ابونواس در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C ابونواس در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها 2026-05-29T14:43:40Z تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی MediaWiki 1.41.0 https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1302471&oldid=prev Bahmani: /* مقدمه */ 2024-05-06T10:56:21Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">مقدمه</span></span></p> <a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1302471&oldid=1302470">نمایش تغییرات</a>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1302470&oldid=prev Bahmani در ‏۶ مهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۵ 2024-05-06T10:55:53Z

<p></p> <a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1302470&oldid=1283659">نمایش تغییرات</a>

Bahmani https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1283659&oldid=prev Ali در ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۰۱ 2024-01-31T13:01:33Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۶:۳۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">خط ۳۸:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۳۸:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ابونواس]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[رده:ابونواس]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[رده:اعلام]]</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> </table>

Ali https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1276210&oldid=prev Wasity: جایگزینی متن - '“' به '«' 2023-12-14T20:31:35Z

<p>جایگزینی متن - '“' به '«'</p> <a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1276210&oldid=1177478">نمایش تغییرات</a>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1177478&oldid=prev Wasity: جایگزینی متن - 'روایان' به 'راویان' 2022-11-16T21:21:26Z

<p>جایگزینی متن - 'روایان' به 'راویان'</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="fa"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ نسخهٔ قدیمی‌تر</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">نسخهٔ ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۰:۵۱</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">خط ۱۳:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">خط ۱۳:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره استادان سال‌های نخست تحصیل ابونواس اطلاع چندانی در دست نیست. تنها کسی که در این دوران [[نوجوانی]] وی تأثیر بسزایی گذاشته، شاعر عشرت‌طلب و [[خوشگذرانی]] به نام [[والبة بن حباب اسدی]] است که با وی در [[بصره]] و یا [[اهواز]] آشنا شد و مدتی نیز با وی در [[کوفه]] به سر برد<ref>الاغانی، ج۱۸، ص۳۲۸؛ طبقات الشعراء المحدثین، ص۲۲۸؛ المجموع اللفیف، ص۵۵؛ الظرف و الظرفاء، ص۲۴؛ وفیات الأعیان، ج۲، ص۹۵- ۹۶.</ref>. چنان که از گزارش افطسی و ابن‌خلکان به دست می‌آید، ابونواس والبه را از طریق اشعارش پیش از آشنایی و [[همراهی]] می‌شناخته است و بسیار مایل بوده که [[همنشین]] او گردد و بدین [[جهت]] قصد رفتن به کوفه را داشته است<ref>المجموع اللفیف، ص۵۵؛ وفیات الأعیان، ج۲، ص۹۶.</ref>. همراهی با والبه هر چند [[شاعری]] را در ابونواس قوت بخشید و ظرایف بسیاری را در این فن به وی آموخت، اما تأثیرات منفی متعددی از جمله [[راحت‌طلبی]] و عشرت‌جویی را در وی باقی گذاشت و موجب شد که وی تا مدت‌ها بر این طبع باقی بماند. والبه بر این [[باور]] بود که ابونواس [[استعداد]] و تخیل شگفت‌انگیزی برای شاعر شدن دارد<ref>المجموع اللفیف، ص۵۵- ۵۶.</ref>. از این رو، ضمن [[آموزش]] وی، او را مدتی به میان [[قبیله]] خود ([[بنی‌اسد]]) فرستاد و او را به مطالعه در به کار بردن کلمات و ترکیبات توسط [[عرب]] بادیه‌نشین توجه داد<ref>أخبار أبی‌نواس، ابن‌منظور، ص۱۳- ۱۴.</ref>. پس از آنکه ابونواس از [[بادیه]] به [[شهر کوفه]] بازگشت، به سرعت از والبه جدا شد و قصد بصره کرد. جایگاهی که وی بدان می‌اندیشید [[نیازمند]] آگاهی‌های افزون‌تری بود و در [[مصاحبت]] والبه تمام آنها به دست او نمی‌آمد. مدت زمانی که ابونواس به صورت پیوسته با والبه مصاحب و ملازم بوده است، به [[درستی]] معلوم نیست، اما از منابع به دست می‌آید که وی در دوران نوجوانی در بصره حضور یافته و مدتی را در [[منزل]] [[ابوعمرو بن علاء]] به سر برده است<ref>أخبار أبی‌نواس، ابن‌منظور، ص۲۱.</ref>. ابوعمرو در [[سال ۱۵۴ ق]] [[وفات]] یافته است<ref>تاریخ گزیده، ص۶۲۸.</ref> و اگر ابونواس تا اندکی پیش از [[مرگ]] وی نیز در محضر او بوده، به تقریب پانزده ساله بوده است و چون گفته می‌شود که وی در دوازده سالگی با والبه همراه شده، [[میزان]] این [[مصاحبت]] بیش از دو سال نبوده است. حضور در محضر ابوعمرو در [[رشد]] ادبی ابونواس نقش مهمی را ایفا کرد. چنان که یاقوت [[حموی]] ذکر کرده، او [[داناترین]] [[مردم]] به [[ادب]] [[عرب]]، [[قرائت قرآن]]، [[تاریخ]] عرب و [[شعر]] بود و در همه این [[دانش‌ها]] محل [[رجوع]] طالبان [[علم]] قرار می‌گرفت<ref>معجم الأدباء، ج۱، ص۵۶۶.</ref>. ابونواس مطمئناً در برخی از این دانش‌ها [[شاگرد]] وی بوده است. ابوعمرو برای ابونواس [[جوان]] [[مقام]] بلندی در شعر و ادب عرب قائل بود و او را از زمره [[شاعران]] بزرگ عرب می‌دانست. نقل است که او گفته شاعرترین مردم در بیان اوصاف خمر (خمریه) سه تن‌اند: اعشی، اخطل و ابونواس<ref>المحاسن و المساوی، ص۳۱۵.</ref>. با توجه به جایگاه رفیع اعشی و اخطل در [[ادبیات عرب]] و نیز [[جایگاه علمی]] و ادبی ابوعمرو و نیز سن اندک ابونواس، معلوم می‌شود که ابونواس نبوغ شگفت‌انگیز را از همان سال‌های آغازین [[عمر]] به استادان بزرگ خود نیز نمایانده است. پس از [[وفات]] ابوعمرو، وی نزد دیگر استادان مقیم [[بصره]] رفت. بصره در این [[روزگار]] از مراکز علم و [[فرهنگ]] بود و به جز [[بغداد]] همتایی نداشت. در این [[شهر]] [[محدثان]] و [[راویان]] دانشمندی چون اصمعی و [[ابوعبیده معمر بن مثنی بصری]] و نحویان و قراء بزرگی چون [[ابوزید]] [[انصاری]] حضور داشتند. ابونواس گرچه برای گذران روزگار در بازار به کار مشغول بود<ref>أخبار أبی‌نواس، ابن‌منظور، ص۲۵.</ref>، علاقه‌اش به [[دانش]] و ادب او را به محضر استادان بزرگ این شهر می‌کشاند. او مدتی در بصره به شاگردی ابوعبیده و [[ابومحرز خلف بن حیان]]، ملقب به [[خلف الاحمر]]، مشغول بود و از ایشان دانش‌های مختلفی را آموخت<ref>طبقات الشعراء المحدثین، ص۲۲۸؛ المحاسن و المساوی، ص۴۳۷؛ المجموع اللفیف، ص۴۲- ۴۳؛ أبجد العلوم، ج۳، ص۲۶.</ref>. [[ابوعبیده]] از [[شاگردان]] ابوعمرو بود و از این رو مورد توجه ابونواس. او از [[دانشمندترین]] افراد به لغت، انساب و [[اخبار]] [[عرب]] بود و نخستین کسی است که به تصنیف [[غریب الحدیث]] پرداخت<ref>معجم الأدباء، ج۲، ص۱۱۶۸.</ref>. دیگر استاد وی [[خلف بن حیان]] نیز دانشمندی بی‌نظیر در [[ادب]] بود و کسانی چون اصمعی [[شاگرد]] وی بودند. کسانی چون اخفش و [[ابن سلام]] بر این [[باور]] بودند که آگاه‌تر از وی در شعرشناسی کسی را نمی‌شناسند و در این فن [[راستگوترین]] [[دانشمندان]] است<ref>معجم الأدباء، ج۱، ص۵۳۴- ۵۳۵.</ref>.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>درباره استادان سال‌های نخست تحصیل ابونواس اطلاع چندانی در دست نیست. تنها کسی که در این دوران [[نوجوانی]] وی تأثیر بسزایی گذاشته، شاعر عشرت‌طلب و [[خوشگذرانی]] به نام [[والبة بن حباب اسدی]] است که با وی در [[بصره]] و یا [[اهواز]] آشنا شد و مدتی نیز با وی در [[کوفه]] به سر برد<ref>الاغانی، ج۱۸، ص۳۲۸؛ طبقات الشعراء المحدثین، ص۲۲۸؛ المجموع اللفیف، ص۵۵؛ الظرف و الظرفاء، ص۲۴؛ وفیات الأعیان، ج۲، ص۹۵- ۹۶.</ref>. چنان که از گزارش افطسی و ابن‌خلکان به دست می‌آید، ابونواس والبه را از طریق اشعارش پیش از آشنایی و [[همراهی]] می‌شناخته است و بسیار مایل بوده که [[همنشین]] او گردد و بدین [[جهت]] قصد رفتن به کوفه را داشته است<ref>المجموع اللفیف، ص۵۵؛ وفیات الأعیان، ج۲، ص۹۶.</ref>. همراهی با والبه هر چند [[شاعری]] را در ابونواس قوت بخشید و ظرایف بسیاری را در این فن به وی آموخت، اما تأثیرات منفی متعددی از جمله [[راحت‌طلبی]] و عشرت‌جویی را در وی باقی گذاشت و موجب شد که وی تا مدت‌ها بر این طبع باقی بماند. والبه بر این [[باور]] بود که ابونواس [[استعداد]] و تخیل شگفت‌انگیزی برای شاعر شدن دارد<ref>المجموع اللفیف، ص۵۵- ۵۶.</ref>. از این رو، ضمن [[آموزش]] وی، او را مدتی به میان [[قبیله]] خود ([[بنی‌اسد]]) فرستاد و او را به مطالعه در به کار بردن کلمات و ترکیبات توسط [[عرب]] بادیه‌نشین توجه داد<ref>أخبار أبی‌نواس، ابن‌منظور، ص۱۳- ۱۴.</ref>. پس از آنکه ابونواس از [[بادیه]] به [[شهر کوفه]] بازگشت، به سرعت از والبه جدا شد و قصد بصره کرد. جایگاهی که وی بدان می‌اندیشید [[نیازمند]] آگاهی‌های افزون‌تری بود و در [[مصاحبت]] والبه تمام آنها به دست او نمی‌آمد. مدت زمانی که ابونواس به صورت پیوسته با والبه مصاحب و ملازم بوده است، به [[درستی]] معلوم نیست، اما از منابع به دست می‌آید که وی در دوران نوجوانی در بصره حضور یافته و مدتی را در [[منزل]] [[ابوعمرو بن علاء]] به سر برده است<ref>أخبار أبی‌نواس، ابن‌منظور، ص۲۱.</ref>. ابوعمرو در [[سال ۱۵۴ ق]] [[وفات]] یافته است<ref>تاریخ گزیده، ص۶۲۸.</ref> و اگر ابونواس تا اندکی پیش از [[مرگ]] وی نیز در محضر او بوده، به تقریب پانزده ساله بوده است و چون گفته می‌شود که وی در دوازده سالگی با والبه همراه شده، [[میزان]] این [[مصاحبت]] بیش از دو سال نبوده است. حضور در محضر ابوعمرو در [[رشد]] ادبی ابونواس نقش مهمی را ایفا کرد. چنان که یاقوت [[حموی]] ذکر کرده، او [[داناترین]] [[مردم]] به [[ادب]] [[عرب]]، [[قرائت قرآن]]، [[تاریخ]] عرب و [[شعر]] بود و در همه این [[دانش‌ها]] محل [[رجوع]] طالبان [[علم]] قرار می‌گرفت<ref>معجم الأدباء، ج۱، ص۵۶۶.</ref>. ابونواس مطمئناً در برخی از این دانش‌ها [[شاگرد]] وی بوده است. ابوعمرو برای ابونواس [[جوان]] [[مقام]] بلندی در شعر و ادب عرب قائل بود و او را از زمره [[شاعران]] بزرگ عرب می‌دانست. نقل است که او گفته شاعرترین مردم در بیان اوصاف خمر (خمریه) سه تن‌اند: اعشی، اخطل و ابونواس<ref>المحاسن و المساوی، ص۳۱۵.</ref>. با توجه به جایگاه رفیع اعشی و اخطل در [[ادبیات عرب]] و نیز [[جایگاه علمی]] و ادبی ابوعمرو و نیز سن اندک ابونواس، معلوم می‌شود که ابونواس نبوغ شگفت‌انگیز را از همان سال‌های آغازین [[عمر]] به استادان بزرگ خود نیز نمایانده است. پس از [[وفات]] ابوعمرو، وی نزد دیگر استادان مقیم [[بصره]] رفت. بصره در این [[روزگار]] از مراکز علم و [[فرهنگ]] بود و به جز [[بغداد]] همتایی نداشت. در این [[شهر]] [[محدثان]] و [[راویان]] دانشمندی چون اصمعی و [[ابوعبیده معمر بن مثنی بصری]] و نحویان و قراء بزرگی چون [[ابوزید]] [[انصاری]] حضور داشتند. ابونواس گرچه برای گذران روزگار در بازار به کار مشغول بود<ref>أخبار أبی‌نواس، ابن‌منظور، ص۲۵.</ref>، علاقه‌اش به [[دانش]] و ادب او را به محضر استادان بزرگ این شهر می‌کشاند. او مدتی در بصره به شاگردی ابوعبیده و [[ابومحرز خلف بن حیان]]، ملقب به [[خلف الاحمر]]، مشغول بود و از ایشان دانش‌های مختلفی را آموخت<ref>طبقات الشعراء المحدثین، ص۲۲۸؛ المحاسن و المساوی، ص۴۳۷؛ المجموع اللفیف، ص۴۲- ۴۳؛ أبجد العلوم، ج۳، ص۲۶.</ref>. [[ابوعبیده]] از [[شاگردان]] ابوعمرو بود و از این رو مورد توجه ابونواس. او از [[دانشمندترین]] افراد به لغت، انساب و [[اخبار]] [[عرب]] بود و نخستین کسی است که به تصنیف [[غریب الحدیث]] پرداخت<ref>معجم الأدباء، ج۲، ص۱۱۶۸.</ref>. دیگر استاد وی [[خلف بن حیان]] نیز دانشمندی بی‌نظیر در [[ادب]] بود و کسانی چون اصمعی [[شاگرد]] وی بودند. کسانی چون اخفش و [[ابن سلام]] بر این [[باور]] بودند که آگاه‌تر از وی در شعرشناسی کسی را نمی‌شناسند و در این فن [[راستگوترین]] [[دانشمندان]] است<ref>معجم الأدباء، ج۱، ص۵۳۴- ۵۳۵.</ref>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابونواس علاوه بر [[علوم]] ادبی به دانش‌های دیگر از جمله علم‌الحدیث، [[کلام]] و [[فقه]] نیز علاقه داشت و مدتی را نزد استادان این [[دانش‌ها]] به [[کسب علم]] [[اشتغال]] داشت. از استادان وی در [[علم حدیث]] می‌توان از [[حماد بن سلمه]]، [[عبد الرحمن بن زیاد]]، [[ازهر بن سعد]]، [[حماد بن زید ازدی]]، [[معتمر بن سلیمان]] و [[یحیی بن سعید قطان]] یاد کرد<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۱۳، ص۴۱۰؛ البدایة و النهایة، ج۱۰، ص۲۲۷.</ref>. جالب توجه اینجاست که وی نه تنها در علم حدیث شاگردی کرده، بلکه بنا بر گزارش [[ابن‌کثیر]] در این فن شاگردان بزرگی چون [[شافعی]] و ابن‌حنبل داشته است<ref>البدایة و النهایة، ج۱۰، ص۲۲۷. </ref>. شافعی گفته است اگر بی‌پروایی‌های ابونواس و [[هزل]] او نبود، من از او [[علم]] فرا می‌گرفتم<ref>الأعلام، ج۲، ص۲۲۵.</ref>. این سخن هم بیانگر [[جایگاه علمی]] ابونواس و هم حاکی از نحوه مواجهه وی با دیگران در [[مقام]] شخصی صاحب [[دانش]] است. در [[جهان تشیع]] نیز برخی از [[روایات]] به نقل از وی بیان شده است. برای نمونه، [[شیخ طوسی]] چندین [[حدیث]] از [[پیامبر]] {{صل}} نقل کرده که ابونواس در سلسلة <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">روایان </del>آن ذکر شده است<ref>الأمالی، طوسی، ص۳۷۹- ۳۸۰.</ref>. ابونواس همچنین در علم قرائت شاگردی [[یعقوب بن اسحاق حضرمی]] را کرده<ref>أخبار أبی‌نواس، ابن‌منظور، ص۱۵؛ غایة النهایة، ج۲، ص۳۸۶.</ref> و در نحو از [[یونس بن حبیب]] استفاده کرده است<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۱۳، ص۴۶۴.</ref>. از دیگر دانش‌هایی که ابونواس با آن آشنایی داشته، [[علم کلام]] است. حتی درباره وی گفته‌اند که او متکلمی بوده که به [[شاعری]] رو آورده است<ref>طبقات الشعراء المحدثین، ص۳۰۵.</ref>. او با [[نظام]] معتزلی آشنایی و گفت‌و‌گو داشته است و به رغم [[اختلافات]] [[فکری]] عمیقی که داشته‌اند، نظام برای ابونواس جایگاه رفیعی در [[علم]] و [[ادب]] قائل بوده است<ref>المحاسن و المساوی، ص۳۱۴؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۱۳، ص۴۱۲.</ref>. ابونواس، نظام و [[معتزله]] را [[اهل فلسفه]] می‌دانسته و بر این [[باور]] بوده که حقایق اشیا از نظر ایشان پنهان است و آنان راهی به [[درک]] حقایق ندارند<ref>بیاض، ج۲، ص۲۷۱.</ref>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ابونواس علاوه بر [[علوم]] ادبی به دانش‌های دیگر از جمله علم‌الحدیث، [[کلام]] و [[فقه]] نیز علاقه داشت و مدتی را نزد استادان این [[دانش‌ها]] به [[کسب علم]] [[اشتغال]] داشت. از استادان وی در [[علم حدیث]] می‌توان از [[حماد بن سلمه]]، [[عبد الرحمن بن زیاد]]، [[ازهر بن سعد]]، [[حماد بن زید ازدی]]، [[معتمر بن سلیمان]] و [[یحیی بن سعید قطان]] یاد کرد<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۱۳، ص۴۱۰؛ البدایة و النهایة، ج۱۰، ص۲۲۷.</ref>. جالب توجه اینجاست که وی نه تنها در علم حدیث شاگردی کرده، بلکه بنا بر گزارش [[ابن‌کثیر]] در این فن شاگردان بزرگی چون [[شافعی]] و ابن‌حنبل داشته است<ref>البدایة و النهایة، ج۱۰، ص۲۲۷. </ref>. شافعی گفته است اگر بی‌پروایی‌های ابونواس و [[هزل]] او نبود، من از او [[علم]] فرا می‌گرفتم<ref>الأعلام، ج۲، ص۲۲۵.</ref>. این سخن هم بیانگر [[جایگاه علمی]] ابونواس و هم حاکی از نحوه مواجهه وی با دیگران در [[مقام]] شخصی صاحب [[دانش]] است. در [[جهان تشیع]] نیز برخی از [[روایات]] به نقل از وی بیان شده است. برای نمونه، [[شیخ طوسی]] چندین [[حدیث]] از [[پیامبر]] {{صل}} نقل کرده که ابونواس در سلسلة <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">راویان </ins>آن ذکر شده است<ref>الأمالی، طوسی، ص۳۷۹- ۳۸۰.</ref>. ابونواس همچنین در علم قرائت شاگردی [[یعقوب بن اسحاق حضرمی]] را کرده<ref>أخبار أبی‌نواس، ابن‌منظور، ص۱۵؛ غایة النهایة، ج۲، ص۳۸۶.</ref> و در نحو از [[یونس بن حبیب]] استفاده کرده است<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۱۳، ص۴۶۴.</ref>. از دیگر دانش‌هایی که ابونواس با آن آشنایی داشته، [[علم کلام]] است. حتی درباره وی گفته‌اند که او متکلمی بوده که به [[شاعری]] رو آورده است<ref>طبقات الشعراء المحدثین، ص۳۰۵.</ref>. او با [[نظام]] معتزلی آشنایی و گفت‌و‌گو داشته است و به رغم [[اختلافات]] [[فکری]] عمیقی که داشته‌اند، نظام برای ابونواس جایگاه رفیعی در [[علم]] و [[ادب]] قائل بوده است<ref>المحاسن و المساوی، ص۳۱۴؛ تاریخ مدینة دمشق، ج۱۳، ص۴۱۲.</ref>. ابونواس، نظام و [[معتزله]] را [[اهل فلسفه]] می‌دانسته و بر این [[باور]] بوده که حقایق اشیا از نظر ایشان پنهان است و آنان راهی به [[درک]] حقایق ندارند<ref>بیاض، ج۲، ص۲۷۱.</ref>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موضع [[کلامی]] ابونواس، چنان که از برخی سخنان وی دانسته می‌شود، به موضع [[مرجئه]] نزدیک‌تر بوده است و برخی از دیدگاه‌های [[اهل]] اعتزال به ویژه درباره [[مرتکب گناه]] [[کبیره]] را [[نادرست]] می‌دانسته است<ref>تاریخ الأدب العربی، فاخوری، ص۳۹۶ -۳۹۸.</ref>. حتی روایاتی که از وی نقل شده در [[تأیید]] این [[اندیشه]] است. [[شیخ طوسی]] از [[محمد بن ابراهیم بن کثیر]] چنین نقل می‌کند: نزد ابونواس، [[حسن بن هانی]]، رفتیم تا از وی در آن بیماری‌اش که به [[مرگ]] منتهی شد، [[عیادت]] کنیم. [[عیسی بن موسی هاشمی]] به وی گفت: تو در [[روز]] پایانی [[دنیا]] و نخستین روز آخرتت هستی و میان تو و [[خداوند]] زشتی‌هایی است، پس به درگاه خداوند [[توبه]] کن. ابونواس گفت: مرا از [[خدا]] می‌ترسانی، در حالی که [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: برای هر [[پیامبری]] شفاعتی است و [[شفاعت]] من در [[قیامت]] برای صاحبان [[گناهان کبیره]] امتم است. آیا تو می‌پنداری که من از آنان نیستم که پیامبر فرمود<ref>الأمالی، طوسی، ص۳۷۹-۳۸۰.</ref>. همچنین وی از [[رسول خدا]] {{صل}} نقل کرده که نباید هیچ یک از شما تا گمانش را به خدا [[نیکو]] نکرده، بمیرد، زیرا [[گمان]] [[نیک]] به خداوند بهای [[بهشت]] است<ref>الأمالی، طوسی، ص۳۷۹.</ref>. او با [[فقه]] نیز آشنایی داشته و چنان که از برخی منابع به دست می‌آید در زمره [[فقها]] نیز بوده و [[عالم به احکام]] و فتاوا به شمار می‌آمده است<ref>طبقات الشعراء المحدثین، ص۳۳۴.</ref>. ابن‌قتیبه به [[آگاهی]] وی از [[علم]] [[نجوم]] نیز اشاره کرده است<ref>الشعر و الشعراء، ج۲، ص۷۸۷.</ref>. همه دانش‌هایی که ابونواس آموخته بود، تحت تأثیر و در [[خدمت]] [[هنر]] [[شاعری]] وی قرار گرفته بود و از این رو مجال بروز مستقل در قالب تألیف و [[تدریس]] نیافت.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>موضع [[کلامی]] ابونواس، چنان که از برخی سخنان وی دانسته می‌شود، به موضع [[مرجئه]] نزدیک‌تر بوده است و برخی از دیدگاه‌های [[اهل]] اعتزال به ویژه درباره [[مرتکب گناه]] [[کبیره]] را [[نادرست]] می‌دانسته است<ref>تاریخ الأدب العربی، فاخوری، ص۳۹۶ -۳۹۸.</ref>. حتی روایاتی که از وی نقل شده در [[تأیید]] این [[اندیشه]] است. [[شیخ طوسی]] از [[محمد بن ابراهیم بن کثیر]] چنین نقل می‌کند: نزد ابونواس، [[حسن بن هانی]]، رفتیم تا از وی در آن بیماری‌اش که به [[مرگ]] منتهی شد، [[عیادت]] کنیم. [[عیسی بن موسی هاشمی]] به وی گفت: تو در [[روز]] پایانی [[دنیا]] و نخستین روز آخرتت هستی و میان تو و [[خداوند]] زشتی‌هایی است، پس به درگاه خداوند [[توبه]] کن. ابونواس گفت: مرا از [[خدا]] می‌ترسانی، در حالی که [[پیامبر]] {{صل}} فرمود: برای هر [[پیامبری]] شفاعتی است و [[شفاعت]] من در [[قیامت]] برای صاحبان [[گناهان کبیره]] امتم است. آیا تو می‌پنداری که من از آنان نیستم که پیامبر فرمود<ref>الأمالی، طوسی، ص۳۷۹-۳۸۰.</ref>. همچنین وی از [[رسول خدا]] {{صل}} نقل کرده که نباید هیچ یک از شما تا گمانش را به خدا [[نیکو]] نکرده، بمیرد، زیرا [[گمان]] [[نیک]] به خداوند بهای [[بهشت]] است<ref>الأمالی، طوسی، ص۳۷۹.</ref>. او با [[فقه]] نیز آشنایی داشته و چنان که از برخی منابع به دست می‌آید در زمره [[فقها]] نیز بوده و [[عالم به احکام]] و فتاوا به شمار می‌آمده است<ref>طبقات الشعراء المحدثین، ص۳۳۴.</ref>. ابن‌قتیبه به [[آگاهی]] وی از [[علم]] [[نجوم]] نیز اشاره کرده است<ref>الشعر و الشعراء، ج۲، ص۷۸۷.</ref>. همه دانش‌هایی که ابونواس آموخته بود، تحت تأثیر و در [[خدمت]] [[هنر]] [[شاعری]] وی قرار گرفته بود و از این رو مجال بروز مستقل در قالب تألیف و [[تدریس]] نیافت.</div></td></tr> </table>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1170476&oldid=prev Wasity: جایگزینی متن - 'ابن شهر آشوب' به 'ابن‌شهرآشوب' 2022-11-07T10:38:33Z

<p>جایگزینی متن - 'ابن شهر آشوب' به 'ابن‌شهرآشوب'</p> <a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1170476&oldid=1169826">نمایش تغییرات</a>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1169826&oldid=prev Wasity: جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود' 2022-11-07T04:10:35Z

<p>جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'</p> <a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1169826&oldid=1134294">نمایش تغییرات</a>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1134294&oldid=prev Wasity: جایگزینی متن - 'برگزیده' به 'برگزیده' 2022-09-15T08:03:30Z

<p>جایگزینی متن - '<a href="/wiki/%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87" class="mw-redirect" title="برگزیده">برگزیده</a>' به 'برگزیده'</p> <a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1134294&oldid=1131367">نمایش تغییرات</a>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1131367&oldid=prev Wasity: جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف' 2022-09-09T15:10:31Z

<p>جایگزینی متن - '<a href="/w/index.php?title=%D9%88%D8%B5%D9%81&action=edit&redlink=1" class="new" title="وصف (صفحه وجود ندارد)">وصف</a>' به 'وصف'</p> <a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1131367&oldid=1094324">نمایش تغییرات</a>

Wasity https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1094324&oldid=prev HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم 2022-08-24T14:09:38Z

<p><a href="/w/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1:HeydariBot/%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%D9%87/%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87%D9%94_%DB%B5&action=edit&redlink=1" class="new" title="کاربر:HeydariBot/وظیفه/شمارهٔ ۵ (صفحه وجود ندارد)">وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم</a></p> <a href="//fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B3_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C&diff=1094324&oldid=1091623">نمایش تغییرات</a>

HeydariBot