https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D9%85%D8%B2%D9%87_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8Cابن حمزه طوسی - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-24T06:48:42Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D9%85%D8%B2%D9%87_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C&diff=1273647&oldid=prevMsadeq: صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == ابوجعفر محمد بن علی بن حمزه عمادالدین طوسی معروف به ابن حمزه مشهدی و ابوجعفر ثانی یا ابوجعفر متأخر از این رو بر وی اطلاق شده که پس از فقیه و متک...» ایجاد کرد2023-12-03T06:40:41Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D8%B9%D9%84%DB%8C_%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D9%85%D8%B2%D9%87_%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AF%DB%8C%D9%86_%D8%B7%D9%88%D8%B3%DB%8C" class="mw-redirect" title="ابوجعفر محمد بن علی بن حمزه عمادالدین طوسی">ابوجعفر محمد بن علی بن حمزه عمادالدین طوسی</a> معروف به <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D9%85%D8%B2%D9%87_%D9%85%D8%B4%D9%87%D8%AF%DB%8C" class="mw-redirect" title="ابن حمزه مشهدی">ابن حمزه مشهدی</a> و <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D8%AB%D8%A7%D9%86%DB%8C" class="mw-redirect" title="ابوجعفر ثانی">ابوجعفر ثانی</a> یا <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1_%D9%85%D8%AA%D8%A3%D8%AE%D8%B1" class="mw-redirect" title="ابوجعفر متأخر">ابوجعفر متأخر</a> از این رو بر وی اطلاق شده که پس از <a href="/wiki/%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87" class="mw-redirect" title="فقیه">فقیه</a> و متک...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }}<br />
== آشنایی اجمالی ==<br />
[[ابوجعفر محمد بن علی بن حمزه عمادالدین طوسی]] معروف به [[ابن حمزه مشهدی]] و [[ابوجعفر ثانی]] یا [[ابوجعفر متأخر]] از این رو بر وی اطلاق شده که پس از [[فقیه]] و [[متکلم]] بزرگ [[شیعه]]، [[شیخ طوسی]] بوده و در [[کنیه]] و اسم و [[لقب]] با وی تشابه داشته است. <ref>الذریعه ۵ / ۵.</ref> از [[حیات]] فردی و [[اجتماعی]] او در منابع ذکری به میان نیامده است. شیخ [[منتجب الدین]] از وی به عنوان [[امام]]، فقیه، عالم، [[واعظ]] و [[متکلم]] یاد کرده، سپس به آثار وی اشاره میکند<ref> فهرست منتجب الدین ۱۶۴.</ref> و از آنجا که منتجب الدین در ذکر آثار [[ابن حمزه]] سند خود را ذکر نمیکند، استظهار میشود از معاصران وی بوده است. <ref>الذریعه ۵ / ۵.</ref> گذشته از این، به گفته برخی از [[محققان]]، ابن حمزه در سال ۵۶۰ه از تألیف کتاب خود [[الثاقب فی المناقب]] [[فراغت]] یافته<ref>طبقات أعلام الشیعه ۲ / ۲۷۳.</ref> و بنابراین باید گفت [[وفات]] او پس از این سال رخ داده است.<br />
<br />
از ویژگیهای او دادن فتاوایِ نادر است که میان [[فقهای شیعه]] دیده نمیشود؛ برای نمونه، وی بر خلاف قول مشهور، [[بلوغ]] دختر را در ده سالگی دانسته است. <ref>اللمعة الدمشقیه، کتاب الصوم ۲۹.</ref> از [[استادان]] او [[ابوجعفر محمد بن حسین بن جعفر شوهانی]] است که در [[مشهدالرضا]]{{ع}} از او [[حدیث]] شنیده و از او نیز [[روایت]] کرده است. <ref>الثاقب فی المناقب ۱۲۷ و ۳۶۹.</ref> [[سید جلال الدین عبدالحمید بن شمس الدین فخّار بن معد علوی حسینی]] نیز از او روایت میکند. <ref> بحار الأنوار ۱۰۵ / ۷۶.</ref> [[محدث قمی]]، [[ابن شهرآشوب]] را نیز از شاگردان وی دانسته است. <ref>الفوائد الرضویه ۵۶۴.</ref> [[قبر]] ابن حمزه در [[کربلا]]، خارج باب النجف معروف است. <ref>طبقات أعلام الشیعه ۲ / ۲۷۳.</ref><br />
<br />
آثار او عبارتاند از: الثاقب فی المناقب، مؤلف خود این نام را برای کتاب خویش برگزیده، <ref>الثاقب فی المناقب ۳۶.</ref> با وجود این شیخ منتجب الدین از این کتاب به عنوان المعجزات یاد کرده است. <ref> فهرست منتجب الدین ۱۶۴.</ref> این کتاب در ذکر [[معجزات]] و [[مناقب پیامبر اعظم]]{{صل}}، حضرت [[زهرا]]{{س}} و [[ائمه معصومین]]{{عم}} و همچنین در ذکر معجزاتی است که در [[قرآن]] برای [[پیامبران]] ذکر شده است؛ الوسیلة الی نیل الفضیله این کتاب در ضمن کتاب [[جوامع]] الفقهیه<ref> جوامع الفقهیه ۶۹۸.</ref> و همچنین به تحقیق [[عبدالعظیم البکاء]] و بار دیگر به تحقیق شیخ [[محمد حسون]] به چاپ رسیده است و به اختصار، مشتمل بر تمام [[ابواب فقهی]] است. متأخران از [[ابن حمزه]] همه بر این کتاب [[اعتماد]] کرده و از آن نقل کردهاند. <ref> موسوعة طبقات الفقهاء ۶ / ۲۸۴.</ref> به گفته [[افندی]] برخی درباره مصنف این کتاب به [[اشتباه]] رفتهاند؛ <ref>ریاض العلماء ۵ / ۱۲۳.</ref> ولی [[یحیی بن سعید هُذَلی حلی]] در کتاب [[نزهة الناظر]] ضمن نقل قول از این کتاب به تألیف این کتاب به دست ابن حمزه (ابوجعفر متأخر) تصریح کرده است، <ref> نزهة الناظر فی الجمع بین الاشباه والنظائر ۶.</ref> الواسطه در فقه، الرائع فی الشرائع، مسائل فی الفقه. <ref> فهرست منتجب الدین ۱۶۴.</ref> أفندی به نقل از شیخ زین الدین در رسالة الجمعه کتاب نهج العرفان الی هدایة الایمان را نیز از آثار [[عمادالدین طبرسی]] برشمرده و میگوید: ظاهرا منظور همان ابن حمزه [[عمادالدین طوسی]] است و ناسخان به اشتباه به جای ابن حمزه طوسی، طبرسی نوشتهاند. <ref> ریاض العلماء ۵ / ۱۲۳.</ref> شایان ذکر است [[آقا بزرگ طهرانی]] نیز کتابی به نام [[نهج العرفان الی سبیل الایمان]] در فقه را به [[عمادالدین حسن بن علی بن محمد طبری]] نسبت داده است، <ref>الذریعه ۲۴ / ۴۲۱.</ref> بنابراین در اینکه نهج العرفان دو کتاب است یا کتاب واحد با دو عنوان متفاوت، و در اینکه مؤلف آن چه کسی است، جای [[تأمل]] وجود دارد. بعضی نیز از [[کلام]] [[سید رضی الدین بن طاووس]] در کتاب [[غیاث سلطانِ الوری]] که میگوید {{عربی|"وقد حکی ابن حمزه في کتابه في قضاء الصلاة"}} استظهار کردهاند ابن حمزه کتاب یا رساله ای به عنوان قضاء الصلاة نیز داشته است.<ref>روضات الجنات ۶ / ۲۶۶.</ref> [[نبیل رضا علوان]] مصحح کتاب [[الثاقب فی المناقب]] در مقدمه به نقل از أفندی دو کتاب التعمیم و التنبیه را هم از آثار وی برشمرده است؛ <ref>الثاقب فی المناقب ۹.</ref> درحالی که افندی به نقل از شیخ [[حسین بن مفلح صیمری]] این دو کتاب را از آثار شیخ [[حسن بن حمزه جعفری]] دانسته است<ref>ریاض العلماء ۵ / ۱۲۳.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه مؤلفان اسلامی]] ج4، ص 346 - 347.</ref><br />
<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
# [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۴ (کتاب)|'''فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۴''']]<br />
{{پایان منابع}}<br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
[[رده:اعلام]]</div>Msadeq