

<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86</id>
	<title>ابن‌ سمان - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;action=history"/>
	<updated>2026-04-21T18:50:06Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=1238025&amp;oldid=prev</id>
		<title>Msadeq: /* آشنایی اجمالی */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=1238025&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-06-11T05:37:12Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;آشنایی اجمالی&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۰۷&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  =| مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  =| مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[ابوسعد اسماعیل بن علی بن حسین بن زَنجویه سمّان رازی]] معروف به [[ابن سمان]] و [[ابن زَنجویه]] [[محدث]]، [[حافظ]]، [[فقیه]]، [[متکلم]]، [[مفسر]]، ادیب، [[واعظ]] و متبحر در [[قرائات]]، [[انساب]]، [[رجال]] و حساب و [[فرایض]] ([[ارث]]) که در سال سیصد و هفتاد و اندی از [[هجرت]]&amp;lt;ref&amp;gt;سیر أعلام النبلاء، ج ۱۸، ص۵۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; در [[شهر]] [[ری]] متولد شد. &amp;lt;ref&amp;gt;معجم المفسرین، ج ۱، ص۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; وی در [[طلب علم]] و [[سماع حدیث]] مسافرت‌های بسیاری به بلاد گوناگون [[ایران]]، [[عراق]]، [[حجاز]]، [[شام]]، [[مصر]] و [[مغرب]] داشت و از محضر مشایخی چون [[ابوالحسن احمد بن ابراهیم بن فِراس عنقسی مکی]]، [[ابوطاهر بن مُخلِّص]]، [[ابومحمد بن نحّاس مصری]]، [[محمد بن علی بن سقطی]]، [[عبدالرحمان بن محمد بن احمد بن فضاله]]&amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[عبدالرحمان بن ابی نصر تمیمی]] استفاده کرد. &amp;lt;ref&amp;gt;سیر اعلام النبلاء، ج ۱۸، ص۵۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; اسماعیل سمّان همچنین از [[ابوزکریا احمد بن محمد بن احمد صوفی نیشابوری]] معروف به [[ابن صائغ]]، [[ابومحمد ابراهیم بن خَضِر بن زکریا]]، [[ابوعلی حسن بن علی یمانی]] و برخی دیگر [[روایت]] کرده است. [[مشایخ]] او را ۳۶۰۰، بلکه تا حدود چهار هزار نفر نیز گفته‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مدینة دمشق، ج ۵، ص۱۹۱، ج ۶، ص۳۹۶، ج ۹، ص۲۱ و ۲۳ و ج ۱۳، ص۳۱۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ذهبی]] [[معتقد]] است این شمار، مبالغه‌آمیز بوده و امکان ندارد. &amp;lt;ref&amp;gt;تذکرة الحفاظ، ج ۳، ص۱۱۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی مسلم است وی [[حرص]] فراوانی بر سفرهای [[علمی]] و سماع حدیث از مشایخ هر شهر و [[دیار]] داشته است و در این زمینه، [[رافعی قزوینی]] از اثری از او با عنوان معجم الشیوخ یاد می‌‌کند که در این اثر ۱۴۳۰ تن از مشایخ خود را برشمرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;التدوین فی اخبار القزوین، ج ۲، ص۲۹۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; شاگردان او را نیز تا سه هزار نفر گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;الوافی بالوفیات، ج ۹، ص۱۵۶ و ۱۵۷.&amp;lt;/ref&amp;gt; که از جمله آنها [[ابوبکر خطیب بغدادی]]، [[عبدالعزیز بن احمد کتّانی]]، [[ابوالحسن مطهر بن علی علوی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مدینة دمشق، ج ۹، ص۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوعبداللّه طاحونی]]، [[ابومحمد عبدالعزیز بن محمد نخشبی]] و [[ابوسعد اسماعیل بن احمد رازی]] بوده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲؛ التدوین فی اخبار قزوین، ج ۲، ص۲۹۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[ابن سینا]] در مباحث [[فقهی]] همواره با او [[مباحثه]] و [[مناظره]] داشته است. &amp;lt;ref&amp;gt;وفیات الاعیان، ج ۲، ص۱۵۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[فقیه]] [[امامی مذهب]] [[ابومحمد عبدالرحمان بن احمد خزاعی]]؛ معروف به [[مفید نیشابور]] نیز [[روایت]] کننده آثار و کتاب‌های اوست. &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; شرح حال نگاران [[اهل سنت]] عموماً وی را [[حنفی مذهب]]&amp;lt;ref&amp;gt;الجواهر المضیئه، ج ۱، ص۴۲۴؛ البدایة و النهایه، ج ۱۲، ص۶۵.&amp;lt;/ref&amp;gt; و از نظر [[اعتقادی]] معتزلی، بلکه [[امام]] [[معتزله]] دانسته&amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲؛ میزان الاعتدال، ج ۱، ص۲۳۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; و گویند: او بر [[فقه]] [[ابوحنیفه]] و [[اختلافات]] آن با [[فقه شافعی]]، فقه [[زیدیه]]، [[مذهب]] [[حسن بصری]] و مذهب [[ابوهاشم معتزلی]] تبحر و [[تسلط]] کامل داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt; تاریخ مدینة دمشق، ج ۹، ص۲۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی برخی شرح حال نگاران معاصر [[شیعی]] با استناد به کتابی از سمّان با عنوان «سفینة النجاة فی الائمة الهداة» که در [[امامت]] نگاشته، &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; او را امامی مذهب دانسته و معتقدند علت اینکه برخی او را معتزلی دانسته‌اند، نزدیکی آرا و اندیشه‌های [[کلامی]] [[شیعه]] و معتزله در مسائلی چون [[نفی رؤیت]]، [[حدوث قرآن]] و [[اثبات]] [[حسن و قبح عقلی]] است. &amp;lt;ref&amp;gt;ریحانة الادب، ج ۷، ص۵۷۲؛ اعیان الشیعه، ج ۳، ص۲۸۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[اسماعیل سمان]] [[ثقه]]، [[صدوق]]، &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸؛ میزان الاعتدال، ج ۱، ص۲۳۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[زاهد]]، [[عابد]] و بسیار [[پرهیزکار]] بود. هرگز [[ازدواج]] نکرد و تمام وقت خود را صرف تألیف، [[تدریس]]، [[نقل روایت]] و [[ارشاد]] [[مردم]] یا [[قرائت قرآن]] و [[عبادت]] می‌‌کرد. وی می‌‌گفت: کسی که بر [[علم حدیث]] و [[نوشتن]] آن [[توفیق]] نیافته باشد، شیرینی [[اسلام]] را [[درک]] نکرده است. او تمام کتاب‌های خود را [[وقف]] بر [[مسلمانان]] کرده و در نهایت بنابر مشهور در سال ۴۴۵ه در [[شهر]] [[ری]] از [[دنیا]] رفت. او را در [[جبل]] طَبَرک، کنار [[محمد بن حسن شیبانی]] [[دفن]] کردند. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مدینة دمشق، ج ۹، ص۲۲ ـ ۲۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; به غیر از کتاب‌های معجم الشیوخ و سفینة النجاة، دیگر آثار او عبارت‌اند از: البستان در [[تفسیر قرآن]] در ده مجلد، الرشاد در [[فقه]]، المدخل در نحو، الریاض در [[حدیث]]، کتاب الصلاة، کتاب الحج، المصباح در [[عبادات]]، النور در [[موعظه]]، &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; المسلسلات، الموافقة بین اهل البیت و الصحابه و مارواه کل فریق فی حق الآخر &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ الاسلام، ج ۳۰، ص۱۱۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; کتاب اخیر را [[جاراللّه زمخشری]] با حذف اسانید و مکررات مختصر کرده است، &amp;lt;ref&amp;gt;کشف الظنون، ج ۲، ص۱۸۹۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; معجم البلدان، رساله‌ای در [[نفی]] قضاو قدر، المجالس المائتین برادر زاده [[سمّان]]، [[طاهر بن حسین]] کتاب اخیر را از او [[روایت]] نموده &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;است]، &lt;/del&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲ و ۲۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; الداعی الی وداع الدنیا. &amp;lt;ref&amp;gt;هدیة العارفین، ج ۱، ص۲۱۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt; [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۳، ص۱۰۰-۱۰۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[ابوسعد اسماعیل بن علی بن حسین بن زَنجویه سمّان رازی]] معروف به [[ابن سمان]] و [[ابن زَنجویه]] [[محدث]]، [[حافظ]]، [[فقیه]]، [[متکلم]]، [[مفسر]]، ادیب، [[واعظ]] و متبحر در [[قرائات]]، [[انساب]]، [[رجال]] و حساب و [[فرایض]] ([[ارث]]) که در سال سیصد و هفتاد و اندی از [[هجرت]]&amp;lt;ref&amp;gt;سیر أعلام النبلاء، ج ۱۸، ص۵۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; در [[شهر]] [[ری]] متولد شد. &amp;lt;ref&amp;gt;معجم المفسرین، ج ۱، ص۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; وی در [[طلب علم]] و [[سماع حدیث]] مسافرت‌های بسیاری به بلاد گوناگون [[ایران]]، [[عراق]]، [[حجاز]]، [[شام]]، [[مصر]] و [[مغرب]] داشت و از محضر مشایخی چون [[ابوالحسن احمد بن ابراهیم بن فِراس عنقسی مکی]]، [[ابوطاهر بن مُخلِّص]]، [[ابومحمد بن نحّاس مصری]]، [[محمد بن علی بن سقطی]]، [[عبدالرحمان بن محمد بن احمد بن فضاله]]&amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[عبدالرحمان بن ابی نصر تمیمی]] استفاده کرد. &amp;lt;ref&amp;gt;سیر اعلام النبلاء، ج ۱۸، ص۵۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; اسماعیل سمّان همچنین از [[ابوزکریا احمد بن محمد بن احمد صوفی نیشابوری]] معروف به [[ابن صائغ]]، [[ابومحمد ابراهیم بن خَضِر بن زکریا]]، [[ابوعلی حسن بن علی یمانی]] و برخی دیگر [[روایت]] کرده است. [[مشایخ]] او را ۳۶۰۰، بلکه تا حدود چهار هزار نفر نیز گفته‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مدینة دمشق، ج ۵، ص۱۹۱، ج ۶، ص۳۹۶، ج ۹، ص۲۱ و ۲۳ و ج ۱۳، ص۳۱۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ذهبی]] [[معتقد]] است این شمار، مبالغه‌آمیز بوده و امکان ندارد. &amp;lt;ref&amp;gt;تذکرة الحفاظ، ج ۳، ص۱۱۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی مسلم است وی [[حرص]] فراوانی بر سفرهای [[علمی]] و سماع حدیث از مشایخ هر شهر و [[دیار]] داشته است و در این زمینه، [[رافعی قزوینی]] از اثری از او با عنوان معجم الشیوخ یاد می‌‌کند که در این اثر ۱۴۳۰ تن از مشایخ خود را برشمرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;التدوین فی اخبار القزوین، ج ۲، ص۲۹۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; شاگردان او را نیز تا سه هزار نفر گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;الوافی بالوفیات، ج ۹، ص۱۵۶ و ۱۵۷.&amp;lt;/ref&amp;gt; که از جمله آنها [[ابوبکر خطیب بغدادی]]، [[عبدالعزیز بن احمد کتّانی]]، [[ابوالحسن مطهر بن علی علوی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مدینة دمشق، ج ۹، ص۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوعبداللّه طاحونی]]، [[ابومحمد عبدالعزیز بن محمد نخشبی]] و [[ابوسعد اسماعیل بن احمد رازی]] بوده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲؛ التدوین فی اخبار قزوین، ج ۲، ص۲۹۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[ابن سینا]] در مباحث [[فقهی]] همواره با او [[مباحثه]] و [[مناظره]] داشته است. &amp;lt;ref&amp;gt;وفیات الاعیان، ج ۲، ص۱۵۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[فقیه]] [[امامی مذهب]] [[ابومحمد عبدالرحمان بن احمد خزاعی]]؛ معروف به [[مفید نیشابور]] نیز [[روایت]] کننده آثار و کتاب‌های اوست. &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; شرح حال نگاران [[اهل سنت]] عموماً وی را [[حنفی مذهب]]&amp;lt;ref&amp;gt;الجواهر المضیئه، ج ۱، ص۴۲۴؛ البدایة و النهایه، ج ۱۲، ص۶۵.&amp;lt;/ref&amp;gt; و از نظر [[اعتقادی]] معتزلی، بلکه [[امام]] [[معتزله]] دانسته&amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲؛ میزان الاعتدال، ج ۱، ص۲۳۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; و گویند: او بر [[فقه]] [[ابوحنیفه]] و [[اختلافات]] آن با [[فقه شافعی]]، فقه [[زیدیه]]، [[مذهب]] [[حسن بصری]] و مذهب [[ابوهاشم معتزلی]] تبحر و [[تسلط]] کامل داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt; تاریخ مدینة دمشق، ج ۹، ص۲۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی برخی شرح حال نگاران معاصر [[شیعی]] با استناد به کتابی از سمّان با عنوان «سفینة النجاة فی الائمة الهداة» که در [[امامت]] نگاشته، &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; او را امامی مذهب دانسته و معتقدند علت اینکه برخی او را معتزلی دانسته‌اند، نزدیکی آرا و اندیشه‌های [[کلامی]] [[شیعه]] و معتزله در مسائلی چون [[نفی رؤیت]]، [[حدوث قرآن]] و [[اثبات]] [[حسن و قبح عقلی]] است. &amp;lt;ref&amp;gt;ریحانة الادب، ج ۷، ص۵۷۲؛ اعیان الشیعه، ج ۳، ص۲۸۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[اسماعیل سمان]] [[ثقه]]، [[صدوق]]، &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸؛ میزان الاعتدال، ج ۱، ص۲۳۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[زاهد]]، [[عابد]] و بسیار [[پرهیزکار]] بود. هرگز [[ازدواج]] نکرد و تمام وقت خود را صرف تألیف، [[تدریس]]، [[نقل روایت]] و [[ارشاد]] [[مردم]] یا [[قرائت قرآن]] و [[عبادت]] می‌‌کرد. وی می‌‌گفت: کسی که بر [[علم حدیث]] و [[نوشتن]] آن [[توفیق]] نیافته باشد، شیرینی [[اسلام]] را [[درک]] نکرده است. او تمام کتاب‌های خود را [[وقف]] بر [[مسلمانان]] کرده و در نهایت بنابر مشهور در سال ۴۴۵ه در [[شهر]] [[ری]] از [[دنیا]] رفت. او را در [[جبل]] طَبَرک، کنار [[محمد بن حسن شیبانی]] [[دفن]] کردند. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مدینة دمشق، ج ۹، ص۲۲ ـ ۲۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; به غیر از کتاب‌های معجم الشیوخ و سفینة النجاة، دیگر آثار او عبارت‌اند از: البستان در [[تفسیر قرآن]] در ده مجلد، الرشاد در [[فقه]]، المدخل در نحو، الریاض در [[حدیث]]، کتاب الصلاة، کتاب الحج، المصباح در [[عبادات]]، النور در [[موعظه]]، &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; المسلسلات، الموافقة بین اهل البیت و الصحابه و مارواه کل فریق فی حق الآخر &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ الاسلام، ج ۳۰، ص۱۱۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; کتاب اخیر را [[جاراللّه زمخشری]] با حذف اسانید و مکررات مختصر کرده است، &amp;lt;ref&amp;gt;کشف الظنون، ج ۲، ص۱۸۹۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; معجم البلدان، رساله‌ای در [[نفی]] قضاو قدر، المجالس المائتین برادر زاده [[سمّان]]، [[طاهر بن حسین]] کتاب اخیر را از او [[روایت]] نموده &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;است،&lt;/ins&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲ و ۲۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; الداعی الی وداع الدنیا. &amp;lt;ref&amp;gt;هدیة العارفین، ج ۱، ص۲۱۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt; [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۳، ص۱۰۰-۱۰۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;== منابع ==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Msadeq</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=1238018&amp;oldid=prev</id>
		<title>Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  =| مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }} == آشنایی اجمالی == ابوسعد اسماعیل بن علی بن حسین بن زَنجویه سمّان رازی معروف به ابن سمان و ابن زَنجویه محدث، حافظ، فقیه، متکلم، مفسر، ادیب، واعظ و متبحر در...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86%E2%80%8C_%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86&amp;diff=1238018&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-06-11T05:21:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  =| مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }} == آشنایی اجمالی == &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D9%8E%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%87_%D8%B3%D9%85%D9%91%D8%A7%D9%86_%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;ابوسعد اسماعیل بن علی بن حسین بن زَنجویه سمّان رازی&quot;&gt;ابوسعد اسماعیل بن علی بن حسین بن زَنجویه سمّان رازی&lt;/a&gt; معروف به &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%86&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;ابن سمان&quot;&gt;ابن سمان&lt;/a&gt; و &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B2%D9%8E%D9%86%D8%AC%D9%88%DB%8C%D9%87&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;ابن زَنجویه&quot;&gt;ابن زَنجویه&lt;/a&gt; &lt;a href=&quot;/wiki/%D9%85%D8%AD%D8%AF%D8%AB&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;محدث&quot;&gt;محدث&lt;/a&gt;، &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%D8%AD%D8%A7%D9%81%D8%B8&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;حافظ (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;حافظ&lt;/a&gt;، &lt;a href=&quot;/wiki/%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;فقیه&quot;&gt;فقیه&lt;/a&gt;، &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%D9%85%D8%AA%DA%A9%D9%84%D9%85&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;متکلم (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;متکلم&lt;/a&gt;، &lt;a href=&quot;/wiki/%D9%85%D9%81%D8%B3%D8%B1&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;مفسر&quot;&gt;مفسر&lt;/a&gt;، ادیب، &lt;a href=&quot;/wiki/%D9%88%D8%A7%D8%B9%D8%B8&quot; title=&quot;واعظ&quot;&gt;واعظ&lt;/a&gt; و متبحر در...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط| موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  =| مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}&lt;br /&gt;
== آشنایی اجمالی ==&lt;br /&gt;
[[ابوسعد اسماعیل بن علی بن حسین بن زَنجویه سمّان رازی]] معروف به [[ابن سمان]] و [[ابن زَنجویه]] [[محدث]]، [[حافظ]]، [[فقیه]]، [[متکلم]]، [[مفسر]]، ادیب، [[واعظ]] و متبحر در [[قرائات]]، [[انساب]]، [[رجال]] و حساب و [[فرایض]] ([[ارث]]) که در سال سیصد و هفتاد و اندی از [[هجرت]]&amp;lt;ref&amp;gt;سیر أعلام النبلاء، ج ۱۸، ص۵۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; در [[شهر]] [[ری]] متولد شد. &amp;lt;ref&amp;gt;معجم المفسرین، ج ۱، ص۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; وی در [[طلب علم]] و [[سماع حدیث]] مسافرت‌های بسیاری به بلاد گوناگون [[ایران]]، [[عراق]]، [[حجاز]]، [[شام]]، [[مصر]] و [[مغرب]] داشت و از محضر مشایخی چون [[ابوالحسن احمد بن ابراهیم بن فِراس عنقسی مکی]]، [[ابوطاهر بن مُخلِّص]]، [[ابومحمد بن نحّاس مصری]]، [[محمد بن علی بن سقطی]]، [[عبدالرحمان بن محمد بن احمد بن فضاله]]&amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[عبدالرحمان بن ابی نصر تمیمی]] استفاده کرد. &amp;lt;ref&amp;gt;سیر اعلام النبلاء، ج ۱۸، ص۵۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; اسماعیل سمّان همچنین از [[ابوزکریا احمد بن محمد بن احمد صوفی نیشابوری]] معروف به [[ابن صائغ]]، [[ابومحمد ابراهیم بن خَضِر بن زکریا]]، [[ابوعلی حسن بن علی یمانی]] و برخی دیگر [[روایت]] کرده است. [[مشایخ]] او را ۳۶۰۰، بلکه تا حدود چهار هزار نفر نیز گفته‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مدینة دمشق، ج ۵، ص۱۹۱، ج ۶، ص۳۹۶، ج ۹، ص۲۱ و ۲۳ و ج ۱۳، ص۳۱۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ذهبی]] [[معتقد]] است این شمار، مبالغه‌آمیز بوده و امکان ندارد. &amp;lt;ref&amp;gt;تذکرة الحفاظ، ج ۳، ص۱۱۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی مسلم است وی [[حرص]] فراوانی بر سفرهای [[علمی]] و سماع حدیث از مشایخ هر شهر و [[دیار]] داشته است و در این زمینه، [[رافعی قزوینی]] از اثری از او با عنوان معجم الشیوخ یاد می‌‌کند که در این اثر ۱۴۳۰ تن از مشایخ خود را برشمرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;التدوین فی اخبار القزوین، ج ۲، ص۲۹۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; شاگردان او را نیز تا سه هزار نفر گفته‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;الوافی بالوفیات، ج ۹، ص۱۵۶ و ۱۵۷.&amp;lt;/ref&amp;gt; که از جمله آنها [[ابوبکر خطیب بغدادی]]، [[عبدالعزیز بن احمد کتّانی]]، [[ابوالحسن مطهر بن علی علوی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مدینة دمشق، ج ۹، ص۲۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوعبداللّه طاحونی]]، [[ابومحمد عبدالعزیز بن محمد نخشبی]] و [[ابوسعد اسماعیل بن احمد رازی]] بوده‌اند. &amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲؛ التدوین فی اخبار قزوین، ج ۲، ص۲۹۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همچنین [[ابن سینا]] در مباحث [[فقهی]] همواره با او [[مباحثه]] و [[مناظره]] داشته است. &amp;lt;ref&amp;gt;وفیات الاعیان، ج ۲، ص۱۵۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[فقیه]] [[امامی مذهب]] [[ابومحمد عبدالرحمان بن احمد خزاعی]]؛ معروف به [[مفید نیشابور]] نیز [[روایت]] کننده آثار و کتاب‌های اوست. &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; شرح حال نگاران [[اهل سنت]] عموماً وی را [[حنفی مذهب]]&amp;lt;ref&amp;gt;الجواهر المضیئه، ج ۱، ص۴۲۴؛ البدایة و النهایه، ج ۱۲، ص۶۵.&amp;lt;/ref&amp;gt; و از نظر [[اعتقادی]] معتزلی، بلکه [[امام]] [[معتزله]] دانسته&amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲؛ میزان الاعتدال، ج ۱، ص۲۳۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; و گویند: او بر [[فقه]] [[ابوحنیفه]] و [[اختلافات]] آن با [[فقه شافعی]]، فقه [[زیدیه]]، [[مذهب]] [[حسن بصری]] و مذهب [[ابوهاشم معتزلی]] تبحر و [[تسلط]] کامل داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt; تاریخ مدینة دمشق، ج ۹، ص۲۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; ولی برخی شرح حال نگاران معاصر [[شیعی]] با استناد به کتابی از سمّان با عنوان «سفینة النجاة فی الائمة الهداة» که در [[امامت]] نگاشته، &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; او را امامی مذهب دانسته و معتقدند علت اینکه برخی او را معتزلی دانسته‌اند، نزدیکی آرا و اندیشه‌های [[کلامی]] [[شیعه]] و معتزله در مسائلی چون [[نفی رؤیت]]، [[حدوث قرآن]] و [[اثبات]] [[حسن و قبح عقلی]] است. &amp;lt;ref&amp;gt;ریحانة الادب، ج ۷، ص۵۷۲؛ اعیان الشیعه، ج ۳، ص۲۸۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[اسماعیل سمان]] [[ثقه]]، [[صدوق]]، &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸؛ میزان الاعتدال، ج ۱، ص۲۳۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[زاهد]]، [[عابد]] و بسیار [[پرهیزکار]] بود. هرگز [[ازدواج]] نکرد و تمام وقت خود را صرف تألیف، [[تدریس]]، [[نقل روایت]] و [[ارشاد]] [[مردم]] یا [[قرائت قرآن]] و [[عبادت]] می‌‌کرد. وی می‌‌گفت: کسی که بر [[علم حدیث]] و [[نوشتن]] آن [[توفیق]] نیافته باشد، شیرینی [[اسلام]] را [[درک]] نکرده است. او تمام کتاب‌های خود را [[وقف]] بر [[مسلمانان]] کرده و در نهایت بنابر مشهور در سال ۴۴۵ه در [[شهر]] [[ری]] از [[دنیا]] رفت. او را در [[جبل]] طَبَرک، کنار [[محمد بن حسن شیبانی]] [[دفن]] کردند. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ مدینة دمشق، ج ۹، ص۲۲ ـ ۲۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; به غیر از کتاب‌های معجم الشیوخ و سفینة النجاة، دیگر آثار او عبارت‌اند از: البستان در [[تفسیر قرآن]] در ده مجلد، الرشاد در [[فقه]]، المدخل در نحو، الریاض در [[حدیث]]، کتاب الصلاة، کتاب الحج، المصباح در [[عبادات]]، النور در [[موعظه]]، &amp;lt;ref&amp;gt;فهرست منتجب الدین، ص۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; المسلسلات، الموافقة بین اهل البیت و الصحابه و مارواه کل فریق فی حق الآخر &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ الاسلام، ج ۳۰، ص۱۱۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; کتاب اخیر را [[جاراللّه زمخشری]] با حذف اسانید و مکررات مختصر کرده است، &amp;lt;ref&amp;gt;کشف الظنون، ج ۲، ص۱۸۹۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; معجم البلدان، رساله‌ای در [[نفی]] قضاو قدر، المجالس المائتین برادر زاده [[سمّان]]، [[طاهر بن حسین]] کتاب اخیر را از او [[روایت]] نموده است]، &amp;lt;ref&amp;gt;الانساب، ج ۳، ص۲۹۲ و ۲۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; الداعی الی وداع الدنیا. &amp;lt;ref&amp;gt;هدیة العارفین، ج ۱، ص۲۱۰.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt; [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳ (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۳، ص۱۰۰-۱۰۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
# [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳ (کتاب)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]&lt;br /&gt;
{{پایان منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:اعلام]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Msadeq</name></author>
	</entry>
</feed>