ابوالفتح کراجکی (پدیدآورنده) - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: جایگزینی متن - 'احمدبن' به 'احمد بن'

2023-06-14T16:30:57Z

جایگزینی متن - 'احمدبن' به 'احمد بن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۲۰:۰۰
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	کراجکی پس از سفرهای [[علمی]] و بهره‌گیری از [[دانش]] [[عالمان]] متعدد، جایگاه والایی در [[فقاهت]] و [[کلام امامیه]] به دست آورد و بسیاری از [[دانشمندان]] و علمای عصرش از او [[کسب علم]] کردند. <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> کتاب‌های فراوانش گویای چیره دستی و گستره دانش او در حوزه‌های [[فقه]]، [[کلام]]، [[حدیث]] و [[تاریخ]] است. وی [[اهل]] [[مناظره]] با [[مخالفان]] و [[نمایندگان]] دیگر فرق نیز بوده<ref>الاعلام، ج ۶، ص۲۷۶.</ref> و بعضی مناظره‌های او موجود است. <ref>مواقف الشیعه، ج ۳، ص۱۹۰، ۱۹۴ و ۱۹۹؛ مناظرات فی الامامه، ص۳۰۶.</ref> [[قاضی]] [[ابن براج عبدالعزیز بن نحریر طرابلسی]]، <ref>الکنی و الالقاب، ج ۱، ص۲۲۴.</ref> [[حسن بن حسین بن بابویه]] جد [[منتجب الدین]] و [[سید ابوالفضل ظفر بن داعی بن مهدی علوی استرآبادی]] از [[شاگردان]] و [[راویان]] کراجکی می‌‌باشند. <ref>فهرست منتجب الدین، ص۱۰۴.</ref> وی در نهایت پس از عمری تلاش علمی در دوم یا چهارم ربیع [[الآخر]] سال ۴۴۹ه در [[شهر]] [[صور]] درگذشت. <ref> تاریخ الاسلام،ج ۳۰، ص۲۳۶؛ لسان المیزان، ج ۵، ص۳۰۰.</ref> برخی [[وفات]] او را در سال ۴۴۰ه آورده اند<ref>تاج العروس، ج ۷، ص۱۷۲.</ref> که درست نیست؛ چون در سال ۴۴۱ کتاب نوشته است.<ref>خاتمة المستدرک، ج ۳، ص۱۳۴.</ref>		کراجکی پس از سفرهای [[علمی]] و بهره‌گیری از [[دانش]] [[عالمان]] متعدد، جایگاه والایی در [[فقاهت]] و [[کلام امامیه]] به دست آورد و بسیاری از [[دانشمندان]] و علمای عصرش از او [[کسب علم]] کردند. <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> کتاب‌های فراوانش گویای چیره دستی و گستره دانش او در حوزه‌های [[فقه]]، [[کلام]]، [[حدیث]] و [[تاریخ]] است. وی [[اهل]] [[مناظره]] با [[مخالفان]] و [[نمایندگان]] دیگر فرق نیز بوده<ref>الاعلام، ج ۶، ص۲۷۶.</ref> و بعضی مناظره‌های او موجود است. <ref>مواقف الشیعه، ج ۳، ص۱۹۰، ۱۹۴ و ۱۹۹؛ مناظرات فی الامامه، ص۳۰۶.</ref> [[قاضی]] [[ابن براج عبدالعزیز بن نحریر طرابلسی]]، <ref>الکنی و الالقاب، ج ۱، ص۲۲۴.</ref> [[حسن بن حسین بن بابویه]] جد [[منتجب الدین]] و [[سید ابوالفضل ظفر بن داعی بن مهدی علوی استرآبادی]] از [[شاگردان]] و [[راویان]] کراجکی می‌‌باشند. <ref>فهرست منتجب الدین، ص۱۰۴.</ref> وی در نهایت پس از عمری تلاش علمی در دوم یا چهارم ربیع [[الآخر]] سال ۴۴۹ه در [[شهر]] [[صور]] درگذشت. <ref> تاریخ الاسلام،ج ۳۰، ص۲۳۶؛ لسان المیزان، ج ۵، ص۳۰۰.</ref> برخی [[وفات]] او را در سال ۴۴۰ه آورده اند<ref>تاج العروس، ج ۷، ص۱۷۲.</ref> که درست نیست؛ چون در سال ۴۴۱ کتاب نوشته است.<ref>خاتمة المستدرک، ج ۳، ص۱۳۴.</ref>

	آثار و تألیفات کراجکی عبارت‌اند از: الابانة عن المماثلة فی الاستدلال بین طریق النبوة و الامامه؛ الاستطراف فی ذکر ما ورد من الفقه (فی زمن الغیبة) فی الانصاف، آن را برای قاضی ابوالفتح عبدالحاکم نوشت، الاستنصار (الاستبصار / الانتصار) فی النص علی الائمة الاطهار، در این کتاب روایات شیعه و سنی در باب شمار امامان {{عم}} را آورده است؛ شرح الاستنصار؛ الاعلام بحقیقة ایمان (اسلام) امیرالمؤمنین و اولاده الکرام {{عم}}؛ البرهان علی صحة طول عمر الامام صاحب الزمان{{ع}}؛ البیان عن جمل اعتقاد اهل الایمان؛ التلقین لاولاد المؤمنین در طرابلس نوشت؛ تهذیب المسترشدین در باب عبادات شرعی که در طرابلس نوشت؛ شرح جمل العلم للمرتضی؛ القول البیّن فی وجوب المسح علی الرِجلین؛ کنز الفوائد، در حوزه‌های گوناگون علم که برای پسرعمویش نوشت؛ الکرب و الفرج (الکر و الفر) فی الامامه؛ معارضة الاضداد باتفاق الاعداد در باب امامت؛ النوادر؛ معدن الجواهر و ریاضة الخواطر در باب آداب و حکم روایت شده از پیامبر {{صل}}؛ معونة الفارض فی استخراج سهام الفرائض در باب ارث که در طرابلس برای برخی شیعیان نوشت؛ المنهاج فی معرفة؛ مناسک الحاج، مناسک کامل حج می‌‌باشد که برای صارم الدوله نگاشت؛ <ref>هدیة العارفین، ج ۲، ص۷۰.</ref> ما جاء علی عدد الاثنی عشر؛ موعظة العقل للنفس؛ المؤمن؛ المنازل؛ <ref>تاریخ الاسلام، ج ۳۰، ص۲۳۶.</ref> اخبار الآحاد؛ مسألة فی کتابة النبی {{صل}}؛ المزار؛ مختصر زیارة ابراهیم خلیل{{ع}}؛ الوزیری؛ جواب رسالة الاخوین در رد اشاعره و طعن آنان بر شیعه؛ <ref>معالم العلماء، ص۱۱۹.</ref> التعریف بحقوق الوالدین (بوجوب حق الوالدین) که برای فرزندش نوشت؛ التعجب من اغلاط العامة فی مسأله الامامه (الاغلاط مما یرویه الجمهور)؛ تفضیل امیرالمؤمنین{{ع}}؛ وجوب الامامه؛ <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> المعتمد فی الامامه؛ <ref> فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه آیت‌الله گلپایگانی، ج ۳، ص۴۳.</ref> الرسالة الناصریة فی عمل لیلة الجمعة و یومها که برای ناصرالدوله امیر دمشق نوشت و شامل واجب، مستحب و آداب بود؛ الکافی فی الاستدلال بصحة الرؤیا و دخول النقص؛ الکافی بصحة القول برؤیة الهلال گویا این دو کتاب یکی است و آن را در مصر تألیف کرد؛ مختصر البیان عن دلالة شهر رمضان در شهر رمله برای قاضی القضات نوشت؛ رسالة فی الرد علی المنجمین؛ النجوم؛ کتاب فی النجوم و فی صحة انها دلالة علی الحادثات؛ روضة العابدین و نزهة الزاهدین (مأنس الراغبین) در باب نماز در سه بخش واجبات نماز، مستحبات نماز و غیرمستحبات که برای فرزندش نوشت؛ التادیب که برای فرزندش نگاشت؛ <ref>کتابخانه ابن طاووس، ص۱۸۰، ۳۳۶، ۳۴۰، ۴۷۶، ۴۷۷، ۴۹۵ و ۵۰۰.</ref> الفهرست؛ <ref>کتابخانه ابن طاووس، ص۲۶۶ و ۲۶۸؛ امل الآمل، ج ۲، ص۲۸۸.</ref> رحلهای نیز داشته و در آن مناظره حسین بن بشر بن علی بن بشر طرابلسی را با خطیب بغدادی آورده بود؛ <ref>لسان المیزان، ج ۲، ص۲۷۵.</ref> المقنع در آداب حج و زیارت که به درخواست ابوالبقا فرزبن براک نوشت؛ المنسک العضبی؛ مناسک النسوان این دو را به درخواست صارم الدوله نوشت؛ نهج البیان فی مناسک النسوان به درخواشت شیخ ابوالکتائب ~~احمدبن~~ محمد بن عماد در طرابلس نوشت؛ اختصار دعائم الاسلام قاضی نعمان مغربی؛ الاختیار من الاخبار اختصار شرح الاخبار قاضی نعمان؛ ردع الجاهل و تنبیه الغافل در طرابلس و در رد ابوالمحاسن معری در باب مسح دو پا که بر سید مرتضی طعن وارد کرده بود نگاشت؛ البستان (المشجر) کتابی فقهی که ابواب مختلف فقه را به صورت درختی و ابتکاری آورده و برای قاضی ابوطالب عبدالله بن محمد بن عمار نوشته است؛ نقض رسالة فردان المروزی؛ غایة الانصاف فی مسائل الخلاف که در دفاع از سید مرتضی، بعضی از آرای ابوالصلاح حلبی را نقض کرده است؛ حجة العالم فی هیئة العالم، او در این کتاب شکل آسمان‌ها و زمین را کروی آورده و سخن مخالفان این نظریه را باطل ساخته است؛ ذکر الاسباب الصادة عن معرفة الصواب؛ دامغة النصاری در نقض سخنان ابوالهیثم نصرانی در تثلیث؛ کتاب الغایه در اصول دین؛ ریاضة العقول فی مقدمات الاصول ناتمام ماند؛ المراشد المنتخب من غرر الفوائد در تفسیر برخی آیات قرآن؛ عدة البصیر فی حج یوم الغدیر در اثبات امامت امیرالمؤمنین{{ع}}در غدیر خم و برای شیخ ابوالکتائب در طرابلس نوشته است؛ المسألة القیسرانیة فی تزویج النبی {{صل}}عائشة و حفصه؛ المسألة النباتیة (الرسالة العلویة) فی فضل امیرالمؤمنین{{ع}} علی جمیع البریة سوی سیدنا رسول الله {{صل}}که برای شریف ابوطالب نگاشت؛ مختصر کتاب التنبیه سید مرتضی؛ الانتقام ممن غدر امیرالمؤمنین{{ع}} در نقض ابن شاذان اشعری در باب آیه غار؛ الفاضح فی ذکر معامی المتقلبین علی مقام امیرالمؤمنین{{ع}}ناتمام ماند؛ مزیل اللبس و مکمل الانس در نجوم؛ نظم الدرر فی مبنی الکواکب؛ ایضاح السبیل الی علم اوقات اللیل در علم نجوم؛ الحساب الهندی و ابوابه و عمل الجذور و المکعبات المفتوحه و الصم؛ العیون فی الآداب؛ ریاض الحکم؛ اذکار الاخوان بوجوب حق الایمان که آن را برای شیخ ابوالفرج بابلی فرستاد؛ نصیحة الاخوان که برای شیخ ابوالیقظان فرستاد؛ کتاب الجلیس در تاریخ و شعر؛ انتفاء المؤمنین بما فی ایدی السلاطین برای برخی شیعیان صیدا نوشت؛ الانیس کتابی مفصل در فنون گوناگون که ناتمام ماند؛ مختصر کتاب ابن جذاع در نسب فرزندان امام حسن و امام حسین {{ع}}؛ التشجیر فی ذکر المعقبین من ولد الحسن و الحسین {{ع}}؛ الزاهد فی آداب الملوک که برای صارم الدوله تألیف کرد؛ تسلیة الروسا برای امیرناصرالدوله نوشت؛ المجالس فی مقدمات صناعة الکلام که به خواست صارم الدوله در هشت مجلس تألیف شد اما ناتمام ماند؛ الاقناع عند تعذر الاجماع در مقدمات علم کلام ناتمام ماند؛ الکفایة فی الهدایه در مقدمات اصول علم کلام و ناتمام است؛ الاصول فی مذهب آل الرسول {{عم}}در سال ۴۱۸ه برای شیعیان صور نوشت؛ جواب رسالة الحازمیة فی ابطال العدد در رد ابوالحسن بن ابی حازم مصری؛ الرسالة العامریة فی الجواب عن مسأله سألت عنها الغلاة؛ به خواست قوام الدوله در قاهره نوشت و به قاضی عامری فرستاد؛ مختصر القول فی معرفة النبی {{صل}} بالکتابة و سائر اللغات در قاهره برای ابوالیقظان نوشت؛ جزوه ای مختصر در ارث که در طرابلس برای طلاب مبتدی تألیف کرد؛ الجدول المدهش؛ الرسالة الصوفیه به درخواست برخی شیعیان نوشت؛ الایضاح عن احکام النکاح در سال ۴۴۱ه به خواست امیر ذخرالدوله در صیدا نوشت و اختلاف امامیه با اسماعیلیه را در این زمینه نیز بیان کرد؛ رسالة التنبیه علی اغلاط ابی الحسن البصری در امامت؛ الکتاب الباهر در تاریخ ناتمام ماند؛ نصیحة الشیعه ناتمام است؛ مسألة العدل فی المحاکمة الی العقل ناتمام ماند؛ هدایة المسترشد ناتمام است؛ التذکرة باصول الفقه؛ التنبیه علی حقیقة الملائمه؛ الایضاح بین السنة و الامامیه؛ الکلام فی الخلا و الملا؛ الرد علی الغلاة؛ <ref>خاتمة المستدرک، ج ۳، ص۱۲۷ - ۱۳۵.</ref> و رسالة النصوص. <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۷، ص۱۶۶.</ref> دانشمندانی چون قاضی عبدالعزیزبن ابی کامل طرابلسی و ابوجعفر حلبی راوی همه آثار و نوشته‌های کراجکی می‌‌باشند <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۴ / ۱۶۱ و ۱۹۹؛ ج ۱۰۵، ص۱۵۸؛ ج ۱۰۶، ص۹۲.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج3، ص361 - 363.</ref>		آثار و تألیفات کراجکی عبارت‌اند از: الابانة عن المماثلة فی الاستدلال بین طریق النبوة و الامامه؛ الاستطراف فی ذکر ما ورد من الفقه (فی زمن الغیبة) فی الانصاف، آن را برای قاضی ابوالفتح عبدالحاکم نوشت، الاستنصار (الاستبصار / الانتصار) فی النص علی الائمة الاطهار، در این کتاب روایات شیعه و سنی در باب شمار امامان {{عم}} را آورده است؛ شرح الاستنصار؛ الاعلام بحقیقة ایمان (اسلام) امیرالمؤمنین و اولاده الکرام {{عم}}؛ البرهان علی صحة طول عمر الامام صاحب الزمان{{ع}}؛ البیان عن جمل اعتقاد اهل الایمان؛ التلقین لاولاد المؤمنین در طرابلس نوشت؛ تهذیب المسترشدین در باب عبادات شرعی که در طرابلس نوشت؛ شرح جمل العلم للمرتضی؛ القول البیّن فی وجوب المسح علی الرِجلین؛ کنز الفوائد، در حوزه‌های گوناگون علم که برای پسرعمویش نوشت؛ الکرب و الفرج (الکر و الفر) فی الامامه؛ معارضة الاضداد باتفاق الاعداد در باب امامت؛ النوادر؛ معدن الجواهر و ریاضة الخواطر در باب آداب و حکم روایت شده از پیامبر {{صل}}؛ معونة الفارض فی استخراج سهام الفرائض در باب ارث که در طرابلس برای برخی شیعیان نوشت؛ المنهاج فی معرفة؛ مناسک الحاج، مناسک کامل حج می‌‌باشد که برای صارم الدوله نگاشت؛ <ref>هدیة العارفین، ج ۲، ص۷۰.</ref> ما جاء علی عدد الاثنی عشر؛ موعظة العقل للنفس؛ المؤمن؛ المنازل؛ <ref>تاریخ الاسلام، ج ۳۰، ص۲۳۶.</ref> اخبار الآحاد؛ مسألة فی کتابة النبی {{صل}}؛ المزار؛ مختصر زیارة ابراهیم خلیل{{ع}}؛ الوزیری؛ جواب رسالة الاخوین در رد اشاعره و طعن آنان بر شیعه؛ <ref>معالم العلماء، ص۱۱۹.</ref> التعریف بحقوق الوالدین (بوجوب حق الوالدین) که برای فرزندش نوشت؛ التعجب من اغلاط العامة فی مسأله الامامه (الاغلاط مما یرویه الجمهور)؛ تفضیل امیرالمؤمنین{{ع}}؛ وجوب الامامه؛ <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> المعتمد فی الامامه؛ <ref> فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه آیت‌الله گلپایگانی، ج ۳، ص۴۳.</ref> الرسالة الناصریة فی عمل لیلة الجمعة و یومها که برای ناصرالدوله امیر دمشق نوشت و شامل واجب، مستحب و آداب بود؛ الکافی فی الاستدلال بصحة الرؤیا و دخول النقص؛ الکافی بصحة القول برؤیة الهلال گویا این دو کتاب یکی است و آن را در مصر تألیف کرد؛ مختصر البیان عن دلالة شهر رمضان در شهر رمله برای قاضی القضات نوشت؛ رسالة فی الرد علی المنجمین؛ النجوم؛ کتاب فی النجوم و فی صحة انها دلالة علی الحادثات؛ روضة العابدین و نزهة الزاهدین (مأنس الراغبین) در باب نماز در سه بخش واجبات نماز، مستحبات نماز و غیرمستحبات که برای فرزندش نوشت؛ التادیب که برای فرزندش نگاشت؛ <ref>کتابخانه ابن طاووس، ص۱۸۰، ۳۳۶، ۳۴۰، ۴۷۶، ۴۷۷، ۴۹۵ و ۵۰۰.</ref> الفهرست؛ <ref>کتابخانه ابن طاووس، ص۲۶۶ و ۲۶۸؛ امل الآمل، ج ۲، ص۲۸۸.</ref> رحلهای نیز داشته و در آن مناظره حسین بن بشر بن علی بن بشر طرابلسی را با خطیب بغدادی آورده بود؛ <ref>لسان المیزان، ج ۲، ص۲۷۵.</ref> المقنع در آداب حج و زیارت که به درخواست ابوالبقا فرزبن براک نوشت؛ المنسک العضبی؛ مناسک النسوان این دو را به درخواست صارم الدوله نوشت؛ نهج البیان فی مناسک النسوان به درخواشت شیخ ابوالکتائب احمد بن محمد بن عماد در طرابلس نوشت؛ اختصار دعائم الاسلام قاضی نعمان مغربی؛ الاختیار من الاخبار اختصار شرح الاخبار قاضی نعمان؛ ردع الجاهل و تنبیه الغافل در طرابلس و در رد ابوالمحاسن معری در باب مسح دو پا که بر سید مرتضی طعن وارد کرده بود نگاشت؛ البستان (المشجر) کتابی فقهی که ابواب مختلف فقه را به صورت درختی و ابتکاری آورده و برای قاضی ابوطالب عبدالله بن محمد بن عمار نوشته است؛ نقض رسالة فردان المروزی؛ غایة الانصاف فی مسائل الخلاف که در دفاع از سید مرتضی، بعضی از آرای ابوالصلاح حلبی را نقض کرده است؛ حجة العالم فی هیئة العالم، او در این کتاب شکل آسمان‌ها و زمین را کروی آورده و سخن مخالفان این نظریه را باطل ساخته است؛ ذکر الاسباب الصادة عن معرفة الصواب؛ دامغة النصاری در نقض سخنان ابوالهیثم نصرانی در تثلیث؛ کتاب الغایه در اصول دین؛ ریاضة العقول فی مقدمات الاصول ناتمام ماند؛ المراشد المنتخب من غرر الفوائد در تفسیر برخی آیات قرآن؛ عدة البصیر فی حج یوم الغدیر در اثبات امامت امیرالمؤمنین{{ع}}در غدیر خم و برای شیخ ابوالکتائب در طرابلس نوشته است؛ المسألة القیسرانیة فی تزویج النبی {{صل}}عائشة و حفصه؛ المسألة النباتیة (الرسالة العلویة) فی فضل امیرالمؤمنین{{ع}} علی جمیع البریة سوی سیدنا رسول الله {{صل}}که برای شریف ابوطالب نگاشت؛ مختصر کتاب التنبیه سید مرتضی؛ الانتقام ممن غدر امیرالمؤمنین{{ع}} در نقض ابن شاذان اشعری در باب آیه غار؛ الفاضح فی ذکر معامی المتقلبین علی مقام امیرالمؤمنین{{ع}}ناتمام ماند؛ مزیل اللبس و مکمل الانس در نجوم؛ نظم الدرر فی مبنی الکواکب؛ ایضاح السبیل الی علم اوقات اللیل در علم نجوم؛ الحساب الهندی و ابوابه و عمل الجذور و المکعبات المفتوحه و الصم؛ العیون فی الآداب؛ ریاض الحکم؛ اذکار الاخوان بوجوب حق الایمان که آن را برای شیخ ابوالفرج بابلی فرستاد؛ نصیحة الاخوان که برای شیخ ابوالیقظان فرستاد؛ کتاب الجلیس در تاریخ و شعر؛ انتفاء المؤمنین بما فی ایدی السلاطین برای برخی شیعیان صیدا نوشت؛ الانیس کتابی مفصل در فنون گوناگون که ناتمام ماند؛ مختصر کتاب ابن جذاع در نسب فرزندان امام حسن و امام حسین {{ع}}؛ التشجیر فی ذکر المعقبین من ولد الحسن و الحسین {{ع}}؛ الزاهد فی آداب الملوک که برای صارم الدوله تألیف کرد؛ تسلیة الروسا برای امیرناصرالدوله نوشت؛ المجالس فی مقدمات صناعة الکلام که به خواست صارم الدوله در هشت مجلس تألیف شد اما ناتمام ماند؛ الاقناع عند تعذر الاجماع در مقدمات علم کلام ناتمام ماند؛ الکفایة فی الهدایه در مقدمات اصول علم کلام و ناتمام است؛ الاصول فی مذهب آل الرسول {{عم}}در سال ۴۱۸ه برای شیعیان صور نوشت؛ جواب رسالة الحازمیة فی ابطال العدد در رد ابوالحسن بن ابی حازم مصری؛ الرسالة العامریة فی الجواب عن مسأله سألت عنها الغلاة؛ به خواست قوام الدوله در قاهره نوشت و به قاضی عامری فرستاد؛ مختصر القول فی معرفة النبی {{صل}} بالکتابة و سائر اللغات در قاهره برای ابوالیقظان نوشت؛ جزوه ای مختصر در ارث که در طرابلس برای طلاب مبتدی تألیف کرد؛ الجدول المدهش؛ الرسالة الصوفیه به درخواست برخی شیعیان نوشت؛ الایضاح عن احکام النکاح در سال ۴۴۱ه به خواست امیر ذخرالدوله در صیدا نوشت و اختلاف امامیه با اسماعیلیه را در این زمینه نیز بیان کرد؛ رسالة التنبیه علی اغلاط ابی الحسن البصری در امامت؛ الکتاب الباهر در تاریخ ناتمام ماند؛ نصیحة الشیعه ناتمام است؛ مسألة العدل فی المحاکمة الی العقل ناتمام ماند؛ هدایة المسترشد ناتمام است؛ التذکرة باصول الفقه؛ التنبیه علی حقیقة الملائمه؛ الایضاح بین السنة و الامامیه؛ الکلام فی الخلا و الملا؛ الرد علی الغلاة؛ <ref>خاتمة المستدرک، ج ۳، ص۱۲۷ - ۱۳۵.</ref> و رسالة النصوص. <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۷، ص۱۶۶.</ref> دانشمندانی چون قاضی عبدالعزیزبن ابی کامل طرابلسی و ابوجعفر حلبی راوی همه آثار و نوشته‌های کراجکی می‌‌باشند <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۴ / ۱۶۱ و ۱۹۹؛ ج ۱۰۵، ص۱۵۸؛ ج ۱۰۶، ص۹۲.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج3، ص361 - 363.</ref>

	== استادان ==		== استادان ==

Wasity: جایگزینی متن - 'محمدبن' به 'محمد بن'

2023-06-12T10:38:02Z

جایگزینی متن - 'محمدبن' به 'محمد بن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۲ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۱۴:۰۸
خط ۴۰:		خط ۴۰:
	کراجکی پس از سفرهای [[علمی]] و بهره‌گیری از [[دانش]] [[عالمان]] متعدد، جایگاه والایی در [[فقاهت]] و [[کلام امامیه]] به دست آورد و بسیاری از [[دانشمندان]] و علمای عصرش از او [[کسب علم]] کردند. <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> کتاب‌های فراوانش گویای چیره دستی و گستره دانش او در حوزه‌های [[فقه]]، [[کلام]]، [[حدیث]] و [[تاریخ]] است. وی [[اهل]] [[مناظره]] با [[مخالفان]] و [[نمایندگان]] دیگر فرق نیز بوده<ref>الاعلام، ج ۶، ص۲۷۶.</ref> و بعضی مناظره‌های او موجود است. <ref>مواقف الشیعه، ج ۳، ص۱۹۰، ۱۹۴ و ۱۹۹؛ مناظرات فی الامامه، ص۳۰۶.</ref> [[قاضی]] [[ابن براج عبدالعزیز بن نحریر طرابلسی]]، <ref>الکنی و الالقاب، ج ۱، ص۲۲۴.</ref> [[حسن بن حسین بن بابویه]] جد [[منتجب الدین]] و [[سید ابوالفضل ظفر بن داعی بن مهدی علوی استرآبادی]] از [[شاگردان]] و [[راویان]] کراجکی می‌‌باشند. <ref>فهرست منتجب الدین، ص۱۰۴.</ref> وی در نهایت پس از عمری تلاش علمی در دوم یا چهارم ربیع [[الآخر]] سال ۴۴۹ه در [[شهر]] [[صور]] درگذشت. <ref> تاریخ الاسلام،ج ۳۰، ص۲۳۶؛ لسان المیزان، ج ۵، ص۳۰۰.</ref> برخی [[وفات]] او را در سال ۴۴۰ه آورده اند<ref>تاج العروس، ج ۷، ص۱۷۲.</ref> که درست نیست؛ چون در سال ۴۴۱ کتاب نوشته است.<ref>خاتمة المستدرک، ج ۳، ص۱۳۴.</ref>		کراجکی پس از سفرهای [[علمی]] و بهره‌گیری از [[دانش]] [[عالمان]] متعدد، جایگاه والایی در [[فقاهت]] و [[کلام امامیه]] به دست آورد و بسیاری از [[دانشمندان]] و علمای عصرش از او [[کسب علم]] کردند. <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> کتاب‌های فراوانش گویای چیره دستی و گستره دانش او در حوزه‌های [[فقه]]، [[کلام]]، [[حدیث]] و [[تاریخ]] است. وی [[اهل]] [[مناظره]] با [[مخالفان]] و [[نمایندگان]] دیگر فرق نیز بوده<ref>الاعلام، ج ۶، ص۲۷۶.</ref> و بعضی مناظره‌های او موجود است. <ref>مواقف الشیعه، ج ۳، ص۱۹۰، ۱۹۴ و ۱۹۹؛ مناظرات فی الامامه، ص۳۰۶.</ref> [[قاضی]] [[ابن براج عبدالعزیز بن نحریر طرابلسی]]، <ref>الکنی و الالقاب، ج ۱، ص۲۲۴.</ref> [[حسن بن حسین بن بابویه]] جد [[منتجب الدین]] و [[سید ابوالفضل ظفر بن داعی بن مهدی علوی استرآبادی]] از [[شاگردان]] و [[راویان]] کراجکی می‌‌باشند. <ref>فهرست منتجب الدین، ص۱۰۴.</ref> وی در نهایت پس از عمری تلاش علمی در دوم یا چهارم ربیع [[الآخر]] سال ۴۴۹ه در [[شهر]] [[صور]] درگذشت. <ref> تاریخ الاسلام،ج ۳۰، ص۲۳۶؛ لسان المیزان، ج ۵، ص۳۰۰.</ref> برخی [[وفات]] او را در سال ۴۴۰ه آورده اند<ref>تاج العروس، ج ۷، ص۱۷۲.</ref> که درست نیست؛ چون در سال ۴۴۱ کتاب نوشته است.<ref>خاتمة المستدرک، ج ۳، ص۱۳۴.</ref>

	آثار و تألیفات کراجکی عبارت‌اند از: الابانة عن المماثلة فی الاستدلال بین طریق النبوة و الامامه؛ الاستطراف فی ذکر ما ورد من الفقه (فی زمن الغیبة) فی الانصاف، آن را برای قاضی ابوالفتح عبدالحاکم نوشت، الاستنصار (الاستبصار / الانتصار) فی النص علی الائمة الاطهار، در این کتاب روایات شیعه و سنی در باب شمار امامان {{عم}} را آورده است؛ شرح الاستنصار؛ الاعلام بحقیقة ایمان (اسلام) امیرالمؤمنین و اولاده الکرام {{عم}}؛ البرهان علی صحة طول عمر الامام صاحب الزمان{{ع}}؛ البیان عن جمل اعتقاد اهل الایمان؛ التلقین لاولاد المؤمنین در طرابلس نوشت؛ تهذیب المسترشدین در باب عبادات شرعی که در طرابلس نوشت؛ شرح جمل العلم للمرتضی؛ القول البیّن فی وجوب المسح علی الرِجلین؛ کنز الفوائد، در حوزه‌های گوناگون علم که برای پسرعمویش نوشت؛ الکرب و الفرج (الکر و الفر) فی الامامه؛ معارضة الاضداد باتفاق الاعداد در باب امامت؛ النوادر؛ معدن الجواهر و ریاضة الخواطر در باب آداب و حکم روایت شده از پیامبر {{صل}}؛ معونة الفارض فی استخراج سهام الفرائض در باب ارث که در طرابلس برای برخی شیعیان نوشت؛ المنهاج فی معرفة؛ مناسک الحاج، مناسک کامل حج می‌‌باشد که برای صارم الدوله نگاشت؛ <ref>هدیة العارفین، ج ۲، ص۷۰.</ref> ما جاء علی عدد الاثنی عشر؛ موعظة العقل للنفس؛ المؤمن؛ المنازل؛ <ref>تاریخ الاسلام، ج ۳۰، ص۲۳۶.</ref> اخبار الآحاد؛ مسألة فی کتابة النبی {{صل}}؛ المزار؛ مختصر زیارة ابراهیم خلیل{{ع}}؛ الوزیری؛ جواب رسالة الاخوین در رد اشاعره و طعن آنان بر شیعه؛ <ref>معالم العلماء، ص۱۱۹.</ref> التعریف بحقوق الوالدین (بوجوب حق الوالدین) که برای فرزندش نوشت؛ التعجب من اغلاط العامة فی مسأله الامامه (الاغلاط مما یرویه الجمهور)؛ تفضیل امیرالمؤمنین{{ع}}؛ وجوب الامامه؛ <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> المعتمد فی الامامه؛ <ref> فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه آیت‌الله گلپایگانی، ج ۳، ص۴۳.</ref> الرسالة الناصریة فی عمل لیلة الجمعة و یومها که برای ناصرالدوله امیر دمشق نوشت و شامل واجب، مستحب و آداب بود؛ الکافی فی الاستدلال بصحة الرؤیا و دخول النقص؛ الکافی بصحة القول برؤیة الهلال گویا این دو کتاب یکی است و آن را در مصر تألیف کرد؛ مختصر البیان عن دلالة شهر رمضان در شهر رمله برای قاضی القضات نوشت؛ رسالة فی الرد علی المنجمین؛ النجوم؛ کتاب فی النجوم و فی صحة انها دلالة علی الحادثات؛ روضة العابدین و نزهة الزاهدین (مأنس الراغبین) در باب نماز در سه بخش واجبات نماز، مستحبات نماز و غیرمستحبات که برای فرزندش نوشت؛ التادیب که برای فرزندش نگاشت؛ <ref>کتابخانه ابن طاووس، ص۱۸۰، ۳۳۶، ۳۴۰، ۴۷۶، ۴۷۷، ۴۹۵ و ۵۰۰.</ref> الفهرست؛ <ref>کتابخانه ابن طاووس، ص۲۶۶ و ۲۶۸؛ امل الآمل، ج ۲، ص۲۸۸.</ref> رحلهای نیز داشته و در آن مناظره حسین بن بشر بن علی بن بشر طرابلسی را با خطیب بغدادی آورده بود؛ <ref>لسان المیزان، ج ۲، ص۲۷۵.</ref> المقنع در آداب حج و زیارت که به درخواست ابوالبقا فرزبن براک نوشت؛ المنسک العضبی؛ مناسک النسوان این دو را به درخواست صارم الدوله نوشت؛ نهج البیان فی مناسک النسوان به درخواشت شیخ ابوالکتائب احمدبن ~~محمدبن~~ عماد در طرابلس نوشت؛ اختصار دعائم الاسلام قاضی نعمان مغربی؛ الاختیار من الاخبار اختصار شرح الاخبار قاضی نعمان؛ ردع الجاهل و تنبیه الغافل در طرابلس و در رد ابوالمحاسن معری در باب مسح دو پا که بر سید مرتضی طعن وارد کرده بود نگاشت؛ البستان (المشجر) کتابی فقهی که ابواب مختلف فقه را به صورت درختی و ابتکاری آورده و برای قاضی ابوطالب عبدالله بن ~~محمدبن~~ عمار نوشته است؛ نقض رسالة فردان المروزی؛ غایة الانصاف فی مسائل الخلاف که در دفاع از سید مرتضی، بعضی از آرای ابوالصلاح حلبی را نقض کرده است؛ حجة العالم فی هیئة العالم، او در این کتاب شکل آسمان‌ها و زمین را کروی آورده و سخن مخالفان این نظریه را باطل ساخته است؛ ذکر الاسباب الصادة عن معرفة الصواب؛ دامغة النصاری در نقض سخنان ابوالهیثم نصرانی در تثلیث؛ کتاب الغایه در اصول دین؛ ریاضة العقول فی مقدمات الاصول ناتمام ماند؛ المراشد المنتخب من غرر الفوائد در تفسیر برخی آیات قرآن؛ عدة البصیر فی حج یوم الغدیر در اثبات امامت امیرالمؤمنین{{ع}}در غدیر خم و برای شیخ ابوالکتائب در طرابلس نوشته است؛ المسألة القیسرانیة فی تزویج النبی {{صل}}عائشة و حفصه؛ المسألة النباتیة (الرسالة العلویة) فی فضل امیرالمؤمنین{{ع}} علی جمیع البریة سوی سیدنا رسول الله {{صل}}که برای شریف ابوطالب نگاشت؛ مختصر کتاب التنبیه سید مرتضی؛ الانتقام ممن غدر امیرالمؤمنین{{ع}} در نقض ابن شاذان اشعری در باب آیه غار؛ الفاضح فی ذکر معامی المتقلبین علی مقام امیرالمؤمنین{{ع}}ناتمام ماند؛ مزیل اللبس و مکمل الانس در نجوم؛ نظم الدرر فی مبنی الکواکب؛ ایضاح السبیل الی علم اوقات اللیل در علم نجوم؛ الحساب الهندی و ابوابه و عمل الجذور و المکعبات المفتوحه و الصم؛ العیون فی الآداب؛ ریاض الحکم؛ اذکار الاخوان بوجوب حق الایمان که آن را برای شیخ ابوالفرج بابلی فرستاد؛ نصیحة الاخوان که برای شیخ ابوالیقظان فرستاد؛ کتاب الجلیس در تاریخ و شعر؛ انتفاء المؤمنین بما فی ایدی السلاطین برای برخی شیعیان صیدا نوشت؛ الانیس کتابی مفصل در فنون گوناگون که ناتمام ماند؛ مختصر کتاب ابن جذاع در نسب فرزندان امام حسن و امام حسین {{ع}}؛ التشجیر فی ذکر المعقبین من ولد الحسن و الحسین {{ع}}؛ الزاهد فی آداب الملوک که برای صارم الدوله تألیف کرد؛ تسلیة الروسا برای امیرناصرالدوله نوشت؛ المجالس فی مقدمات صناعة الکلام که به خواست صارم الدوله در هشت مجلس تألیف شد اما ناتمام ماند؛ الاقناع عند تعذر الاجماع در مقدمات علم کلام ناتمام ماند؛ الکفایة فی الهدایه در مقدمات اصول علم کلام و ناتمام است؛ الاصول فی مذهب آل الرسول {{عم}}در سال ۴۱۸ه برای شیعیان صور نوشت؛ جواب رسالة الحازمیة فی ابطال العدد در رد ابوالحسن بن ابی حازم مصری؛ الرسالة العامریة فی الجواب عن مسأله سألت عنها الغلاة؛ به خواست قوام الدوله در قاهره نوشت و به قاضی عامری فرستاد؛ مختصر القول فی معرفة النبی {{صل}} بالکتابة و سائر اللغات در قاهره برای ابوالیقظان نوشت؛ جزوه ای مختصر در ارث که در طرابلس برای طلاب مبتدی تألیف کرد؛ الجدول المدهش؛ الرسالة الصوفیه به درخواست برخی شیعیان نوشت؛ الایضاح عن احکام النکاح در سال ۴۴۱ه به خواست امیر ذخرالدوله در صیدا نوشت و اختلاف امامیه با اسماعیلیه را در این زمینه نیز بیان کرد؛ رسالة التنبیه علی اغلاط ابی الحسن البصری در امامت؛ الکتاب الباهر در تاریخ ناتمام ماند؛ نصیحة الشیعه ناتمام است؛ مسألة العدل فی المحاکمة الی العقل ناتمام ماند؛ هدایة المسترشد ناتمام است؛ التذکرة باصول الفقه؛ التنبیه علی حقیقة الملائمه؛ الایضاح بین السنة و الامامیه؛ الکلام فی الخلا و الملا؛ الرد علی الغلاة؛ <ref>خاتمة المستدرک، ج ۳، ص۱۲۷ - ۱۳۵.</ref> و رسالة النصوص. <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۷، ص۱۶۶.</ref> دانشمندانی چون قاضی عبدالعزیزبن ابی کامل طرابلسی و ابوجعفر حلبی راوی همه آثار و نوشته‌های کراجکی می‌‌باشند <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۴ / ۱۶۱ و ۱۹۹؛ ج ۱۰۵، ص۱۵۸؛ ج ۱۰۶، ص۹۲.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج3، ص361 - 363.</ref>		آثار و تألیفات کراجکی عبارت‌اند از: الابانة عن المماثلة فی الاستدلال بین طریق النبوة و الامامه؛ الاستطراف فی ذکر ما ورد من الفقه (فی زمن الغیبة) فی الانصاف، آن را برای قاضی ابوالفتح عبدالحاکم نوشت، الاستنصار (الاستبصار / الانتصار) فی النص علی الائمة الاطهار، در این کتاب روایات شیعه و سنی در باب شمار امامان {{عم}} را آورده است؛ شرح الاستنصار؛ الاعلام بحقیقة ایمان (اسلام) امیرالمؤمنین و اولاده الکرام {{عم}}؛ البرهان علی صحة طول عمر الامام صاحب الزمان{{ع}}؛ البیان عن جمل اعتقاد اهل الایمان؛ التلقین لاولاد المؤمنین در طرابلس نوشت؛ تهذیب المسترشدین در باب عبادات شرعی که در طرابلس نوشت؛ شرح جمل العلم للمرتضی؛ القول البیّن فی وجوب المسح علی الرِجلین؛ کنز الفوائد، در حوزه‌های گوناگون علم که برای پسرعمویش نوشت؛ الکرب و الفرج (الکر و الفر) فی الامامه؛ معارضة الاضداد باتفاق الاعداد در باب امامت؛ النوادر؛ معدن الجواهر و ریاضة الخواطر در باب آداب و حکم روایت شده از پیامبر {{صل}}؛ معونة الفارض فی استخراج سهام الفرائض در باب ارث که در طرابلس برای برخی شیعیان نوشت؛ المنهاج فی معرفة؛ مناسک الحاج، مناسک کامل حج می‌‌باشد که برای صارم الدوله نگاشت؛ <ref>هدیة العارفین، ج ۲، ص۷۰.</ref> ما جاء علی عدد الاثنی عشر؛ موعظة العقل للنفس؛ المؤمن؛ المنازل؛ <ref>تاریخ الاسلام، ج ۳۰، ص۲۳۶.</ref> اخبار الآحاد؛ مسألة فی کتابة النبی {{صل}}؛ المزار؛ مختصر زیارة ابراهیم خلیل{{ع}}؛ الوزیری؛ جواب رسالة الاخوین در رد اشاعره و طعن آنان بر شیعه؛ <ref>معالم العلماء، ص۱۱۹.</ref> التعریف بحقوق الوالدین (بوجوب حق الوالدین) که برای فرزندش نوشت؛ التعجب من اغلاط العامة فی مسأله الامامه (الاغلاط مما یرویه الجمهور)؛ تفضیل امیرالمؤمنین{{ع}}؛ وجوب الامامه؛ <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> المعتمد فی الامامه؛ <ref> فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه آیت‌الله گلپایگانی، ج ۳، ص۴۳.</ref> الرسالة الناصریة فی عمل لیلة الجمعة و یومها که برای ناصرالدوله امیر دمشق نوشت و شامل واجب، مستحب و آداب بود؛ الکافی فی الاستدلال بصحة الرؤیا و دخول النقص؛ الکافی بصحة القول برؤیة الهلال گویا این دو کتاب یکی است و آن را در مصر تألیف کرد؛ مختصر البیان عن دلالة شهر رمضان در شهر رمله برای قاضی القضات نوشت؛ رسالة فی الرد علی المنجمین؛ النجوم؛ کتاب فی النجوم و فی صحة انها دلالة علی الحادثات؛ روضة العابدین و نزهة الزاهدین (مأنس الراغبین) در باب نماز در سه بخش واجبات نماز، مستحبات نماز و غیرمستحبات که برای فرزندش نوشت؛ التادیب که برای فرزندش نگاشت؛ <ref>کتابخانه ابن طاووس، ص۱۸۰، ۳۳۶، ۳۴۰، ۴۷۶، ۴۷۷، ۴۹۵ و ۵۰۰.</ref> الفهرست؛ <ref>کتابخانه ابن طاووس، ص۲۶۶ و ۲۶۸؛ امل الآمل، ج ۲، ص۲۸۸.</ref> رحلهای نیز داشته و در آن مناظره حسین بن بشر بن علی بن بشر طرابلسی را با خطیب بغدادی آورده بود؛ <ref>لسان المیزان، ج ۲، ص۲۷۵.</ref> المقنع در آداب حج و زیارت که به درخواست ابوالبقا فرزبن براک نوشت؛ المنسک العضبی؛ مناسک النسوان این دو را به درخواست صارم الدوله نوشت؛ نهج البیان فی مناسک النسوان به درخواشت شیخ ابوالکتائب احمدبن محمد بن عماد در طرابلس نوشت؛ اختصار دعائم الاسلام قاضی نعمان مغربی؛ الاختیار من الاخبار اختصار شرح الاخبار قاضی نعمان؛ ردع الجاهل و تنبیه الغافل در طرابلس و در رد ابوالمحاسن معری در باب مسح دو پا که بر سید مرتضی طعن وارد کرده بود نگاشت؛ البستان (المشجر) کتابی فقهی که ابواب مختلف فقه را به صورت درختی و ابتکاری آورده و برای قاضی ابوطالب عبدالله بن محمد بن عمار نوشته است؛ نقض رسالة فردان المروزی؛ غایة الانصاف فی مسائل الخلاف که در دفاع از سید مرتضی، بعضی از آرای ابوالصلاح حلبی را نقض کرده است؛ حجة العالم فی هیئة العالم، او در این کتاب شکل آسمان‌ها و زمین را کروی آورده و سخن مخالفان این نظریه را باطل ساخته است؛ ذکر الاسباب الصادة عن معرفة الصواب؛ دامغة النصاری در نقض سخنان ابوالهیثم نصرانی در تثلیث؛ کتاب الغایه در اصول دین؛ ریاضة العقول فی مقدمات الاصول ناتمام ماند؛ المراشد المنتخب من غرر الفوائد در تفسیر برخی آیات قرآن؛ عدة البصیر فی حج یوم الغدیر در اثبات امامت امیرالمؤمنین{{ع}}در غدیر خم و برای شیخ ابوالکتائب در طرابلس نوشته است؛ المسألة القیسرانیة فی تزویج النبی {{صل}}عائشة و حفصه؛ المسألة النباتیة (الرسالة العلویة) فی فضل امیرالمؤمنین{{ع}} علی جمیع البریة سوی سیدنا رسول الله {{صل}}که برای شریف ابوطالب نگاشت؛ مختصر کتاب التنبیه سید مرتضی؛ الانتقام ممن غدر امیرالمؤمنین{{ع}} در نقض ابن شاذان اشعری در باب آیه غار؛ الفاضح فی ذکر معامی المتقلبین علی مقام امیرالمؤمنین{{ع}}ناتمام ماند؛ مزیل اللبس و مکمل الانس در نجوم؛ نظم الدرر فی مبنی الکواکب؛ ایضاح السبیل الی علم اوقات اللیل در علم نجوم؛ الحساب الهندی و ابوابه و عمل الجذور و المکعبات المفتوحه و الصم؛ العیون فی الآداب؛ ریاض الحکم؛ اذکار الاخوان بوجوب حق الایمان که آن را برای شیخ ابوالفرج بابلی فرستاد؛ نصیحة الاخوان که برای شیخ ابوالیقظان فرستاد؛ کتاب الجلیس در تاریخ و شعر؛ انتفاء المؤمنین بما فی ایدی السلاطین برای برخی شیعیان صیدا نوشت؛ الانیس کتابی مفصل در فنون گوناگون که ناتمام ماند؛ مختصر کتاب ابن جذاع در نسب فرزندان امام حسن و امام حسین {{ع}}؛ التشجیر فی ذکر المعقبین من ولد الحسن و الحسین {{ع}}؛ الزاهد فی آداب الملوک که برای صارم الدوله تألیف کرد؛ تسلیة الروسا برای امیرناصرالدوله نوشت؛ المجالس فی مقدمات صناعة الکلام که به خواست صارم الدوله در هشت مجلس تألیف شد اما ناتمام ماند؛ الاقناع عند تعذر الاجماع در مقدمات علم کلام ناتمام ماند؛ الکفایة فی الهدایه در مقدمات اصول علم کلام و ناتمام است؛ الاصول فی مذهب آل الرسول {{عم}}در سال ۴۱۸ه برای شیعیان صور نوشت؛ جواب رسالة الحازمیة فی ابطال العدد در رد ابوالحسن بن ابی حازم مصری؛ الرسالة العامریة فی الجواب عن مسأله سألت عنها الغلاة؛ به خواست قوام الدوله در قاهره نوشت و به قاضی عامری فرستاد؛ مختصر القول فی معرفة النبی {{صل}} بالکتابة و سائر اللغات در قاهره برای ابوالیقظان نوشت؛ جزوه ای مختصر در ارث که در طرابلس برای طلاب مبتدی تألیف کرد؛ الجدول المدهش؛ الرسالة الصوفیه به درخواست برخی شیعیان نوشت؛ الایضاح عن احکام النکاح در سال ۴۴۱ه به خواست امیر ذخرالدوله در صیدا نوشت و اختلاف امامیه با اسماعیلیه را در این زمینه نیز بیان کرد؛ رسالة التنبیه علی اغلاط ابی الحسن البصری در امامت؛ الکتاب الباهر در تاریخ ناتمام ماند؛ نصیحة الشیعه ناتمام است؛ مسألة العدل فی المحاکمة الی العقل ناتمام ماند؛ هدایة المسترشد ناتمام است؛ التذکرة باصول الفقه؛ التنبیه علی حقیقة الملائمه؛ الایضاح بین السنة و الامامیه؛ الکلام فی الخلا و الملا؛ الرد علی الغلاة؛ <ref>خاتمة المستدرک، ج ۳، ص۱۲۷ - ۱۳۵.</ref> و رسالة النصوص. <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۷، ص۱۶۶.</ref> دانشمندانی چون قاضی عبدالعزیزبن ابی کامل طرابلسی و ابوجعفر حلبی راوی همه آثار و نوشته‌های کراجکی می‌‌باشند <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۴ / ۱۶۱ و ۱۹۹؛ ج ۱۰۵، ص۱۵۸؛ ج ۱۰۶، ص۹۲.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج3، ص361 - 363.</ref>

	== استادان ==		== استادان ==

Wasity: جایگزینی متن - 'سال' به 'سال'

2023-01-05T08:55:39Z

جایگزینی متن - 'سال' به 'سال'

نمایش تغییرات

Wasity: جایگزینی متن - 'جلیل القدر' به 'جلیل‌القدر'

2022-11-13T04:04:41Z

جایگزینی متن - 'جلیل القدر' به 'جلیل‌القدر'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۴
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	\| وبگاه =		\| وبگاه =
	}}		}}
	[[ابوالفتح محمد بن علی بن عثمان کراجکی خیمی]]؛ کراجک به [[خیمه]] بافی گفته می‌‌شد؛ ازاین رو وی را کراجکی و خیمی [[لقب]] داده‌اند. <ref>لسان المیزان، ج ۵، ص۳۰۰.</ref> ولی دلیل این انتساب روشن نیست. [[ابوالفتح کراجکی]] دانشمند [[~~جلیل القدر~~]]، [[فقیه]] برجسته، [[محدث]] [[موثق]] و مورد [[اعتماد]]، [[متکلم]] بزرگ، <ref>فهرست منتجب الدین، ص۱۵۴؛ امل الآمل، ج ۲، ص۲۸۷؛ اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> اصولی [[توانمند]]، منجم، پزشک، نحوی، لغت دان و عالم بزرگ و مشهور [[امامیه]] در دوره خود و از [[شاگردان]] برجسته [[سید مرتضی]] بود. <ref>مرآة الجنان، ج ۳، ص۵۴؛ تاریخ الاسلام، ج ۳۰، ص۲۳۶.</ref> زادگاه و [[تاریخ]] ولادت وی دقیقاً روشن نیست؛ اما چون در [[رمله]]، شهری در [[فلسطین]] [[سکونت]] داشت، <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۴، ص۱۹۹.</ref> قاعدتاً باید در همین [[شهر]] زاده شده و [[رشد]] کرده باشد؛ همچنین به دلیل [[روایت]] از [[هارون بن موسی تلعکبری]]<ref>الفوائد الرجالیه، ج ۳، ص۳۰۴.</ref> باید مدت‌ها پیش از آن به [[دنیا]] آمده باشد.		[[ابوالفتح محمد بن علی بن عثمان کراجکی خیمی]]؛ کراجک به [[خیمه]] بافی گفته می‌‌شد؛ ازاین رو وی را کراجکی و خیمی [[لقب]] داده‌اند. <ref>لسان المیزان، ج ۵، ص۳۰۰.</ref> ولی دلیل این انتساب روشن نیست. [[ابوالفتح کراجکی]] دانشمند [[جلیل‌القدر]]، [[فقیه]] برجسته، [[محدث]] [[موثق]] و مورد [[اعتماد]]، [[متکلم]] بزرگ، <ref>فهرست منتجب الدین، ص۱۵۴؛ امل الآمل، ج ۲، ص۲۸۷؛ اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> اصولی [[توانمند]]، منجم، پزشک، نحوی، لغت دان و عالم بزرگ و مشهور [[امامیه]] در دوره خود و از [[شاگردان]] برجسته [[سید مرتضی]] بود. <ref>مرآة الجنان، ج ۳، ص۵۴؛ تاریخ الاسلام، ج ۳۰، ص۲۳۶.</ref> زادگاه و [[تاریخ]] ولادت وی دقیقاً روشن نیست؛ اما چون در [[رمله]]، شهری در [[فلسطین]] [[سکونت]] داشت، <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۴، ص۱۹۹.</ref> قاعدتاً باید در همین [[شهر]] زاده شده و [[رشد]] کرده باشد؛ همچنین به دلیل [[روایت]] از [[هارون بن موسی تلعکبری]]<ref>الفوائد الرجالیه، ج ۳، ص۳۰۴.</ref> باید مدت‌ها پیش از آن به [[دنیا]] آمده باشد.

	کراجکی پس از تحصیلات اولیه برای کسب [[علوم]] و [[معارف]] بیشتر و عمیق‌تر، به مناطق گوناگون از [[مصر]] تا [[حجاز]] [[سفر]] کرد و در شهرهای قاهره، [[حلب]]، [[بغداد]] و [[مکه]] از [[دانشمندان]] بزرگ [[شیعه]] و برخی [[اهل سنت]] بهره برد. <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> [[شیخ مفید]]، [[سید مرتضی]]، [[شیخ طوسی]]، [[سلار دیلمی]]، <ref>الکنی والالقاب، ج ۳، ص۱۰۸ و ۱۰۹.</ref> [[ابوعبدالله حسین بن عبدالله بن علی]] معروف به [[ابن واسطی]]، [[شریف ابومنصور احمد بن حمزه حسینی]] در رمله، [[ابوالعباس احمد بن اسماعیل بن عنان]] در حلب، [[ابوالمرجا محمد بن علی بن طالب بلدی]] در قاهره، <ref>کنز الفوائد، ص۸۰، ۸۷، ۲۱۴ و ۲۱۵.</ref> [[ابوالصلاح حلبی]] در عین زربی، <ref>لسان المیزان، ج ۵، ص۳۰۰.</ref> [[شریف ابوعبدالله محمد بن عبیدالله بن حسین بن طاهر حسینی]]، [[ابوعبدالله حسین بن محمد قمی]] و [[ابوالحسن طاهر بن موسی بن جعفر قمی]] از جمله استادانی هستند که کراجکی محضر درس آنان را [[درک]] کرده و روایت کرده است؛ <ref>الفوائد الرجالیه،ج ۳، ص۳۰۴ و ۳۰۵.</ref> همچنین در سال ۴۱۲ه در [[مکه]] کتاب ایضاح دقائق النواصب (مأة منقبه) [[فقیه]] امامی [[ابوالحسن محمد بن احمد بن علی بن حسن بن شاذان قمی]] را نزد خود [[ابن شاذان]] خوانده و از آن [[روایت]] کرده است. <ref>کنز الفوائد، ص۲۵۹.</ref> او فقیه [[شیعه]] [[ابوعلی مؤدب حسین بن احمد بن غالب حلبی]] را هم [[ملاقات]] کرده<ref>لسان المیزان، ج ۲، ص۲۶۶.</ref> و با [[ابومحمد حسن بن عنبس بن مسعود بن سالم بن محمد بن شریک مرافقی]] [[دوستی]] داشته و می‌‌گوید گروه بسیاری از [[شیعیان]] از او [[عقاید]] [[امامیه]] را فرا می‌‌گرفتند. <ref>لسان المیزان، ج ۲، ص۲۴۲.</ref>		کراجکی پس از تحصیلات اولیه برای کسب [[علوم]] و [[معارف]] بیشتر و عمیق‌تر، به مناطق گوناگون از [[مصر]] تا [[حجاز]] [[سفر]] کرد و در شهرهای قاهره، [[حلب]]، [[بغداد]] و [[مکه]] از [[دانشمندان]] بزرگ [[شیعه]] و برخی [[اهل سنت]] بهره برد. <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> [[شیخ مفید]]، [[سید مرتضی]]، [[شیخ طوسی]]، [[سلار دیلمی]]، <ref>الکنی والالقاب، ج ۳، ص۱۰۸ و ۱۰۹.</ref> [[ابوعبدالله حسین بن عبدالله بن علی]] معروف به [[ابن واسطی]]، [[شریف ابومنصور احمد بن حمزه حسینی]] در رمله، [[ابوالعباس احمد بن اسماعیل بن عنان]] در حلب، [[ابوالمرجا محمد بن علی بن طالب بلدی]] در قاهره، <ref>کنز الفوائد، ص۸۰، ۸۷، ۲۱۴ و ۲۱۵.</ref> [[ابوالصلاح حلبی]] در عین زربی، <ref>لسان المیزان، ج ۵، ص۳۰۰.</ref> [[شریف ابوعبدالله محمد بن عبیدالله بن حسین بن طاهر حسینی]]، [[ابوعبدالله حسین بن محمد قمی]] و [[ابوالحسن طاهر بن موسی بن جعفر قمی]] از جمله استادانی هستند که کراجکی محضر درس آنان را [[درک]] کرده و روایت کرده است؛ <ref>الفوائد الرجالیه،ج ۳، ص۳۰۴ و ۳۰۵.</ref> همچنین در سال ۴۱۲ه در [[مکه]] کتاب ایضاح دقائق النواصب (مأة منقبه) [[فقیه]] امامی [[ابوالحسن محمد بن احمد بن علی بن حسن بن شاذان قمی]] را نزد خود [[ابن شاذان]] خوانده و از آن [[روایت]] کرده است. <ref>کنز الفوائد، ص۲۵۹.</ref> او فقیه [[شیعه]] [[ابوعلی مؤدب حسین بن احمد بن غالب حلبی]] را هم [[ملاقات]] کرده<ref>لسان المیزان، ج ۲، ص۲۶۶.</ref> و با [[ابومحمد حسن بن عنبس بن مسعود بن سالم بن محمد بن شریک مرافقی]] [[دوستی]] داشته و می‌‌گوید گروه بسیاری از [[شیعیان]] از او [[عقاید]] [[امامیه]] را فرا می‌‌گرفتند. <ref>لسان المیزان، ج ۲، ص۲۴۲.</ref>

Msadeq در ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۵۲

2022-10-30T08:52:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۲۲
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	\| وبگاه =		\| وبگاه =
	}}		}}
	~~'''قاضی~~ ابوالفتح محمد بن علی بن عثمان کراجکی ~~طرابلسی''' (۴۴۹ ق، لبنان) مشهور~~ به ~~'''~~ابوالفتح کراجکی~~'''~~، از ~~جمله متكلمان معروف قرن پنجم هجری است~~. وی برای ~~تحصیل علم،~~ به ~~شهرهایی همچون بغداد،~~ حلب، ~~قاهره~~ و مکه ~~هجرت کرد~~. ~~وی، نه‌تنها~~ در علم ~~کلام، بلکه~~ در ~~ادبیات، لغت، ستاره‌شناسی~~ و ~~پزشکی~~ نیز ~~چیره‌دست بود~~. ~~ازاین‌رو، عظمت~~ علمی او ~~همواره مورد اذعان بزرگان~~ شیعه ~~بوده~~ است. ~~اگرچه معاصر بودنش~~ با ~~بزرگانی همچون~~ سید مرتضی و شیخ ~~طوسی، موجب تحت‌الشعاع قرار گرفتن نظریات وی شده است، نمی‌توان از دیدگاه‌هایش~~ در مقام ~~یکی از بزرگ‌ترین متکلمان قرن پنجم~~ به ~~آسانی گذشت. همچنین~~ به ~~نظر می‌رسد از بین جنبه‌های مختلف علمی~~ و ~~علومی~~ که وی به ~~آن احاطه داشته~~ و ~~به عنوان "علامه" معرفی شده، محدث بودن~~ و ~~فقاهت وی~~ از ~~برجستگی خاصی برخوردار بوده است~~.		[[ابوالفتح محمد بن علی بن عثمان کراجکی خیمی]]؛ کراجک به [[خیمه]] بافی گفته می‌‌شد؛ ازاین رو وی را کراجکی و خیمی [[لقب]] داده‌اند. <ref>لسان المیزان، ج ۵، ص۳۰۰.</ref> ولی دلیل این انتساب روشن نیست. [[ابوالفتح کراجکی]] دانشمند [[جلیل القدر]]، [[فقیه]] برجسته، [[محدث]] [[موثق]] و مورد [[اعتماد]]، [[متکلم]] بزرگ، <ref>فهرست منتجب الدین، ص۱۵۴؛ امل الآمل، ج ۲، ص۲۸۷؛ اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> اصولی [[توانمند]]، منجم، پزشک، نحوی، لغت دان و عالم بزرگ و مشهور [[امامیه]] در دوره خود و از [[شاگردان]] برجسته [[سید مرتضی]] بود. <ref>مرآة الجنان، ج ۳، ص۵۴؛ تاریخ الاسلام، ج ۳۰، ص۲۳۶.</ref> زادگاه و [[تاریخ]] ولادت وی دقیقاً روشن نیست؛ اما چون در [[رمله]]، شهری در [[فلسطین]] [[سکونت]] داشت، <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۴، ص۱۹۹.</ref> قاعدتاً باید در همین [[شهر]] زاده شده و [[رشد]] کرده باشد؛ همچنین به دلیل [[روایت]] از [[هارون بن موسی تلعکبری]]<ref>الفوائد الرجالیه، ج ۳، ص۳۰۴.</ref> باید مدت‌ها پیش از آن به [[دنیا]] آمده باشد.

			کراجکی پس از تحصیلات اولیه برای کسب [[علوم]] و [[معارف]] بیشتر و عمیق‌تر، به مناطق گوناگون از [[مصر]] تا [[حجاز]] [[سفر]] کرد و در شهرهای قاهره، [[حلب]]، [[بغداد]] و [[مکه]] از [[دانشمندان]] بزرگ [[شیعه]] و برخی [[اهل سنت]] بهره برد. <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> [[شیخ مفید]]، [[سید مرتضی]]، [[شیخ طوسی]]، [[سلار دیلمی]]، <ref>الکنی والالقاب، ج ۳، ص۱۰۸ و ۱۰۹.</ref> [[ابوعبدالله حسین بن عبدالله بن علی]] معروف به [[ابن واسطی]]، [[شریف ابومنصور احمد بن حمزه حسینی]] در رمله، [[ابوالعباس احمد بن اسماعیل بن عنان]] در حلب، [[ابوالمرجا محمد بن علی بن طالب بلدی]] در قاهره، <ref>کنز الفوائد، ص۸۰، ۸۷، ۲۱۴ و ۲۱۵.</ref> [[ابوالصلاح حلبی]] در عین زربی، <ref>لسان المیزان، ج ۵، ص۳۰۰.</ref> [[شریف ابوعبدالله محمد بن عبیدالله بن حسین بن طاهر حسینی]]، [[ابوعبدالله حسین بن محمد قمی]] و [[ابوالحسن طاهر بن موسی بن جعفر قمی]] از جمله استادانی هستند که کراجکی محضر درس آنان را [[درک]] کرده و روایت کرده است؛ <ref>الفوائد الرجالیه،ج ۳، ص۳۰۴ و ۳۰۵.</ref> همچنین در سال ۴۱۲ه در [[مکه]] کتاب ایضاح دقائق النواصب (مأة منقبه) [[فقیه]] امامی [[ابوالحسن محمد بن احمد بن علی بن حسن بن شاذان قمی]] را نزد خود [[ابن شاذان]] خوانده و از آن [[روایت]] کرده است. <ref>کنز الفوائد، ص۲۵۹.</ref> او فقیه [[شیعه]] [[ابوعلی مؤدب حسین بن احمد بن غالب حلبی]] را هم [[ملاقات]] کرده<ref>لسان المیزان، ج ۲، ص۲۶۶.</ref> و با [[ابومحمد حسن بن عنبس بن مسعود بن سالم بن محمد بن شریک مرافقی]] [[دوستی]] داشته و می‌‌گوید گروه بسیاری از [[شیعیان]] از او [[عقاید]] [[امامیه]] را فرا می‌‌گرفتند. <ref>لسان المیزان، ج ۲، ص۲۴۲.</ref>

			کراجکی پس از سفرهای [[علمی]] و بهره‌گیری از [[دانش]] [[عالمان]] متعدد، جایگاه والایی در [[فقاهت]] و [[کلام امامیه]] به دست آورد و بسیاری از [[دانشمندان]] و علمای عصرش از او [[کسب علم]] کردند. <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> کتاب‌های فراوانش گویای چیره دستی و گستره دانش او در حوزه‌های [[فقه]]، [[کلام]]، [[حدیث]] و [[تاریخ]] است. وی [[اهل]] [[مناظره]] با [[مخالفان]] و [[نمایندگان]] دیگر فرق نیز بوده<ref>الاعلام، ج ۶، ص۲۷۶.</ref> و بعضی مناظره‌های او موجود است. <ref>مواقف الشیعه، ج ۳، ص۱۹۰، ۱۹۴ و ۱۹۹؛ مناظرات فی الامامه، ص۳۰۶.</ref> [[قاضی]] [[ابن براج عبدالعزیز بن نحریر طرابلسی]]، <ref>الکنی و الالقاب، ج ۱، ص۲۲۴.</ref> [[حسن بن حسین بن بابویه]] جد [[منتجب الدین]] و [[سید ابوالفضل ظفر بن داعی بن مهدی علوی استرآبادی]] از [[شاگردان]] و [[راویان]] کراجکی می‌‌باشند. <ref>فهرست منتجب الدین، ص۱۰۴.</ref> وی در نهایت پس از عمری تلاش علمی در دوم یا چهارم ربیع [[الآخر]] [[سال]] ۴۴۹ه در [[شهر]] [[صور]] درگذشت. <ref> تاریخ الاسلام،ج ۳۰، ص۲۳۶؛ لسان المیزان، ج ۵، ص۳۰۰.</ref> برخی [[وفات]] او را در سال ۴۴۰ه آورده اند<ref>تاج العروس، ج ۷، ص۱۷۲.</ref> که درست نیست؛ چون در سال ۴۴۱ کتاب نوشته است.<ref>خاتمة المستدرک، ج ۳، ص۱۳۴.</ref>

			آثار و تألیفات کراجکی عبارت‌اند از: الابانة عن المماثلة فی الاستدلال بین طریق النبوة و الامامه؛ الاستطراف فی ذکر ما ورد من الفقه (فی زمن الغیبة) فی الانصاف، آن را برای قاضی ابوالفتح عبدالحاکم نوشت، الاستنصار (الاستبصار / الانتصار) فی النص علی الائمة الاطهار، در این کتاب روایات شیعه و سنی در باب شمار امامان {{عم}} را آورده است؛ شرح الاستنصار؛ الاعلام بحقیقة ایمان (اسلام) امیرالمؤمنین و اولاده الکرام {{عم}}؛ البرهان علی صحة طول عمر الامام صاحب الزمان{{ع}}؛ البیان عن جمل اعتقاد اهل الایمان؛ التلقین لاولاد المؤمنین در طرابلس نوشت؛ تهذیب المسترشدین در باب عبادات شرعی که در طرابلس نوشت؛ شرح جمل العلم للمرتضی؛ القول البیّن فی وجوب المسح علی الرِجلین؛ کنز الفوائد، در حوزه‌های گوناگون علم که برای پسرعمویش نوشت؛ الکرب و الفرج (الکر و الفر) فی الامامه؛ معارضة الاضداد باتفاق الاعداد در باب امامت؛ النوادر؛ معدن الجواهر و ریاضة الخواطر در باب آداب و حکم روایت شده از پیامبر {{صل}}؛ معونة الفارض فی استخراج سهام الفرائض در باب ارث که در طرابلس برای برخی شیعیان نوشت؛ المنهاج فی معرفة؛ مناسک الحاج، مناسک کامل حج می‌‌باشد که برای صارم الدوله نگاشت؛ <ref>هدیة العارفین، ج ۲، ص۷۰.</ref> ما جاء علی عدد الاثنی عشر؛ موعظة العقل للنفس؛ المؤمن؛ المنازل؛ <ref>تاریخ الاسلام، ج ۳۰، ص۲۳۶.</ref> اخبار الآحاد؛ مسألة فی کتابة النبی {{صل}}؛ المزار؛ مختصر زیارة ابراهیم خلیل{{ع}}؛ الوزیری؛ جواب رسالة الاخوین در رد اشاعره و طعن آنان بر شیعه؛ <ref>معالم العلماء، ص۱۱۹.</ref> التعریف بحقوق الوالدین (بوجوب حق الوالدین) که برای فرزندش نوشت؛ التعجب من اغلاط العامة فی مسأله الامامه (الاغلاط مما یرویه الجمهور)؛ تفضیل امیرالمؤمنین{{ع}}؛ وجوب الامامه؛ <ref>اعیان الشیعه، ج ۹، ص۴۰۱.</ref> المعتمد فی الامامه؛ <ref> فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه آیت‌الله گلپایگانی، ج ۳، ص۴۳.</ref> الرسالة الناصریة فی عمل لیلة الجمعة و یومها که برای ناصرالدوله امیر دمشق نوشت و شامل واجب، مستحب و آداب بود؛ الکافی فی الاستدلال بصحة الرؤیا و دخول النقص؛ الکافی بصحة القول برؤیة الهلال گویا این دو کتاب یکی است و آن را در مصر تألیف کرد؛ مختصر البیان عن دلالة شهر رمضان در شهر رمله برای قاضی القضات نوشت؛ رسالة فی الرد علی المنجمین؛ النجوم؛ کتاب فی النجوم و فی صحة انها دلالة علی الحادثات؛ روضة العابدین و نزهة الزاهدین (مأنس الراغبین) در باب نماز در سه بخش واجبات نماز، مستحبات نماز و غیرمستحبات که برای فرزندش نوشت؛ التادیب که برای فرزندش نگاشت؛ <ref>کتابخانه ابن طاووس، ص۱۸۰، ۳۳۶، ۳۴۰، ۴۷۶، ۴۷۷، ۴۹۵ و ۵۰۰.</ref> الفهرست؛ <ref>کتابخانه ابن طاووس، ص۲۶۶ و ۲۶۸؛ امل الآمل، ج ۲، ص۲۸۸.</ref> رحلهای نیز داشته و در آن مناظره حسین بن بشر بن علی بن بشر طرابلسی را با خطیب بغدادی آورده بود؛ <ref>لسان المیزان، ج ۲، ص۲۷۵.</ref> المقنع در آداب حج و زیارت که به درخواست ابوالبقا فرزبن براک نوشت؛ المنسک العضبی؛ مناسک النسوان این دو را به درخواست صارم الدوله نوشت؛ نهج البیان فی مناسک النسوان به درخواشت شیخ ابوالکتائب احمدبن محمدبن عماد در طرابلس نوشت؛ اختصار دعائم الاسلام قاضی نعمان مغربی؛ الاختیار من الاخبار اختصار شرح الاخبار قاضی نعمان؛ ردع الجاهل و تنبیه الغافل در طرابلس و در رد ابوالمحاسن معری در باب مسح دو پا که بر سید مرتضی طعن وارد کرده بود نگاشت؛ البستان (المشجر) کتابی فقهی که ابواب مختلف فقه را به صورت درختی و ابتکاری آورده و برای قاضی ابوطالب عبدالله بن محمدبن عمار نوشته است؛ نقض رسالة فردان المروزی؛ غایة الانصاف فی مسائل الخلاف که در دفاع از سید مرتضی، بعضی از آرای ابوالصلاح حلبی را نقض کرده است؛ حجة العالم فی هیئة العالم، او در این کتاب شکل آسمان‌ها و زمین را کروی آورده و سخن مخالفان این نظریه را باطل ساخته است؛ ذکر الاسباب الصادة عن معرفة الصواب؛ دامغة النصاری در نقض سخنان ابوالهیثم نصرانی در تثلیث؛ کتاب الغایه در اصول دین؛ ریاضة العقول فی مقدمات الاصول ناتمام ماند؛ المراشد المنتخب من غرر الفوائد در تفسیر برخی آیات قرآن؛ عدة البصیر فی حج یوم الغدیر در اثبات امامت امیرالمؤمنین{{ع}}در غدیر خم و برای شیخ ابوالکتائب در طرابلس نوشته است؛ المسألة القیسرانیة فی تزویج النبی {{صل}}عائشة و حفصه؛ المسألة النباتیة (الرسالة العلویة) فی فضل امیرالمؤمنین{{ع}} علی جمیع البریة سوی سیدنا رسول الله {{صل}}که برای شریف ابوطالب نگاشت؛ مختصر کتاب التنبیه سید مرتضی؛ الانتقام ممن غدر امیرالمؤمنین{{ع}} در نقض ابن شاذان اشعری در باب آیه غار؛ الفاضح فی ذکر معامی المتقلبین علی مقام امیرالمؤمنین{{ع}}ناتمام ماند؛ مزیل اللبس و مکمل الانس در نجوم؛ نظم الدرر فی مبنی الکواکب؛ ایضاح السبیل الی علم اوقات اللیل در علم نجوم؛ الحساب الهندی و ابوابه و عمل الجذور و المکعبات المفتوحه و الصم؛ العیون فی الآداب؛ ریاض الحکم؛ اذکار الاخوان بوجوب حق الایمان که آن را برای شیخ ابوالفرج بابلی فرستاد؛ نصیحة الاخوان که برای شیخ ابوالیقظان فرستاد؛ کتاب الجلیس در تاریخ و شعر؛ انتفاء المؤمنین بما فی ایدی السلاطین برای برخی شیعیان صیدا نوشت؛ الانیس کتابی مفصل در فنون گوناگون که ناتمام ماند؛ مختصر کتاب ابن جذاع در نسب فرزندان امام حسن و امام حسین {{ع}}؛ التشجیر فی ذکر المعقبین من ولد الحسن و الحسین {{ع}}؛ الزاهد فی آداب الملوک که برای صارم الدوله تألیف کرد؛ تسلیة الروسا برای امیرناصرالدوله نوشت؛ المجالس فی مقدمات صناعة الکلام که به خواست صارم الدوله در هشت مجلس تألیف شد اما ناتمام ماند؛ الاقناع عند تعذر الاجماع در مقدمات علم کلام ناتمام ماند؛ الکفایة فی الهدایه در مقدمات اصول علم کلام و ناتمام است؛ الاصول فی مذهب آل الرسول {{عم}}در سال ۴۱۸ه برای شیعیان صور نوشت؛ جواب رسالة الحازمیة فی ابطال العدد در رد ابوالحسن بن ابی حازم مصری؛ الرسالة العامریة فی الجواب عن مسأله سألت عنها الغلاة؛ به خواست قوام الدوله در قاهره نوشت و به قاضی عامری فرستاد؛ مختصر القول فی معرفة النبی {{صل}} بالکتابة و سائر اللغات در قاهره برای ابوالیقظان نوشت؛ جزوه ای مختصر در ارث که در طرابلس برای طلاب مبتدی تألیف کرد؛ الجدول المدهش؛ الرسالة الصوفیه به درخواست برخی شیعیان نوشت؛ الایضاح عن احکام النکاح در سال ۴۴۱ه به خواست امیر ذخرالدوله در صیدا نوشت و اختلاف امامیه با اسماعیلیه را در این زمینه نیز بیان کرد؛ رسالة التنبیه علی اغلاط ابی الحسن البصری در امامت؛ الکتاب الباهر در تاریخ ناتمام ماند؛ نصیحة الشیعه ناتمام است؛ مسألة العدل فی المحاکمة الی العقل ناتمام ماند؛ هدایة المسترشد ناتمام است؛ التذکرة باصول الفقه؛ التنبیه علی حقیقة الملائمه؛ الایضاح بین السنة و الامامیه؛ الکلام فی الخلا و الملا؛ الرد علی الغلاة؛ <ref>خاتمة المستدرک، ج ۳، ص۱۲۷ - ۱۳۵.</ref> و رسالة النصوص. <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۷، ص۱۶۶.</ref> دانشمندانی چون قاضی عبدالعزیزبن ابی کامل طرابلسی و ابوجعفر حلبی راوی همه آثار و نوشته‌های کراجکی می‌‌باشند <ref>بحار الأنوار، ج ۱۰۴ / ۱۶۱ و ۱۹۹؛ ج ۱۰۵، ص۱۵۸؛ ج ۱۰۶، ص۹۲.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج3، ص361 - 363.</ref>

	== استادان ==		== استادان ==
خط ۶۲:		خط ۶۸:
	* [[:رده:آثار ابوالفتح کراجکی\|آثار ابوالفتح کراجکی]]		* [[:رده:آثار ابوالفتح کراجکی\|آثار ابوالفتح کراجکی]]
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}

			== منابع ==
			{{منابع}}
			# [[پرونده: IM009687.jpg\|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۳''']]
			{{پایان منابع}}

	== پانویس ==		== پانویس ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-08-24T07:15:29Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۵
خط ۲:		خط ۲:
	\| تصویر = 9030760879.jpg		\| تصویر = 9030760879.jpg
	\| اندازه تصویر = 200px		\| اندازه تصویر = 200px
	\| نام = <big>ابوالفتح کراجکی</big> <br/>		\| نام = <big>ابوالفتح کراجکی</big> <br/>
	<small>(قاضی ابوالفتح محمد بن علی بن عثمان کراجکی طرابلسی)</small>		<small>(قاضی ابوالفتح محمد بن علی بن عثمان کراجکی طرابلسی)</small>
	\|زادروز =		\|زادروز =
	\| زادگاه =		\| زادگاه =
	\| تاریخ درگذشت = ۴۴۹ ق		\| تاریخ درگذشت = ۴۴۹ ق
	\| آرامگاه = جنوب لبنان		\| آرامگاه = جنوب لبنان
	\| محل زندگی = لبنان		\| محل زندگی = لبنان
	\| ملیت = لبنانی		\| ملیت = لبنانی
خط ۲۸:		خط ۲۸:
	\| منصب = [[محدث]]، [[فقیه]]، [[متکلم]]		\| منصب = [[محدث]]، [[فقیه]]، [[متکلم]]
	\| مکتب =		\| مکتب =
	\| استادان = [[شیخ مفید]]، <br/> [[سید مرتضی]]، <br/> [[شیخ طوسی]]، <br/> [[سلاّر بن عبدالعزیز]]، <br/> [[صیرفی بغدادی]]		\| استادان = [[شیخ مفید]]، <br/> [[سید مرتضی]]، <br/> [[شیخ طوسی]]، <br/> [[سلاّر بن عبدالعزیز]]، <br/> [[صیرفی بغدادی]]
	\|شاگردان = [[عبدالرحمن خزایی نیشابوری]]، <br/> [[ابومحمد حبشی]]، <br/> [[حسین بن هبة الله طرابلسی]]		\|شاگردان = [[عبدالرحمن خزایی نیشابوری]]، <br/> [[ابومحمد حبشی]]، <br/> [[حسین بن هبة الله طرابلسی]]
	\| آثار = ''«کنز الفوائد»'' <br/> ''«التفضیل»'' <br/> ''«معدن الجواهر و ریاضة الخواطر»'' <br/> ''«[[الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار (کتاب)\|الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار]]»'' <br/> ''«[[رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین (کتاب)\|رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین]]»'' <br/> ''«الکر و الفر فی الامامه»'' <br/> ''«رساله فی حق‌الوالدین»'' <br/> ''«اخبار الاحاد»'' <br/> ''«التعجب فی الامامه حسن»'' <br/> ''«مسئله فی المسح»'' <br/> ''«منهاج فی معرفه مناسک الحجاج»''		\| آثار = ''«کنز الفوائد»'' <br/> ''«التفضیل»'' <br/> ''«معدن الجواهر و ریاضة الخواطر»'' <br/> ''«[[الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار (کتاب)\|الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار]]»'' <br/> ''«[[رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین (کتاب)\|رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین]]»'' <br/> ''«الکر و الفر فی الامامه»'' <br/> ''«رساله فی حق‌الوالدین»'' <br/> ''«اخبار الاحاد»'' <br/> ''«التعجب فی الامامه حسن»'' <br/> ''«مسئله فی المسح»'' <br/> ''«منهاج فی معرفه مناسک الحجاج»''
	\| جوایز =		\| جوایز =
	\| وبگاه =		\| وبگاه =
	}}		}}
	'''قاضی ابوالفتح محمد بن علی بن عثمان کراجکی طرابلسی''' (۴۴۹ ق، لبنان) مشهور به '''ابوالفتح کراجکی''' ، از جمله متكلمان معروف قرن پنجم هجری است. وی برای تحصیل علم، به شهرهایی همچون بغداد، حلب، قاهره و مکه هجرت کرد. وی، نه‌تنها در علم کلام، بلکه در ادبیات، لغت، ستاره‌شناسی و پزشکی نیز چیره‌دست بود. ازاین‌رو، عظمت علمی او همواره مورد اذعان بزرگان شیعه بوده است. اگرچه معاصر بودنش با بزرگانی همچون سید مرتضی و شیخ طوسی، موجب تحت‌الشعاع قرار گرفتن نظریات وی شده است، نمی‌توان از دیدگاه‌هایش در مقام یکی از بزرگ‌ترین متکلمان قرن پنجم به آسانی گذشت. همچنین به نظر می‌رسد از بین جنبه‌های مختلف علمی و علومی که وی به آن احاطه داشته و به عنوان "علامه" معرفی شده، محدث بودن و فقاهت وی از برجستگی خاصی برخوردار بوده است.		'''قاضی ابوالفتح محمد بن علی بن عثمان کراجکی طرابلسی''' (۴۴۹ ق، لبنان) مشهور به '''ابوالفتح کراجکی'''، از جمله متكلمان معروف قرن پنجم هجری است. وی برای تحصیل علم، به شهرهایی همچون بغداد، حلب، قاهره و مکه هجرت کرد. وی، نه‌تنها در علم کلام، بلکه در ادبیات، لغت، ستاره‌شناسی و پزشکی نیز چیره‌دست بود. ازاین‌رو، عظمت علمی او همواره مورد اذعان بزرگان شیعه بوده است. اگرچه معاصر بودنش با بزرگانی همچون سید مرتضی و شیخ طوسی، موجب تحت‌الشعاع قرار گرفتن نظریات وی شده است، نمی‌توان از دیدگاه‌هایش در مقام یکی از بزرگ‌ترین متکلمان قرن پنجم به آسانی گذشت. همچنین به نظر می‌رسد از بین جنبه‌های مختلف علمی و علومی که وی به آن احاطه داشته و به عنوان "علامه" معرفی شده، محدث بودن و فقاهت وی از برجستگی خاصی برخوردار بوده است.

	==استادان==		== استادان ==
	او تحصیلات دینی خود را نزد اساتیدی همچون: [[شیخ مفید]]، [[سید مرتضی]]، [[شیخ طوسی]] [[سلاّر بن عبدالعزیز]]، [[صیرفی بغدادی]] به اتمام رساند.		او تحصیلات دینی خود را نزد اساتیدی همچون: [[شیخ مفید]]، [[سید مرتضی]]، [[شیخ طوسی]] [[سلاّر بن عبدالعزیز]]، [[صیرفی بغدادی]] به اتمام رساند.

	==کتاب‌های منتشر شده==		== کتاب‌های منتشر شده ==
	===به زبان عربی===		=== به زبان عربی ===
	#کنز الفوائد؛		# کنز الفوائد؛
	#التفضیل؛		# التفضیل؛
	#معدن الجواهر و ریاضة الخواطر؛		# معدن الجواهر و ریاضة الخواطر؛
	# [[الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار (کتاب)\|الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار]]؛		# [[الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار (کتاب)\|الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار]]؛
	# [[رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین (کتاب)\|رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین]]؛		# [[رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین (کتاب)\|رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین]]؛
	#الکر و الفر فی الامامه؛		# الکر و الفر فی الامامه؛
	#رساله فی حق‌الوالدین؛		# رساله فی حق‌الوالدین؛
	#اخبار الاحاد؛		# اخبار الاحاد؛
	#التعجب فی الامامه حسن؛		# التعجب فی الامامه حسن؛
	#مسئله فی المسح؛		# مسئله فی المسح؛
	#منهاج فی معرفه مناسک الحجاج.		# منهاج فی معرفه مناسک الحجاج.

	==شاگردان==		== شاگردان ==
	* [[عبدالرحمن خزایی نیشابوری]]؛		* [[عبدالرحمن خزایی نیشابوری]]؛
	* [[ابومحمد حبشی]]؛		* [[ابومحمد حبشی]]؛

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T21:20:05Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۵۰
خط ۴۴:		خط ۴۴:
	#التفضیل؛		#التفضیل؛
	#معدن الجواهر و ریاضة الخواطر؛		#معدن الجواهر و ریاضة الخواطر؛
	#[[الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار (کتاب)\|الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار]]؛		# [[الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار (کتاب)\|الاستنصار فی النص علی ائمه الاطهار]]؛
	#[[رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین (کتاب)\|رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین]]؛		# [[رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین (کتاب)\|رساله فی تفضیل امیرالمؤمنین]]؛
	#الکر و الفر فی الامامه؛		#الکر و الفر فی الامامه؛
	#رساله فی حق‌الوالدین؛		#رساله فی حق‌الوالدین؛

Hosein در ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۲۶

2022-04-28T17:26:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۵۶
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	==کتاب‌های منتشر شده==		==کتاب‌های منتشر شده==

	===به زبان عربی===		===به زبان عربی===
	~~{{ستون-شروع\|3}}~~
	#کنز الفوائد؛		#کنز الفوائد؛
	#التفضیل؛		#التفضیل؛
خط ۵۴:		خط ۵۲:
	#مسئله فی المسح؛		#مسئله فی المسح؛
	#منهاج فی معرفه مناسک الحجاج.		#منهاج فی معرفه مناسک الحجاج.
	~~{{پایان}}~~

	==شاگردان==		==شاگردان==
	~~{{ستون-شروع\|3}}~~
	* [[عبدالرحمن خزایی نیشابوری]]؛		* [[عبدالرحمن خزایی نیشابوری]]؛
	* [[ابومحمد حبشی]]؛		* [[ابومحمد حبشی]]؛
	* [[حسین بن هبة الله طرابلسی]].		* [[حسین بن هبة الله طرابلسی]].
	~~{{پایان}}~~

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
خط ۷۰:		خط ۶۵:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~== پیوند به بیرون ==~~

	[[رده:پدیدآورندگان امامت و ولایت]]		[[رده:پدیدآورندگان امامت و ولایت]]
	[[رده:پدیدآورندگان کتاب در امامت و ولایت]]		[[رده:پدیدآورندگان کتاب در امامت و ولایت]]

Heydari: جایگزینی متن - '[' به ' ['

2022-04-27T19:08:12Z

جایگزینی متن - '*[' به '* ['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۳۸
خط ۵۸:		خط ۵۸:
	==شاگردان==		==شاگردان==
	{{ستون-شروع\|3}}		{{ستون-شروع\|3}}
	*[[عبدالرحمن خزایی نیشابوری]]؛		* [[عبدالرحمن خزایی نیشابوری]]؛
	*[[ابومحمد حبشی]]؛		* [[ابومحمد حبشی]]؛
	*[[حسین بن هبة الله طرابلسی]].		* [[حسین بن هبة الله طرابلسی]].
	{{پایان}}		{{پایان}}

Heydari: جایگزینی متن - '| جوایز = | وبگاه = }} '''' به '| جوایز = | وبگاه = }} ''''

2022-01-24T06:20:10Z

جایگزینی متن - '| جوایز = | وبگاه = }} '''' به '| جوایز = | وبگاه = }} ''''

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۵۰
خط ۳۴:		خط ۳۴:
	\| وبگاه =		\| وبگاه =
	}}		}}

	'''قاضی ابوالفتح محمد بن علی بن عثمان کراجکی طرابلسی''' (۴۴۹ ق، لبنان) مشهور به '''ابوالفتح کراجکی''' ، از جمله متكلمان معروف قرن پنجم هجری است. وی برای تحصیل علم، به شهرهایی همچون بغداد، حلب، قاهره و مکه هجرت کرد. وی، نه‌تنها در علم کلام، بلکه در ادبیات، لغت، ستاره‌شناسی و پزشکی نیز چیره‌دست بود. ازاین‌رو، عظمت علمی او همواره مورد اذعان بزرگان شیعه بوده است. اگرچه معاصر بودنش با بزرگانی همچون سید مرتضی و شیخ طوسی، موجب تحت‌الشعاع قرار گرفتن نظریات وی شده است، نمی‌توان از دیدگاه‌هایش در مقام یکی از بزرگ‌ترین متکلمان قرن پنجم به آسانی گذشت. همچنین به نظر می‌رسد از بین جنبه‌های مختلف علمی و علومی که وی به آن احاطه داشته و به عنوان "علامه" معرفی شده، محدث بودن و فقاهت وی از برجستگی خاصی برخوردار بوده است.		'''قاضی ابوالفتح محمد بن علی بن عثمان کراجکی طرابلسی''' (۴۴۹ ق، لبنان) مشهور به '''ابوالفتح کراجکی''' ، از جمله متكلمان معروف قرن پنجم هجری است. وی برای تحصیل علم، به شهرهایی همچون بغداد، حلب، قاهره و مکه هجرت کرد. وی، نه‌تنها در علم کلام، بلکه در ادبیات، لغت، ستاره‌شناسی و پزشکی نیز چیره‌دست بود. ازاین‌رو، عظمت علمی او همواره مورد اذعان بزرگان شیعه بوده است. اگرچه معاصر بودنش با بزرگانی همچون سید مرتضی و شیخ طوسی، موجب تحت‌الشعاع قرار گرفتن نظریات وی شده است، نمی‌توان از دیدگاه‌هایش در مقام یکی از بزرگ‌ترین متکلمان قرن پنجم به آسانی گذشت. همچنین به نظر می‌رسد از بین جنبه‌های مختلف علمی و علومی که وی به آن احاطه داشته و به عنوان "علامه" معرفی شده، محدث بودن و فقاهت وی از برجستگی خاصی برخوردار بوده است.