اجتباء - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: تغییرمسیر به اجتباء الهی

2018-06-26T07:47:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۱:۱۷
خط ۱:		خط ۱:
	#تغییر_مسیر [[~~اجتبا~~]]		#تغییر_مسیر [[اجتباء الهی]]

Msadeq: تغییرمسیر به اجتبا

2018-06-26T06:59:29Z

تغییرمسیر به اجتبا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۱۰:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~'''اجتباء''' ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:~~		#تغییر_مسیر [[اجتبا]]

	* [[~~اجتباء در قرآن]]~~
	* [[اجتباء در حدیث]]
	* [[مجتبی بودن معصوم]] (زیرشاخهٔ [[صفات معصوم]])
	* [[اجتبای معصوم]]
	* [[مقام اجتباء الهی]] (زیرشاخهٔ [[مقام معصوم]])

	~~==مدخل های وابسته==~~
	* [[گزینش الهی]]
	* [[اصطفاء]]
	* [[ارتضاء]]
	* [[اختیار]]
	* [[تطهیر]]

	~~{{ابهام‌زدایی}}~~
	~~[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی]]~~
	~~[[رده:اجتباء~~]]

Msadeq در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۰۶:۵۷

2018-06-26T06:57:38Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-اجتبا: گزينش بندگان خاص براى رهايى از تشتّت و بهره‌مندى از فيض‌هاى ويژه
+'''اجتباء''' ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
-واژه اجتبا از باب افتعال و از ريشه «ج ب ى» است. لغويان، جبى را به‌معناى جمع كردن (گردآورى) دانسته‌اند;[1] بدين سبب حوض را كه محلّ گردآورى آب است، جابيه، و خراج را كه از اطراف و اكناف گردآورى مى‌شود، مَجْبى ناميده‌اند.[2] از آن‌جا كه باب افتعال بر قصد و اختيار دلالت مى‌كند مى‌توان اجتبا را به‌معناى اختيار كردن شىء براى گردآورى و رهايى بخشيدن آن از تشتّت و پراكندگى دانست.[3] اجتبا و برگزيدن بنده از ناحيه خداوند به‌معناى اختصاص دادن او به فيض‌هاى خاص الهى است كه نتيجه آن حاصل شدن انواع نعمت‌ها براى او، بدون هيچ‌گونه سعى و تلاشى است و اين موهبت تنها براى پيامبران و صديقان و شهدا خواهد بود.[4] در قرآن كريم، مشتقّات «جبى» 12 بار به‌كار رفته كه 10 مورد آن به بحث «اجتبا» مربوط است. در موارد ياد‌شده، به جز يك مورد كه به‌معناى لغوى اجتبا (اعراف/7، 203) ارتباط دارد، به حقيقت اجتبا (معناى مصطلح آن) همراه با علم به تأويل احاديث (يوسف/12، 6) و هدايت (مانند نحل/16، 121; انعام/6، 87 و‌...‌) و صلاح (قلم/68، 50) و علم به غيب (آل‌عمران/3، 179) و نفى حرج (حج/22، 78) اشاره شده است.
+* [[اجتباء در قرآن]]
-حقيقت اجتبا:
+* [[اجتباء در حدیث]]
-همان‌گونه كه از تأمّل در معناى لغوى و اصطلاحى اجتبا به‌دست مى‌آيد و نيز دقّت در موارد كاربرد آن در قرآن مؤيّد است، حقيقت اجتبا آن است كه خداوند، بنده خود را برگزيند و وى را از هرگونه تشتّت و تفرّق و سرگردانى و تمايل به جوانب گوناگون و متضادّ رهايى بخشد; آن‌گاه او را به‌سوى خود متمايل و راه هدايت و رستگارى را برايش فراهم آورد.[5] برخى مفسّران، ذيل آيه‌6 يوسف/12 آورده‌اند: در همه موارد كاربرد و همه مشتقّات اين مادّه (جبايه) جمع‌آورى چيزى و حفظ آن از تفرقه و تشتّت لحاظ شده است; بنابراين، اجتباى بنده‌اى از بندگان خداى سبحان به‌وسيله او به اين معنا است كه بخواهد او را مشمول رحمت خود سازد و به مزيد كرامت، اختصاص دهد و به اين منظور، او را از تفرّق در راه‌هاى پراكنده شيطانى حفظ كرده، در شاه‌راه صراط مستقيمش بيندازد.[6] از آن‌چه گفته شد، روشن مى‌شود كه تفسير اجتبا به مطلق برگزيدن، درست نيست; زيرا گزينش، معنايى است كه ما آن را از صيغه افتعال كه بر قصد و اختيار دلالت دارد، استفاده مى‌كنيم و به مادّه اجتبا اختصاص ندارد; بلكه معناى مزبور را از هر مادّه‌اى كه به باب افتعال برده شود مى‌توان فهميد. بلى مى‌توان گفت: شخصى كه مُجْتَبى است، او را براى اختصاص به مقام اجتبا يا جهت كارهاى خطيرى چون رسالت و امامت و ولايت برمى‌گزينند;[7] ولى بايد توجّه داشت كه برگزيدن اوّل، سابق بر اجتبا يا همراه آن است و برگزيدن بعدى، متفرِّع بر اجتبا خواهد بود.
+==مدخل های وابسته==
-از آن‌چه گفته شد، روشن مى‌شود كه مرادف دانستن اجتبا با واژه‌هايى چون اصطفا و اخلاص (خالص گردانيدن)، درست نيست; زيرا اصطفا از مادّه صفو (‌=‌صاف و خالص بودن)[8] و به‌معناى گزينش كسى جهت خالص و پاكيزه ساختن وى از آلودگى‌ها است،[9] و اخلاص نيز از آن‌جا كه از باب افتعال و مفيد معناى اختيار نيست نمى‌تواند مرادف اجتبا قرار گيرد. برخى مفسّران به رغم آن‌كه اجتبا را به گزينش تفسير كرده‌اند، با كمك حديث «إذا أحبّ اللّه عبداً ابتلاه فإن صبر اجتباه و إن رضى اصطفاه»، اجتبا را مقدّمه اصطفا دانسته و گفته‌اند: آن‌چه در روايت آمده، مراتب محبّت خدا است; خواست و گرفتارى و درگيرى، آن‌گاه پاى‌دارى و كوشش و پذيرش و گزيدگى، سپس خلوص و تصفيه.[10]
+* [[گزینش الهی]]
-اجتبا و هدايت:
+* [[اصطفاء]]
-خداوند درباره شمارى از پيامبران مى‌فرمايد: ما آن‌ها را اجتبا، و به راه راست هدايتشان كرديم: «واجتَبَينـهُم و هَدَينـهُم اِلى صِرط مُستَقيم» (انعام/6، 87). آمدن اجتبا همراه هدايت به‌ويژه پيش از هدايت، گوياى اين نكته است كه بين اجتبا و هدايت، رابطه علّى و معلولى برقرار است و نيز تقدّم ذكرى «اجتَبَينـهُم» بر «هَدَينـهُم» بر زمينه‌ساز بودن اجتبا براى هدايت دلالت دارد.[11] گويا خداى متعالى خواسته است بگويد: ما پيامبران ياد‌شده را از سرگردانى ميان كثرات و تمايل و ركون به مظاهر خلقيّة نجات داده و آن‌ها را به‌سوى خود متمايل ساخته و به صراط مستقيم* هدايتشان كرده‌ايم.[12]
+{{ابهام‌زدایی}}
-برخى به رغم اين‌كه اجتبا را در آيه ياد‌شده به مطلق برگزيدن معنا نكرده بلكه برگزيدن را لازمه آن دانسته‌اند، در تصوير معناى جمع به‌گونه‌اى ديگر مشى كرده و گفته‌اند: اين معنا (برگزيدن) گرچه از موارد كاربرد اجتبا استفاده مى‌شود; ولى معناى اصلى آن نيست; بلكه لازم آن معنا به‌شمار مى‌رود و معناى اصلى اجتبا همان جمع‌آورى است و از سياق آيات مورد بحث به‌دست مى‌آيد كه همان معناى اصلى لغت مورد عنايت است و خواسته براى بيان هدايت* به صراط مستقيمى كه بعد ذكر مى‌كند، زمينه‌سازى كرده باشد. گويى فرموده است: ما سلسله جليله انبيا(عليهم السلام) را كه در طول تاريخ بشر متفرّق بوده‌اند و هر يك از آنان در زمانى مى‌زيسته، يك جا جمع، و همه را با يك عنايت، به‌سوى صراط مستقيم هدايت كرديم. مقصود از سياق اين آيات، بيان اتّصال رشته هدايت‌يافتگان به هدايت فطرى الهى است و مناسب چنين بيانى اين است كه اين سلسله يك‌جا تصوّر شده و هدايتشان يك هدايت و صراط مستقيمشان يك صراط گرفته شود تا آن‌كه اختلاف در زمان و احوال و اختلاف پويندگان باعث اختلاف در هدايت و صراط نشود.[13]
+[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی]]
-در آيات 13 شورى/42 58 مريم/19; 122 طه/20، و 121 نحل/16 نيز رابطه اجتبا و هدايت مطرح شده است. در خصوص آيه‌13 شورى، اجتباى خداوند مسبوق به نهى از تفرقه و سابق بر هدايت ذكر شده است و اين خود، گوياى سير طبيعى تبدّل تفرقه به جمع و زمينه‌سازى جمع جهت هدايت است:[14] «شَرَعَ لَكُم مِنَ الدّينِ ما‌وصّى بِهِ نوحـًا والَّذى اَوحَينا اِلَيكَ و ما‌وصَّينا بِهِ اِبرهيمَ و موسى و عيسى اَن اَقيموا الدّينَ و لاتَتَفَرَّقوا فيهِ كَبُرَ عَلَى المُشرِكينَ ما‌تَدعوهُم اِلَيهِ اللّهُ يَجتَبى اِلَيهِ مَن يَشاءُ و يَهدى اِلَيهِ مَن يُنيب».
+[[رده:اجتباء]]

Msadeq در ‏۲۶ ژوئن ۲۰۱۸، ساعت ۰۶:۵۵

2018-06-26T06:55:01Z

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''اجتباء''' ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:
+اجتبا: گزينش بندگان خاص براى رهايى از تشتّت و بهره‌مندى از فيض‌هاى ويژه
-* [[اجتباء در قرآن]]
+واژه اجتبا از باب افتعال و از ريشه «ج ب ى» است. لغويان، جبى را به‌معناى جمع كردن (گردآورى) دانسته‌اند;[1] بدين سبب حوض را كه محلّ گردآورى آب است، جابيه، و خراج را كه از اطراف و اكناف گردآورى مى‌شود، مَجْبى ناميده‌اند.[2] از آن‌جا كه باب افتعال بر قصد و اختيار دلالت مى‌كند مى‌توان اجتبا را به‌معناى اختيار كردن شىء براى گردآورى و رهايى بخشيدن آن از تشتّت و پراكندگى دانست.[3] اجتبا و برگزيدن بنده از ناحيه خداوند به‌معناى اختصاص دادن او به فيض‌هاى خاص الهى است كه نتيجه آن حاصل شدن انواع نعمت‌ها براى او، بدون هيچ‌گونه سعى و تلاشى است و اين موهبت تنها براى پيامبران و صديقان و شهدا خواهد بود.[4] در قرآن كريم، مشتقّات «جبى» 12 بار به‌كار رفته كه 10 مورد آن به بحث «اجتبا» مربوط است. در موارد ياد‌شده، به جز يك مورد كه به‌معناى لغوى اجتبا (اعراف/7، 203) ارتباط دارد، به حقيقت اجتبا (معناى مصطلح آن) همراه با علم به تأويل احاديث (يوسف/12، 6) و هدايت (مانند نحل/16، 121; انعام/6، 87 و‌...‌) و صلاح (قلم/68، 50) و علم به غيب (آل‌عمران/3، 179) و نفى حرج (حج/22، 78) اشاره شده است.
-* [[اجتباء در حدیث]]
+حقيقت اجتبا:
-==مدخل های وابسته==
+همان‌گونه كه از تأمّل در معناى لغوى و اصطلاحى اجتبا به‌دست مى‌آيد و نيز دقّت در موارد كاربرد آن در قرآن مؤيّد است، حقيقت اجتبا آن است كه خداوند، بنده خود را برگزيند و وى را از هرگونه تشتّت و تفرّق و سرگردانى و تمايل به جوانب گوناگون و متضادّ رهايى بخشد; آن‌گاه او را به‌سوى خود متمايل و راه هدايت و رستگارى را برايش فراهم آورد.[5] برخى مفسّران، ذيل آيه‌6 يوسف/12 آورده‌اند: در همه موارد كاربرد و همه مشتقّات اين مادّه (جبايه) جمع‌آورى چيزى و حفظ آن از تفرقه و تشتّت لحاظ شده است; بنابراين، اجتباى بنده‌اى از بندگان خداى سبحان به‌وسيله او به اين معنا است كه بخواهد او را مشمول رحمت خود سازد و به مزيد كرامت، اختصاص دهد و به اين منظور، او را از تفرّق در راه‌هاى پراكنده شيطانى حفظ كرده، در شاه‌راه صراط مستقيمش بيندازد.[6] از آن‌چه گفته شد، روشن مى‌شود كه تفسير اجتبا به مطلق برگزيدن، درست نيست; زيرا گزينش، معنايى است كه ما آن را از صيغه افتعال كه بر قصد و اختيار دلالت دارد، استفاده مى‌كنيم و به مادّه اجتبا اختصاص ندارد; بلكه معناى مزبور را از هر مادّه‌اى كه به باب افتعال برده شود مى‌توان فهميد. بلى مى‌توان گفت: شخصى كه مُجْتَبى است، او را براى اختصاص به مقام اجتبا يا جهت كارهاى خطيرى چون رسالت و امامت و ولايت برمى‌گزينند;[7] ولى بايد توجّه داشت كه برگزيدن اوّل، سابق بر اجتبا يا همراه آن است و برگزيدن بعدى، متفرِّع بر اجتبا خواهد بود.
-* [[گزینش الهی]]
+از آن‌چه گفته شد، روشن مى‌شود كه مرادف دانستن اجتبا با واژه‌هايى چون اصطفا و اخلاص (خالص گردانيدن)، درست نيست; زيرا اصطفا از مادّه صفو (‌=‌صاف و خالص بودن)[8] و به‌معناى گزينش كسى جهت خالص و پاكيزه ساختن وى از آلودگى‌ها است،[9] و اخلاص نيز از آن‌جا كه از باب افتعال و مفيد معناى اختيار نيست نمى‌تواند مرادف اجتبا قرار گيرد. برخى مفسّران به رغم آن‌كه اجتبا را به گزينش تفسير كرده‌اند، با كمك حديث «إذا أحبّ اللّه عبداً ابتلاه فإن صبر اجتباه و إن رضى اصطفاه»، اجتبا را مقدّمه اصطفا دانسته و گفته‌اند: آن‌چه در روايت آمده، مراتب محبّت خدا است; خواست و گرفتارى و درگيرى، آن‌گاه پاى‌دارى و كوشش و پذيرش و گزيدگى، سپس خلوص و تصفيه.[10]
-* [[اصطفاء]]
+اجتبا و هدايت:
-{{ابهام‌زدایی}}
+خداوند درباره شمارى از پيامبران مى‌فرمايد: ما آن‌ها را اجتبا، و به راه راست هدايتشان كرديم: «واجتَبَينـهُم و هَدَينـهُم اِلى صِرط مُستَقيم» (انعام/6، 87). آمدن اجتبا همراه هدايت به‌ويژه پيش از هدايت، گوياى اين نكته است كه بين اجتبا و هدايت، رابطه علّى و معلولى برقرار است و نيز تقدّم ذكرى «اجتَبَينـهُم» بر «هَدَينـهُم» بر زمينه‌ساز بودن اجتبا براى هدايت دلالت دارد.[11] گويا خداى متعالى خواسته است بگويد: ما پيامبران ياد‌شده را از سرگردانى ميان كثرات و تمايل و ركون به مظاهر خلقيّة نجات داده و آن‌ها را به‌سوى خود متمايل ساخته و به صراط مستقيم* هدايتشان كرده‌ايم.[12]
-[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی]]
+برخى به رغم اين‌كه اجتبا را در آيه ياد‌شده به مطلق برگزيدن معنا نكرده بلكه برگزيدن را لازمه آن دانسته‌اند، در تصوير معناى جمع به‌گونه‌اى ديگر مشى كرده و گفته‌اند: اين معنا (برگزيدن) گرچه از موارد كاربرد اجتبا استفاده مى‌شود; ولى معناى اصلى آن نيست; بلكه لازم آن معنا به‌شمار مى‌رود و معناى اصلى اجتبا همان جمع‌آورى است و از سياق آيات مورد بحث به‌دست مى‌آيد كه همان معناى اصلى لغت مورد عنايت است و خواسته براى بيان هدايت* به صراط مستقيمى كه بعد ذكر مى‌كند، زمينه‌سازى كرده باشد. گويى فرموده است: ما سلسله جليله انبيا(عليهم السلام) را كه در طول تاريخ بشر متفرّق بوده‌اند و هر يك از آنان در زمانى مى‌زيسته، يك جا جمع، و همه را با يك عنايت، به‌سوى صراط مستقيم هدايت كرديم. مقصود از سياق اين آيات، بيان اتّصال رشته هدايت‌يافتگان به هدايت فطرى الهى است و مناسب چنين بيانى اين است كه اين سلسله يك‌جا تصوّر شده و هدايتشان يك هدايت و صراط مستقيمشان يك صراط گرفته شود تا آن‌كه اختلاف در زمان و احوال و اختلاف پويندگان باعث اختلاف در هدايت و صراط نشود.[13]
-[[رده:اجتباء]]
+در آيات 13 شورى/42 58 مريم/19; 122 طه/20، و 121 نحل/16 نيز رابطه اجتبا و هدايت مطرح شده است. در خصوص آيه‌13 شورى، اجتباى خداوند مسبوق به نهى از تفرقه و سابق بر هدايت ذكر شده است و اين خود، گوياى سير طبيعى تبدّل تفرقه به جمع و زمينه‌سازى جمع جهت هدايت است:[14] «شَرَعَ لَكُم مِنَ الدّينِ ما‌وصّى بِهِ نوحـًا والَّذى اَوحَينا اِلَيكَ و ما‌وصَّينا بِهِ اِبرهيمَ و موسى و عيسى اَن اَقيموا الدّينَ و لاتَتَفَرَّقوا فيهِ كَبُرَ عَلَى المُشرِكينَ ما‌تَدعوهُم اِلَيهِ اللّهُ يَجتَبى اِلَيهِ مَن يَشاءُ و يَهدى اِلَيهِ مَن يُنيب».

Wasity: صفحه‌ای تازه حاوی «'''اجتباء''' ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد: * اجتباء در قرآن * [...» ایجاد کرد

2018-05-31T12:18:43Z

صفحه‌ای تازه حاوی «'''اجتباء''' ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد: * اجتباء در قرآن * [...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

'''اجتباء''' ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

* [[اجتباء در قرآن]]
* [[اجتباء در حدیث]]
* [[مجتبی بودن معصوم]] (زیرشاخهٔ [[صفات معصوم]])
* [[اجتبای معصوم]]
* [[مقام اجتباء الهی]] (زیرشاخهٔ [[مقام معصوم]])

==مدخل های وابسته==
* [[گزینش الهی]]
* [[اصطفاء]]
* [[ارتضاء]]
* [[اختیار]]
* [[تطهیر]]

{{ابهام‌زدایی}}
[[رده:صفحه‌های ابهام‌زدایی]]
[[رده:اجتباء]]