اثبات عصمت امام در حدیث - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۲۰

2025-10-04T08:20:46Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۰
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = اثبات عصمت امام		\| موضوع مرتبط = اثبات عصمت امام
	\| عنوان مدخل = اثبات عصمت امام		\| عنوان مدخل = اثبات عصمت امام
	\| مداخل مرتبط = [[اثبات عصمت امام در قرآن]] - [[اثبات عصمت امام در حدیث]] - [[اثبات عصمت امام در کلام اسلامی]] - [[اثبات عصمت امام در عرفان اسلامی]] - [[اثبات عصمت امام ~~در حدیث~~ اهل سنت]]		\| مداخل مرتبط = [[اثبات عصمت امام در قرآن]] - [[اثبات عصمت امام در حدیث]] - [[اثبات عصمت امام در کلام اسلامی]] - [[اثبات عصمت امام در عرفان اسلامی]] - [[اثبات عصمت امام از دیدگاه اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	'''عصمت امام''' از جمله شروط لازم برای امام از دیدگاه امامیه است که به معنای مصونیت امام از هرگونه گناه، خطا، [[اشتباه]] و [[نسیان]] است. در مجامع [[روایی]] [[شیعه]] و [[اهل سنت]]، [[روایات]] فراوانی وجود دارد که در آنها موضوع عصمت امام مورد [[تأیید]] قرار گرفته است. این [[احادیث]] بر دو گونه است: در برخی از احادیث ویژگی‌هایی برای ائمه بیان شده که لازمه آن عصمت است، مانند [[حدیث ثقلین]]، [[حدیث سفینه]] و [[حدیث امان]]. گروه دیگری از احادیث نیز وجود دارد که صریحا بر [[عصمت ائمه]] {{ع}} و [[طهارت]] ایشان از هر گونه [[رجس]] و [[پلیدی]] و گناه دلالت دارند.		'''عصمت امام''' از جمله شروط لازم برای امام از دیدگاه امامیه است که به معنای مصونیت امام از هرگونه گناه، خطا، [[اشتباه]] و نسیان است. در مجامع [[روایی]] [[شیعه]] و [[اهل سنت]]، [[روایات]] فراوانی وجود دارد که در آنها موضوع عصمت امام مورد [[تأیید]] قرار گرفته است. این [[احادیث]] بر دو گونه است: در برخی از احادیث ویژگی‌هایی برای ائمه بیان شده که لازمه آن عصمت است، مانند [[حدیث ثقلین]]، [[حدیث سفینه]] و [[حدیث امان]]. گروه دیگری از احادیث نیز وجود دارد که صریحا بر [[عصمت ائمه]] {{ع}} و [[طهارت]] ایشان از هر گونه [[رجس]] و [[پلیدی]] و گناه دلالت دارند.

	== معناشناسی عصمت ==		== معناشناسی عصمت ==

Jaafari در ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۰۷

2025-09-21T06:07:22Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۳۷
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = اثبات عصمت امام		\| موضوع مرتبط = اثبات عصمت امام
	\| عنوان مدخل = اثبات عصمت امام		\| عنوان مدخل = اثبات عصمت امام
	\| مداخل مرتبط = [[اثبات عصمت امام در قرآن]] - [[اثبات عصمت امام در حدیث]] - [[اثبات عصمت امام در کلام اسلامی]] - [[اثبات عصمت امام در عرفان اسلامی]] - [[اثبات عصمت امام در ~~منابع~~ اهل سنت]]		\| مداخل مرتبط = [[اثبات عصمت امام در قرآن]] - [[اثبات عصمت امام در حدیث]] - [[اثبات عصمت امام در کلام اسلامی]] - [[اثبات عصمت امام در عرفان اسلامی]] - [[اثبات عصمت امام در حدیث اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari در ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۵

2025-09-20T06:45:04Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = اثبات عصمت امام		\| موضوع مرتبط = اثبات عصمت امام
	\| عنوان مدخل = اثبات عصمت امام		\| عنوان مدخل = اثبات عصمت امام
	\| مداخل مرتبط = [[اثبات عصمت امام در قرآن]] - [[اثبات عصمت امام در حدیث]] - [[اثبات عصمت امام در کلام اسلامی]] - [[اثبات عصمت امام در عرفان اسلامی]]		\| مداخل مرتبط = [[اثبات عصمت امام در قرآن]] - [[اثبات عصمت امام در حدیث]] - [[اثبات عصمت امام در کلام اسلامی]] - [[اثبات عصمت امام در عرفان اسلامی]] - [[اثبات عصمت امام در منابع اهل سنت]]
	\| پرسش مرتبط = ~~عصمت (پرسش)~~		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

2025-05-29T20:32:03Z

جایگزینی متن - 'لیکن' به 'لکن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۲
خط ۹۴:		خط ۹۴:
	'''معنای «[[ثقلین]]»''': کلمه «ثقلین» تثنیه است و مفرد آن یا «ثَقَل» است، چنان‌که در قاموس آمده است: {{عربی\|الثقل، محركة: متاع المسافر وحشمه، و كل شيء نفيس مصون، و منه الحديث إني تارك فيكم الثقلين كتاب الله و عترتي}}<ref>القاموس المحیط، ج۳، ص۳۴۲.</ref> و یا مفرد آن «ثِقل» است، چنان‌که [[ابن اثیر]] می‌گوید: {{عربی\|اني تارك فيكم الثقلين، كتاب الله و عترتي، سماهما ثِقلَين، لأن الأخذ بهما والعمل بهما ثقيل... فسماها ثقلين إعظاماً لقدرهما و تفخيماً لشأنهما}}<ref>النهایة فی غریب الحدیث، ج۱، ص۲۱۶؛ همچنین ر.ک: تاج العروس، ج۱۴، ص۸۵.</ref>؛ ثقلین نامیده شدند؛ چراکه [[گرایش]] و [[پیروی]] از آن دو سنگین است... پس ثقلین نامیده شدند تا جایگاه آنها بزرگ شمرده شود و به مقام والایشان ارج نهاده شود. همین معنا را نووی در شرح صحیح مسلم آورده است<ref>شرح صحیح مسلم، ج۱۵، ص۱۸۰. همچنین ر.ک: الدیباج علی مسلم، ج۵، ص۳۹۰؛ نظم درر السمطین، ص۲۳۱؛ فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، ج۲، ص۲۲۰؛ ج۳، ص۱۹؛ تفسیر الثعلبی، ج۹، ص۱۸۶؛ تفسیر البغوی، ج۴، ص۲۷۱.</ref>.		'''معنای «[[ثقلین]]»''': کلمه «ثقلین» تثنیه است و مفرد آن یا «ثَقَل» است، چنان‌که در قاموس آمده است: {{عربی\|الثقل، محركة: متاع المسافر وحشمه، و كل شيء نفيس مصون، و منه الحديث إني تارك فيكم الثقلين كتاب الله و عترتي}}<ref>القاموس المحیط، ج۳، ص۳۴۲.</ref> و یا مفرد آن «ثِقل» است، چنان‌که [[ابن اثیر]] می‌گوید: {{عربی\|اني تارك فيكم الثقلين، كتاب الله و عترتي، سماهما ثِقلَين، لأن الأخذ بهما والعمل بهما ثقيل... فسماها ثقلين إعظاماً لقدرهما و تفخيماً لشأنهما}}<ref>النهایة فی غریب الحدیث، ج۱، ص۲۱۶؛ همچنین ر.ک: تاج العروس، ج۱۴، ص۸۵.</ref>؛ ثقلین نامیده شدند؛ چراکه [[گرایش]] و [[پیروی]] از آن دو سنگین است... پس ثقلین نامیده شدند تا جایگاه آنها بزرگ شمرده شود و به مقام والایشان ارج نهاده شود. همین معنا را نووی در شرح صحیح مسلم آورده است<ref>شرح صحیح مسلم، ج۱۵، ص۱۸۰. همچنین ر.ک: الدیباج علی مسلم، ج۵، ص۳۹۰؛ نظم درر السمطین، ص۲۳۱؛ فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، ج۲، ص۲۲۰؛ ج۳، ص۱۹؛ تفسیر الثعلبی، ج۹، ص۱۸۶؛ تفسیر البغوی، ج۴، ص۲۷۱.</ref>.

	به نظر ما قرائت نخست اُولی است. اما صرف نظر از معنای «ثقلین»، آن‌چه اهمیت دارد آن است که صیغه تثنیه بیانگر [[تساوی]] [[عترت]] و [[قرآن]] در رتبه و [[منزلت]] است<ref>گفتنی است در بعضی از الفاظ حدیث {{متن حدیث\|أَحَدُهُمَا أَعْظَمُ مِنَ الْآخَرِ}}؛ یکی از آنها بزرگ‌تر از دیگری است آورده شده است، ~~لیکن~~ در بیشتر احادیث لفظ ثقلین آمده و جمله مذکور وجود ندارد.</ref>. پس چنان‌که قرآن از سوی [[خداوند حکیم]] نازل شده و هیچ باطلی در آن راه ندارد: {{متن قرآن\|لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ}}<ref>«در حال و آینده آن، باطل راه ندارد، فرو فرستاده (خداوند) فرزانه ستوده‌ای است» سوره فصلت، آیه ۴۲.</ref>.		به نظر ما قرائت نخست اُولی است. اما صرف نظر از معنای «ثقلین»، آن‌چه اهمیت دارد آن است که صیغه تثنیه بیانگر [[تساوی]] [[عترت]] و [[قرآن]] در رتبه و [[منزلت]] است<ref>گفتنی است در بعضی از الفاظ حدیث {{متن حدیث\|أَحَدُهُمَا أَعْظَمُ مِنَ الْآخَرِ}}؛ یکی از آنها بزرگ‌تر از دیگری است آورده شده است، لکن در بیشتر احادیث لفظ ثقلین آمده و جمله مذکور وجود ندارد.</ref>. پس چنان‌که قرآن از سوی [[خداوند حکیم]] نازل شده و هیچ باطلی در آن راه ندارد: {{متن قرآن\|لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ}}<ref>«در حال و آینده آن، باطل راه ندارد، فرو فرستاده (خداوند) فرزانه ستوده‌ای است» سوره فصلت، آیه ۴۲.</ref>.

	[[کلام]] اهل بیت{{عم}} نیز مستند به [[وحی الهی]] و عاری از هر باطلی است و همان سان که تردیدی در [[قرآن]] نیست: {{متن قرآن\|ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ}}<ref>«این (آن) کتاب (است که) هیچ تردیدی در آن نیست» سوره بقره، آیه ۲.</ref>. در [[کلام]] [[اهل بیت]]{{عم}} نیز تردید راه ندارد. در نتیجه سخن و گفتار اهل بیت{{عم}} به سان قرآن از هر [[باطل]] و خطایی [[معصوم]] است.		[[کلام]] اهل بیت{{عم}} نیز مستند به [[وحی الهی]] و عاری از هر باطلی است و همان سان که تردیدی در [[قرآن]] نیست: {{متن قرآن\|ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ}}<ref>«این (آن) کتاب (است که) هیچ تردیدی در آن نیست» سوره بقره، آیه ۲.</ref>. در [[کلام]] [[اهل بیت]]{{عم}} نیز تردید راه ندارد. در نتیجه سخن و گفتار اهل بیت{{عم}} به سان قرآن از هر [[باطل]] و خطایی [[معصوم]] است.

Bahmani: /* کیفیت استدلال */

2024-11-11T05:38:55Z

کیفیت استدلال

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۸
خط ۱۷۴:		خط ۱۷۴:
	# [[حدیث سفینه]]، تنها ملجأ و [[مرجع]] امت اسلامی را در [[علم]] و [[عمل]] اهل بیت {{عم}} و تنها راه نجات را در اطاعت مطلق از آنها می‌داند. با این فرض، اطاعت مطلق و بی قید و شرط مستلزم [[عصمت]] آنها در علم و عمل است، و الا اگر آن حضرات دچار [[گناه]] یا [[اشتباه]] شوند به [[حکم عقل]] و [[آیات]] و [[روایات]] دیگر، لازم الاجتناب می‌باشند. پس اجتناب و دوری از آنها در بعضی از موارد با امر به اطاعت مطلق ناسازگار است، چرا که اطاعت مطلق، مستلزم عصمت مطلق آنهاست.		# [[حدیث سفینه]]، تنها ملجأ و [[مرجع]] امت اسلامی را در [[علم]] و [[عمل]] اهل بیت {{عم}} و تنها راه نجات را در اطاعت مطلق از آنها می‌داند. با این فرض، اطاعت مطلق و بی قید و شرط مستلزم [[عصمت]] آنها در علم و عمل است، و الا اگر آن حضرات دچار [[گناه]] یا [[اشتباه]] شوند به [[حکم عقل]] و [[آیات]] و [[روایات]] دیگر، لازم الاجتناب می‌باشند. پس اجتناب و دوری از آنها در بعضی از موارد با امر به اطاعت مطلق ناسازگار است، چرا که اطاعت مطلق، مستلزم عصمت مطلق آنهاست.

	در نتیجه، این [[حدیث]] با توجه به نکات فوق، [[عصمت امامان]] را [[تبلیغ]] می‌کند و در دو بعد [[علم]] و عمل، [[عصمت]] مطلق را می‌رساند، ولی عصمت از [[زمان]] تولد را نمی‌توانیم این حدیث نتیجه بگیریم، مگر اینکه تولد [[اهل بیت]] {{عم}} را به اصل وجود کشتی تشبیه کنیم، تا عصمت از ابتدای تولد را برای [[امامان]] بزرگوار نتیجه بگیریم<ref>[[ابراهیم صفرزاده\|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)\|عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی]]، ص ۲۳۹-~~۲۴۳~~.</ref>.		در نتیجه، این [[حدیث]] با توجه به نکات فوق، [[عصمت امامان]] را [[تبلیغ]] می‌کند و در دو بعد [[علم]] و عمل، [[عصمت]] مطلق را می‌رساند، ولی عصمت از [[زمان]] تولد را نمی‌توانیم این حدیث نتیجه بگیریم، مگر اینکه تولد [[اهل بیت]] {{عم}} را به اصل وجود کشتی تشبیه کنیم، تا عصمت از ابتدای تولد را برای [[امامان]] بزرگوار نتیجه بگیریم<ref>[[ابراهیم صفرزاده\|صفرزاده، ابراهیم]]، [[عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی (کتاب)\|عصمت امامان از دیدگاه عقل و وحی]]، ص ۲۳۹-۲۴۳؛ [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲]]، ص ۱۳۵-۱۴۳.</ref>.

	==== دیدگاه متکلمان امامیه ====		==== دیدگاه متکلمان امامیه ====

Bahmani: /* بررسی سندی */

2024-11-11T05:37:15Z

بررسی سندی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۰۷
خط ۱۵۹:		خط ۱۵۹:
	[[حدیث سفینه]] نزد [[شیعه]] و [[سنی]] از جهت اعتبار جایگاه والایی دارد و آن را جمع زیادی از [[صحابه]] مانند [[امیر المؤمنین]] {{ع}}، [[ابوذر غفاری]]، [[ابوسعید خدری]]، [[عبد الله بن عباس]]، [[أبو الطفیل]] [[عامر بن واثله]]، [[أنس بن مالک]]، [[عبد الله بن الزبیر]] و [[سلمة بن الأکوع]] از آن حضرت {{صل}} [[نقل]] کرده‌اند. از [[تابعان]] نیز شخصیت‌هایی مانند [[امام]] [[زین العابدین]] {{ع}}، [[سعید بن جبیر]]، [[عطیه کوفی]]، سعید بن مسیّب، [[عامر بن عبدالله]] از راویان این [[حدیث]] هستند<ref>نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الانوار، ج ۴، ص ۲۱ و تشیید المراجعات و تفنید المکابرات، ج۱، ص۱۳۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\| معارف و عقاید ۵ ج۱]].</ref> [[شیعیان]] این [[حدیث]] را مانند [[احادیث غدیر]]، [[ثقلین]] و [[منزلت]] معتبر و در حد تواتر می‌‌دانند<ref>شیعه در اسلام، ص۱۷۶.</ref>.		[[حدیث سفینه]] نزد [[شیعه]] و [[سنی]] از جهت اعتبار جایگاه والایی دارد و آن را جمع زیادی از [[صحابه]] مانند [[امیر المؤمنین]] {{ع}}، [[ابوذر غفاری]]، [[ابوسعید خدری]]، [[عبد الله بن عباس]]، [[أبو الطفیل]] [[عامر بن واثله]]، [[أنس بن مالک]]، [[عبد الله بن الزبیر]] و [[سلمة بن الأکوع]] از آن حضرت {{صل}} [[نقل]] کرده‌اند. از [[تابعان]] نیز شخصیت‌هایی مانند [[امام]] [[زین العابدین]] {{ع}}، [[سعید بن جبیر]]، [[عطیه کوفی]]، سعید بن مسیّب، [[عامر بن عبدالله]] از راویان این [[حدیث]] هستند<ref>نفحات الأزهار فی خلاصة عبقات الانوار، ج ۴، ص ۲۱ و تشیید المراجعات و تفنید المکابرات، ج۱، ص۱۳۱.</ref>.<ref>ر.ک: [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\| معارف و عقاید ۵ ج۱]].</ref> [[شیعیان]] این [[حدیث]] را مانند [[احادیث غدیر]]، [[ثقلین]] و [[منزلت]] معتبر و در حد تواتر می‌‌دانند<ref>شیعه در اسلام، ص۱۷۶.</ref>.

	وجود این [[حدیث]] با الفاظ نزدیک به هم در بسیاری از منابع اصیل و قابل اعتنای [[اهل سنت]] نیز آمده است به طوری که بسیاری از [[حدیث]] شناسان مشهور [[اهل سنت]] تصریح به صحت حدیث کرده‌اند. مانند [[حاکم نیشابوری]] و [[ابن حجر]] مکی و [[سیوطی]]، هرگونه تردیدی را نسبت به اعتبار و صحت این [[حدیث صحیح]] ندانسته و آن را از جمله احادیث معتبر می‌‌دانند<ref>عبقات الأنوار فی إمامة الأئمة الأطهار، ج۲۳، ص۴۱۹.</ref>.<ref>[[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[عصمت در قرآن (کتاب)\|عصمت در قرآن]]، ص۶۳؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۱۴؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\| معارف و عقاید ۵ ج۱]].</ref>.		وجود این [[حدیث]] با الفاظ نزدیک به هم در بسیاری از منابع اصیل و قابل اعتنای [[اهل سنت]] نیز آمده است به طوری که بسیاری از [[حدیث]] شناسان مشهور [[اهل سنت]] تصریح به صحت حدیث کرده‌اند. مانند [[حاکم نیشابوری]] و [[ابن حجر]] مکی و [[سیوطی]]، هرگونه تردیدی را نسبت به اعتبار و صحت این [[حدیث صحیح]] ندانسته و آن را از جمله احادیث معتبر می‌‌دانند<ref>عبقات الأنوار فی إمامة الأئمة الأطهار، ج۲۳، ص۴۱۹.</ref>.<ref>[[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[عصمت در قرآن (کتاب)\|عصمت در قرآن]]، ص۶۳؛ [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۲۱۴؛ [[عبدالمجید زهادت\|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ ج۱ (کتاب)\| معارف و عقاید ۵ ج۱]].</ref>

	==== کیفیت [[استدلال]] ====		==== کیفیت [[استدلال]] ====

Bahmani: /* منابع */

2024-11-11T05:18:28Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۸
خط ۲۱۹:		خط ۲۱۹:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1379719.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|'''عصمت از منظر فریقین''']]		# [[پرونده:1379719.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|'''عصمت از منظر فریقین''']]
			# [[پرونده:Jawahir-kalam-2.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|'''جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲''']]
	# [[پرونده:1100767.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|'''عصمت امام''']]		# [[پرونده:1100767.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|'''عصمت امام''']]
	# [[پرونده:1379713.jpg\|22px]] [[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[عصمت در قرآن (کتاب)\|'''عصمت در قرآن''']]		# [[پرونده:1379713.jpg\|22px]] [[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[عصمت در قرآن (کتاب)\|'''عصمت در قرآن''']]

Bahmani: /* کیفیت استدلال */

2024-11-11T05:17:54Z

کیفیت استدلال

نمایش تغییرات

Bahmani: /* دلیل نخست: حدیث ثقلین */

2024-11-11T05:00:30Z

دلیل نخست: حدیث ثقلین

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۳۰
خط ۴۰:		خط ۴۰:

	ثقلین به معنای هر آن چیزی است که ارزشمند، نفیس و سنگین باشد. [[ثَقَلین]] یا ثِقلین یعنی دو چیز ارزشمند و عظیم<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴.</ref> و مراد از [[عترت]] [[اهل بیت]] و اخص [[نزدیکان]] [[پیامبر]] {{صل}} است. به [[قرآن]] ثقل اکبر و به [[عترت پیامبر]] ثقل اصغر می‌‌گویند، چنانکه در روایتی [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} به [[کمیل]] فرمودند: «ای کمیل ما ثقل اصغر و قرآن ثقل اکبر است»<ref>اهل البیت فی الکتاب و السّنه، ص ۱۲۰ به نقل از بشارة المصطفی، ص ۲۹. نیز ر.ک: عترت، ثقل کبیر، کمالی دزفولی.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴؛ [[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص۱۱۰؛ [[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>		ثقلین به معنای هر آن چیزی است که ارزشمند، نفیس و سنگین باشد. [[ثَقَلین]] یا ثِقلین یعنی دو چیز ارزشمند و عظیم<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴.</ref> و مراد از [[عترت]] [[اهل بیت]] و اخص [[نزدیکان]] [[پیامبر]] {{صل}} است. به [[قرآن]] ثقل اکبر و به [[عترت پیامبر]] ثقل اصغر می‌‌گویند، چنانکه در روایتی [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} به [[کمیل]] فرمودند: «ای کمیل ما ثقل اصغر و قرآن ثقل اکبر است»<ref>اهل البیت فی الکتاب و السّنه، ص ۱۲۰ به نقل از بشارة المصطفی، ص ۲۹. نیز ر.ک: عترت، ثقل کبیر، کمالی دزفولی.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴؛ [[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص۱۱۰؛ [[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>

			حدیث ثقلین حدیث بسیار مهمی است. در اهمیت آن همین بس که [[پیامبر اکرم]]{{صل}} این حدیث را مکرراً فرموده‌اند. با توجه به تحقیقات انجام شده، این [[کلام]] پنج مرتبه از [[پیامبر]]{{صل}} صادر شده است و آخرین بار در ساعت‌های پایانی [[عمر شریف]] ایشان بوده است<ref>گفتنی است مجموعه تحقیقات مؤلف در بررسی حدیث ثقلین عبارت است از: «نفحات الأزهار» جلد ۱، ۲ و ۳، «محاضرات فی الإعتقادات» و «حدیث الثقلین».</ref>.<ref>[[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲]]، ص ۱۲۲.</ref>

	==== بررسی سندی ====		==== بررسی سندی ====

Bahmani: /* دلیل نخست: حدیث ثقلین */

2024-11-11T04:58:19Z

دلیل نخست: حدیث ثقلین

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۸
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}		\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}
	{{همچنین\|حدیث ثقلین}}		{{همچنین\|حدیث ثقلین}}
	یکی از مهم‌ترین ادلۀ روایی در مورد [[برتری]] و حقانیت [[اهل بیت]] {{ع}}، [[حدیث]] "[[ثقلین]]" است که مورد پذیرش دانشمندان شیعه و [[سنی]] بوده و به [[کثرت]] آن را [[نقل]] کرده اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۲۵.</ref>. [[پیامبر اسلام]] {{صل}} در این حدیث می‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ أَمَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی فَإِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْض}}<ref>‏«من از بین شما می‌روم و دو چیز گران بها و [[ارزشمند]] از خودم به یادگار می‌گذارم، یکی [[کتاب خدا]] و دیگری عترتم را و مادامی که به هر دو آنها [[متوسل]] شوید هرگز [[گمراه]] نخواهید شد» بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۱۳؛ سنن الترمذی، ج ۵، ص ۶۶۳، ح ~~۳۷۸۸~~ و~~...~~ .</ref>.		یکی از مهم‌ترین ادلۀ روایی در مورد [[برتری]] و حقانیت [[اهل بیت]] {{ع}}، [[حدیث]] "[[ثقلین]]" است که مورد پذیرش دانشمندان شیعه و [[سنی]] بوده و به [[کثرت]] آن را [[نقل]] کرده اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۲۵.</ref>. [[پیامبر اسلام]] {{صل}} در این حدیث می‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ أَمَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی فَإِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْض}}<ref>‏«من از بین شما می‌روم و دو چیز گران بها و [[ارزشمند]] از خودم به یادگار می‌گذارم، یکی [[کتاب خدا]] و دیگری عترتم را و مادامی که به هر دو آنها [[متوسل]] شوید هرگز [[گمراه]] نخواهید شد» بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۱۳؛ سنن الترمذی، ج ۵، ص ۶۶۳، ح ۳۷۸۸؛ المعجم الکبیر، ج۳، ص۶۶، ش۲۶۸۰؛ المعجم الأوسط، ج۵، ص۸۹؛ نظم درر السمطین، ص۲۳۲؛ کنز العمال، ج۱، ص۱۷۲، ش۸۷۰ و ۸۷۱.</ref>.

	ثقلین به معنای هر آن چیزی است که ارزشمند، نفیس و سنگین باشد. [[ثَقَلین]] یا ثِقلین یعنی دو چیز ارزشمند و عظیم<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴.</ref> و مراد از [[عترت]] [[اهل بیت]] و اخص [[نزدیکان]] [[پیامبر]] {{صل}} است. به [[قرآن]] ثقل اکبر و به [[عترت پیامبر]] ثقل اصغر می‌‌گویند، چنانکه در روایتی [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} به [[کمیل]] فرمودند: «ای کمیل ما ثقل اصغر و قرآن ثقل اکبر است»<ref>اهل البیت فی الکتاب و السّنه، ص ۱۲۰ به نقل از بشارة المصطفی، ص ۲۹. نیز ر.ک: عترت، ثقل کبیر، کمالی دزفولی.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴؛ [[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص۱۱۰؛ [[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>		ثقلین به معنای هر آن چیزی است که ارزشمند، نفیس و سنگین باشد. [[ثَقَلین]] یا ثِقلین یعنی دو چیز ارزشمند و عظیم<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴.</ref> و مراد از [[عترت]] [[اهل بیت]] و اخص [[نزدیکان]] [[پیامبر]] {{صل}} است. به [[قرآن]] ثقل اکبر و به [[عترت پیامبر]] ثقل اصغر می‌‌گویند، چنانکه در روایتی [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} به [[کمیل]] فرمودند: «ای کمیل ما ثقل اصغر و قرآن ثقل اکبر است»<ref>اهل البیت فی الکتاب و السّنه، ص ۱۲۰ به نقل از بشارة المصطفی، ص ۲۹. نیز ر.ک: عترت، ثقل کبیر، کمالی دزفولی.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴؛ [[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص۱۱۰؛ [[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۰۲
خط ۹۴:		خط ۹۴:
	'''معنای «[[ثقلین]]»''': کلمه «ثقلین» تثنیه است و مفرد آن یا «ثَقَل» است، چنان‌که در قاموس آمده است: {{عربی\|الثقل، محركة: متاع المسافر وحشمه، و كل شيء نفيس مصون، و منه الحديث إني تارك فيكم الثقلين كتاب الله و عترتي}}<ref>القاموس المحیط، ج۳، ص۳۴۲.</ref> و یا مفرد آن «ثِقل» است، چنان‌که [[ابن اثیر]] می‌گوید: {{عربی\|اني تارك فيكم الثقلين، كتاب الله و عترتي، سماهما ثِقلَين، لأن الأخذ بهما والعمل بهما ثقيل... فسماها ثقلين إعظاماً لقدرهما و تفخيماً لشأنهما}}<ref>النهایة فی غریب الحدیث، ج۱، ص۲۱۶؛ همچنین ر.ک: تاج العروس، ج۱۴، ص۸۵.</ref>؛ ثقلین نامیده شدند؛ چراکه [[گرایش]] و [[پیروی]] از آن دو سنگین است... پس ثقلین نامیده شدند تا جایگاه آنها بزرگ شمرده شود و به مقام والایشان ارج نهاده شود. همین معنا را نووی در شرح صحیح مسلم آورده است<ref>شرح صحیح مسلم، ج۱۵، ص۱۸۰. همچنین ر.ک: الدیباج علی مسلم، ج۵، ص۳۹۰؛ نظم درر السمطین، ص۲۳۱؛ فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، ج۲، ص۲۲۰؛ ج۳، ص۱۹؛ تفسیر الثعلبی، ج۹، ص۱۸۶؛ تفسیر البغوی، ج۴، ص۲۷۱.</ref>.		'''معنای «[[ثقلین]]»''': کلمه «ثقلین» تثنیه است و مفرد آن یا «ثَقَل» است، چنان‌که در قاموس آمده است: {{عربی\|الثقل، محركة: متاع المسافر وحشمه، و كل شيء نفيس مصون، و منه الحديث إني تارك فيكم الثقلين كتاب الله و عترتي}}<ref>القاموس المحیط، ج۳، ص۳۴۲.</ref> و یا مفرد آن «ثِقل» است، چنان‌که [[ابن اثیر]] می‌گوید: {{عربی\|اني تارك فيكم الثقلين، كتاب الله و عترتي، سماهما ثِقلَين، لأن الأخذ بهما والعمل بهما ثقيل... فسماها ثقلين إعظاماً لقدرهما و تفخيماً لشأنهما}}<ref>النهایة فی غریب الحدیث، ج۱، ص۲۱۶؛ همچنین ر.ک: تاج العروس، ج۱۴، ص۸۵.</ref>؛ ثقلین نامیده شدند؛ چراکه [[گرایش]] و [[پیروی]] از آن دو سنگین است... پس ثقلین نامیده شدند تا جایگاه آنها بزرگ شمرده شود و به مقام والایشان ارج نهاده شود. همین معنا را نووی در شرح صحیح مسلم آورده است<ref>شرح صحیح مسلم، ج۱۵، ص۱۸۰. همچنین ر.ک: الدیباج علی مسلم، ج۵، ص۳۹۰؛ نظم درر السمطین، ص۲۳۱؛ فیض القدیر شرح الجامع الصغیر، ج۲، ص۲۲۰؛ ج۳، ص۱۹؛ تفسیر الثعلبی، ج۹، ص۱۸۶؛ تفسیر البغوی، ج۴، ص۲۷۱.</ref>.

	به نظر ما قرائت نخست اُولی است. اما صرف نظر از معنای «ثقلین»، آن‌چه اهمیت دارد آن است که صیغه تثنیه بیانگر [[تساوی]] [[عترت]] و [[قرآن]] در رتبه و [[منزلت]] است<ref>گفتنی است در بعضی از الفاظ حدیث {{متن حدیث\|أَحَدُهُمَا أَعْظَمُ مِنَ الْآخَرِ}}؛ یکی از آنها بزرگ‌تر از دیگری است آورده شده است، ~~لیکن~~ در بیشتر احادیث لفظ ثقلین آمده و جمله مذکور وجود ندارد.</ref>. پس چنان‌که قرآن از سوی [[خداوند حکیم]] نازل شده و هیچ باطلی در آن راه ندارد: {{متن قرآن\|لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ}}<ref>«در حال و آینده آن، باطل راه ندارد، فرو فرستاده (خداوند) فرزانه ستوده‌ای است» سوره فصلت، آیه ۴۲.</ref>.		به نظر ما قرائت نخست اُولی است. اما صرف نظر از معنای «ثقلین»، آن‌چه اهمیت دارد آن است که صیغه تثنیه بیانگر [[تساوی]] [[عترت]] و [[قرآن]] در رتبه و [[منزلت]] است<ref>گفتنی است در بعضی از الفاظ حدیث {{متن حدیث\|أَحَدُهُمَا أَعْظَمُ مِنَ الْآخَرِ}}؛ یکی از آنها بزرگ‌تر از دیگری است آورده شده است، لکن در بیشتر احادیث لفظ ثقلین آمده و جمله مذکور وجود ندارد.</ref>. پس چنان‌که قرآن از سوی [[خداوند حکیم]] نازل شده و هیچ باطلی در آن راه ندارد: {{متن قرآن\|لَا يَأْتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ}}<ref>«در حال و آینده آن، باطل راه ندارد، فرو فرستاده (خداوند) فرزانه ستوده‌ای است» سوره فصلت، آیه ۴۲.</ref>.

	[[کلام]] اهل بیت{{عم}} نیز مستند به [[وحی الهی]] و عاری از هر باطلی است و همان سان که تردیدی در [[قرآن]] نیست: {{متن قرآن\|ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ}}<ref>«این (آن) کتاب (است که) هیچ تردیدی در آن نیست» سوره بقره، آیه ۲.</ref>. در [[کلام]] [[اهل بیت]]{{عم}} نیز تردید راه ندارد. در نتیجه سخن و گفتار اهل بیت{{عم}} به سان قرآن از هر [[باطل]] و خطایی [[معصوم]] است.		[[کلام]] اهل بیت{{عم}} نیز مستند به [[وحی الهی]] و عاری از هر باطلی است و همان سان که تردیدی در [[قرآن]] نیست: {{متن قرآن\|ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ}}<ref>«این (آن) کتاب (است که) هیچ تردیدی در آن نیست» سوره بقره، آیه ۲.</ref>. در [[کلام]] [[اهل بیت]]{{عم}} نیز تردید راه ندارد. در نتیجه سخن و گفتار اهل بیت{{عم}} به سان قرآن از هر [[باطل]] و خطایی [[معصوم]] است.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۴۸
خط ۲۱۹:		خط ۲۱۹:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1379719.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|'''عصمت از منظر فریقین''']]		# [[پرونده:1379719.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[عصمت از منظر فریقین (کتاب)\|'''عصمت از منظر فریقین''']]
			# [[پرونده:Jawahir-kalam-2.jpg\|22px]] [[سید علی حسینی میلانی\|حسینی میلانی، سید علی]]، [[جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲ (کتاب)\|'''جواهر الکلام فی معرفة الامامة و الامام ج۲''']]
	# [[پرونده:1100767.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|'''عصمت امام''']]		# [[پرونده:1100767.jpg\|22px]] [[محمد حسین فاریاب\|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)\|'''عصمت امام''']]
	# [[پرونده:1379713.jpg\|22px]] [[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[عصمت در قرآن (کتاب)\|'''عصمت در قرآن''']]		# [[پرونده:1379713.jpg\|22px]] [[رضا محمدی\|محمدی، رضا]]، [[عصمت در قرآن (کتاب)\|'''عصمت در قرآن''']]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۲۸
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}		\|تاریخ بایگانی\| منبع = <small>[[عصمت (پرسش)\|(پرسمان عصمت)]]</small>\| تراز = راست\| عرض = ۱۰۰px\| اندازه خط = ۱۳px\|رنگ پس‌زمینه=#F8FBF9\| گیومه نقل‌قول =\| تراز منبع = وسط}}
	{{همچنین\|حدیث ثقلین}}		{{همچنین\|حدیث ثقلین}}
	یکی از مهم‌ترین ادلۀ روایی در مورد [[برتری]] و حقانیت [[اهل بیت]] {{ع}}، [[حدیث]] "[[ثقلین]]" است که مورد پذیرش دانشمندان شیعه و [[سنی]] بوده و به [[کثرت]] آن را [[نقل]] کرده اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۲۵.</ref>. [[پیامبر اسلام]] {{صل}} در این حدیث می‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ أَمَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی فَإِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْض}}<ref>‏«من از بین شما می‌روم و دو چیز گران بها و [[ارزشمند]] از خودم به یادگار می‌گذارم، یکی [[کتاب خدا]] و دیگری عترتم را و مادامی که به هر دو آنها [[متوسل]] شوید هرگز [[گمراه]] نخواهید شد» بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۱۳؛ سنن الترمذی، ج ۵، ص ۶۶۳، ح ~~۳۷۸۸~~ و~~...~~ .</ref>.		یکی از مهم‌ترین ادلۀ روایی در مورد [[برتری]] و حقانیت [[اهل بیت]] {{ع}}، [[حدیث]] "[[ثقلین]]" است که مورد پذیرش دانشمندان شیعه و [[سنی]] بوده و به [[کثرت]] آن را [[نقل]] کرده اند<ref>ر.ک: [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۲۲۵.</ref>. [[پیامبر اسلام]] {{صل}} در این حدیث می‌فرمایند: {{متن حدیث\|إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ أَمَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا لَنْ تَضِلُّوا کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی فَإِنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْض}}<ref>‏«من از بین شما می‌روم و دو چیز گران بها و [[ارزشمند]] از خودم به یادگار می‌گذارم، یکی [[کتاب خدا]] و دیگری عترتم را و مادامی که به هر دو آنها [[متوسل]] شوید هرگز [[گمراه]] نخواهید شد» بصائرالدرجات، ج ۱، ص ۴۱۳؛ سنن الترمذی، ج ۵، ص ۶۶۳، ح ۳۷۸۸؛ المعجم الکبیر، ج۳، ص۶۶، ش۲۶۸۰؛ المعجم الأوسط، ج۵، ص۸۹؛ نظم درر السمطین، ص۲۳۲؛ کنز العمال، ج۱، ص۱۷۲، ش۸۷۰ و ۸۷۱.</ref>.

	ثقلین به معنای هر آن چیزی است که ارزشمند، نفیس و سنگین باشد. [[ثَقَلین]] یا ثِقلین یعنی دو چیز ارزشمند و عظیم<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴.</ref> و مراد از [[عترت]] [[اهل بیت]] و اخص [[نزدیکان]] [[پیامبر]] {{صل}} است. به [[قرآن]] ثقل اکبر و به [[عترت پیامبر]] ثقل اصغر می‌‌گویند، چنانکه در روایتی [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} به [[کمیل]] فرمودند: «ای کمیل ما ثقل اصغر و قرآن ثقل اکبر است»<ref>اهل البیت فی الکتاب و السّنه، ص ۱۲۰ به نقل از بشارة المصطفی، ص ۲۹. نیز ر.ک: عترت، ثقل کبیر، کمالی دزفولی.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴؛ [[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص۱۱۰؛ [[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>		ثقلین به معنای هر آن چیزی است که ارزشمند، نفیس و سنگین باشد. [[ثَقَلین]] یا ثِقلین یعنی دو چیز ارزشمند و عظیم<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴.</ref> و مراد از [[عترت]] [[اهل بیت]] و اخص [[نزدیکان]] [[پیامبر]] {{صل}} است. به [[قرآن]] ثقل اکبر و به [[عترت پیامبر]] ثقل اصغر می‌‌گویند، چنانکه در روایتی [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} به [[کمیل]] فرمودند: «ای کمیل ما ثقل اصغر و قرآن ثقل اکبر است»<ref>اهل البیت فی الکتاب و السّنه، ص ۱۲۰ به نقل از بشارة المصطفی، ص ۲۹. نیز ر.ک: عترت، ثقل کبیر، کمالی دزفولی.</ref>.<ref>ر.ک: [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۹ و [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)\|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۴؛ [[محمد محمدی ری‌شهری\|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)\|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص۱۱۰؛ [[آرزو شکری\|شکری، آرزو]]، [[حقوق اهل بیت (کتاب)\|حقوق اهل بیت]]، ص۶۴- ۶۶.</ref>