ابوعامر راهب در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* ابوعامر در شأن نزول */

2025-10-30T05:33:16Z

ابوعامر در شأن نزول

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۰۳
خط ۲:		خط ۲:

	== [[ابوعامر]] در [[شأن نزول]] ==		== [[ابوعامر]] در [[شأن نزول]] ==
	[[مفسران]] در ذیل چند [[آیه]] از ابوعامر نام برده‌اند که [[سبب نزول]] و مورد اشاره آن [[آیات]] بوده است.		[[مفسران]] در ذیل چند [[آیه]] از ابوعامر نام برده‌اند که [[سبب نزول]] و مورد اشاره آن [[آیات]] بوده است:
	# به [[اتفاق]] مفسران، مراد از {{متن قرآن\|لِمَنْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ}} در آیه {{متن قرآن\|وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَكُفْرًا وَتَفْرِيقًا بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ وَإِرْصَادًا لِمَنْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَلَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا الْحُسْنَى وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ}}<ref>«و کسانی هستند که مسجدی را برگزیده‌اند برای زیان رساندن (به مردم) و کفر و اختلاف افکندن میان مؤمنان و (ساختن) کمینگاه برای آن کس که از پیش با خداوند و پیامبر وی به جنگ برخاسته بود؛ و سوگند می‌خورند که ما جز سر نیکی نداریم و خداوند گواهی می‌دهد که آنان دروغگویند» سوره توبه، آیه ۱۰۷.</ref>. [[ابوعامر راهب]] است. گفته‌اند: سبب ساخت [[مسجد]] [[ضرار]] به‌وسیله [[منافقان]]، [[نامه]] ابوعامر به آنها بود که نیرو و [[سلاح]] تهیه کنند و مسجدی برای او بسازند تا نزد [[قیصر روم]] رفته، سپاهی را برای [[اخراج]] پیامبر {{صل}} و یارانش از مدینه، با خود به همراه آورد.<ref>اسباب النزول، ص‌۲۱۴.</ref> اینکه بنای مسجد، به خواسته او بوده، پذیرفته نیست؛ زیرا وی [[مسلمان]] نبوده و ظاهراً منافقان به دنبال نامه ابوعامر، خود [[تصمیم]] به ساخت مسجد گرفتند تا افزون بر ایجاد [[تفرقه]] بین [[مؤمنان]]، محلی برای ورود فرستادگان ابوعامر و [[انتظار]] آمدن وی با [[سپاه شام]] باشد.<ref>البدایة و النهایه، ج‌۵، ص‌۱۷؛ التبیان، ج‌۵، ص‌۲۹۸.</ref> بنابه روایتی از [[امام کاظم]] {{ع}} منافقان مدینه پس از [[وفات]] ~~سعدبن‌معاذ~~ و پس از عزیمت پیامبر به [[تبوک]]، برای [[ریاست]] ابوعامر بر خود، از یک‌دیگر [[بیعت]] ~~گرفتند؛~~<ref>بحارالانوار، ج‌۲۱، ص‌۲۵۷.</ref>		# به [[اتفاق]] مفسران، مراد از {{متن قرآن\|لِمَنْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ}} در آیه {{متن قرآن\|وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَكُفْرًا وَتَفْرِيقًا بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ وَإِرْصَادًا لِمَنْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَلَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا الْحُسْنَى وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ}}<ref>«و کسانی هستند که مسجدی را برگزیده‌اند برای زیان رساندن (به مردم) و کفر و اختلاف افکندن میان مؤمنان و (ساختن) کمینگاه برای آن کس که از پیش با خداوند و پیامبر وی به جنگ برخاسته بود؛ و سوگند می‌خورند که ما جز سر نیکی نداریم و خداوند گواهی می‌دهد که آنان دروغگویند» سوره توبه، آیه ۱۰۷.</ref>. [[ابوعامر راهب]] است. گفته‌اند: سبب ساخت [[مسجد]] [[ضرار]] به‌وسیله [[منافقان]]، نامه ابوعامر به آنها بود که نیرو و [[سلاح]] تهیه کنند و مسجدی برای او بسازند تا نزد قیصر روم رفته، سپاهی را برای [[اخراج]] پیامبر {{صل}} و یارانش از مدینه، با خود به همراه آورد<ref>اسباب النزول، ص‌۲۱۴.</ref>. اینکه بنای مسجد، به خواسته او بوده، پذیرفته نیست؛ زیرا وی [[مسلمان]] نبوده و ظاهراً منافقان به دنبال نامه ابوعامر، خود تصمیم به ساخت مسجد گرفتند تا افزون بر ایجاد [[تفرقه]] بین [[مؤمنان]]، محلی برای ورود فرستادگان ابوعامر و [[انتظار]] آمدن وی با سپاه شام باشد<ref>البدایة و النهایه، ج‌۵، ص‌۱۷؛ التبیان، ج‌۵، ص‌۲۹۸.</ref>. بنابه روایتی از [[امام کاظم]] {{ع}} منافقان مدینه پس از [[وفات]] سعد بن معاذ و پس از عزیمت پیامبر به [[تبوک]]، برای [[ریاست]] ابوعامر بر خود، از یک‌دیگر [[بیعت]] گرفتند<ref>بحارالانوار، ج‌۲۱، ص‌۲۵۷.</ref>.
	# از [[عکرمه]] [[نقل]] شده که مراد از {{متن قرآن\|قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ}} در {{متن قرآن\|كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«چگونه خداوند گروهی را راهنمایی کند که پس از آنکه ایمان آوردند و گواهی دادند که این فرستاده، بر حقّ است و برهان‌ها (ی روشن) برای آنان آمد کفر ورزیدند و خداوند گروه ستمکاران را راهنمایی نمی‌کند» سوره آل عمران، آیه ۸۶.</ref> که خداوند از عدم [[هدایت]] آنان خبر داده، ۱۲ نفر از‌ جمله ابوعامر ~~بودند؛~~<ref>جامع‌البیان، مج‌۳، ج۳، ص‌۴۶۱؛ الاتقان، ج‌۲، ص‌۳۲۵.</ref> ولی [[سیاق آیه]] و آیات قبل از آن، این احتمال را تقویت می‌کند که آیه، درباره [[یهودیان]] [[بنی‌قریظه]] و [[بنی‌نضیر]] باشد.<ref>جامع‌البیان، مج‌۳، ج‌۳، ص‌۴۶۲؛ المنار، ج‌۳، ص‌۳۶۲.</ref>		# از [[عکرمه]] [[نقل]] شده که مراد از {{متن قرآن\|قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ}} در {{متن قرآن\|كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«چگونه خداوند گروهی را راهنمایی کند که پس از آنکه ایمان آوردند و گواهی دادند که این فرستاده، بر حقّ است و برهان‌ها (ی روشن) برای آنان آمد کفر ورزیدند و خداوند گروه ستمکاران را راهنمایی نمی‌کند» سوره آل عمران، آیه ۸۶.</ref> که خداوند از عدم [[هدایت]] آنان خبر داده، ۱۲ نفر از‌ جمله ابوعامر بودند<ref>جامع‌البیان، مج‌۳، ج۳، ص‌۴۶۱؛ الاتقان، ج‌۲، ص‌۳۲۵.</ref>؛ ولی سیاق آیه و آیات قبل از آن، این احتمال را تقویت می‌کند که آیه، درباره [[یهودیان]] [[بنی‌قریظه]] و [[بنی‌نضیر]] باشد<ref>جامع‌البیان، مج‌۳، ج‌۳، ص‌۴۶۲؛ المنار، ج‌۳، ص‌۳۶۲.</ref>.
	# در [[نقلی]] از [[ابن‌عباس]] آمده است که [[آیه]] {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هَؤُلَاءِ أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی که بهره‌ای (اندک) از کتاب آسمانی داده شده است ننگریسته‌ای (که چگونه) به «جبت» و «طاغوت» ایمان دارند و درباره کافران می‌گویند که اینان رهیافته‌تر از مؤمنانند؟!» سوره نساء، آیه ۵۱.</ref> از ورود [[حیی بن‌ اخطب]] و برخی [[یهودیان بنی‌نضیر]] (بعد از وادار شدن آنان به ترک [[مدینه]] از سوی [[پیامبر]]) و نیز [[ابوعامر]] بر [[قریش]] خبر می‌دهد که برای [[تشویق]] آنان به [[جنگ]] با پیامبر {{صل}} بدان‌جا رفته بودند و [[مشرکان]] را [[هدایت]] یافته‌تر از مؤمنان‌دانستند.<ref>جامع‌البیان، مج‌۳، ج‌۳، ص‌۱۸۸.</ref>		# در [[نقلی]] از [[ابن‌عباس]] آمده است که [[آیه]] {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هَؤُلَاءِ أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی که بهره‌ای (اندک) از کتاب آسمانی داده شده است ننگریسته‌ای (که چگونه) به «جبت» و «طاغوت» ایمان دارند و درباره کافران می‌گویند که اینان رهیافته‌تر از مؤمنانند؟!» سوره نساء، آیه ۵۱.</ref> از ورود [[حیی بن‌ اخطب]] و برخی [[یهودیان بنی‌نضیر]] (بعد از وادار شدن آنان به ترک [[مدینه]] از سوی [[پیامبر]]) و نیز [[ابوعامر]] بر [[قریش]] خبر می‌دهد که برای [[تشویق]] آنان به [[جنگ]] با پیامبر {{صل}} بدان‌جا رفته بودند و [[مشرکان]] را [[هدایت]] یافته‌تر از مؤمنان‌دانستند<ref>جامع‌البیان، مج‌۳، ج‌۳، ص‌۱۸۸.</ref>.
	# مراد از [[منافقان]] در {{متن قرآن\|إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَى يُرَاءُونَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>«بی‌گمان منافقان، با خداوند نیرنگ می‌بازند و او نیز با آنان تدبیر می‌کند و (اینان) چون به نماز ایستند با گران‌جانی می‌ایستند، برابر مردم ریا می‌ورزند و خداوند را جز اندکی یاد نمی‌کنند» سوره نساء، آیه ۱۴۲.</ref> {{متن قرآن\|مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ}}<ref>«به دورویی خو کرده‌اند» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref><ref>مفحمات‌الاقران، ص‌۷۷.</ref> و در {{متن قرآن\|وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَى عَذَابٍ عَظِيمٍ}}<ref>«و از پیرامونیان شما از تازیان بیابان‌نشین و از اهل مدینه منافقانی هستند که به دورویی خو کرده‌اند؛ تو آنان را نمی‌شناسی ما آنها را می‌شناسیم؛ به زودی آنان را دوبار عذاب خواهیم کرد سپس به سوی عذابی سترگ برده می‌شوند» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref> عبدالله ‌بن ‌اُبی و ابوعامر و‌... دانسته ~~شده؛~~<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۴، ص‌۲۰۶.</ref> ولی با توجه به [[اسلام]] نیاوردن ابوعامر و عدم حضور وی در مدینه، نمی‌تواند مورد اشاره آیه ‌باشد.		# مراد از [[منافقان]] در {{متن قرآن\|إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَى يُرَاءُونَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>«بی‌گمان منافقان، با خداوند نیرنگ می‌بازند و او نیز با آنان تدبیر می‌کند و (اینان) چون به نماز ایستند با گران‌جانی می‌ایستند، برابر مردم ریا می‌ورزند و خداوند را جز اندکی یاد نمی‌کنند» سوره نساء، آیه ۱۴۲.</ref> {{متن قرآن\|مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ}}<ref>«به دورویی خو کرده‌اند» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref><ref>مفحمات‌الاقران، ص‌۷۷.</ref> و در {{متن قرآن\|وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَى عَذَابٍ عَظِيمٍ}}<ref>«و از پیرامونیان شما از تازیان بیابان‌نشین و از اهل مدینه منافقانی هستند که به دورویی خو کرده‌اند؛ تو آنان را نمی‌شناسی ما آنها را می‌شناسیم؛ به زودی آنان را دوبار عذاب خواهیم کرد سپس به سوی عذابی سترگ برده می‌شوند» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref> عبدالله ‌بن ‌اُبی و ابوعامر و‌... دانسته شده<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۴، ص‌۲۰۶.</ref>؛ ولی با توجه به [[اسلام]] نیاوردن ابوعامر و عدم حضور وی در مدینه، نمی‌تواند مورد اشاره آیه ‌باشد.
	# نیز گفته شده که مراد از {{متن قرآن\|وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ}}<ref>«و خبر آن کسی را برای آنان بخوان که (دانش) آیات خویش را بدو ارزانی داشتیم اما او از آنها کناره گرفت و شیطان در پی او افتاد و از گمراهان شد» سوره اعراف، آیه ۱۷۵.</ref> ابوعامر ~~است؛~~<ref>مجمع‌البیان، ج‌۴، ص‌۷۶۹.</ref> ولی باتوجه به مکّی بودن [[سوره اعراف]]، ظاهراً این آیه بر وی [[تطبیق]] شده و مراد آیه، [[بلعم ‌بن ‌باعورا]] یا [[امیة ‌بن‌ ابی‌الصلت]] باشد<ref>جامع‌البیان، مج ۶، ج‌۹، ص‌۱۶۰‌ـ‌۱۶۳؛ التبیان، ج۵، ص۳۱‌ـ‌۳۲.</ref>.<ref>[[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ابوعامر راهب (مقاله)\|مقاله «ابوعامر راهب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]]، ص ۳۴-۳۵.</ref>		# نیز گفته شده که مراد از {{متن قرآن\|وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ}}<ref>«و خبر آن کسی را برای آنان بخوان که (دانش) آیات خویش را بدو ارزانی داشتیم اما او از آنها کناره گرفت و شیطان در پی او افتاد و از گمراهان شد» سوره اعراف، آیه ۱۷۵.</ref> ابوعامر است<ref>مجمع‌البیان، ج‌۴، ص‌۷۶۹.</ref>؛ ولی باتوجه به مکّی بودن [[سوره اعراف]]، ظاهراً این آیه بر وی تطبیق شده و مراد آیه، [[بلعم ‌بن ‌باعورا]] یا [[امیة ‌بن‌ ابی‌الصلت]] باشد<ref>جامع‌البیان، مج ۶، ج‌۹، ص‌۱۶۰‌ـ‌۱۶۳؛ التبیان، ج۵، ص۳۱‌ـ‌۳۲.</ref>.<ref>[[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ابوعامر راهب (مقاله)\|مقاله «ابوعامر راهب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]]، ص ۳۴-۳۵.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani در ‏۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۱۵

2024-06-09T10:15:37Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = ابوعامر راهب\| عنوان مدخل = ابوعامر راهب\| مداخل مرتبط = [[ابوعامر راهب در قرآن]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = ابوعامر راهب\| عنوان مدخل = ابوعامر راهب\| مداخل مرتبط = [[ابوعامر راهب در قرآن]]\| پرسش مرتبط = }}

	== [[ابوعامر]] در [[شأن نزول]] ==		== [[ابوعامر]] در [[شأن نزول]] ==
	[[مفسران]] در ذیل چند [[آیه]] از ابوعامر نام برده‌اند که [[سبب نزول]] و مورد اشاره آن [[آیات]] بوده است.		[[مفسران]] در ذیل چند [[آیه]] از ابوعامر نام برده‌اند که [[سبب نزول]] و مورد اشاره آن [[آیات]] بوده است.
خط ۶:		خط ۷:
	# در [[نقلی]] از [[ابن‌عباس]] آمده است که [[آیه]] {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هَؤُلَاءِ أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی که بهره‌ای (اندک) از کتاب آسمانی داده شده است ننگریسته‌ای (که چگونه) به «جبت» و «طاغوت» ایمان دارند و درباره کافران می‌گویند که اینان رهیافته‌تر از مؤمنانند؟!» سوره نساء، آیه ۵۱.</ref> از ورود [[حیی بن‌ اخطب]] و برخی [[یهودیان بنی‌نضیر]] (بعد از وادار شدن آنان به ترک [[مدینه]] از سوی [[پیامبر]]) و نیز [[ابوعامر]] بر [[قریش]] خبر می‌دهد که برای [[تشویق]] آنان به [[جنگ]] با پیامبر {{صل}} بدان‌جا رفته بودند و [[مشرکان]] را [[هدایت]] یافته‌تر از مؤمنان‌دانستند.<ref>جامع‌البیان، مج‌۳، ج‌۳، ص‌۱۸۸.</ref>		# در [[نقلی]] از [[ابن‌عباس]] آمده است که [[آیه]] {{متن قرآن\|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هَؤُلَاءِ أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی که بهره‌ای (اندک) از کتاب آسمانی داده شده است ننگریسته‌ای (که چگونه) به «جبت» و «طاغوت» ایمان دارند و درباره کافران می‌گویند که اینان رهیافته‌تر از مؤمنانند؟!» سوره نساء، آیه ۵۱.</ref> از ورود [[حیی بن‌ اخطب]] و برخی [[یهودیان بنی‌نضیر]] (بعد از وادار شدن آنان به ترک [[مدینه]] از سوی [[پیامبر]]) و نیز [[ابوعامر]] بر [[قریش]] خبر می‌دهد که برای [[تشویق]] آنان به [[جنگ]] با پیامبر {{صل}} بدان‌جا رفته بودند و [[مشرکان]] را [[هدایت]] یافته‌تر از مؤمنان‌دانستند.<ref>جامع‌البیان، مج‌۳، ج‌۳، ص‌۱۸۸.</ref>
	# مراد از [[منافقان]] در {{متن قرآن\|إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَى يُرَاءُونَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>«بی‌گمان منافقان، با خداوند نیرنگ می‌بازند و او نیز با آنان تدبیر می‌کند و (اینان) چون به نماز ایستند با گران‌جانی می‌ایستند، برابر مردم ریا می‌ورزند و خداوند را جز اندکی یاد نمی‌کنند» سوره نساء، آیه ۱۴۲.</ref> {{متن قرآن\|مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ}}<ref>«به دورویی خو کرده‌اند» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref><ref>مفحمات‌الاقران، ص‌۷۷.</ref> و در {{متن قرآن\|وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَى عَذَابٍ عَظِيمٍ}}<ref>«و از پیرامونیان شما از تازیان بیابان‌نشین و از اهل مدینه منافقانی هستند که به دورویی خو کرده‌اند؛ تو آنان را نمی‌شناسی ما آنها را می‌شناسیم؛ به زودی آنان را دوبار عذاب خواهیم کرد سپس به سوی عذابی سترگ برده می‌شوند» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref> عبدالله ‌بن ‌اُبی و ابوعامر و‌... دانسته شده؛<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۴، ص‌۲۰۶.</ref> ولی با توجه به [[اسلام]] نیاوردن ابوعامر و عدم حضور وی در مدینه، نمی‌تواند مورد اشاره آیه ‌باشد.		# مراد از [[منافقان]] در {{متن قرآن\|إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَى يُرَاءُونَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>«بی‌گمان منافقان، با خداوند نیرنگ می‌بازند و او نیز با آنان تدبیر می‌کند و (اینان) چون به نماز ایستند با گران‌جانی می‌ایستند، برابر مردم ریا می‌ورزند و خداوند را جز اندکی یاد نمی‌کنند» سوره نساء، آیه ۱۴۲.</ref> {{متن قرآن\|مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ}}<ref>«به دورویی خو کرده‌اند» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref><ref>مفحمات‌الاقران، ص‌۷۷.</ref> و در {{متن قرآن\|وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَى عَذَابٍ عَظِيمٍ}}<ref>«و از پیرامونیان شما از تازیان بیابان‌نشین و از اهل مدینه منافقانی هستند که به دورویی خو کرده‌اند؛ تو آنان را نمی‌شناسی ما آنها را می‌شناسیم؛ به زودی آنان را دوبار عذاب خواهیم کرد سپس به سوی عذابی سترگ برده می‌شوند» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref> عبدالله ‌بن ‌اُبی و ابوعامر و‌... دانسته شده؛<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۴، ص‌۲۰۶.</ref> ولی با توجه به [[اسلام]] نیاوردن ابوعامر و عدم حضور وی در مدینه، نمی‌تواند مورد اشاره آیه ‌باشد.
	# نیز گفته شده که مراد از {{متن قرآن\|وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ}}<ref>«و خبر آن کسی را برای آنان بخوان که (دانش) آیات خویش را بدو ارزانی داشتیم اما او از آنها کناره گرفت و شیطان در پی او افتاد و از گمراهان شد» سوره اعراف، آیه ۱۷۵.</ref> ابوعامر است؛<ref>مجمع‌البیان، ج‌۴، ص‌۷۶۹.</ref> ولی باتوجه به مکّی بودن [[سوره اعراف]]، ظاهراً این آیه بر وی [[تطبیق]] شده و مراد آیه، [[بلعم ‌بن ‌باعورا]] یا [[امیة ‌بن‌ ابی‌الصلت]] باشد<ref>جامع‌البیان، مج ۶، ج‌۹، ص‌۱۶۰‌ـ‌۱۶۳؛ التبیان، ج۵، ص۳۱‌ـ‌۳۲.</ref><ref>[[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ابوعامر راهب (مقاله)\|مقاله «ابوعامر راهب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ~~ج۲،~~ ص 34-35.</ref>.		# نیز گفته شده که مراد از {{متن قرآن\|وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ}}<ref>«و خبر آن کسی را برای آنان بخوان که (دانش) آیات خویش را بدو ارزانی داشتیم اما او از آنها کناره گرفت و شیطان در پی او افتاد و از گمراهان شد» سوره اعراف، آیه ۱۷۵.</ref> ابوعامر است؛<ref>مجمع‌البیان، ج‌۴، ص‌۷۶۹.</ref> ولی باتوجه به مکّی بودن [[سوره اعراف]]، ظاهراً این آیه بر وی [[تطبیق]] شده و مراد آیه، [[بلعم ‌بن ‌باعورا]] یا [[امیة ‌بن‌ ابی‌الصلت]] باشد<ref>جامع‌البیان، مج ۶، ج‌۹، ص‌۱۶۰‌ـ‌۱۶۳؛ التبیان، ج۵، ص۳۱‌ـ‌۳۲.</ref>.<ref>[[سید محمود دشتی\|دشتی، سید محمود]]، [[ابوعامر راهب (مقاله)\|مقاله «ابوعامر راهب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|دائرة المعارف قرآن کریم ج۲]]، ص ۳۴-۳۵.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
خط ۲۳:		خط ۲۴:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~ابوعامر راهب~~]]		[[رده:اعلام]]

Wasity: /* پانویس */

2024-02-02T22:10:54Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ فوریهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۱:۴۰
خط ۲۳:		خط ۲۳:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~اعلام~~]]		[[رده:ابوعامر راهب]]

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ابوعامر راهب| عنوان مدخل = ابوعامر راهب| مداخل مرتبط = ابوعامر راهب در قرآن| پرسش مرتبط = }} == ابوعامر در شأن نزول == مفسران در ذیل چند آیه از ابوعامر نام برده‌اند که سبب نزول و مورد اشاره آن آیات بوده است....» ایجاد کرد

2024-01-13T05:00:54Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ابوعامر راهب| عنوان مدخل = ابوعامر راهب| مداخل مرتبط = ابوعامر راهب در قرآن| پرسش مرتبط = }} == ابوعامر در شأن نزول == مفسران در ذیل چند آیه از ابوعامر نام برده‌اند که سبب نزول و مورد اشاره آن آیات بوده است....» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = ابوعامر راهب| عنوان مدخل = ابوعامر راهب| مداخل مرتبط = [[ابوعامر راهب در قرآن]]| پرسش مرتبط = }}
== [[ابوعامر]] در [[شأن نزول]] ==
[[مفسران]] در ذیل چند [[آیه]] از ابوعامر نام برده‌اند که [[سبب نزول]] و مورد اشاره آن [[آیات]] بوده است.
# به [[اتفاق]] مفسران، مراد از {{متن قرآن|لِمَنْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ}} در آیه {{متن قرآن|وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَكُفْرًا وَتَفْرِيقًا بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ وَإِرْصَادًا لِمَنْ حَارَبَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ مِنْ قَبْلُ وَلَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا الْحُسْنَى وَاللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ}}<ref>«و کسانی هستند که مسجدی را برگزیده‌اند برای زیان رساندن (به مردم) و کفر و اختلاف افکندن میان مؤمنان و (ساختن) کمینگاه برای آن کس که از پیش با خداوند و پیامبر وی به جنگ برخاسته بود؛ و سوگند می‌خورند که ما جز سر نیکی نداریم و خداوند گواهی می‌دهد که آنان دروغگویند» سوره توبه، آیه ۱۰۷.</ref>. [[ابوعامر راهب]] است. گفته‌اند: سبب ساخت [[مسجد]] [[ضرار]] به‌وسیله [[منافقان]]، [[نامه]] ابوعامر به آنها بود که نیرو و [[سلاح]] تهیه کنند و مسجدی برای او بسازند تا نزد [[قیصر روم]] رفته، سپاهی را برای [[اخراج]] پیامبر {{صل}} و یارانش از مدینه، با خود به همراه آورد.<ref>اسباب النزول، ص‌۲۱۴.</ref> اینکه بنای مسجد، به خواسته او بوده، پذیرفته نیست؛ زیرا وی [[مسلمان]] نبوده و ظاهراً منافقان به دنبال نامه ابوعامر، خود [[تصمیم]] به ساخت مسجد گرفتند تا افزون بر ایجاد [[تفرقه]] بین [[مؤمنان]]، محلی برای ورود فرستادگان ابوعامر و [[انتظار]] آمدن وی با [[سپاه شام]] باشد.<ref>البدایة و النهایه، ج‌۵، ص‌۱۷؛ التبیان، ج‌۵، ص‌۲۹۸.</ref> بنابه روایتی از [[امام کاظم]] {{ع}} منافقان مدینه پس از [[وفات]] سعدبن‌معاذ و پس از عزیمت پیامبر به [[تبوک]]، برای [[ریاست]] ابوعامر بر خود، از یک‌دیگر [[بیعت]] گرفتند؛<ref>بحارالانوار، ج‌۲۱، ص‌۲۵۷.</ref>
# از [[عکرمه]] [[نقل]] شده که مراد از {{متن قرآن|قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ}} در {{متن قرآن|كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ}}<ref>«چگونه خداوند گروهی را راهنمایی کند که پس از آنکه ایمان آوردند و گواهی دادند که این فرستاده، بر حقّ است و برهان‌ها (ی روشن) برای آنان آمد کفر ورزیدند و خداوند گروه ستمکاران را راهنمایی نمی‌کند» سوره آل عمران، آیه ۸۶.</ref> که خداوند از عدم [[هدایت]] آنان خبر داده، ۱۲ نفر از‌ جمله ابوعامر بودند؛<ref>جامع‌البیان، مج‌۳، ج۳، ص‌۴۶۱؛ الاتقان، ج‌۲، ص‌۳۲۵.</ref> ولی [[سیاق آیه]] و آیات قبل از آن، این احتمال را تقویت می‌کند که آیه، درباره [[یهودیان]] [[بنی‌قریظه]] و [[بنی‌نضیر]] باشد.<ref>جامع‌البیان، مج‌۳، ج‌۳، ص‌۴۶۲؛ المنار، ج‌۳، ص‌۳۶۲.</ref>
# در [[نقلی]] از [[ابن‌عباس]] آمده است که [[آیه]] {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ أُوتُوا نَصِيبًا مِنَ الْكِتَابِ يُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوتِ وَيَقُولُونَ لِلَّذِينَ كَفَرُوا هَؤُلَاءِ أَهْدَى مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا سَبِيلًا}}<ref>«آیا به کسانی که بهره‌ای (اندک) از کتاب آسمانی داده شده است ننگریسته‌ای (که چگونه) به «جبت» و «طاغوت» ایمان دارند و درباره کافران می‌گویند که اینان رهیافته‌تر از مؤمنانند؟!» سوره نساء، آیه ۵۱.</ref> از ورود [[حیی بن‌ اخطب]] و برخی [[یهودیان بنی‌نضیر]] (بعد از وادار شدن آنان به ترک [[مدینه]] از سوی [[پیامبر]]) و نیز [[ابوعامر]] بر [[قریش]] خبر می‌دهد که برای [[تشویق]] آنان به [[جنگ]] با پیامبر {{صل}} بدان‌جا رفته بودند و [[مشرکان]] را [[هدایت]] یافته‌تر از مؤمنان‌دانستند.<ref>جامع‌البیان، مج‌۳، ج‌۳، ص‌۱۸۸.</ref>
# مراد از [[منافقان]] در {{متن قرآن|إِنَّ الْمُنَافِقِينَ يُخَادِعُونَ اللَّهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْ وَإِذَا قَامُوا إِلَى الصَّلَاةِ قَامُوا كُسَالَى يُرَاءُونَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُونَ اللَّهَ إِلَّا قَلِيلًا}}<ref>«بی‌گمان منافقان، با خداوند نیرنگ می‌بازند و او نیز با آنان تدبیر می‌کند و (اینان) چون به نماز ایستند با گران‌جانی می‌ایستند، برابر مردم ریا می‌ورزند و خداوند را جز اندکی یاد نمی‌کنند» سوره نساء، آیه ۱۴۲.</ref> {{متن قرآن|مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ}}<ref>«به دورویی خو کرده‌اند» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref><ref>مفحمات‌الاقران، ص‌۷۷.</ref> و در {{متن قرآن|وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِنَ الْأَعْرَابِ مُنَافِقُونَ وَمِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفَاقِ لَا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ سَنُعَذِّبُهُمْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّونَ إِلَى عَذَابٍ عَظِيمٍ}}<ref>«و از پیرامونیان شما از تازیان بیابان‌نشین و از اهل مدینه منافقانی هستند که به دورویی خو کرده‌اند؛ تو آنان را نمی‌شناسی ما آنها را می‌شناسیم؛ به زودی آنان را دوبار عذاب خواهیم کرد سپس به سوی عذابی سترگ برده می‌شوند» سوره توبه، آیه ۱۰۱.</ref> عبدالله ‌بن ‌اُبی و ابوعامر و‌... دانسته شده؛<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۴، ص‌۲۰۶.</ref> ولی با توجه به [[اسلام]] نیاوردن ابوعامر و عدم حضور وی در مدینه، نمی‌تواند مورد اشاره آیه ‌باشد.
# نیز گفته شده که مراد از {{متن قرآن|وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَأَ الَّذِي آتَيْنَاهُ آيَاتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّيْطَانُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِينَ}}<ref>«و خبر آن کسی را برای آنان بخوان که (دانش) آیات خویش را بدو ارزانی داشتیم اما او از آنها کناره گرفت و شیطان در پی او افتاد و از گمراهان شد» سوره اعراف، آیه ۱۷۵.</ref> ابوعامر است؛<ref>مجمع‌البیان، ج‌۴، ص‌۷۶۹.</ref> ولی باتوجه به مکّی بودن [[سوره اعراف]]، ظاهراً این آیه بر وی [[تطبیق]] شده و مراد آیه، [[بلعم ‌بن ‌باعورا]] یا [[امیة ‌بن‌ ابی‌الصلت]] باشد<ref>جامع‌البیان، مج ۶، ج‌۹، ص‌۱۶۰‌ـ‌۱۶۳؛ التبیان، ج۵، ص۳۱‌ـ‌۳۲.</ref><ref>[[سید محمود دشتی|دشتی، سید محمود]]، [[ابوعامر راهب (مقاله)|مقاله «ابوعامر راهب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۲، ص 34-35.</ref>.

== جستارهای وابسته ==
{{مدخل وابسته}}
* [[حنظله غسیل الملائکه]] (فرزند)
* [[عبدالله بن حنظله]] (نواده)
* [[عبدالله بن عبدالله بن ابی]] (خاله‌زاده)
{{پایان مدخل وابسته}}

== منابع ==
{{منابع}}
#[[پرونده:000053.jpg|22px]] [[سید محمود دشتی|دشتی، سید محمود]]، [[ابوعامر راهب (مقاله)|مقاله «ابوعامر راهب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|'''دائرة المعارف قرآن کریم ج۲''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]