اثام - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari در ‏۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۴

2024-03-09T10:24:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۳:۵۴
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	افزون بر دو گناهِ [[شرک]] و آدم‌کشی [[ظالمانه]] که سبب وارد شدن در أثام می‌شود، [[گناه کبیره]] «[[زنا]]» نیز چنین فرجامی دارد؛ اما [[تأمل]] در روایات ذیل [[آیه]] ۵۹ [[مریم]] نشان می‌دهد که زناکارانِ اصرار‌کننده بر این [[گناه]]، در جای‌گاهی به نام «[[غی]]» [[عذاب]] می‌شوند<ref>تفسیر قرطبی، مج‌۶، ج‌۱۱، ص‌۸۴.</ref>. که طبیعتاً باید درد و رنج بیش‌تری از اثام داشته باشد. از مهم‌ترین ویژگی‌های کسی که وارد اثام می‌شود، دو چندان بودن عذاب وی و [[جاودانگی]] آن است: {{متن قرآن\|يُضَـٰعَفْ لَهُ ٱلْعَذَابُ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِۦ مُهَانًا}}<ref>«روز رستخیز عذابش دو چندان می‌گردد و در آن (عذاب) به خواری جاوید می‌ماند» سوره فرقان، آیه ۶۹.</ref> موضوع «[[خلود]]» باعث دوگانگی نظریات [[مفسران]] درباره [[عذاب]] شوندگان اثام شده است. برخی معتقدند: با توجه به اینکه [[آیه]]، درصدد وصف [[بندگان]] [[پرهیزگار]] [[خدا]] بوده، آنها از چنین گناهانی مبرّا هستند و [[جاودانگی]] عذاب، به [[کافران]] و [[مشرکان]] اختصاص دارد، ارتکاب هر سه عمل ([[شرک]]، [[قتل]] و [[زنا]]) با هم به اثام منتهی می‌شود.<ref>مجمع‌البیان، ج۷، ص۳۱۲؛ اطیب‌البیان، ج۹، ص۶۵۶‌؛ تفسیر ماوردی، ج‌۴، ص‌۱۵۷.</ref>. گروهی بر این باورند که ارتکاب هرکدام از [[گناهان]] یاد‌شده، به [[گرفتاری]] اثام می‌انجامد.<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۷، ص‌۶۵‌؛ تفسیر ماوردی، ج۴، ص۱۵۷، جامع‌البیان، مج‌۱۱، ج‌۱۹، ص‌۵۷.</ref>. این گروه، برای [[اثبات]] دیدگاه خود به [[آیات]] ۹۳ و ۱۱۶ [[نساء]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًۭا مُّتَعَمِّدًۭا فَجَزَآؤُهُۥ جَهَنَّمُ خَـٰلِدًۭا فِيهَا وَغَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُۥ وَأَعَدَّ لَهُۥ عَذَابًا عَظِيمًۭا * إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا}} «و هر کس مؤمنی را به عمد بکشد کیفر او دوزخ است که در آن جاودانه خواهد بود و خداوند بر او خشم می‌گیرد و لعنت می‌فرستد و برای او عذابی سترگ آماده می‌کند * بی‌گمان خداوند شرک ورزیدن به خود را نمی‌آمرزد و (گناه) پایین‌تر از آن را برای هر کس که بخواهد می‌بخشاید و هر کس برای خداوند شریک بتراشد به گمراهی ژرفی درافتاده است» سوره نساء، آیه ۹۳ و ۱۱۶.</ref> استناد کرده‌اند.		افزون بر دو گناهِ [[شرک]] و آدم‌کشی [[ظالمانه]] که سبب وارد شدن در أثام می‌شود، [[گناه کبیره]] «[[زنا]]» نیز چنین فرجامی دارد؛ اما [[تأمل]] در روایات ذیل [[آیه]] ۵۹ [[مریم]] نشان می‌دهد که زناکارانِ اصرار‌کننده بر این [[گناه]]، در جای‌گاهی به نام «[[غی]]» [[عذاب]] می‌شوند<ref>تفسیر قرطبی، مج‌۶، ج‌۱۱، ص‌۸۴.</ref>. که طبیعتاً باید درد و رنج بیش‌تری از اثام داشته باشد. از مهم‌ترین ویژگی‌های کسی که وارد اثام می‌شود، دو چندان بودن عذاب وی و [[جاودانگی]] آن است: {{متن قرآن\|يُضَـٰعَفْ لَهُ ٱلْعَذَابُ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِۦ مُهَانًا}}<ref>«روز رستخیز عذابش دو چندان می‌گردد و در آن (عذاب) به خواری جاوید می‌ماند» سوره فرقان، آیه ۶۹.</ref> موضوع «[[خلود]]» باعث دوگانگی نظریات [[مفسران]] درباره [[عذاب]] شوندگان اثام شده است. برخی معتقدند: با توجه به اینکه [[آیه]]، درصدد وصف [[بندگان]] [[پرهیزگار]] [[خدا]] بوده، آنها از چنین گناهانی مبرّا هستند و [[جاودانگی]] عذاب، به [[کافران]] و [[مشرکان]] اختصاص دارد، ارتکاب هر سه عمل ([[شرک]]، [[قتل]] و [[زنا]]) با هم به اثام منتهی می‌شود.<ref>مجمع‌البیان، ج۷، ص۳۱۲؛ اطیب‌البیان، ج۹، ص۶۵۶‌؛ تفسیر ماوردی، ج‌۴، ص‌۱۵۷.</ref>. گروهی بر این باورند که ارتکاب هرکدام از [[گناهان]] یاد‌شده، به [[گرفتاری]] اثام می‌انجامد.<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۷، ص‌۶۵‌؛ تفسیر ماوردی، ج۴، ص۱۵۷، جامع‌البیان، مج‌۱۱، ج‌۱۹، ص‌۵۷.</ref>. این گروه، برای [[اثبات]] دیدگاه خود به [[آیات]] ۹۳ و ۱۱۶ [[نساء]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًۭا مُّتَعَمِّدًۭا فَجَزَآؤُهُۥ جَهَنَّمُ خَـٰلِدًۭا فِيهَا وَغَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُۥ وَأَعَدَّ لَهُۥ عَذَابًا عَظِيمًۭا * إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا}} «و هر کس مؤمنی را به عمد بکشد کیفر او دوزخ است که در آن جاودانه خواهد بود و خداوند بر او خشم می‌گیرد و لعنت می‌فرستد و برای او عذابی سترگ آماده می‌کند * بی‌گمان خداوند شرک ورزیدن به خود را نمی‌آمرزد و (گناه) پایین‌تر از آن را برای هر کس که بخواهد می‌بخشاید و هر کس برای خداوند شریک بتراشد به گمراهی ژرفی درافتاده است» سوره نساء، آیه ۹۳ و ۱۱۶.</ref> استناد کرده‌اند.

	برخی از ایشان برای خلود در آیه ۶۹ فرقان<ref>{{متن قرآن\|يُضَـٰعَفْ لَهُ ٱلْعَذَابُ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِۦ مُهَانًا}} «روز رستخیز عذابش دو چندان می‌گردد و در آن (عذاب) به خواری جاوید می‌ماند» سوره فرقان، آیه ۶۹.</ref> مفهوم خاصی را قایل شده و آن را به توقف طولانی [[تفسیر]] کرده‌اند که در گناهِ شرک، [[ابدی]]، و در غیرِ آن، پایان‌پذیر است؛<ref>المیزان، ج‌۱۵، ص‌۲۴۰.</ref>. بنابراین اگر کسی در [[حال]] شرک، دو [[گناه]] دیگر را هم انجام دهد، به [[عذاب ابدی]] و خوارکننده و دوچندان «أثام» گرفتار می‌شود؛ بر این اساس، [[قاتلان]] و زناکاران غیرمشرک اگر [[توبه]] نکرده، و گرفتار اثام شوند، از‌جاودانگی در [[عذاب]] مستثنا هستند.<ref>[[رضا خراسانی‌نژاد\|خراسانی‌نژاد]] و [[تقی صادقی\|\|صادقی]]، [[أثام (مقاله)\|مقاله «أثام»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۲، ص ۱۰۴.</ref>.		برخی از ایشان برای خلود در آیه ۶۹ فرقان<ref>{{متن قرآن\|يُضَـٰعَفْ لَهُ ٱلْعَذَابُ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِۦ مُهَانًا}} «روز رستخیز عذابش دو چندان می‌گردد و در آن (عذاب) به خواری جاوید می‌ماند» سوره فرقان، آیه ۶۹.</ref> مفهوم خاصی را قایل شده و آن را به توقف طولانی [[تفسیر]] کرده‌اند که در گناهِ شرک، [[ابدی]]، و در غیرِ آن، پایان‌پذیر است؛<ref>المیزان، ج‌۱۵، ص‌۲۴۰.</ref>. بنابراین اگر کسی در [[حال]] شرک، دو [[گناه]] دیگر را هم انجام دهد، به [[عذاب ابدی]] و خوارکننده و دوچندان «أثام» گرفتار می‌شود؛ بر این اساس، [[قاتلان]] و زناکاران غیرمشرک اگر [[توبه]] نکرده، و گرفتار اثام شوند، از‌جاودانگی در [[عذاب]] مستثنا هستند.<ref>[[رضا خراسانی‌نژاد\|خراسانی‌نژاد]] و [[تقی صادقی\|صادقی]]، [[أثام (مقاله)\|مقاله «أثام»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۲، ص ۱۰۴.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:000053.jpg\|22px]] [[رضا خراسانی‌نژاد\|خراسانی‌نژاد]] و [[تقی صادقی\|\|صادقی]]، [[أثام (مقاله)\|مقاله «أثام»]]، '''[[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲]]'''		# [[پرونده:000053.jpg\|22px]] [[رضا خراسانی‌نژاد\|خراسانی‌نژاد]] و [[تقی صادقی\|صادقی]]، [[أثام (مقاله)\|مقاله «أثام»]]، '''[[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲]]'''
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari در ‏۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۲۷

2024-03-09T05:27:20Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۷
خط ۱۵:		خط ۱۵:
	افزون بر دو گناهِ [[شرک]] و آدم‌کشی [[ظالمانه]] که سبب وارد شدن در أثام می‌شود، [[گناه کبیره]] «[[زنا]]» نیز چنین فرجامی دارد؛ اما [[تأمل]] در روایات ذیل [[آیه]] ۵۹ [[مریم]] نشان می‌دهد که زناکارانِ اصرار‌کننده بر این [[گناه]]، در جای‌گاهی به نام «[[غی]]» [[عذاب]] می‌شوند<ref>تفسیر قرطبی، مج‌۶، ج‌۱۱، ص‌۸۴.</ref>. که طبیعتاً باید درد و رنج بیش‌تری از اثام داشته باشد. از مهم‌ترین ویژگی‌های کسی که وارد اثام می‌شود، دو چندان بودن عذاب وی و [[جاودانگی]] آن است: {{متن قرآن\|يُضَـٰعَفْ لَهُ ٱلْعَذَابُ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِۦ مُهَانًا}}<ref>«روز رستخیز عذابش دو چندان می‌گردد و در آن (عذاب) به خواری جاوید می‌ماند» سوره فرقان، آیه ۶۹.</ref> موضوع «[[خلود]]» باعث دوگانگی نظریات [[مفسران]] درباره [[عذاب]] شوندگان اثام شده است. برخی معتقدند: با توجه به اینکه [[آیه]]، درصدد وصف [[بندگان]] [[پرهیزگار]] [[خدا]] بوده، آنها از چنین گناهانی مبرّا هستند و [[جاودانگی]] عذاب، به [[کافران]] و [[مشرکان]] اختصاص دارد، ارتکاب هر سه عمل ([[شرک]]، [[قتل]] و [[زنا]]) با هم به اثام منتهی می‌شود.<ref>مجمع‌البیان، ج۷، ص۳۱۲؛ اطیب‌البیان، ج۹، ص۶۵۶‌؛ تفسیر ماوردی، ج‌۴، ص‌۱۵۷.</ref>. گروهی بر این باورند که ارتکاب هرکدام از [[گناهان]] یاد‌شده، به [[گرفتاری]] اثام می‌انجامد.<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۷، ص‌۶۵‌؛ تفسیر ماوردی، ج۴، ص۱۵۷، جامع‌البیان، مج‌۱۱، ج‌۱۹، ص‌۵۷.</ref>. این گروه، برای [[اثبات]] دیدگاه خود به [[آیات]] ۹۳ و ۱۱۶ [[نساء]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًۭا مُّتَعَمِّدًۭا فَجَزَآؤُهُۥ جَهَنَّمُ خَـٰلِدًۭا فِيهَا وَغَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُۥ وَأَعَدَّ لَهُۥ عَذَابًا عَظِيمًۭا * إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا}} «و هر کس مؤمنی را به عمد بکشد کیفر او دوزخ است که در آن جاودانه خواهد بود و خداوند بر او خشم می‌گیرد و لعنت می‌فرستد و برای او عذابی سترگ آماده می‌کند * بی‌گمان خداوند شرک ورزیدن به خود را نمی‌آمرزد و (گناه) پایین‌تر از آن را برای هر کس که بخواهد می‌بخشاید و هر کس برای خداوند شریک بتراشد به گمراهی ژرفی درافتاده است» سوره نساء، آیه ۹۳ و ۱۱۶.</ref> استناد کرده‌اند.		افزون بر دو گناهِ [[شرک]] و آدم‌کشی [[ظالمانه]] که سبب وارد شدن در أثام می‌شود، [[گناه کبیره]] «[[زنا]]» نیز چنین فرجامی دارد؛ اما [[تأمل]] در روایات ذیل [[آیه]] ۵۹ [[مریم]] نشان می‌دهد که زناکارانِ اصرار‌کننده بر این [[گناه]]، در جای‌گاهی به نام «[[غی]]» [[عذاب]] می‌شوند<ref>تفسیر قرطبی، مج‌۶، ج‌۱۱، ص‌۸۴.</ref>. که طبیعتاً باید درد و رنج بیش‌تری از اثام داشته باشد. از مهم‌ترین ویژگی‌های کسی که وارد اثام می‌شود، دو چندان بودن عذاب وی و [[جاودانگی]] آن است: {{متن قرآن\|يُضَـٰعَفْ لَهُ ٱلْعَذَابُ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِۦ مُهَانًا}}<ref>«روز رستخیز عذابش دو چندان می‌گردد و در آن (عذاب) به خواری جاوید می‌ماند» سوره فرقان، آیه ۶۹.</ref> موضوع «[[خلود]]» باعث دوگانگی نظریات [[مفسران]] درباره [[عذاب]] شوندگان اثام شده است. برخی معتقدند: با توجه به اینکه [[آیه]]، درصدد وصف [[بندگان]] [[پرهیزگار]] [[خدا]] بوده، آنها از چنین گناهانی مبرّا هستند و [[جاودانگی]] عذاب، به [[کافران]] و [[مشرکان]] اختصاص دارد، ارتکاب هر سه عمل ([[شرک]]، [[قتل]] و [[زنا]]) با هم به اثام منتهی می‌شود.<ref>مجمع‌البیان، ج۷، ص۳۱۲؛ اطیب‌البیان، ج۹، ص۶۵۶‌؛ تفسیر ماوردی، ج‌۴، ص‌۱۵۷.</ref>. گروهی بر این باورند که ارتکاب هرکدام از [[گناهان]] یاد‌شده، به [[گرفتاری]] اثام می‌انجامد.<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۷، ص‌۶۵‌؛ تفسیر ماوردی، ج۴، ص۱۵۷، جامع‌البیان، مج‌۱۱، ج‌۱۹، ص‌۵۷.</ref>. این گروه، برای [[اثبات]] دیدگاه خود به [[آیات]] ۹۳ و ۱۱۶ [[نساء]]<ref>{{متن قرآن\|وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًۭا مُّتَعَمِّدًۭا فَجَزَآؤُهُۥ جَهَنَّمُ خَـٰلِدًۭا فِيهَا وَغَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُۥ وَأَعَدَّ لَهُۥ عَذَابًا عَظِيمًۭا * إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا}} «و هر کس مؤمنی را به عمد بکشد کیفر او دوزخ است که در آن جاودانه خواهد بود و خداوند بر او خشم می‌گیرد و لعنت می‌فرستد و برای او عذابی سترگ آماده می‌کند * بی‌گمان خداوند شرک ورزیدن به خود را نمی‌آمرزد و (گناه) پایین‌تر از آن را برای هر کس که بخواهد می‌بخشاید و هر کس برای خداوند شریک بتراشد به گمراهی ژرفی درافتاده است» سوره نساء، آیه ۹۳ و ۱۱۶.</ref> استناد کرده‌اند.

	برخی از ایشان برای خلود در آیه ۶۹ فرقان<ref>{{متن قرآن\|يُضَـٰعَفْ لَهُ ٱلْعَذَابُ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِۦ مُهَانًا}} «روز رستخیز عذابش دو چندان می‌گردد و در آن (عذاب) به خواری جاوید می‌ماند» سوره فرقان، آیه ۶۹.</ref> مفهوم خاصی را قایل شده و آن را به توقف طولانی [[تفسیر]] کرده‌اند که در گناهِ شرک، [[ابدی]]، و در غیرِ آن، پایان‌پذیر است؛<ref>المیزان، ج‌۱۵، ص‌۲۴۰.</ref>. بنابراین اگر کسی در [[حال]] شرک، دو [[گناه]] دیگر را هم انجام دهد، به [[عذاب ابدی]] و خوارکننده و دوچندان «أثام» گرفتار می‌شود؛ بر این اساس، [[قاتلان]] و زناکاران غیرمشرک اگر [[توبه]] نکرده، و گرفتار اثام شوند، از‌جاودانگی در [[عذاب]] مستثنا هستند.<ref>[[رضا خراسانی‌نژاد\|خراسانی‌نژاد]] و [[تقی صادقی\|\|صادقی]]، [[أثام (مقاله)\|مقاله «أثام»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ~~ج۱،~~ ص ۱۰۴.</ref>.		برخی از ایشان برای خلود در آیه ۶۹ فرقان<ref>{{متن قرآن\|يُضَـٰعَفْ لَهُ ٱلْعَذَابُ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِۦ مُهَانًا}} «روز رستخیز عذابش دو چندان می‌گردد و در آن (عذاب) به خواری جاوید می‌ماند» سوره فرقان، آیه ۶۹.</ref> مفهوم خاصی را قایل شده و آن را به توقف طولانی [[تفسیر]] کرده‌اند که در گناهِ شرک، [[ابدی]]، و در غیرِ آن، پایان‌پذیر است؛<ref>المیزان، ج‌۱۵، ص‌۲۴۰.</ref>. بنابراین اگر کسی در [[حال]] شرک، دو [[گناه]] دیگر را هم انجام دهد، به [[عذاب ابدی]] و خوارکننده و دوچندان «أثام» گرفتار می‌شود؛ بر این اساس، [[قاتلان]] و زناکاران غیرمشرک اگر [[توبه]] نکرده، و گرفتار اثام شوند، از‌جاودانگی در [[عذاب]] مستثنا هستند.<ref>[[رضا خراسانی‌نژاد\|خراسانی‌نژاد]] و [[تقی صادقی\|\|صادقی]]، [[أثام (مقاله)\|مقاله «أثام»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۲، ص ۱۰۴.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-06T07:34:13Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۴
خط ۲۴:		خط ۲۴:
	== پانویس ==		== پانویس ==
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

			[[رده:گناه]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==به احتمالی نام جای‌گاهی در دوزخ== تک واژه قرآنی که در آیه‌ ۶۸ فرقان آمده است: {{متن قرآن|وَٱلَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ...» ایجاد کرد

2024-03-06T07:24:03Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==به احتمالی نام جای‌گاهی در دوزخ== تک واژه قرآنی که در آیه‌ ۶۸ فرقان آمده است: {{متن قرآن|وَٱلَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==به احتمالی نام جای‌گاهی در [[دوزخ]]==
تک واژه [[قرآنی]] که در آیه‌ ۶۸ فرقان آمده است: {{متن قرآن|وَٱلَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ ٱللَّهِ إِلَـٰهًا ءَاخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ ٱلنَّفْسَ ٱلَّتِى حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ وَمَن يَفْعَلْ ذَٰلِكَ يَلْقَ أَثَامًۭا}}<ref>«و آنان که، با خداوند، خدایی دیگر را (به پرستش) نمی‌خوانند و انسانی را که خداوند (کشتنش را) حرام کرده است جز به حقّ نمی‌کشند و زنا نمی‌کنند و هر که چنین کند کیفر خواهد دید» سوره ‌فرقان، آیه ۶۸.</ref>.

«أثام» در لغت به‌معنای [[گناه]] و به هر چیزی گفته می‌شود که جلو رسیدن [[پاداش]] را بگیرد.<ref>مفردات، ص۶۳؛ لسان العرب، ج۱، ص‌۷۴؛ التحقیق، ج۱، ص۳۴، «أثم»</ref>. درباره مفهوم قرآنی «أثام» دو دیدگاه اساسی وجود دارد: گروهی از [[مفسران]] و لغت‌شناسان با بهره‌گیری از آرای تنی چند از [[صحابه]] و [[تابعان]]، مانند [[ابن‌عباس]]، سُدّی و نافع بن ازرق، به مفهوم لغوی واژه توجه کرده و آن را مجازاً به «[[عذاب]]»،<ref>لسان العرب، ج‌۱، ص‌۷۴.</ref> «[[عقاب]]»،<ref>تفسیر ماوردی، ج‌۴، ص‌۱۵۸.</ref> «[[شر]]»،<ref>جامع‌البیان، مج‌۱۱، ج‌۱۹، ص‌۵۷.</ref> «[[هلاکت]]»<ref>الکامل، ج‌۲، ص‌۵۵.</ref>. و «[[جزا]]»<ref>التفسیرالکبیر، ج‌۲۴، ص‌۱۱۰.</ref>. [[تفسیر]] کرده‌اند و آن را از باب نام‌گذاری مسبب به نام سبب خویش دانسته‌اند؛<ref>روح‌المعانی، مج‌۱۱، ج‌۱۹، ص۷۱.</ref>؛ زیرا همه آن‌چه را گفته‌اند، از پی‌آمدهای گناه است. صاحبان دیدگاه دوم، معتقدند که مفهوم لغوی «أثام» مورد نظر نبوده و مراد از آن، اشاره به جای‌گاهی ویژه است؛ چنان‌که در [[روایت]] [[ابوامامه باهلی]] از [[پیامبر]]{{صل}} در تفسیر آیه‌ ۵۹ [[مریم]]، «أثام» همانند «[[غی]]» چاهی در [[جهنّم]] * دانسته شده که چرک و خونابه [[جهنمیان]] در آن می‌ریزد.<ref>کشف الاسرار، ج‌۷، ص‌۶۵؛ جامع البیان، مج‌۹، ج‌۱۶، ص‌۱۲۵.</ref>. بعضی مفسران با بهره‌گیری از [[روایات]] تفسیریِ برخی از صحابه و تابعان، چون عبدالله بن عمرو، [[عبدالله بن عمر]]، [[مجاهد]]، [[عکرمه]] و [[قتاده]]، أثام را نام درّه‌ای در [[جهنم]] دانسته‌اند.<ref>مجمع‌البیان، ج‌۷، ص‌۲۸۱؛ تفسیر قمی، ج‌۱، ص‌۴۰۷.</ref>. برخی ازاین روایات که در تفسیر آیه‌ ۴۴ [[حجر]] نیز آمده، طبقات ۷‌گانه دوزخ را برشمرده،<ref>تفسیر قمی، ج‌۱، ص‌۴۰۶؛ تفسیر قرطبی، مج‌۵، ج‌۱۰، ص‌۲۱.</ref>. [[جهنم]] را پایین‌ترین و دردآورترین طبقه [[دوزخ]] می‌دانند. عمق آن طبقه چنان است که اگر سنگی بزرگ از لبه آن پرتاب شود، پس از ۷۰<ref>کنزالعمال، ج‌۱۴، ص‌۵۲۴.</ref>. یا ۵۰<ref>جامع‌البیان، مج‌۱۱، ج‌۹، ص‌۵۷ و ۱۲۵.</ref>. سال به قعر آن می‌رسد. یکی از عمیق‌ترین جای‌گاه‌های جهنم، درّه أثام است که براساس روایاتی دیگر، بر اطراف [[کوه]] «صعود» (کوهی آتشین در جهنم) واقع شده<ref>تفسیر قمی، ج‌۱، ص‌۴۰۷.</ref>. و در آن، مواد مذاب یا خونابه [[جهنمیان]]<ref>الدرالمنثور، ج‌۶‌، ص‌۲۷۷.</ref>. و شاید هر دو روان است؛ البته «أثام» یکی از نام‌های [[جهنّم]] نیز دانسته شده است.<ref>التفسیرالکبیر، ج‌۲۴، ص‌۱۱۰.</ref>. برخی دیگر از [[روایات]]، أثام را دره‌ای پر از مارها و عقرب‌های غول‌پیکر با نیش‌ها و زهرهای عذاب‌آور می‌دانند؛<ref>الدرالمنثور، ج‌۶‌، ص‌۲۷۶.</ref>. چنان‌که شدت [[درد]] و [[رنج]] جهنم نیز نمی‌تواند بر سوزش و درد نیش‌ها چیره شود.<ref>اصحاب الجحیم، ص‌۳۹.</ref>. برخی نیز آن را نام کوهی در جهنم می‌دانند.<ref>روح المعانی، مج‌۱۱، ج‌۱۹، ص‌۷۱.</ref>. با توجه به عدم استناد این قول به [[روایت]]، شاید مراد از آن، همان کوه صعود باشد که دره اثام، گرداگرد آن واقع شده‌است.

گویا میان سخن کسانی‌که به‌معنای لغوی أثام پرداخته‌اند و آنها که آن را نام جای‌گاهی می‌دانند، دوگانگی [[حقیقی]] وجود نداشته باشد؛ زیرا دیدگاه دوم می‌تواند توضیح و بیان مصداق دیدگاه نخست باشد.

افزون بر دو گناهِ [[شرک]] و آدم‌کشی [[ظالمانه]] که سبب وارد شدن در أثام می‌شود، [[گناه کبیره]] «[[زنا]]» نیز چنین فرجامی دارد؛ اما [[تأمل]] در روایات ذیل [[آیه]] ۵۹ [[مریم]] نشان می‌دهد که زناکارانِ اصرار‌کننده بر این [[گناه]]، در جای‌گاهی به نام «[[غی]]» [[عذاب]] می‌شوند<ref>تفسیر قرطبی، مج‌۶، ج‌۱۱، ص‌۸۴.</ref>. که طبیعتاً باید درد و رنج بیش‌تری از اثام داشته باشد. از مهم‌ترین ویژگی‌های کسی که وارد اثام می‌شود، دو چندان بودن عذاب وی و [[جاودانگی]] آن است: {{متن قرآن|يُضَـٰعَفْ لَهُ ٱلْعَذَابُ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِۦ مُهَانًا}}<ref>«روز رستخیز عذابش دو چندان می‌گردد و در آن (عذاب) به خواری جاوید می‌ماند» سوره فرقان، آیه ۶۹.</ref> موضوع «[[خلود]]» باعث دوگانگی نظریات [[مفسران]] درباره [[عذاب]] شوندگان اثام شده است. برخی معتقدند: با توجه به اینکه [[آیه]]، درصدد وصف [[بندگان]] [[پرهیزگار]] [[خدا]] بوده، آنها از چنین گناهانی مبرّا هستند و [[جاودانگی]] عذاب، به [[کافران]] و [[مشرکان]] اختصاص دارد، ارتکاب هر سه عمل ([[شرک]]، [[قتل]] و [[زنا]]) با هم به اثام منتهی می‌شود.<ref>مجمع‌البیان، ج۷، ص۳۱۲؛ اطیب‌البیان، ج۹، ص۶۵۶‌؛ تفسیر ماوردی، ج‌۴، ص‌۱۵۷.</ref>. گروهی بر این باورند که ارتکاب هرکدام از [[گناهان]] یاد‌شده، به [[گرفتاری]] اثام می‌انجامد.<ref>کشف‌الاسرار، ج‌۷، ص‌۶۵‌؛ تفسیر ماوردی، ج۴، ص۱۵۷، جامع‌البیان، مج‌۱۱، ج‌۱۹، ص‌۵۷.</ref>. این گروه، برای [[اثبات]] دیدگاه خود به [[آیات]] ۹۳ و ۱۱۶ [[نساء]]<ref>{{متن قرآن|وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًۭا مُّتَعَمِّدًۭا فَجَزَآؤُهُۥ جَهَنَّمُ خَـٰلِدًۭا فِيهَا وَغَضِبَ ٱللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُۥ وَأَعَدَّ لَهُۥ عَذَابًا عَظِيمًۭا * إِنَّ ٱللَّهَ لَا يَغْفِرُ أَن يُشْرَكَ بِهِۦ وَيَغْفِرُ مَا دُونَ ذَٰلِكَ لِمَن يَشَآءُ وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَـٰلًۢا بَعِيدًا}} «و هر کس مؤمنی را به عمد بکشد کیفر او دوزخ است که در آن جاودانه خواهد بود و خداوند بر او خشم می‌گیرد و لعنت می‌فرستد و برای او عذابی سترگ آماده می‌کند * بی‌گمان خداوند شرک ورزیدن به خود را نمی‌آمرزد و (گناه) پایین‌تر از آن را برای هر کس که بخواهد می‌بخشاید و هر کس برای خداوند شریک بتراشد به گمراهی ژرفی درافتاده است» سوره نساء، آیه ۹۳ و ۱۱۶.</ref> استناد کرده‌اند.

برخی از ایشان برای خلود در آیه ۶۹ فرقان<ref>{{متن قرآن|يُضَـٰعَفْ لَهُ ٱلْعَذَابُ يَوْمَ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِۦ مُهَانًا}} «روز رستخیز عذابش دو چندان می‌گردد و در آن (عذاب) به خواری جاوید می‌ماند» سوره فرقان، آیه ۶۹.</ref> مفهوم خاصی را قایل شده و آن را به توقف طولانی [[تفسیر]] کرده‌اند که در گناهِ شرک، [[ابدی]]، و در غیرِ آن، پایان‌پذیر است؛<ref>المیزان، ج‌۱۵، ص‌۲۴۰.</ref>. بنابراین اگر کسی در [[حال]] شرک، دو [[گناه]] دیگر را هم انجام دهد، به [[عذاب ابدی]] و خوارکننده و دوچندان «أثام» گرفتار می‌شود؛ بر این اساس، [[قاتلان]] و زناکاران غیرمشرک اگر [[توبه]] نکرده، و گرفتار اثام شوند، از‌جاودانگی در [[عذاب]] مستثنا هستند.<ref>[[رضا خراسانی‌نژاد|خراسانی‌نژاد]] و [[تقی صادقی||صادقی]]، [[أثام (مقاله)|مقاله «أثام»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]] ج۱، ص ۱۰۴.</ref>.

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:000053.jpg|22px]] [[رضا خراسانی‌نژاد|خراسانی‌نژاد]] و [[تقی صادقی||صادقی]]، [[أثام (مقاله)|مقاله «أثام»]]، '''[[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۲]]'''
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}