https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%A2%D8%A8%DB%8Cابوسعد الآبی - تاریخچهٔ نسخهها2026-04-22T04:36:51Zتاریخچهٔ نسخهها برای این صفحه در ویکیMediaWiki 1.41.0https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%A2%D8%A8%DB%8C&diff=1239589&oldid=prevMsadeq: صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == ابوسعد منصور بن حسین آبی رازی ملقب به وزیر کبیر زین الکفاة ذوالمعالی فقیه امامی مذهب، نحوی، لغوی، ادیب، شاعر، مورخ، جغرافیدان و از وزرای مع...» ایجاد کرد2023-06-14T05:26:41Z<p>صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == <a href="/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D8%B9%D8%AF_%D9%85%D9%86%D8%B5%D9%88%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D8%A2%D8%A8%DB%8C_%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C" class="mw-redirect" title="ابوسعد منصور بن حسین آبی رازی">ابوسعد منصور بن حسین آبی رازی</a> ملقب به <a href="/wiki/%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1_%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1_%D8%B2%DB%8C%D9%86_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%81%D8%A7%D8%A9_%D8%B0%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C" class="mw-redirect" title="وزیر کبیر زین الکفاة ذوالمعالی">وزیر کبیر زین الکفاة ذوالمعالی</a> <a href="/wiki/%D9%81%D9%82%DB%8C%D9%87" class="mw-redirect" title="فقیه">فقیه</a> <a href="/wiki/%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%8C_%D9%85%D8%B0%D9%87%D8%A8" class="mw-redirect" title="امامی مذهب">امامی مذهب</a>، نحوی، لغوی، ادیب، <a href="/wiki/%D8%B4%D8%A7%D8%B9%D8%B1" class="mw-redirect" title="شاعر">شاعر</a>، <a href="/w/index.php?title=%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE&action=edit&redlink=1" class="new" title="مورخ (صفحه وجود ندارد)">مورخ</a>، جغرافیدان و از وزرای مع...» ایجاد کرد</p>
<p><b>صفحهٔ تازه</b></p><div>{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }}<br />
== آشنایی اجمالی ==<br />
[[ابوسعد منصور بن حسین آبی رازی]] ملقب به [[وزیر کبیر زین الکفاة ذوالمعالی]] [[فقیه]] [[امامی مذهب]]، نحوی، لغوی، ادیب، [[شاعر]]، [[مورخ]]، جغرافیدان و از وزرای معروف [[آل بویه]] در [[ری]] و منسوب به آبه (آوه در حوالی [[ساوه]]) که از [[حیات]] فردی او اطلاع چندانی نداریم. در سال ۳۷۸ه از محضر [[شیخ صدوق]] استفاده کرده <ref>الذریعه، ج ۲۴، ص۵۱.</ref> و به گفته [[منتجب الدین]] از مجلس [[شیخ طوسی]] نیز بهره برده است<ref>فهرست منتجب الدین، ص۱۶۱.</ref> که با توجه به ولادت شیخ طوسی در سال ۳۸۵ه شاگردی او در محضر شیخ کمی بعید به نظر میرسد. [[ابومحمد عبدالرحمان بن احمد بن حسین خزاعی]] معروف به [[مفید نیشابوری]]<ref> فهرست منتجب الدین، ص۱۶۱.</ref> و برادرش [[ابوسعید محمد بن احمد خزاعی]] (در [[الاربعین عن الاربعین]]) نیز از او [[روایت]] کردهاند. <ref>موسوعة طبقات الفقهاء، ج ۵، ص۳۵۳.</ref> وی مدتی در ری [[وزیر]] [[مجدالدوله رستم بن فخرالدوله بویهی]] بود. <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص۵۱.</ref> حُسنِ [[اخلاق]] و [[سلوک]] و [[فضایل]] و کمالاتش که او را یگانه دوران کرده بود، سبب شد تا بزرگان [[شیعه]] و [[اهل سنت]] چون [[صاحب بن عبّاد]] و [[ثعالبی]] به [[مدح]] و [[ستایش]] فراوان از او بپردازند. <ref>تتمة یتیمة الدهر، ص۱۱۹ و ۱۲۰.</ref> چنان که از روایت جد [[ابوالفتوح رازی]] ([[ابوسعید محمد بن احمد خزاعی]]) از او پیداست، وی در سال ۴۳۲ه در قید حیات بوده است. <ref>خاتمة المستدرک، ج ۳، ص۷۸؛ الذریعه، ج ۲۴، ص۵۱.</ref><br />
<br />
آثار او عبارتاند از: نُزهة الادیب (الأدب / الآداب)؛ <ref>الذریعه، ج ۲۴، ص۱۰۸.</ref> نثر الدرر، هفت مجلد مشهور به زبدة الاخبار؛ <ref>اعیان الشیعه، ج ۱، ص۱۹۱ و ج ۱۰، ص۱۳۸.</ref> مختصر کتاب نزهة الادیب، در محاضرات و [[ادب]] و مشتمل بر [[مواعظ]] و [[حکم]] و نوادر و [[اخبار]] و [[روایات معصومین]]{{عم}} و برخی از [[خطبههای امیرالمؤمنین]] علی{{ع}}از جمله [[خطبه شقشقیه]]، جز اینکه وی در این کتاب برخی از خطبههای آن حضرت را به [[زید شهید]] نسبت داده است. بعضی از مجلدات خطی این کتاب در کتابخانههای [[ترکیه]]، [[عراق]]، [[مصر]] و [[ایران]] موجود است. <ref>الذریعه، ج ۲۴، ص۵۱ و ۵۲.</ref> همچنین به تحقیق [[محمد علی قرنه]] در هفت مجلد به چاپ رسیده است. <ref>فهرس التراث، ج ۱، ص۴۹۴.</ref> [[فاضل هندی]] و همچنین [[صاحب جواهر]] در مسئله [[استحباب]] تحنّک در [[نماز]] به روایتی از این کتاب [[استشهاد]] کردهاند؛ <ref>کشف اللثام، ج ۳، ص۲۶۳؛ جواهر الکلام، ج ۸، ص۲۴۷.</ref>تاریخ الری (التاریخ) که به گفته [[ثعالبی]] مثل آن در [[تاریخ]] تألیف نشده است. <ref>تتمة یتیمة الدهر، ص۱۲۰.</ref> این کتاب از منابع و مآخذ معجم الأدباء و معجم البلدان<ref>معجم الادباء، ج ۶، ص۲۳۸؛ معجم البلدان، ج ۱، ص۱۴۹.</ref> و [[الوافی بالوفیات]] بوده است؛ <ref>الذریعه، ج ۲۶، ص۱۳۲.</ref> [[دیوان]] [[شعر]]<ref>مشاهیر شعراء الشیعه، ج ۵، ص۱۴۳؛ الذریعه، ج ۲۴، ص۲۱۰.</ref> ثعالبی حدود صد [[بیت]] از اشعار او را نقل کرده است؛ <ref>تتمة یتیمة الدهر، ص۱۲۰ ـ ۱۲۶.</ref> الأنس و العرس؛ الرسائل. <ref>فوات الوفیات، ج ۴، ص۱۶۰؛ دمیة القصر، ج ۱، ص۴۵۹ و ۴۶۰.</ref> همچنین سند تعدادی از [[اصول اربعمأه]] نیز به او منتهی میشود. <ref>الذریعه، ج ۲۴، ص۵۲.</ref> وی در سال ۳۷۴ه کتاب یا اصل [[زید نرسی]]، اصل جعفربن محمد قرشی و برخی دیگر از اصول را به خط خویش نوشته است. <ref>الاصول الستة عشر، ص۱۹، ۹۷ و ۱۰۱.</ref> برادرش ابومنصور محمد نیز از [[کاتبان]] بزرگ و از مشاهیر و از [[وزرا]] بوده است. <ref>معجم البلدان، ج ۱، ص۵۱.</ref>.<ref>جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگنامه مؤلفان اسلامی]] ج۳، ص۳۸۸.</ref><br />
<br />
== منابع ==<br />
{{منابع}}<br />
# [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۳ (کتاب)|'''فرهنگنامه مؤلفان اسلامی ج۳''']]<br />
{{پایان منابع}}<br />
<br />
== پانویس ==<br />
{{پانویس}}<br />
<br />
[[رده:اعلام]]</div>Msadeq