نیز می‌‌توان به افرادی همچون سعید بن ایوب<ref>الجرح و التعدیل، ۱/۱/۱۲۷.</ref> و [[احمد بن اسود]]<ref>تاریخ الاسلام ۲۱/۱۱۳.</ref> اشاره کرد. گفته رجال‌‌شناسان درباره وی و روایاتی که نقل کرده، یکسان نیست. [[رجال]] شناسان [[اهل سنت]] او را از [[غالیان]] [[شیعه]]<ref>ذکر اخبار اصبهان ۱/۱۸۷ الانساب، ۱/۵۱۱.</ref> و [[متروک الحدیث]]،<ref>ذکر أخبار اصبهان، ۱/۱۸۷.</ref> و افرادی چون [[ابوحاتم]] و [[ذهبی]] او را مجهول دانسته‌اند.<ref>الجرح و التعدیل، ۱/۱/۱۲۷ میزان الاعتدال ۱/۶۲.</ref> در مقابل، برخی از اهل سنت و اکثر [[علمای امامیه]] او را فردی [[موثق]] و مورد [[اعتماد]] خوانده‌اند.<ref>الفهرست (الندیم) ۲۷۹ تنقیح المقال ۱/۳۱.</ref> [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] می‌‌گوید: در [[وثاقت]] ثقفی همین بس که وی در اسناد [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] و در طریق [[روایات]] [[ابن قولویه]] و [[ابن بابویه]] قرار دارد.<ref>معجم رجال الحدیث ۱/۲۸۲.</ref>		ابواسحاق که بر خطرات [[آگاه]] بود و آنها را بر [[جان]] می‌‌خرید، از شهری که بیش از همه جا از [[تفکرات]] و [[باورهای شیعی]] دورتر باشد، جویا شد و چون اصفهان این گونه [[شهرت]] داشت، ثقفی برای [[ترویج]] [[عقاید شیعه]] و [[تدریس]] کتاب خود راهی این [[شهر]] شد. گروهی از علمای [[قم]] همچون [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] پس از [[آگاهی]] از عزیمت وی، به اصفهان رفته و خواستار آمدنش به قم شدند اما ثقفی نپذیرفت.<ref>رجال النجاشی ۱/۹۰ معجم الادباء ۱/۲۳۳.</ref> علاوه بر دو تن از اساتید و [[مشایخ]] وی که یاد شد، [[یونس بن عبید]]،<ref>میزان الاعتدال ۱/۶۲.</ref> [[هشام بن ابی هشام]]<ref>الجرح و التعدیل ۱/۱/۱۲۷.</ref> و [[ابونعیم فضل بن دکین]]<ref>الانساب ۱/۵۱۱.</ref> هم از اساتید او به شمار می‌‌آیند. از [[شاگردان]] ثقفی نیز می‌‌توان به افرادی همچون سعید بن ایوب<ref>الجرح و التعدیل، ۱/۱/۱۲۷.</ref> و [[احمد بن اسود]]<ref>تاریخ الاسلام ۲۱/۱۱۳.</ref> اشاره کرد. گفته رجال‌‌شناسان درباره وی و روایاتی که نقل کرده، یکسان نیست. [[رجال]] شناسان [[اهل سنت]] او را از [[غالیان]] [[شیعه]]<ref>ذکر اخبار اصبهان ۱/۱۸۷ الانساب، ۱/۵۱۱.</ref> و [[متروک الحدیث]]،<ref>ذکر أخبار اصبهان، ۱/۱۸۷.</ref> و افرادی چون [[ابوحاتم]] و [[ذهبی]] او را مجهول دانسته‌اند.<ref>الجرح و التعدیل، ۱/۱/۱۲۷ میزان الاعتدال ۱/۶۲.</ref> در مقابل، برخی از اهل سنت و اکثر [[علمای امامیه]] او را فردی [[موثق]] و مورد [[اعتماد]] خوانده‌اند.<ref>الفهرست (الندیم) ۲۷۹ تنقیح المقال ۱/۳۱.</ref> [[آیت الله]] [[سید ابوالقاسم خویی]] می‌‌گوید: در [[وثاقت]] ثقفی همین بس که وی در اسناد [[تفسیر]] [[علی بن ابراهیم قمی]] و در طریق [[روایات]] [[ابن قولویه]] و [[ابن بابویه]] قرار دارد.<ref>معجم رجال الحدیث ۱/۲۸۲.</ref>