

<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%B1%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%AF_%D8%AF%D9%88%D8%A6%D9%84%DB%8C</id>
	<title>ابوحرب بن ابی‌الاسود دوئلی - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%B1%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%AF_%D8%AF%D9%88%D8%A6%D9%84%DB%8C"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%B1%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%AF_%D8%AF%D9%88%D8%A6%D9%84%DB%8C&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-29T17:10:25Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%B1%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%AF_%D8%AF%D9%88%D8%A6%D9%84%DB%8C&amp;diff=1279031&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wasity: جایگزینی متن - &#039; لیکن &#039; به &#039; لکن &#039;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%B1%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%AF_%D8%AF%D9%88%D8%A6%D9%84%DB%8C&amp;diff=1279031&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2024-01-02T20:31:19Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;جایگزینی متن - &amp;#039; لیکن &amp;#039; به &amp;#039; لکن &amp;#039;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۳ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۰:۰۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l25&quot;&gt;خط ۲۵:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۲۵:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==[[مذهب]] [[راوی]]==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==[[مذهب]] [[راوی]]==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رجالیان سنی]]، هیچ به مذهب راوی اشاره‌ای نکرده‌اند و سکوتشان قرینه‌ای بر [[سنی]] بودن ایشان است؛ &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لیکن &lt;/del&gt;به دو قرینه، [[تشیع]] وی استظهار می‌گردد و افزون بر آن، مضامین روایاتش نیز تشیع او را [[تأیید]] می‌نمایند:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رجالیان سنی]]، هیچ به مذهب راوی اشاره‌ای نکرده‌اند و سکوتشان قرینه‌ای بر [[سنی]] بودن ایشان است؛ &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;لکن &lt;/ins&gt;به دو قرینه، [[تشیع]] وی استظهار می‌گردد و افزون بر آن، مضامین روایاتش نیز تشیع او را [[تأیید]] می‌نمایند:&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;#[[طبری امامی]] او را از شخصیت‌هایی می‌داند که از جانب [[اهل سنت]]، [[رافضی]] عنوان شده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;المسترشد، ص۲۰۸: {{عربی|و ممن ینسب إلی الرفض من أهل البصرة... و أبو حرب بن أبی الأسود الدئلی}}.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;#[[طبری امامی]] او را از شخصیت‌هایی می‌داند که از جانب [[اهل سنت]]، [[رافضی]] عنوان شده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;المسترشد، ص۲۰۸: {{عربی|و ممن ینسب إلی الرفض من أهل البصرة... و أبو حرب بن أبی الأسود الدئلی}}.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;#پدرشان ابو الأسود الدوئلی از [[یاران]] [[امیرمؤمنان]]{{ع}} بوده و در [[جنگ جمل]] نیز در [[سپاه]] آن حضرت حضور داشته است، چنانکه گذشت.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;#پدرشان ابو الأسود الدوئلی از [[یاران]] [[امیرمؤمنان]]{{ع}} بوده و در [[جنگ جمل]] نیز در [[سپاه]] آن حضرت حضور داشته است، چنانکه گذشت.&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wasity</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%B1%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%AF_%D8%AF%D9%88%D8%A6%D9%84%DB%8C&amp;diff=1263978&amp;oldid=prev</id>
		<title>Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }} ==حرب بن ابی اسود دؤلی== حرب بن أبی الأسود الدولی&lt;ref&gt;ر.ک: أ. منابع شیعی: أعیان الشیعه، ج۲، ص۳۲۰، ش۱۴۲۱؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۸، ص۳۵۸، ش۱۶۷۷۶؛ قاموس الرجال، ج۱۱، ص۲...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%B1%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D9%88%D8%AF_%D8%AF%D9%88%D8%A6%D9%84%DB%8C&amp;diff=1263978&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-10-12T05:17:24Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }} ==حرب بن ابی اسود دؤلی== &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%AD%D8%B1%D8%A8_%D8%A8%D9%86_%D8%A3%D8%A8%DB%8C_%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B3%D9%88%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%AF%D9%88%D9%84%DB%8C&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;حرب بن أبی الأسود الدولی&quot;&gt;حرب بن أبی الأسود الدولی&lt;/a&gt;&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: أ. منابع &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;شیعی&quot;&gt;شیعی&lt;/a&gt;: أعیان الشیعه، ج۲، ص۳۲۰، ش۱۴۲۱؛ مستدرکات &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%D8%B9%D9%84%D9%85_%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84_%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;علم رجال الحدیث (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;علم رجال الحدیث&lt;/a&gt;، ج۸، ص۳۵۸، ش۱۶۷۷۶؛ قاموس الرجال، ج۱۱، ص۲...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}&lt;br /&gt;
==حرب بن ابی اسود دؤلی==&lt;br /&gt;
[[حرب بن أبی الأسود الدولی]]&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: أ. منابع [[شیعی]]: أعیان الشیعه، ج۲، ص۳۲۰، ش۱۴۲۱؛ مستدرکات [[علم رجال الحدیث]]، ج۸، ص۳۵۸، ش۱۶۷۷۶؛ قاموس الرجال، ج۱۱، ص۲۷۳، ش۲۰۷.&lt;br /&gt;
ب. منابع [[سنی]]: الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۲۶؛ طبقات [[خلیفه]]، ص۳۵۴؛ الکنی جزء من التاریخ [[الکبیر]]، ص۲۳، ش۱۸۱؛ الکاشف، ج۲، ص۴۱۸، ش۶۵۷۴؛ [[تقریب]] التهذیب، ج۲، ص۳۸۲، ش۸۰۷۳؛ [[تهذیب]] التهذیب، ج۱۲، ص۶۱، ش۸۳۷۳؛ الجرح و التعدیل، ج۹، ص۳۵۸، ش۱۶۲۶؛ الثقات ([[ابن حبان]])، ج۵، ص۵۷؛ [[تهذیب الکمال]]، ج۳۳، ص۲۳۱، ش۷۳۰۵؛ الإکمال، ص۶۱۱، ش۱۴۳۱.&amp;lt;/ref&amp;gt;، در سند یک [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به گزارش از کتاب [[تأویل الآیات الظاهرة]] واقع گردیده است:&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
{{متن حدیث|حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى النَّوْفَلِيُّ عَنْ عِيسَى بْنِ مِهْرَانَ عَنْ يَحْيَى بْنِ حَسَنِ بْنِ فُرَاتٍ بِإِسْنَادِهِ إِلَى حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ الدَّيْلَمِيِّ عَنْ عَمِّهِ أَنَّهُ قَالَ: إِنَّ النَّبِيَّ{{صل}} لَمَّا نَزَلَتْ {{متن قرآن|فَإِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَإِنَّا مِنْهُمْ مُنْتَقِمُونَ}}&amp;lt;ref&amp;gt;و اگر تو را (هم نزد خود) ببریم باز هم از آنان انتقام خواهیم گرفت سوره زخرف، آیه ۴۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; َ أَيْ بِعَلِيٍّ كَذَلِكَ حَدَّثَنِي جَبْرَئِيلُ{{ع}}}}&amp;lt;ref&amp;gt;تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۶۳ به گزارش از تأویل الآیات الظاهرة، ص۵۴۳. این روایت در المناقب ابن شهر آشوب از ابوحرب بن أبی الأسود از عمر بن خطاب از پیامبر{{صل}} گزارش شده است. (المناقب (ابن شهرآشوب)، ج۳، ص۲۱۹).&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۶ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۶، ص 251.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==شرح حال [[راوی]]==&lt;br /&gt;
در نام راوی [[تحریف]] رخ داده و کلمه «ابو» از آغاز آن افتاده است و صحیح آن، [[أبو حرب بن أبی الأسود الدؤلی]] أو الدیلی&amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب الکمال، ج۳۳، ص۳۷، ش۷۲۰۹: {{عربی|أبو الأسود الدیلی، و یقال الدولی البصری}}.&amp;lt;/ref&amp;gt; است، به قرینه روایتش از عموی خودش.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[مزی]] از [[رجالیان]] معروف سنی در [[ترجمه]] أبو حرب بن أبی الأسود الدیلی نوشته است: {{عربی|روی...عن أبیه، عن أبی ذر، و عن عمه، عن أبی ذر}}&amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب الکمال، ج۳۳، ص۲۳۱، ش۷۳۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
نام راوی در [[کتب رجال شیعه]] عنوان نشده؛ ولی در [[رجال]] سنی ذکر گردیده و در [[اسناد]] شماری از [[احادیث]] نیز واقع شده است؛ از جمله [[حدیث]] طولانی وصایای [[پیامبر اکرم]]{{صل}} به [[ابوذر غفاری]]&amp;lt;ref&amp;gt;الأمالی ([[طوسی]])، ص۵۲۵-۵۳۹، ح۱۱۶۲:&lt;br /&gt;
{{عربی|...حدثنی أبو حرب بن أبی الأسود الدؤلی، عن أبیه أبی الأسود، قال: قدمت الربذة فدخلت علی أبی ذر جندب بن جنادة فحدثنی أبوذر قال: دخلت ذات یوم فی صدر نهاره علی رسول الله{{صل}} فی مسجده، فلم أر فی المسجد أحدا من [[الناس]] إلا [[رسول الله]]{{صل}} و علی{{ع}} إلی جانبه جالس، فاغتنمت خلوة المسجد، فقلت: یا رسول الله! بأبی أنت و أمی! أوصنی بوصیة ینفعنی [[الله]] بها فقال: نعم و [[أکرم]] بک یا أباذر! إنک [[منا]] [[أهل]] البیت و إنی موصیک بوصیة إذا حفظتها فإنها [[جامعة]] لطرق [[الخیر]] و سبله، فإنک إن حفظتها کان لک بها کفلان: یا أباذر اعبد الله کأنک تراه، فإن کنت لا تراه فإنه یراک...}}.&amp;lt;/ref&amp;gt; وحدیث أصدق لهجة درباره ابوذر&amp;lt;ref&amp;gt;{{عربی|عن عثمان بن عمیر، عن أبی حرب بن أبی الأسود الدیلی، عن عبدالله بن عمر قال: سمعت رسول الله{{صل}} یقول: ما أقلت الغبراء و لا اظلت الخضراء من رجل أصدق من أبی ذر}}. (الطبقات الکبری، ج۴، ص۲۲۸؛ البدایة و النهایه، ج۷، ص۱۸۵؛ مسند أحمد، ج۲، ص۱۶۳).&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
در نام [[راوی]] [[اختلاف]] است: برخی معتقدند «ابو حرب» نام اوست&amp;lt;ref&amp;gt;طبقات خلیفه، ص۳۵۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; و به [[باور]] برخی، اسم او «محجن» یا «عطاء» بوده است&amp;lt;ref&amp;gt;تقریب التهذیب، ج۲، ص۳۸۲، ش۷۰۷۳: {{عربی|أبو حرب بن أبی الأسود الدیلی البصری ثقة قیل اسمه محجن و قیل عطاء}}.&amp;lt;/ref&amp;gt; و «ابو حرب» [[کنیه]] وی است. وی پسر [[ابو الأسود دؤلی]] است؛ عالم نحوی معروفی که از [[اصحاب امام علی]]{{ع}} بوده و [[علم نحو]] را از آن حضرت فراگرفته است&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: الأغانی، ج۱۲، ص۴۸۲: {{عربی|عن جعفر بن أبی حرب بن أبی الأسود الدؤلی، عن أبیه قال: قیل لأبی الأسود: من أین لک هذا العلم؟ -یعنون به النحو- فقال: أخذت حدوده عن علی بن أبی طالب{{ع}}}}.&amp;lt;/ref&amp;gt; و در [[جنگ جمل]] نیز حضور داشته است&amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب الکمال، ج۳۳، ص۳۸، ش۷۲۰۹: {{عربی|و هو أول من تکلم فی النحو. و قال الواقدی: کان ممن أسلم علی عهد النبی{{صل}} و قاتل مع علی یوم الجمل}}.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
ابو حرب بن أبی الأسود از [[قراء]] [[بصره]] بود&amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب الکمال، ج۳۳، ص۲۳۱، ش۷۳۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt; و گفته شده از جانب [[حجاج بن یوسف ثقفی]] [[والی]] جوخی&amp;lt;ref&amp;gt;{{عربی|جوخی: جوخا: نهر علیه کورة واسعة فی سواد بغداد، بالجانب الشرقی منه الراذان، و هو بین خانقین و خوزستان: قالوا: و لم یکن ببغداد مثل کورة جوخا، کان خراجها ثمانین ألف درهم. (مراصد الإطلاع علی أسماء الأمکنة و البقاع، ج۱، ص۳۵۵).&amp;lt;/ref&amp;gt; بوده است&amp;lt;ref&amp;gt;المعارف (ابن قتیبه)، ص۴۳۵: {{عربی|ولاه الحجاج جوخا، فلم یزل علیها، حتی مات الحجاج}}؛ نیز ر.ک: تهذیب التهذیب، ج۱۲، ص۶۱، ش۸۳۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۶ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۶، ص 251-253.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==[[طبقه راوی]]==&lt;br /&gt;
از [[تاریخ]] ولادت [[راوی]] اطلاعی در دست نیست؛ اما گفته شده او در سال ۱۰۸ یا ۱۰۹ [[هجری قمری]] در گذشته است. [[ابن سعد]] او را از [[طبقه دوم راویان]] به شمار آورده است&amp;lt;ref&amp;gt;الثقات (ابن حبان)، ج۵، ص۵۷؛ تقریب التهذیب، ج۲، ص۳۸۲، ش۸۰۷۳؛ الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۲۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۶ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۶، ص 253.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==[[استادان]] و [[شاگردان راوی]]==&lt;br /&gt;
در [[اسناد روایات]]، [[راوی از امام علی]]{{ع}}&amp;lt;ref&amp;gt;مناقب الإمام أمیرالمؤمنین (محمد بن سلیمان الکوفی)، ج۲، ص۵۵، ح۵۴۳: {{عربی|عن أبی حرب بن أبی الأسود أن علیا لما قدم البصرة دخل إلی بیت المال فنظر إلیه ثم أضرط به و قال: غری غیری؛ غری غیری}}؛ ابن اثیر در النهایه: {{عربی|و منه حدیث علی: أنه دخل بیت المال فأضرط به ای إستخف به}}. (ج ۳، ص۸۴).&amp;lt;/ref&amp;gt;، پدرش ابو الأسود دؤلی، عمویش «عبدالله بن عمر»، [[عبدالله ابن فضالة اللیثی]]، [[عبدالله بن قیس البصری]]، [[عمیرة بن یثربی الضبی]] و...&amp;lt;ref&amp;gt;الأمالی (طوسی)، ص۱۷۲، ح۲۸۸؛ تأویل الآیات الظاهرة، ص۵۴۳؛ مسند احمد، ج۲، ص۱۶۳؛ تهذیب الکمال، ج۳۳، ص۲۳۱، ش۷۳۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[روایت]] کرده است و افرادی مانند [[داوود بن أبی هند]]، [[عثمان بن عمیر]]، [[قتاده]]، [[عبدالملک بن أعین]]، [[حمران بن أعین]]، [[علی بن حسین بن عون بن أبی حرب]]، [[وهب بن عبدالله الهنائی]]، [[سالم بن أبی جعد]]، [[ابو وهب سیف بن وهب]]، [[عبدالملک بن جریج]]، [[عثمان بن قیس البجلی]] و...&amp;lt;ref&amp;gt;سنن الدارمی، ج۱، ص۳۲۵؛ سنن ابن ماجه، ج۱، ص۵۵، (ح ۱۵۶) و ۱۷۴، (ح ۵۲۵)؛ المستدرک (حاکم نیشابوری)، ج۳، ص۱۴۰؛ الأمالی (طوسی)، ص۲۸۸، (ح ۱۷۲)، ۵۱۴، (ح ۱۱۲۵) و ۵۲۵، (ح ۱۱۶۲)؛ الخصال، ج۱، ص۳۱۹، ح۱۰۴؛ تهذیب الکمال، ج۳۳، ص۲۳۱، ش۷۳۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt; از ایشان [[روایت]] کرده‌اند.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۶ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۶، ص 254.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==[[مذهب]] [[راوی]]==&lt;br /&gt;
[[رجالیان سنی]]، هیچ به مذهب راوی اشاره‌ای نکرده‌اند و سکوتشان قرینه‌ای بر [[سنی]] بودن ایشان است؛ لیکن به دو قرینه، [[تشیع]] وی استظهار می‌گردد و افزون بر آن، مضامین روایاتش نیز تشیع او را [[تأیید]] می‌نمایند:&lt;br /&gt;
#[[طبری امامی]] او را از شخصیت‌هایی می‌داند که از جانب [[اهل سنت]]، [[رافضی]] عنوان شده‌اند&amp;lt;ref&amp;gt;المسترشد، ص۲۰۸: {{عربی|و ممن ینسب إلی الرفض من أهل البصرة... و أبو حرب بن أبی الأسود الدئلی}}.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
#پدرشان ابو الأسود الدوئلی از [[یاران]] [[امیرمؤمنان]]{{ع}} بوده و در [[جنگ جمل]] نیز در [[سپاه]] آن حضرت حضور داشته است، چنانکه گذشت.&lt;br /&gt;
#مضامین [[روایات]] ایشان؛ نمونه‌ها:&lt;br /&gt;
##{{متن حدیث|... عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الشَّامِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ{{صل}} يَقُولُ مِنْ شَرِّ خَلْقِ اللَّهِ خَمْسَةٌ إِبْلِيسُ وَ ابْنُ آدَمَ الَّذِي قَتَلَ أَخَاهُ وَ فِرْعَوْنُ ذُو الْأَوْتَادِ وَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ رَدَّهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَ رَجُلٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ يُبَايَعُ عَلَى كُفْرٍ عِنْدَ بَابِ لُدٍّ قَالَ ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَمَّا رَأَيْتُ مُعَاوِيَةَ يُبَايَعُ عِنْدَ بَابِ لُدٍّ ذَكَرْتُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} فَلَحِقْتُ بِعَلِيٍّ{{ع}} فَكُنْتُ مَعَهُ}}&amp;lt;ref&amp;gt;الخصال، ج۱، ص۳۰۹، ح۱۰۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
##نقل [[حدیث منا]] شده: {{متن حدیث|... حَدَّثَنَا أَبُو حَرْبِ بْنُ أَبِي الْأَسْوَدِ الدُّؤَلِيِّ، عَنْ أَبِيهِ أَبِي الْأَسْوَدِ، قَالَ: لَمَّا طَعَنَ أَبُو لُؤْلُؤَةَ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، جَعَلَ الْأَمْرَ بَيْنَ سِتَّةِ نَفَرٍ: عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ{{ع}}، وَ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ، وَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، وَ طَلْحَةَ، وَ الزُّبَيْرِ، وَ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ، وَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ مَعَهُمْ يَشْهَدُ النَّجْوَى وَ لَيْسَ لَهُ فِي الْأَمْرِ نَصِيبٌ، وَ أَمَرَهُمْ أَنْ يَدْخُلُوا لِذَلِكَ بَيْتاً، وَ يُغْلِقُوا عَلَيْهِمْ بَابَهُ... قَالَ لَهُمْ عَلِيٌّ{{ع}}: إِنِّي أُحِبُّ أَنْ تَسْمَعُوا مِنِّي قَوْلًا أَقُولُ لَكُمْ. قَالُوا: قُلْ يَا أَبَا الْحَسَنِ. قَالَ: فَإِنِّي أَسْأَلُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي {{متن قرآن|يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ}}&amp;lt;ref&amp;gt;و او در آسمان‌ها و زمین خداوند است؛ پنهان و آشکار شما و آنچه را به دست می‌آورید می‌داند سوره انعام، آیه ۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; هَلْ فِيكُمْ مِنْ رَجُلٍ قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ (صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ):&amp;quot; أَنْتَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى غَيْرَ أَنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي&amp;quot; غَيْرِي قَالُوا: اللَّهُمَّ لَا}}&amp;lt;ref&amp;gt;الأمالی (طوسی)، ص۵۵۴-۵۵۶، ح۱۱۶۹. این حدیث به حدیث منا شدة معروف است.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
#{{متن حدیث|... أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ الدُّؤَلِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ: سَمِعْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) يَقُولُ: وَ اللَّهِ لَأَذُودَنَ بِيَدَيَ هَاتَيْنِ الْقَصِيرَتَيْنِ عَنْ حَوْضِ رَسُولِ اللَّهِ{{صل}} أَعْدَاءَنَا، وَ لَأُورِدَنَّهُ أَحِبَّاءَنَا}}&amp;lt;ref&amp;gt;الأمالی (طوسی)، ص۱۷۲، ح۲۸۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
#{{عربی|&amp;quot;عن أبي حرب بن أبي الأسود قال: أرسل الحجاج إلي يحيي بن يعمر العدواني فقال: بلغني عنك أنك تزعم أن الحسن و الحسين من ذرية النبي تجد ذلك في كتاب الله، و قد قرأته من أوله إلي آخره فلم أجده. قال: ألست تقرأ في سورة الأنعام: {{متن قرآن|وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ}}&amp;lt;ref&amp;gt; سوره انعام، آیه ۸۴.&amp;lt;/ref&amp;gt; حتى بلغ إلى {{متن قرآن|وَيَحْيَى وَعِيسَى}}&amp;lt;ref&amp;gt;و زکریا و یحیی و عیسی و الیاس را (نیز)؛ آنان همه از شایستگان بودند سوره انعام، آیه ۸۵.&amp;lt;/ref&amp;gt; قال: بلى. قال: أ فليس عيسى من ذرية إبراهيم و ليس له أب؟ قال: صدقت}}&amp;lt;ref&amp;gt;أنساب الأشراف، ج۱۳، ص۲۶۵-۲۶۶؛ نیز ر.ک: تفسیر العیاشی، ج۱، ص۳۶۷، ش۵۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
#{{متن حدیث|عَنْ أَبِي حَرْبِ بْنِ أَبِي الْأَسْوَدِ الدُّئَلِيِّ قَالَ: شَهِدْتُ الزُّبَيْرَ خَرَجَ يُرِيدُ عَلِيّاً، فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ: أَنْشُدُكَ اللَّهَ: هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ{{صل}} يَقُولُ: تُقَاتِلُهُ وَ أَنْتَ لَهُ ظَالِمٌ؟ فَقَالَ: لَمْ أَذْكُرْ، ثُمَّ مَضَى الزُّبَيْرُ مُنْصَرِفاً}}&amp;lt;ref&amp;gt;المستدرک (حاکم نیشابوری)، ج۳، ص۳۶۶: {{عربی|هذا حدیث صحیح عن أبی حرب بن أبی الأسود}}؛ الأخبار الطوال، ص۱۴۷: {{عربی|قالوا: و إن الزبیر لما علم أن عمارا مع علی ارتاب بما کان فیه، لقول رسول الله{{صل}}: الحق مع عمار، و تقتلک الفئة الباغیة...فقال له علی:...تقاتله و أنت له ظالم، فقال الزبیر: نعم، أنا ذاکر له}}.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
تنها اشکالی که می‌‌توان در مورد [[مذهب]] [[راوی]] ذکر کرد، این است که طبق گزارش‌های موجود، وی از جانب [[حجاج بن یوسف ثقفی]] که [[عداوت]] او با [[شیعیان]] آشکار است، [[والی]] جوخی بود که در پاسخ می‌‌توان گفت که عهده‌دار [[ولایت]] شدن، ملازمتی با هم‌عقیده بودن با [[حاکمان]] [[ستمکار]] ندارد و در [[تاریخ]] [[تشیع]]، افراد متعددی را می‌‌توان یافت که از شیعیان بودند؛ اما در [[مناصب]] [[حکومتی]] [[حاکمان ستمگر]] مشغول به کار و فعالیت بوده‌اند؛ حتی برخی از آنان از جانب [[امامان]]{{عم}} دستور داشتند که در پست‌های حکومتی [[حاکمان جور]] باقی بمانند و از این راه، [[مشکلات]] شیعیان را رسیدگی نمایند: [[قاسم بن عروة]] [[وزیر]] [[منصور عباسی]] بود&amp;lt;ref&amp;gt;رجال الکشی (إختیار معرفة الرجال)، ص۳۷۲، ش۶۹۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ [[علی بن ابی نصر کوفی]] نیز وزیر [[مهدی عباسی]] بود&amp;lt;ref&amp;gt;رجال الطوسی، ص۲۶۶، ش۳۸۲۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ [[عبدالله بن سنان کوفی]] [[منصب]] خازنی منصور، مهدی، هادی و [[هارون عباسی]] را بر عهده داشت&amp;lt;ref&amp;gt;رجال النجاشی، ص۲۱۴، ش۵۵۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ [[فضل بن سلیمان بغدادی]] نیز کاتب منصور و مهدی عباسی بود&amp;lt;ref&amp;gt;رجال النجاشی، ص۳۰۶، ش۸۳۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;؛ [[حسن بن راشد کوفی]]&amp;lt;ref&amp;gt;رجال البرقی، ص۲۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;، [[عیسی بن روضه]]&amp;lt;ref&amp;gt;رجال النجاشی، ص۲۹۴، ش۷۹۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;، [[محمد بن اسماعیل بن بزیع]]، [[احمد بن حمزة بن بزیع]]&amp;lt;ref&amp;gt;رجال النجاشی، ص۳۳۱، ش۸۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و... از شخصیت‌هایی هستند که مناصب مختلف حکومتی را در دستگاه [[حاکمان عباسی]] بر عهده داشته‌اند و این در حالی است که همه شخصیت‌های نامبرده، از [[اصحاب امام صادق]] و [[امام کاظم]]{{عم}} بوده‌اند و از شیعیان شمرده می‌شوند، بنابراین در مورد «ابو حرب بن أبی الأسود» نیز صرف اینکه او از جانب حجاج بن یوسف والی جوخی بود، تلازمی با [[شیعه]] نبودن وی ندارد.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۶ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۶، ص 254-258.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==جایگاه [[حدیثی]] راوی==&lt;br /&gt;
ابو حرب بن ابی الأسود روایاتی چند در منابع [[شیعی]] متقدم از جمله [[تفسیر العیاشی]]&amp;lt;ref&amp;gt;تفسیر العیاشی، ج۱، ص۳۶۷، ش۵۳.&amp;lt;/ref&amp;gt;، [[الخصال]] [[شیخ صدوق]]&amp;lt;ref&amp;gt;الخصال، ج۱، ص۳۱۹، ح۱۰۴.&amp;lt;/ref&amp;gt;، [[الأمالی]] [[شیخ طوسی]]&amp;lt;ref&amp;gt;الأمالی (طوسی)، ص۱۷۲، (ح ۲۸۸)، ۵۱۴، (ح ۱۱۲۵)، ۵۲۵، (ح ۱۱۶۲) و....&amp;lt;/ref&amp;gt;، [[المسترشد فی إمامة علی بن أبی طالب]]&amp;lt;ref&amp;gt;المسترشد، ص۲۰۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;، [[الإیضاح]]&amp;lt;ref&amp;gt;الإیضاح، ص۳۶۷.&amp;lt;/ref&amp;gt; ([[فضل بن شاذان]]) و... دارد؛ اما در [[کتب رجالی شیعه]] عنوان نشده و هیچ کدام از [[رجالیان]] از او ذکری به میان نیاورده و وی را مهمل گذاشته‌اند؛ ولی [[رجالیان سنی]]، او را [[مدح]] و [[توثیق]] کردند که از باب {{عربی|&amp;quot;الفضل ما شهد به الأعداء&amp;quot;}} از [[راویان ثقه]] شمرده می‌شود.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ابن سعد]]: {{عربی|کان معروفاً وله أحادیث}}&amp;lt;ref&amp;gt;الطبقات الکبری، ج۷، ص۲۲۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ابن قتیبه]]: {{عربی|کان عاقلاً، شاعراً}}&amp;lt;ref&amp;gt;المعارف، ص۴۳۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[ابن عبدالبر]]، [[ذهبی]]، [[ابن حبان]] و [[ابن حجر عسقلانی]] او را توثیق کردند&amp;lt;ref&amp;gt;ر.ک: الکاشف، ج۲، ص۴۱۸، ش۶۵۷۴؛ تقریب التهذیب، ج۲، ص۳۸۲، ش۷۰۷۳؛ تهذیب التهذیب، ج۱۲، ص۶۱، ش۸۳۷۳؛ الثقات (ابن حبان)، ج۵، ص۵۷۶.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۶ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۶، ص 258-259.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==جستارهای وابسته==&lt;br /&gt;
*[[ابوالاسود دؤلی]] (پدر)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
# [[پرونده: IM009730.jpg|22px]] [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۶ (کتاب)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;رجال تفسیری ج۶&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]&lt;br /&gt;
{{پایان منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:اعلام]]&lt;br /&gt;
[[رده:رجال تفسیری]]&lt;br /&gt;
[[رده:اصحاب امام صادق]]&lt;br /&gt;
[[رده:اصحاب امام کاظم]]&lt;br /&gt;
[[رده:طبقه دوم راویان]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Msadeq</name></author>
	</entry>
</feed>