ابوخداش - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Ali: تغییرمسیر به ابوخداش (ابهام‌زدایی)

2024-02-28T04:08:30Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = ابوخداش \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}~~		#تغییر_مسیر [[ابوخداش (ابهام‌زدایی)]]
	~~{{جعبه اطلاعات اصحاب~~
	~~\| نام = ابوخداش~~
	~~\| مشهور به =~~
	~~\| نام تصویر = تصویر قدیمی مکه.jpg~~
	~~\| عرض تصویر =~~
	~~\| توضیح تصویر = تصویر قدیمی مکه~~
	~~\| نام کامل = حبان بن زید شرعبی~~
	~~\| نام‌های دیگر =~~
	~~\| جنسیت = مرد~~
	~~\| کنیه = ابوخداش~~
	~~\| لقب =~~
	~~\| اهل =~~
	~~\| از قبیله = [[حمیر]]~~
	~~\| از تیره = [[شرعب]]~~
	~~\| پدر =~~
	~~\| مادر =~~
	~~\| همسر =~~
	~~\| پسر =~~
	~~\| دختر =~~
	~~\| خواهر =~~
	~~\| برادر =~~
	~~\| خویشاوندان =~~
	~~\| وابستگان =~~
	~~\| تاریخ تولد =~~
	~~\| محل تولد =~~
	~~\| محل زندگی =~~
	~~\| تاریخ درگذشت =~~
	~~\| محل درگذشت =~~
	~~\| تاریخ شهادت =~~
	~~\| محل شهادت =~~
	~~\| طول عمر =~~
	~~\| محل دفن =~~
	~~\| دین =~~
	~~\| مذهب =~~
	~~\| از اصحاب =~~
	~~\| از طبقه =~~
	~~\| در جنگ =~~
	~~\| نقش‌ها =~~
	~~\| فعالیت‌ها =~~
	~~\| علت شهرت =~~
	~~\| علت درگذشت =~~
	~~\| علت شهادت =~~
	~~\| راوی از =~~
	~~\| روایات مشهور =~~
	~~\| مشایخ او =~~
	~~\| راویان از او =~~
	~~\| آخرین راوی از او =~~
	}}

	~~== آشنایی اجمالی ==~~
	به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی‌حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به «حیان» [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.

	[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[~~تابعین]] شناخته شده و دومی از~~ [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.

	[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ابوخداش به «[[رجل]] من أصحاب النبی {{ع}}» توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (~~با [[مردم]]~~) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.

	به [[یقین]] صحابی بودن ابوخداش [[اشتباه]] است؛ زیرا در این روایت، کلمه "عن" پس از ابوخداش افتاده و در [[حقیقت]] [[راوی]] اصلی که به "[[صحابی رسول خدا]] {{صل}}" توصیف شده، مردی است که نامش نیامده است؛ یعنی روایت چنین بوده است: {{عربی\|"حريز بن عثمان عن أبي خداش عن رجل من أصحاب النبي"}}؛ این روایت را به همین‌گونه، [[ابوداوود]]<ref>ابوداوود، ج۲، ص۱۴۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۵، ص۳۶۴.</ref>، [[ابن ابی شیبه]]<ref>ابن ابی شبیه، ج۵، ص۳۹۱.</ref>، [[بیهقی]]<ref>بیهقی، ج۶، ص۱۵۰.</ref>، [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۲، ص۴۵۱.</ref>، ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۰.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref>، ابن اثیر<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>، زیلعی<ref>زیعلی، ج۶، ص۲۱۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل و ابوخداش را به {{عربی\|"روى عن رجل النبي"}} توصیف کرده‌اند<ref>بخاری، ج۳، ص۸۴؛ ابن ابی‌حاتم، ج۳، ص۲۶۹؛ ذهبی، تجرید، ج۲، ص۱۶۱؛ همو، سیر، ج۱۴، ص۸۶.</ref>. [[ابن عبد البر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۱.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref> و ابن حجر<ref>تقریب، ج۱، ص۱۸۱.</ref> و از معاصران البانی<ref>البانی، ج۶، ص۸.</ref> به این اشتباه ابونعیم تصریح کرده و توضیح داده‌اند که حذف حرف "عن"، سبب این اشتباه گردیده و ابوخداش [[حبان بن زید شرعبی]]، از [[تابعین]] معروف و شناخته شده است.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۵۹.</ref>

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	# [[پرونده:IM009657.jpg\|22px]] [[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|'''مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی ج۱''']]
	~~{{پایان منابع}}~~

	~~== پانویس ==~~
	~~{{پانویس}}~~

	~~[[رده:اعلام]]~~
	~~[[رده:حمیر]]~~
	~~[[رده:شرعب~~]]

Wasity: جایگزینی متن - 'ابن ابی حاتم' به 'ابن ابی‌حاتم'

2023-05-30T19:09:20Z

جایگزینی متن - 'ابن ابی حاتم' به 'ابن ابی‌حاتم'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۲۲:۳۹
خط ۵۰:		خط ۵۰:

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ~~ابی حاتم،~~ ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به «حیان» [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.		به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی‌حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به «حیان» [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.

	[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[تابعین]] شناخته شده و دومی از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.		[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[تابعین]] شناخته شده و دومی از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ابوخداش به «[[رجل]] من أصحاب النبی {{ع}}» توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (با [[مردم]]) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.		[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ابوخداش به «[[رجل]] من أصحاب النبی {{ع}}» توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (با [[مردم]]) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.

	به [[یقین]] صحابی بودن ابوخداش [[اشتباه]] است؛ زیرا در این روایت، کلمه "عن" پس از ابوخداش افتاده و در [[حقیقت]] [[راوی]] اصلی که به "[[صحابی رسول خدا]] {{صل}}" توصیف شده، مردی است که نامش نیامده است؛ یعنی روایت چنین بوده است: {{عربی\|"حريز بن عثمان عن أبي خداش عن رجل من أصحاب النبي"}}؛ این روایت را به همین‌گونه، [[ابوداوود]]<ref>ابوداوود، ج۲، ص۱۴۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۵، ص۳۶۴.</ref>، [[ابن ابی شیبه]]<ref>ابن ابی شبیه، ج۵، ص۳۹۱.</ref>، [[بیهقی]]<ref>بیهقی، ج۶، ص۱۵۰.</ref>، [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۲، ص۴۵۱.</ref>، ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۰.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref>، ابن اثیر<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>، زیلعی<ref>زیعلی، ج۶، ص۲۱۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل و ابوخداش را به {{عربی\|"روى عن رجل النبي"}} توصیف کرده‌اند<ref>بخاری، ج۳، ص۸۴؛ ابن ~~ابی حاتم،~~ ج۳، ص۲۶۹؛ ذهبی، تجرید، ج۲، ص۱۶۱؛ همو، سیر، ج۱۴، ص۸۶.</ref>. [[ابن عبد البر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۱.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref> و ابن حجر<ref>تقریب، ج۱، ص۱۸۱.</ref> و از معاصران البانی<ref>البانی، ج۶، ص۸.</ref> به این اشتباه ابونعیم تصریح کرده و توضیح داده‌اند که حذف حرف "عن"، سبب این اشتباه گردیده و ابوخداش [[حبان بن زید شرعبی]]، از [[تابعین]] معروف و شناخته شده است.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۵۹.</ref>		به [[یقین]] صحابی بودن ابوخداش [[اشتباه]] است؛ زیرا در این روایت، کلمه "عن" پس از ابوخداش افتاده و در [[حقیقت]] [[راوی]] اصلی که به "[[صحابی رسول خدا]] {{صل}}" توصیف شده، مردی است که نامش نیامده است؛ یعنی روایت چنین بوده است: {{عربی\|"حريز بن عثمان عن أبي خداش عن رجل من أصحاب النبي"}}؛ این روایت را به همین‌گونه، [[ابوداوود]]<ref>ابوداوود، ج۲، ص۱۴۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۵، ص۳۶۴.</ref>، [[ابن ابی شیبه]]<ref>ابن ابی شبیه، ج۵، ص۳۹۱.</ref>، [[بیهقی]]<ref>بیهقی، ج۶، ص۱۵۰.</ref>، [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۲، ص۴۵۱.</ref>، ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۰.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref>، ابن اثیر<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>، زیلعی<ref>زیعلی، ج۶، ص۲۱۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل و ابوخداش را به {{عربی\|"روى عن رجل النبي"}} توصیف کرده‌اند<ref>بخاری، ج۳، ص۸۴؛ ابن ابی‌حاتم، ج۳، ص۲۶۹؛ ذهبی، تجرید، ج۲، ص۱۶۱؛ همو، سیر، ج۱۴، ص۸۶.</ref>. [[ابن عبد البر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۱.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref> و ابن حجر<ref>تقریب، ج۱، ص۱۸۱.</ref> و از معاصران البانی<ref>البانی، ج۶، ص۸.</ref> به این اشتباه ابونعیم تصریح کرده و توضیح داده‌اند که حذف حرف "عن"، سبب این اشتباه گردیده و ابوخداش [[حبان بن زید شرعبی]]، از [[تابعین]] معروف و شناخته شده است.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۵۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Msadeq: /* آشنایی اجمالی */

2023-05-29T04:38:33Z

آشنایی اجمالی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۸
خط ۵۰:		خط ۵۰:

	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به ~~«[[حیان]]»~~ [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.		به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به «حیان» [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.

	[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[تابعین]] شناخته شده و دومی از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.		[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[تابعین]] شناخته شده و دومی از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.

Msadeq در ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۴:۳۷

2023-05-29T04:37:32Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۰۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = ابوخداش \| مداخل مرتبط = ~~[[ابوخداش در تراجم و رجال]] - [[ابوخداش در تاریخ اسلامی]]~~\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = ابوخداش \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}
	{{جعبه اطلاعات اصحاب		{{جعبه اطلاعات اصحاب
	\| نام = ابوخداش		\| نام = ابوخداش
خط ۴۹:		خط ۴۹:
	}}		}}

	== ~~مقدمه~~ ==		== آشنایی اجمالی ==
	به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به «[[حیان]]» [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.		به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به «[[حیان]]» [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.

	[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[تابعین]] شناخته شده و دومی از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.		[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[تابعین]] شناخته شده و دومی از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.

	[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ~~ابو [[خداش]]~~ به "[[رجل]] من أصحاب النبی {{ع}}" توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (با [[مردم]]) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.		[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ابوخداش به «[[رجل]] من أصحاب النبی {{ع}}» توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (با [[مردم]]) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.

	به [[یقین]] صحابی بودن ابوخداش [[اشتباه]] است؛ زیرا در این روایت، کلمه "عن" پس از ابوخداش افتاده و در [[حقیقت]] [[راوی]] اصلی که به "[[صحابی رسول خدا]] {{صل}}" توصیف شده، مردی است که نامش نیامده است؛ یعنی روایت چنین بوده است: {{عربی\|"حريز بن عثمان عن أبي خداش عن رجل من أصحاب النبي"}}؛ این روایت را به همین‌گونه، [[ابوداوود]]<ref>ابوداوود، ج۲، ص۱۴۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۵، ص۳۶۴.</ref>، [[ابن ابی شیبه]]<ref>ابن ابی شبیه، ج۵، ص۳۹۱.</ref>، [[بیهقی]]<ref>بیهقی، ج۶، ص۱۵۰.</ref>، [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۲، ص۴۵۱.</ref>، ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۰.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref>، ابن اثیر<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>، زیلعی<ref>زیعلی، ج۶، ص۲۱۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل و ابوخداش را به {{عربی\|"روى عن رجل النبي"}} توصیف کرده‌اند<ref>بخاری، ج۳، ص۸۴؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۲۶۹؛ ذهبی، تجرید، ج۲، ص۱۶۱؛ همو، سیر، ج۱۴، ص۸۶.</ref>. [[ابن عبد البر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۱.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref> و ابن حجر<ref>تقریب، ج۱، ص۱۸۱.</ref> و از معاصران البانی<ref>البانی، ج۶، ص۸.</ref> به این اشتباه ابونعیم تصریح کرده و توضیح داده‌اند که حذف حرف "عن"، سبب این اشتباه گردیده و ابوخداش [[حبان بن زید شرعبی]]، از [[تابعین]] معروف و شناخته شده است.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۵۹.</ref>		به [[یقین]] صحابی بودن ابوخداش [[اشتباه]] است؛ زیرا در این روایت، کلمه "عن" پس از ابوخداش افتاده و در [[حقیقت]] [[راوی]] اصلی که به "[[صحابی رسول خدا]] {{صل}}" توصیف شده، مردی است که نامش نیامده است؛ یعنی روایت چنین بوده است: {{عربی\|"حريز بن عثمان عن أبي خداش عن رجل من أصحاب النبي"}}؛ این روایت را به همین‌گونه، [[ابوداوود]]<ref>ابوداوود، ج۲، ص۱۴۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۵، ص۳۶۴.</ref>، [[ابن ابی شیبه]]<ref>ابن ابی شبیه، ج۵، ص۳۹۱.</ref>، [[بیهقی]]<ref>بیهقی، ج۶، ص۱۵۰.</ref>، [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۲، ص۴۵۱.</ref>، ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۰.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref>، ابن اثیر<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>، زیلعی<ref>زیعلی، ج۶، ص۲۱۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل و ابوخداش را به {{عربی\|"روى عن رجل النبي"}} توصیف کرده‌اند<ref>بخاری، ج۳، ص۸۴؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۲۶۹؛ ذهبی، تجرید، ج۲، ص۱۶۱؛ همو، سیر، ج۱۴، ص۸۶.</ref>. [[ابن عبد البر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۱.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref> و ابن حجر<ref>تقریب، ج۱، ص۱۸۱.</ref> و از معاصران البانی<ref>البانی، ج۶، ص۸.</ref> به این اشتباه ابونعیم تصریح کرده و توضیح داده‌اند که حذف حرف "عن"، سبب این اشتباه گردیده و ابوخداش [[حبان بن زید شرعبی]]، از [[تابعین]] معروف و شناخته شده است.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۵۹.</ref>

Ali در ‏۲۸ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۷:۴۹

2023-05-28T17:49:27Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[ابوخداش در تراجم و رجال]] - [[ابوخداش در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
+{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = ابوخداش | مداخل مرتبط = [[ابوخداش در تراجم و رجال]] - [[ابوخداش در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
 == مقدمه ==
-به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به "[[حیان]]" [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.
+به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به «[[حیان]]» [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.
 [[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[تابعین]] شناخته شده و دومی از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.
@@ خط ۱۹: / خط ۶۷: @@
 [[رده:اعلام]]
-[[رده:اصحاب پیامبر]]
+[[رده:حمیر]]

Wasity: جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

2022-11-07T04:10:14Z

جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۰
خط ۸:		خط ۸:
	[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ابو [[خداش]] به "[[رجل]] من أصحاب النبی {{ع}}" توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (با [[مردم]]) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.		[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ابو [[خداش]] به "[[رجل]] من أصحاب النبی {{ع}}" توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (با [[مردم]]) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.

	به [[یقین]] صحابی بودن ابوخداش [[اشتباه]] است؛ زیرا در این روایت، کلمه "عن" پس از ابوخداش افتاده و در [[حقیقت]] [[راوی]] اصلی که به "[[صحابی رسول خدا]] {{صل}}" توصیف شده، مردی است که نامش نیامده است؛ یعنی روایت چنین بوده است: {{عربی\|"حريز بن عثمان عن أبي خداش عن رجل من أصحاب النبي"}}؛ این روایت را به همین‌گونه، [[~~ابوداود~~]]<ref>~~ابوداود،~~ ج۲، ص۱۴۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۵، ص۳۶۴.</ref>، [[ابن ابی شیبه]]<ref>ابن ابی شبیه، ج۵، ص۳۹۱.</ref>، [[بیهقی]]<ref>بیهقی، ج۶، ص۱۵۰.</ref>، [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۲، ص۴۵۱.</ref>، ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۰.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref>، ابن اثیر<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>، زیلعی<ref>زیعلی، ج۶، ص۲۱۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل و ابوخداش را به {{عربی\|"روى عن رجل النبي"}} توصیف کرده‌اند<ref>بخاری، ج۳، ص۸۴؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۲۶۹؛ ذهبی، تجرید، ج۲، ص۱۶۱؛ همو، سیر، ج۱۴، ص۸۶.</ref>. [[ابن عبد البر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۱.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref> و ابن حجر<ref>تقریب، ج۱، ص۱۸۱.</ref> و از معاصران البانی<ref>البانی، ج۶، ص۸.</ref> به این اشتباه ابونعیم تصریح کرده و توضیح داده‌اند که حذف حرف "عن"، سبب این اشتباه گردیده و ابوخداش [[حبان بن زید شرعبی]]، از [[تابعین]] معروف و شناخته شده است.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۵۹.</ref>		به [[یقین]] صحابی بودن ابوخداش [[اشتباه]] است؛ زیرا در این روایت، کلمه "عن" پس از ابوخداش افتاده و در [[حقیقت]] [[راوی]] اصلی که به "[[صحابی رسول خدا]] {{صل}}" توصیف شده، مردی است که نامش نیامده است؛ یعنی روایت چنین بوده است: {{عربی\|"حريز بن عثمان عن أبي خداش عن رجل من أصحاب النبي"}}؛ این روایت را به همین‌گونه، [[ابوداوود]]<ref>ابوداوود، ج۲، ص۱۴۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۵، ص۳۶۴.</ref>، [[ابن ابی شیبه]]<ref>ابن ابی شبیه، ج۵، ص۳۹۱.</ref>، [[بیهقی]]<ref>بیهقی، ج۶، ص۱۵۰.</ref>، [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۲، ص۴۵۱.</ref>، ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۰.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref>، ابن اثیر<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>، زیلعی<ref>زیعلی، ج۶، ص۲۱۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل و ابوخداش را به {{عربی\|"روى عن رجل النبي"}} توصیف کرده‌اند<ref>بخاری، ج۳، ص۸۴؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۲۶۹؛ ذهبی، تجرید، ج۲، ص۱۶۱؛ همو، سیر، ج۱۴، ص۸۶.</ref>. [[ابن عبد البر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۱.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref> و ابن حجر<ref>تقریب، ج۱، ص۱۸۱.</ref> و از معاصران البانی<ref>البانی، ج۶، ص۸.</ref> به این اشتباه ابونعیم تصریح کرده و توضیح داده‌اند که حذف حرف "عن"، سبب این اشتباه گردیده و ابوخداش [[حبان بن زید شرعبی]]، از [[تابعین]] معروف و شناخته شده است.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۵۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:00:58Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۳۰
خط ۴:		خط ۴:
	به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به "[[حیان]]" [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.		به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به "[[حیان]]" [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.

	[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[تابعین]] شناخته شده و دومی از [[اصحاب رسول خدا]]{{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.		[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[تابعین]] شناخته شده و دومی از [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.

	[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ابو [[خداش]] به "[[رجل]] من أصحاب النبی{{ع}}" توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (با [[مردم]]) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.		[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ابو [[خداش]] به "[[رجل]] من أصحاب النبی {{ع}}" توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (با [[مردم]]) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.

	به [[یقین]] صحابی بودن ابوخداش [[اشتباه]] است؛ زیرا در این روایت، کلمه "عن" پس از ابوخداش افتاده و در [[حقیقت]] [[راوی]] اصلی که به "[[صحابی رسول خدا]]{{صل}}" توصیف شده، مردی است که نامش نیامده است؛ یعنی روایت چنین بوده است: {{عربی\|"حريز بن عثمان عن أبي خداش عن رجل من أصحاب النبي"}}؛ این روایت را به همین‌گونه، [[ابوداود]]<ref>ابوداود، ج۲، ص۱۴۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۵، ص۳۶۴.</ref>، [[ابن ابی شیبه]]<ref>ابن ابی شبیه، ج۵، ص۳۹۱.</ref>، [[بیهقی]]<ref>بیهقی، ج۶، ص۱۵۰.</ref>، [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۲، ص۴۵۱.</ref>، ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۰.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref>، ابن اثیر<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>، زیلعی<ref>زیعلی، ج۶، ص۲۱۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل و ابوخداش را به {{عربی\|"روى عن رجل النبي"}} توصیف کرده‌اند<ref>بخاری، ج۳، ص۸۴؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۲۶۹؛ ذهبی، تجرید، ج۲، ص۱۶۱؛ همو، سیر، ج۱۴، ص۸۶.</ref>. [[ابن عبد البر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۱.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref> و ابن حجر<ref>تقریب، ج۱، ص۱۸۱.</ref> و از معاصران البانی<ref>البانی، ج۶، ص۸.</ref> به این اشتباه ابونعیم تصریح کرده و توضیح داده‌اند که حذف حرف "عن"، سبب این اشتباه گردیده و ابوخداش [[حبان بن زید شرعبی]]، از [[تابعین]] معروف و شناخته شده است.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۵۹.</ref>		به [[یقین]] صحابی بودن ابوخداش [[اشتباه]] است؛ زیرا در این روایت، کلمه "عن" پس از ابوخداش افتاده و در [[حقیقت]] [[راوی]] اصلی که به "[[صحابی رسول خدا]] {{صل}}" توصیف شده، مردی است که نامش نیامده است؛ یعنی روایت چنین بوده است: {{عربی\|"حريز بن عثمان عن أبي خداش عن رجل من أصحاب النبي"}}؛ این روایت را به همین‌گونه، [[ابوداود]]<ref>ابوداود، ج۲، ص۱۴۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۵، ص۳۶۴.</ref>، [[ابن ابی شیبه]]<ref>ابن ابی شبیه، ج۵، ص۳۹۱.</ref>، [[بیهقی]]<ref>بیهقی، ج۶، ص۱۵۰.</ref>، [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۲، ص۴۵۱.</ref>، ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۰.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref>، ابن اثیر<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>، زیلعی<ref>زیعلی، ج۶، ص۲۱۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل و ابوخداش را به {{عربی\|"روى عن رجل النبي"}} توصیف کرده‌اند<ref>بخاری، ج۳، ص۸۴؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۲۶۹؛ ذهبی، تجرید، ج۲، ص۱۶۱؛ همو، سیر، ج۱۴، ص۸۶.</ref>. [[ابن عبد البر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۱.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref> و ابن حجر<ref>تقریب، ج۱، ص۱۸۱.</ref> و از معاصران البانی<ref>البانی، ج۶، ص۸.</ref> به این اشتباه ابونعیم تصریح کرده و توضیح داده‌اند که حذف حرف "عن"، سبب این اشتباه گردیده و ابوخداش [[حبان بن زید شرعبی]]، از [[تابعین]] معروف و شناخته شده است.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۵۹.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-08-24T07:19:29Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابوخداش در تراجم و رجال]] - [[ابوخداش در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابوخداش در تراجم و رجال]] - [[ابوخداش در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به "[[حیان]]" [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.		به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به "[[حیان]]" [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.

	[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[تابعین]] شناخته شده و دومی از [[اصحاب رسول خدا]]{{صل}} است<ref>ر.ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.		[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[تابعین]] شناخته شده و دومی از [[اصحاب رسول خدا]]{{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.

	[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ابو [[خداش]] به "[[رجل]] من أصحاب النبی{{ع}}" توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (با [[مردم]]) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.		[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ابو [[خداش]] به "[[رجل]] من أصحاب النبی{{ع}}" توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (با [[مردم]]) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T04:18:02Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابوخداش در تراجم و رجال]] - [[ابوخداش در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابوخداش در تراجم و رجال]] - [[ابوخداش در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

خط ۱۹:		خط ۱۸:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]
	[[رده:اصحاب پیامبر]]		[[رده:اصحاب پیامبر]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T18:13:24Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۴۳
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[ابوخداش در تراجم و رجال]] - [[ابوخداش در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[ابوخداش در تراجم و رجال]] - [[ابوخداش در تاریخ اسلامی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = ابوخداش \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}~~		#تغییر_مسیر [[ابوخداش (ابهام‌زدایی)]]
	~~{{جعبه اطلاعات اصحاب~~
	~~\| نام = ابوخداش~~
	~~\| مشهور به =~~
	~~\| نام تصویر = تصویر قدیمی مکه.jpg~~
	~~\| عرض تصویر =~~
	~~\| توضیح تصویر = تصویر قدیمی مکه~~
	~~\| نام کامل = حبان بن زید شرعبی~~
	~~\| نام‌های دیگر =~~
	~~\| جنسیت = مرد~~
	~~\| کنیه = ابوخداش~~
	~~\| لقب =~~
	~~\| اهل =~~
	~~\| از قبیله = [[حمیر]]~~
	~~\| از تیره = [[شرعب]]~~
	~~\| پدر =~~
	~~\| مادر =~~
	~~\| همسر =~~
	~~\| پسر =~~
	~~\| دختر =~~
	~~\| خواهر =~~
	~~\| برادر =~~
	~~\| خویشاوندان =~~
	~~\| وابستگان =~~
	~~\| تاریخ تولد =~~
	~~\| محل تولد =~~
	~~\| محل زندگی =~~
	~~\| تاریخ درگذشت =~~
	~~\| محل درگذشت =~~
	~~\| تاریخ شهادت =~~
	~~\| محل شهادت =~~
	~~\| طول عمر =~~
	~~\| محل دفن =~~
	~~\| دین =~~
	~~\| مذهب =~~
	~~\| از اصحاب =~~
	~~\| از طبقه =~~
	~~\| در جنگ =~~
	~~\| نقش‌ها =~~
	~~\| فعالیت‌ها =~~
	~~\| علت شهرت =~~
	~~\| علت درگذشت =~~
	~~\| علت شهادت =~~
	~~\| راوی از =~~
	~~\| روایات مشهور =~~
	~~\| مشایخ او =~~
	~~\| راویان از او =~~
	~~\| آخرین راوی از او =~~
	}}

	~~== آشنایی اجمالی ==~~
	به [[اتفاق]] [[محدثان]] و تراجم‌نگاران، نامش [[جبان بن زید]] است<ref>بخاری، ج۳، ص۸۳؛ ابن حبان، ج۴، ص۱۸۰؛ ابن ابی‌حاتم، ج۳، ص۳۶۹؛ ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۶۳۴؛ ابن جوزی، ص۶۳؛ مزی، ج۲، ص۴۲۸؛ ابن اثیر، ج۶، ص۴۸۱؛ ذهبی، ج۱۴، ص۸۷.</ref>. [[بخاری]] و [[ابن حبان]] ضبط نام او را در برخی منابع<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref> به «حیان» [[اشتباه]] تصحیف دانسته‌اند. وی به شربی، لخمی، [[حمصی]] و شامی منسوب شده است<ref>اشیب بغدادی، ص۷۶.</ref>. [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶-۹۷.</ref> که خود می‌گوید ابوخداش، همان شرعبی است، افزودن مدخلی دیگر با عنوان ابوخداش شرعبی از سوی او وجهی ندارد.

	[[سمعانی]]<ref>سمعانی، ج۳، ص۴۱۴.</ref> شرعبی را به [[شرعب بن قیس]]، تیره‌ای از [[حمیر]] منسوب کرده است، ولی [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref> شرعب را فرزند [[مالک بن ذُعر بن حجر بن جزیلة بن لخم]] دانسته است. از این‌رو، بر [[ابن منده]] و [[ابونعیم]] ایراد گرفته که شرعبی را غیر از لخمی پنداشته‌اند؛ در حالی که اگر می‌دانستند شرعب، تیره‌ای از لخم است، مغایرتی میان این دو قائل نمی‌شدند و همانند ابن عبدالبر، هر دو را یکی می‌شمردند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۷.</ref> [[نقد]] ابن اثیر را وارد نمی‌داند؛ زیرا ابن منده، شرعبی و لخم را مغایر هم نپنداشته است، بلکه وی ابوخداش را غیر از [[ابو خالد سلمی]] می‌داند؛ چرا که اولی از [[~~تابعین]] شناخته شده و دومی از~~ [[اصحاب رسول خدا]] {{صل}} است<ref>ر. ک: مدخل ابوخالد سلمی.</ref>. متأسفانه [[کتاب]] ابن منده موجود نیست تا پاسخ ابن حجر را با آن مطابقت دهیم، ولی سخن او درباره ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> که برای ابوخداش لخمی، مدخلی غیر از [[شرعی]] قرار داده، صحیح نیست. مؤید نظر ابونعیم اینکه [[ابن حزم]]<ref>ابن حزم، ص۴۷۷-۴۷۸.</ref> بطون لخم و حمیر را نام برده و [[شرعب بن قیس]] را تیره‌ای از حمیر برشمرده است. [[تعجب]] از گفتار [[ذهبی]] است<ref>ذهبی، ج۲، ص۱۶۱.</ref> که ابو خداش شرعبی را [[صحابی]] ندانسته، ولی ابو خداش را که ابوعثمان [[راوی]] اوست، از [[اصحاب]] برشمرده و ابوخداش لخمی را همان نفر دوم دانسته است؛ در حالی که ابوعثمان، همان [[حریز بن عثمان]] است که [[حدیث]] {{متن حدیث\|لمُسلِمونَ شُرَكاءٌ في ثَلاثَ}} را از ابوخداش شرعبی شامی [[روایت]] کرده است<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>. بنابراین، [[ذهبی]] می‌بایست هر سه را یکی می‌دانست.

	[[ابونعیم]]<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۶ -۲۸۷۷.</ref> و [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> برخلاف دیگران، ابوخداش را [[صحابی]] دانسته‌اند و مستند آن روایتی است که در آن، ابوخداش به «[[رجل]] من أصحاب النبی {{ع}}» توصیف شده است. وی می‌گوید: در یکی از [[غزوات]] با [[پیامبر]] بودم که فرمود: [[مسلمانان]] (~~با [[مردم]]~~) در سه چیز با هم شریک‌اند: آب، [[گیاه]] و [[آتش]]. این حدیث را به همین‌گونه، [[ابن منده]]<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۰.</ref> و ابونعیم<ref>ابونعیم، ج۵، ص۲۸۷۷.</ref> آورده‌اند. همچنین [[هیثمی]]<ref>هیثمی، ص۱۹۸.</ref> از آنان در این نقل [[پیروی]] کرده است.

	به [[یقین]] صحابی بودن ابوخداش [[اشتباه]] است؛ زیرا در این روایت، کلمه "عن" پس از ابوخداش افتاده و در [[حقیقت]] [[راوی]] اصلی که به "[[صحابی رسول خدا]] {{صل}}" توصیف شده، مردی است که نامش نیامده است؛ یعنی روایت چنین بوده است: {{عربی\|"حريز بن عثمان عن أبي خداش عن رجل من أصحاب النبي"}}؛ این روایت را به همین‌گونه، [[ابوداوود]]<ref>ابوداوود، ج۲، ص۱۴۰.</ref>، [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، ج۵، ص۳۶۴.</ref>، [[ابن ابی شیبه]]<ref>ابن ابی شبیه، ج۵، ص۳۹۱.</ref>، [[بیهقی]]<ref>بیهقی، ج۶، ص۱۵۰.</ref>، [[ابن عدی]]<ref>ابن عدی، ج۲، ص۴۵۱.</ref>، ابن عبدالبر<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۰.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref>، ابن اثیر<ref>ابن اثیر، ج۶، ص۸۱.</ref>، زیلعی<ref>زیعلی، ج۶، ص۲۱۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۷، ص۹۶.</ref> نقل و ابوخداش را به {{عربی\|"روى عن رجل النبي"}} توصیف کرده‌اند<ref>بخاری، ج۳، ص۸۴؛ ابن ابی‌حاتم، ج۳، ص۲۶۹؛ ذهبی، تجرید، ج۲، ص۱۶۱؛ همو، سیر، ج۱۴، ص۸۶.</ref>. [[ابن عبد البر]]<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۲۰۱.</ref>، مغلطای<ref>مغلطای، ج۱، ص۱۴۹.</ref> و ابن حجر<ref>تقریب، ج۱، ص۱۸۱.</ref> و از معاصران البانی<ref>البانی، ج۶، ص۸.</ref> به این اشتباه ابونعیم تصریح کرده و توضیح داده‌اند که حذف حرف "عن"، سبب این اشتباه گردیده و ابوخداش [[حبان بن زید شرعبی]]، از [[تابعین]] معروف و شناخته شده است.<ref>[[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۵۹.</ref>

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	# [[پرونده:IM009657.jpg\|22px]] [[محمد رضا هدایت‌پناه\|هدایت‌پناه، محمد رضا]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)\|'''مقاله «ابوخداش»، دانشنامه سیره نبوی ج۱''']]
	~~{{پایان منابع}}~~

	~~== پانویس ==~~
	~~{{پانویس}}~~

	~~[[رده:اعلام]]~~
	~~[[رده:حمیر]]~~
	~~[[رده:شرعب~~]]