Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = ابواسید بن ربیعه ساعدی انصاری | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} {{جعبه اطلاعات اصحاب | نام = ابواسید بن ربیعه ساعدی انصاری | مشهور به = | نام تصویر = تصویر قدیمی مدینه.jpg | عرض تصویر = | توضیح تصویر = تصویر...» ایجاد کرد

2024-07-13T05:11:45Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = ابواسید بن ربیعه ساعدی انصاری | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} {{جعبه اطلاعات اصحاب | نام = ابواسید بن ربیعه ساعدی انصاری | مشهور به = | نام تصویر = تصویر قدیمی مدینه.jpg | عرض تصویر = | توضیح تصویر = تصویر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = صحابه | عنوان مدخل = ابواسید بن ربیعه ساعدی انصاری | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }}
{{جعبه اطلاعات اصحاب
| نام = ابواسید بن ربیعه ساعدی انصاری
| مشهور به =
| نام تصویر = تصویر قدیمی مدینه.jpg
| عرض تصویر =
| توضیح تصویر = تصویر کهنی از مدینه
| نام کامل = ابواسید ساعدی خزرجی
| نام‌های دیگر =
| جنسیت = مرد
| کنیه =
| لقب =
| اهل =
| از قبیله = [[خزرج]]
| از تیره = [[بنی‌ساعده]]
| پدر =
| مادر =
| همسر =
| پسر = {{فهرست جعبه| [[حمید بن ابی‌اسید ساعدی]] | [[زبیر بن ابی‌اسید ساعدی]] | [[منذر بن ابی‌اسید ساعدی]] | [[حمزه بن ابی‌اسید ساعدی]] }}
| دختر =
| خواهر =
| برادر =
| خویشاوندان = {{فهرست جعبه| [[جبلة بن عمرو انصاری]] (عموزاده) | [[عقبة بن عمرو انصاری]] (عموزاده) }}
| وابستگان =
| تاریخ تولد =
| محل تولد =
| محل زندگی =
| تاریخ درگذشت = [[۶۰ هجری]]
| محل درگذشت =
| تاریخ شهادت =
| محل شهادت =
| طول عمر =
| محل دفن =
| دین =
| مذهب =
| از اصحاب = [[پیامبر خاتم]]
| از طبقه =
| در جنگ = {{فهرست جعبه افقی| [[جنگ بدر]] | [[جنگ احد]] | [[فتح مکه]] | [[جنگ حنین]] }}
| نقش‌ها =
| فعالیت‌ها =
| علت شهرت =
| علت درگذشت =
| علت شهادت =
| راوی از =
| روایات مشهور =
| مشایخ او =
| راویان از او =
| آخرین راوی از او =
}}

== مقدمه ==
نامش [[مالک بن ربیعه]] و از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} است که در تمام [[غزوه‌ها]] حضور داشت. وی که پیش از [[قتل عثمان]] [[بینایی]] خود را از دست داده بود<ref>ابن اثیر، ج۵، ص۲۱.</ref> می‌گفت: اگر [[بینا]] بودم، به شما تنگه‌ای را نشان می‌دادم که در [[جنگ بدر]] [[فرشتگان]] از آنجا به [[یاری]] [[مسلمانان]] آمدند<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۱.</ref>. او در جنگ بدر، دو نفر از [[مشرکان]]، به نام‌های [[زهیر بن ابی رفاعه]] و [[منبة بن حجاج]] را کُشت<ref>واقدی، ج۱، ص۱۵۰ و ۱۵۱. البته واقدی، قاتل متبه را علی {{ع}} و ابو الیسر نیز گفته است.</ref>. در [[جنگ احد]] وقتی [[رسول خدا]] {{صل}} فرمود: حنظله را دیدم که فرشتگان او را [[غسل]] می‌دهند، ابواسید می‌گوید: من رفتم و دیدم از سر حنظله آب می‌چکد و این موضوع را به [[پیامبر]] گفتم<ref>واقدی، ج۱، ص۲۷۴.</ref>. همچنین پس از [[شکست]] مسلمانان در [[أحد]]، ابواسید می‌گوید: چنان [[ترس]] و اندوهی بر ما غالب شده بود، طوری که اگر کسی قصد ما را می‌کرد، [[تسلیم]] می‌شدیم، ولی [[خواب]] بر ما چیره شد و چون بیدار شدیم، دوباره سپرها درگیر شد، چنان که گویی هیچ ترس و وحشتی نبوده است<ref>واقدی، ج۱، ص۲۹۵-۲۹۶.</ref>. ابواسید در [[فتح مکه]] و [[جنگ حنین]]، [[پرچمدار]] [[بنی ساعده]] بود<ref>واقدی ج۳، ص۸۹۶؛ ابن سعد، ج۳، ص۴۲۱.</ref>.

رسول خدا {{صل}} ابواسید را برای خواستگاری از زنی به نام [[عمره دختر یزید عامری]] برای خود فرستاد و ابواسید آن [[زن]] را به [[ازدواج پیامبر]] درآورد، ولی چون رسول خدا {{صل}} متوجه شد به [[مرض]] پیسی مبتلاست، طلاقش داد<ref>ابن سعد، ج۸، ص۱۱۳؛ ابن حبیب، ص۹۶.</ref>. همچنین آن [[حضرت]] با زن دیگری به نام جونیه از [[قبیله کنده]] [[ازدواج]] و ابواسید را برای آوردن او به [[خانه پیامبر]] مأمور کرد، ولی با دسیسه‌ای که [[عایشه]] و [[حفصه]] انجام دادند، رسول خدا {{صل}} ابواسید را مأمور بازگرداندن جونیه به نزد خانواده‌اش نمود<ref>ابن حبیب، ص۹۵؛ یعقوبی، ج۲، ص۸۶-۸۵؛ و ر. ک: جونیه کندیه.</ref>.

در [[جنگ بنی‌جذیمه]]، وقتی [[خالد بن ولید]] [[مسلمانان]] آنجا را به دلیل [[کینه‌ها]] و دشمنی‌های دوران [[جاهلی]] [[اسیر]] کرد، [[سحرگاهان]] [[دستور]] داد هر که اسیری در [[اختیار]] دارد از دم تیغ بگذراند. ابواسید با این دستور [[مخالفت]] و اسیر خود را [[آزاد]] کرد و با [[اعتراض]] شدید به [[خالد]] گفت: از [[خدا]] بترس! به خدا [[سوگند]] ما هرگز مسلمانان را نمی‌کشیم. خالد گفت: از کجا دانستی مسلمان‌اند؟ گفت: از [[اقرار]] ایشان به [[اسلام]] و [[مساجد]] آنان که در این ناحیه می‌بینم<ref>واقدی، ج۳، ص۸۷۷.</ref>.

ابواسید همانند [[طلحه]]، [[سعد بن ابی وقاص]] و تعدادی دیگر از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}}، [[انگشتر]] طلا به دست می‌کرد<ref>ابن حجر، فتح الباری، ج۱۰، ص۳۹۰-۳۸۹.</ref> و از [[روایت]] پسرش [[حمزه]] چنین به نظر می‌رسد که این انگشتر، تا آخر [[عمر]] به دست او بوده و پس از [[مرگ]]، فرزندانش آن را از دست او در آوردند<ref>ابن حجر، فتح الباری، ج۱۰، ص۳۹۰-۳۸۹.</ref>.

با توجه به اینکه [[حرمت]] [[استفاده از انگشتر]] طلا از [[رسول خدا]] {{صل}} در [[روایات شیعه]] و [[اهل سنت]] وارد شده و اهل سنت ادعای [[اجماع]] بر [[تحریم]] آن دارند<ref>ابن حجر، فتح الباری، ج۱۰، ص۳۹۰.</ref> و این عمل اشکال و ایرادی بر چنین افرادی به شمار می‌آید، از این رو، [[ذهبی]] و دیگران در توجیهی غیر قابل قبول، آن را از [[ناآگاهی]] این افراد از حرمت آن ناشی دانسته‌اند<ref>ابن حجر، فتح الباری، ج۱۰، ص۳۹۰؛ ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۲، ص۵۳۹.</ref>.

ابواسید، آخرین نفر از کسانی است که در [[بدر]] شرکت داشته و از [[دنیا]] رفته است<ref>ابن عبدالبر، ج۳، ص۴۰۷ و ج۴، ص۱۶۱.</ref>. درباره [[تاریخ]] درگذشت وی [[اختلاف]] فاحشی میان تاریخ نگاران به چشم می‌خورد. خلیفة بن خیاط<ref>خلیفه بن خیاط، ص۱۶۷.</ref>، واقدی<ref>ابن حجر، تهذیب، ج۱۰، ص۱۴.</ref>، [[ابن حبان]]<ref>ابن حبان، ج۳، ص۳۷۵.</ref> [[أبونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۴۵۰.</ref> و [[ابوحفص]] قلاس<ref>ذهبی، سیر اعلام النبلاء، ج۲، ص۵۳۸.</ref> درگذشت او را سال سی دانسته‌اند. ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۳، ص۴۰۷.</ref> این تاریخ را رد کرده است. [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، ج۳، ص۴۲۱.</ref> از واقدی روایت دیگری نقل کرده که او، سال عام‌الجماعه، یعنی سال شصت [[هجری]] را سال [[وفات]] ابواسید بیان داشته است. صدر و ذیل این [[روایت]] باهم تناقض دارند؛ زیرا عام الجماعه، به سال ۴۱ که [[معاویه]] به [[خلافت]] رسید اطلاق می‌شود، چنان که برخی [[تاریخ]] وفات ابواسید را به سال چهل [[هجرت]] دانسته‌اند<ref>ابن حجر، تهذیب، ج۱۰، ص۱۴.</ref>.

به نظر مداینی، ابواسید در سالی از [[دنیا]] رفت که معاویه و [[قیس بن سعد]] درگذشتند؛ یعنی سال شصت هجرت<ref>
ابن عبدالبر، ج۳، ص۴۰۷.</ref>. [[ابن قتیبه]]<ref>ابن قتیبه، ص۲۷۲.</ref> و [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۵، ص۲۲.</ref> نیز سال شصت هجرت را گفته‌اند. اخباری نیز این گفته را [[تأیید]] می‌کند؛ از جمله حضور او به همراه [[امام علی]] {{ع}} برای آرام کردن [[شورشیان]] [[مصری]] بر ضد [[عثمان]]<ref>طبری، ج۳، ص۳۹۴.</ref> و نیز [[دفاع]] او از عثمان <ref>طبری، ج۳، ص۳۷۶.</ref> و تصریح به اینکه [[ابواسید ساعدی]]، آخرین نفر اصحاب [[بدر]] است که در ۷۵، ۷۸ یا هشتاد سالگی درگذشت<ref>ابن سعد، ج۳، ص۴۲۱؛ ذهبی، تجرید، ج۲، ص۱۴۸؛ ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۵۳۶.</ref>. به هر حال [[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۴۵۰.</ref> این را توهمی بیش ندانسته و سال وفات او را سال ۳۳ می‌داند.

[[روایات]] او در [[مسند احمد]]، [[صحاح]] و دیگر مجامع [[حدیثی]] [[اهل سنت]] آمده است. ابواسید چند فرزند به نام‌های [[حمید بن ابواسید ساعدی خزرجی|حمید]]، [[زبیر بن ابواسید ساعدی خزرجی|زبیر]]، [[منذر بن ابواسید ساعدی خزرجی|منذر]]، [[حمزه بن ابواسید ساعدی خزرجی|حمزه]] و چند دختر داشته است<ref>ابن حجر، الاصابه، ج۵، ص۵۳۶.</ref>. از اعقاب وی بعدها کسانی در [[مدینه]] و [[بغداد]] می‌زیسته‌اند<ref>ابن سعد، ج۳، ص۴۲۱؛ ابن قتیبه، ص۲۷۲.</ref><ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «ابواسید ساعدی خزرجی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۱۲۲.</ref>

== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[جبلة بن عمرو انصاری]] (عموزاده)
* [[عقبة بن عمرو انصاری]] (عموزاده)
* [[حمید بن ابی‌اسید ساعدی]] (فرزند)
* [[زبیر بن ابی‌اسید ساعدی]] (فرزند)
* [[منذر بن ابی‌اسید ساعدی]] (فرزند)
* [[حمزه بن ابی‌اسید ساعدی]] (فرزند)
{{پایان مدخل وابسته}}

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM009657.jpg|22px]] [[محمد رضا هدایت‌پناه|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|'''مقاله «ابواسید ساعدی خزرجی»، دانشنامه سیره نبوی ج۱''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]
[[رده:اصحاب پیامبر]]
[[رده:خزرج]]
[[رده:بنی‌ساعده]]

ابواسید بن ربیعه ساعدی انصاری - تاریخچهٔ نسخه‌ها