احمد بن زکریاء - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: تغییر هدف تغییرمسیر از احمد بن زکریا به احمد بن زکریا بغدادی

2023-10-14T09:19:43Z

تغییر هدف تغییرمسیر از احمد بن زکریا به احمد بن زکریا بغدادی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	#تغییر_مسیر [[احمد بن زکریا]]		#تغییر_مسیر [[احمد بن زکریا بغدادی]]

Bahmani: تغییرمسیر به احمد بن زکریا

2022-09-28T07:19:52Z

تغییرمسیر به احمد بن زکریا

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۴۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{مدخل مرتبط~~		#تغییر_مسیر [[احمد بن زکریا]]
	~~\| موضوع مرتبط =~~
	~~\| عنوان مدخل = احمد بن زکریاء~~
	~~\| مداخل مرتبط = [[احمد بن زکریاء در تراجم و رجال]]~~
	~~\| پرسش مرتبط =~~
	}}
	~~== آشنایی اجمالی ==~~
	احمد بن زکریاء<ref>ر. ک: جامع الرواة، ج۱، ص۵۰؛ تنقیح المقال، ج۶، ص۱۴۰، ش۱۰۰۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۲۵، ش۵۷۴؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۱۳، ش۹۶۳؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۴۷۲، ش۳۷۸.</ref> در یک مورد از [[اسناد روایات]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به نقل از [[کتاب الکافی]] آمده است:

	{{متن حدیث\|فی أصول الکافی: الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى جَمِيعاً عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ<ref>مصحف «محمد بن سالم بن أبی سلمة» است.</ref> عَنْ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِيَّا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدِ بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ غِيَاثِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: مَا اجْتَمَعَ ثَلَاثَةٌ مِنَ الْجَاحِدِينَ إِلَّا حَضَرَهُمْ عَشَرَةُ أَضْعَافِهِمْ مِنَ الشَّيَاطِينِ فَإِنْ تَكَلَّمُوا تَكَلَّمَ الشَّيْطَانُ بِنَحْوِ كَلَامِهِمْ وَ إِذَا ضَحِكُوا ضَحِكُوا مَعَهُمْ وَ إِذَا نَالُوا مِنْ أَوْلِيَاءِ اللَّهِ نَالُوا مَعَهُمْ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۴، ص۳۵۱، به نقل از: الکافی، ج۲، ص۱۸۷ - ۱۸۸، ح۶.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۳.</ref>

	~~== شرح حال [[راوی]] ==~~
	احمد بن زکریا از [[راویان]] مشترک است که در اسناد روایات و [[کتب رجالی]] واقع شده است؛ مانند: «احمد بن زکریا الکسائی»، «احمد بن زکریا الصیدلانی»، «احمد بن زکریا القطان»، «احمد بن زکریا بن بابا»، «احمد بن زکریا بن بابا القمی» و «احمد بن زکریا بن طحان» <ref>ر. ک: المحاسن، ج۲، ص۵۱۳، ح۶۹۶؛ الکافی، ج۵، ص۱۱۱، ح۶؛ الخصال، ج۲، ص۴۰۰، ح۱۰۹؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۵؛ رجال البرقی، ص۶۰؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۲۳، ح۱۳۳.</ref>، ولی قرینه‌ای بر [[اتحاد]] معنون با یکی از این راویان یافت نشده است.

	البته صاحب جامع الرواة آن را با «احمد بن زکریا بن بابا قمی» که از [[اصحاب امام هادی]] {{ع}} شمرده شده<ref>ر. ک: رجال البرقی، ص۶۰؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۷.</ref> و در طریق [[شیخ طوسی]] به «[[محمد بن علی بن عیسی قمی]]»<ref>از اصحاب امام هادی و امام عسکری {{ع}} است؛ رجال البرقی، ص۵۹؛ رجال الطوسی، ص۳۹۱، ش۵۷۶۰؛ رجال النجاشی، ص۳۷۱، ش۱۰۱۰.</ref> واقع گردیده<ref>{{عربی\|... الحمیری و محمد بن أبی القاسم، عن أحمد بن أبی عبدالله، عن أحمد بن زکری و عنقویه، عن محمد بن علی بن عیسی}}، الفهرست (طوسی)، ص۴۴۱، ش۷۰۷.</ref> [[متحد]] دانسته است<ref>{{عربی\|أحمد بن زکریا بن بابا [دی] ابن بابا القمی من الکذابین المشهورین قاله الفضل بن شاذان [صه] عنه محمد بن مسلم (أسلم خ) فی [فی] فی باب تذاکر الأخوان}}؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۰.
	یادآوری می‌شود که [[فضل بن شاذان]]، چند نفر از [[راویان]] را با تعبیر {{عربی\|من الکذابین المشهورین}} یاد کرده که از جمله آنها {{عربی\|حسن بن محمد المعروف بابن بابا القمی» است، نه احمد بن زکریا: «قال نصر بن الصباح: الحسن بن محمد المعروف بابن بابا و محمد بن نصیر النمیری، و فارس بن حاتم القزوینی لعن هؤلاء الثلاثة علی بن محمد العسکری {{ع}}. و ذکر [[أبومحمد]] الفضل بن شاذان فی بعض کتبه أن من الکذابین المشهورین ابن بابا القمی}}؛ [[رجال الکشی]] (إختیار معرفة الرجال)، ج۲، ص۸۰۵، ش۹۹۹.</ref>، بدون آن‌که شاهدی برای آن ذکر کرده باشد، ولی با ملاحظه طبقه، احتمال [[اتحاد]] معنون با «احمد بن زکریا» [[اهل]] [[کرخ]] که در [[سند روایت]] [[کمال الدین]] قرار گرفته و از [[امام رضا]] {{ع}} [[روایت]] کرده است وجود دارد<ref>{{متن حدیث\|حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى الْعَطَّارُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ خَالِهِ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِيَّا قَالَ: قَالَ لِيَ الرِّضَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى {{ع}} أَيْنَ مَنْزِلُكَ بِبَغْدَادَ قُلْتُ الْكَرْخُ قَالَ أَمَا إِنَّهُ أَسْلَمُ مَوْضِعٍ وَ لَا بُدَّ مِنْ فِتْنَةٍ صَمَّاءَ صَيْلَمٍ تَسْقُطُ فِيهَا كُلُّ وَلِيجَةٍ وَ بِطَانَةٍ وَ ذَلِكَ عِنْدَ فِقْدَانِ الشِّيعَةِ الثَّالِثَ مِنْ وُلْدِي}}؛ کمال الدین، ص۳۷۱، ح۴.</ref>، چون در هر دو سند (سند روایت [[تفسیر کنز الدقائق]] و سند کمال الدین)، [[محمد بن یحیی]] با دو واسطه از «احمد بن زکریا» روایت کرده است.

	بر این اساس، احتمال اتحادش با احمد بن زکریا که در طریق [[شیخ طوسی]] به [[محمد بن علی بن عیسی]] واقع گردیده و [[احمد بن ابی عبدالله برقی]] از او روایت کرده، تقویت می‌شود.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۳-۲۷۵.</ref>

	~~== طبقه، استادان و [[شاگردان راوی]] ==~~
	[[آیة الله]] [[بروجردی]]، [[طبقه راوی]] را بین ششم و هفتم تعیین کرده است<ref>الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۴۲.</ref> که با توجه به مطالب پیش‌گفته، احتمال قرار گرفتن [[راوی]] در طبقه ششم قوی‌تر است، به دلیل روایتش از [[امام رضا]] {{ع}} و [[روایت]] [[احمد بن أبی عبدالله البرقی]] از او.

	با توجه به سند [[تفسیر کنز الدقائق]]، [[محمد بن سالم بن أبی سلمة]] [[شاگرد]] وی و [[محمد بن خالد بن میمون]] استاد وی است<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۴، ص۳۵۱؛ الکافی، ج۲، ص۱۸۷ - ۱۸۸، ح۶.</ref>، و در صورت [[اتحاد راوی]] با عناوین ذکر شده، استادان و [[شاگردان]] عناوین مذکور نیز جزء استادان و [[شاگردان راوی]] به حساب می‌آیند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۵.</ref>

	~~== [[مذهب]] و جایگاه [[حدیثی]] راوی ==~~
	از مباحث گذشته، این نتیجه درباره راوی حاصل می‌گردد که: اولاً، دارای [[اعتقاد صحیح]] و درست بوده و ثانیاً، از جایگاه مطلوب و پسندیده‌ای در حوزه [[حدیث]] برخوردار است؛ زیرا [[محمد بن علی بن عیسی اشعری قمی]] - که [[احمد بن زکریا]] راوی مسائل اوست- در میان [[علما]] و [[محدثان]] بزرگ و صاحب نام [[شهر قم]]، برجستگی خاصی داشت تا جایی که سؤالات و مسائل وی را اشخاص نامداری مانند: [[محمد بن حسن بن ولید]]، [[علی بن حسین بن بابویه]]، [[سعد بن عبدالله اشعری]]، [[عبدالله بن جعفر حمیری]] و [[محمد بن أبی القاسم ماجیلویه]] توسط همین راوی، یعنی احمد بن زکریا (زکری؛ ذکری خ ل) نقل کرده‌اند.

	یادآوری می‌شود که [[ابن ادریس]] برخی مسائل محمد بن علی بن عیسی را در کتاب سرائر نقل کرده است<ref>از جمله: {{عربی\|مسائل محمد بن علی بن عیسی، حدثنا محمد بن أحمد بن زیاد و موسی بن محمد بن علی بن عیسی، قال کتبت إلی الشیخ أعزه الله و أیده... و کتبت إلیه أسأله عن الناصب، هل احتاج فی امتحانه إلی أکثر من تقدیمه الجبت و الطاغوت، و اعتقاد إمامتهما، فرجع الجواب، من کان علی هذا فهو ناصب}}؛ السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، ج۳، ص۵۸۳.</ref>.

	بر این اساس، [[تضعیف]] طریق [[شیخ طوسی]] به [[محمد بن علی بن عیسی]] به جهت «[[احمد بن زکریا]]»<ref>{{عربی\|و إلی محمد بن علی بن عیسی، فیه: «أحمد بن زکریا» و هو ضعیف}}؛ مستدرک الوسائل (الخاتمة) ج۶، ص۲۹۲، ش۶۳۹.</ref> مورد قبول نیست.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۶.</ref>

	~~== منابع ==~~
	~~{{منابع}}~~
	~~# [[پرونده: IM009726.jpg\|22px]] [[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|'''رجال تفسیری ج۲''']]~~
	~~{{پایان منابع}}~~

	~~== پانویس ==~~
	~~{{پانویس}}~~

	~~[[رده:اعلام]]~~
	~~[[رده:رجال تفسیری~~]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-25T09:58:00Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۳:۲۸
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	احمد بن زکریاء<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۵۰؛ تنقیح المقال، ج۶، ص۱۴۰، ش۱۰۰۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۲۵، ش۵۷۴؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۱۳، ش۹۶۳؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۴۷۲، ش۳۷۸.</ref> در یک مورد از [[اسناد روایات]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به نقل از [[کتاب الکافی]] آمده است:		احمد بن زکریاء<ref>ر. ک: جامع الرواة، ج۱، ص۵۰؛ تنقیح المقال، ج۶، ص۱۴۰، ش۱۰۰۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۲۵، ش۵۷۴؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۱۳، ش۹۶۳؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۴۷۲، ش۳۷۸.</ref> در یک مورد از [[اسناد روایات]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به نقل از [[کتاب الکافی]] آمده است:

	{{متن حدیث\|فی أصول الکافی: الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى جَمِيعاً عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ<ref>مصحف «محمد بن سالم بن أبی سلمة» است.</ref> عَنْ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِيَّا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدِ بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ غِيَاثِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: مَا اجْتَمَعَ ثَلَاثَةٌ مِنَ الْجَاحِدِينَ إِلَّا حَضَرَهُمْ عَشَرَةُ أَضْعَافِهِمْ مِنَ الشَّيَاطِينِ فَإِنْ تَكَلَّمُوا تَكَلَّمَ الشَّيْطَانُ بِنَحْوِ كَلَامِهِمْ وَ إِذَا ضَحِكُوا ضَحِكُوا مَعَهُمْ وَ إِذَا نَالُوا مِنْ أَوْلِيَاءِ اللَّهِ نَالُوا مَعَهُمْ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۴، ص۳۵۱، به نقل از: الکافی، ج۲، ص۱۸۷ - ۱۸۸، ح۶.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۳.</ref>		{{متن حدیث\|فی أصول الکافی: الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى جَمِيعاً عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ<ref>مصحف «محمد بن سالم بن أبی سلمة» است.</ref> عَنْ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِيَّا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدِ بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ غِيَاثِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} قَالَ: مَا اجْتَمَعَ ثَلَاثَةٌ مِنَ الْجَاحِدِينَ إِلَّا حَضَرَهُمْ عَشَرَةُ أَضْعَافِهِمْ مِنَ الشَّيَاطِينِ فَإِنْ تَكَلَّمُوا تَكَلَّمَ الشَّيْطَانُ بِنَحْوِ كَلَامِهِمْ وَ إِذَا ضَحِكُوا ضَحِكُوا مَعَهُمْ وَ إِذَا نَالُوا مِنْ أَوْلِيَاءِ اللَّهِ نَالُوا مَعَهُمْ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۴، ص۳۵۱، به نقل از: الکافی، ج۲، ص۱۸۷ - ۱۸۸، ح۶.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۳.</ref>

	== شرح حال [[راوی]] ==		== شرح حال [[راوی]] ==
	احمد بن زکریا از [[راویان]] مشترک است که در اسناد روایات و [[کتب رجالی]] واقع شده است؛ مانند: «احمد بن زکریا الکسائی»، «احمد بن زکریا الصیدلانی»، «احمد بن زکریا القطان»، «احمد بن زکریا بن بابا»، «احمد بن زکریا بن بابا القمی» و «احمد بن زکریا بن طحان» <ref>ر.ک: المحاسن، ج۲، ص۵۱۳، ح۶۹۶؛ الکافی، ج۵، ص۱۱۱، ح۶؛ الخصال، ج۲، ص۴۰۰، ح۱۰۹؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۵؛ رجال البرقی، ص۶۰؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۲۳، ح۱۳۳.</ref>، ولی قرینه‌ای بر [[اتحاد]] معنون با یکی از این راویان یافت نشده است.		احمد بن زکریا از [[راویان]] مشترک است که در اسناد روایات و [[کتب رجالی]] واقع شده است؛ مانند: «احمد بن زکریا الکسائی»، «احمد بن زکریا الصیدلانی»، «احمد بن زکریا القطان»، «احمد بن زکریا بن بابا»، «احمد بن زکریا بن بابا القمی» و «احمد بن زکریا بن طحان» <ref>ر. ک: المحاسن، ج۲، ص۵۱۳، ح۶۹۶؛ الکافی، ج۵، ص۱۱۱، ح۶؛ الخصال، ج۲، ص۴۰۰، ح۱۰۹؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۵؛ رجال البرقی، ص۶۰؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۲۳، ح۱۳۳.</ref>، ولی قرینه‌ای بر [[اتحاد]] معنون با یکی از این راویان یافت نشده است.

	البته صاحب جامع الرواة آن را با «احمد بن زکریا بن بابا قمی» که از [[اصحاب امام هادی]]{{ع}} شمرده شده<ref>ر.ک: رجال البرقی، ص۶۰؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۷.</ref> و در طریق [[شیخ طوسی]] به «[[محمد بن علی بن عیسی قمی]]»<ref>از اصحاب امام هادی و امام عسکری{{ع}} است؛ رجال البرقی، ص۵۹؛ رجال الطوسی، ص۳۹۱، ش۵۷۶۰؛ رجال النجاشی، ص۳۷۱، ش۱۰۱۰.</ref> واقع گردیده<ref>{{عربی\|... الحمیری و محمد بن أبی القاسم، عن أحمد بن أبی عبدالله، عن أحمد بن زکری و عنقویه، عن محمد بن علی بن عیسی}}، الفهرست (طوسی)، ص۴۴۱، ش۷۰۷.</ref> [[متحد]] دانسته است<ref>{{عربی\|أحمد بن زکریا بن بابا [دی] ابن بابا القمی من الکذابین المشهورین قاله الفضل بن شاذان [صه] عنه محمد بن مسلم (أسلم خ) فی [فی] فی باب تذاکر الأخوان}}؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۰.		البته صاحب جامع الرواة آن را با «احمد بن زکریا بن بابا قمی» که از [[اصحاب امام هادی]] {{ع}} شمرده شده<ref>ر. ک: رجال البرقی، ص۶۰؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۷.</ref> و در طریق [[شیخ طوسی]] به «[[محمد بن علی بن عیسی قمی]]»<ref>از اصحاب امام هادی و امام عسکری {{ع}} است؛ رجال البرقی، ص۵۹؛ رجال الطوسی، ص۳۹۱، ش۵۷۶۰؛ رجال النجاشی، ص۳۷۱، ش۱۰۱۰.</ref> واقع گردیده<ref>{{عربی\|... الحمیری و محمد بن أبی القاسم، عن أحمد بن أبی عبدالله، عن أحمد بن زکری و عنقویه، عن محمد بن علی بن عیسی}}، الفهرست (طوسی)، ص۴۴۱، ش۷۰۷.</ref> [[متحد]] دانسته است<ref>{{عربی\|أحمد بن زکریا بن بابا [دی] ابن بابا القمی من الکذابین المشهورین قاله الفضل بن شاذان [صه] عنه محمد بن مسلم (أسلم خ) فی [فی] فی باب تذاکر الأخوان}}؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۰.
	یادآوری می‌شود که [[فضل بن شاذان]]، چند نفر از [[راویان]] را با تعبیر {{عربی\|من الکذابین المشهورین}} یاد کرده که از جمله آنها {{عربی\|حسن بن محمد المعروف بابن بابا القمی» است، نه احمد بن زکریا: «قال نصر بن الصباح: الحسن بن محمد المعروف بابن بابا و محمد بن نصیر النمیری، و فارس بن حاتم القزوینی لعن هؤلاء الثلاثة علی بن محمد العسکری{{ع}}. و ذکر [[أبومحمد]] الفضل بن شاذان فی بعض کتبه أن من الکذابین المشهورین ابن بابا القمی}}؛ [[رجال الکشی]] (إختیار معرفة الرجال)، ج۲، ص۸۰۵، ش۹۹۹.</ref>، بدون آن‌که شاهدی برای آن ذکر کرده باشد، ولی با ملاحظه طبقه، احتمال [[اتحاد]] معنون با «احمد بن زکریا» [[اهل]] [[کرخ]] که در [[سند روایت]] [[کمال الدین]] قرار گرفته و از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] کرده است وجود دارد<ref>{{متن حدیث\|حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى الْعَطَّارُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ خَالِهِ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِيَّا قَالَ: قَالَ لِيَ الرِّضَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى{{ع}} أَيْنَ مَنْزِلُكَ بِبَغْدَادَ قُلْتُ الْكَرْخُ قَالَ أَمَا إِنَّهُ أَسْلَمُ مَوْضِعٍ وَ لَا بُدَّ مِنْ فِتْنَةٍ صَمَّاءَ صَيْلَمٍ تَسْقُطُ فِيهَا كُلُّ وَلِيجَةٍ وَ بِطَانَةٍ وَ ذَلِكَ عِنْدَ فِقْدَانِ الشِّيعَةِ الثَّالِثَ مِنْ وُلْدِي}}؛ کمال الدین، ص۳۷۱، ح۴.</ref>، چون در هر دو سند (سند روایت [[تفسیر کنز الدقائق]] و سند کمال الدین)، [[محمد بن یحیی]] با دو واسطه از «احمد بن زکریا» روایت کرده است.		یادآوری می‌شود که [[فضل بن شاذان]]، چند نفر از [[راویان]] را با تعبیر {{عربی\|من الکذابین المشهورین}} یاد کرده که از جمله آنها {{عربی\|حسن بن محمد المعروف بابن بابا القمی» است، نه احمد بن زکریا: «قال نصر بن الصباح: الحسن بن محمد المعروف بابن بابا و محمد بن نصیر النمیری، و فارس بن حاتم القزوینی لعن هؤلاء الثلاثة علی بن محمد العسکری {{ع}}. و ذکر [[أبومحمد]] الفضل بن شاذان فی بعض کتبه أن من الکذابین المشهورین ابن بابا القمی}}؛ [[رجال الکشی]] (إختیار معرفة الرجال)، ج۲، ص۸۰۵، ش۹۹۹.</ref>، بدون آن‌که شاهدی برای آن ذکر کرده باشد، ولی با ملاحظه طبقه، احتمال [[اتحاد]] معنون با «احمد بن زکریا» [[اهل]] [[کرخ]] که در [[سند روایت]] [[کمال الدین]] قرار گرفته و از [[امام رضا]] {{ع}} [[روایت]] کرده است وجود دارد<ref>{{متن حدیث\|حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى الْعَطَّارُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ خَالِهِ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِيَّا قَالَ: قَالَ لِيَ الرِّضَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى {{ع}} أَيْنَ مَنْزِلُكَ بِبَغْدَادَ قُلْتُ الْكَرْخُ قَالَ أَمَا إِنَّهُ أَسْلَمُ مَوْضِعٍ وَ لَا بُدَّ مِنْ فِتْنَةٍ صَمَّاءَ صَيْلَمٍ تَسْقُطُ فِيهَا كُلُّ وَلِيجَةٍ وَ بِطَانَةٍ وَ ذَلِكَ عِنْدَ فِقْدَانِ الشِّيعَةِ الثَّالِثَ مِنْ وُلْدِي}}؛ کمال الدین، ص۳۷۱، ح۴.</ref>، چون در هر دو سند (سند روایت [[تفسیر کنز الدقائق]] و سند کمال الدین)، [[محمد بن یحیی]] با دو واسطه از «احمد بن زکریا» روایت کرده است.

	بر این اساس، احتمال اتحادش با احمد بن زکریا که در طریق [[شیخ طوسی]] به [[محمد بن علی بن عیسی]] واقع گردیده و [[احمد بن ابی عبدالله برقی]] از او روایت کرده، تقویت می‌شود.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۳-۲۷۵.</ref>		بر این اساس، احتمال اتحادش با احمد بن زکریا که در طریق [[شیخ طوسی]] به [[محمد بن علی بن عیسی]] واقع گردیده و [[احمد بن ابی عبدالله برقی]] از او روایت کرده، تقویت می‌شود.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۳-۲۷۵.</ref>

	== طبقه، استادان و [[شاگردان راوی]] ==		== طبقه، استادان و [[شاگردان راوی]] ==
	[[آیة الله]] [[بروجردی]]، [[طبقه راوی]] را بین ششم و هفتم تعیین کرده است<ref>الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۴۲.</ref> که با توجه به مطالب پیش‌گفته، احتمال قرار گرفتن [[راوی]] در طبقه ششم قوی‌تر است، به دلیل روایتش از [[امام رضا]]{{ع}} و [[روایت]] [[احمد بن أبی عبدالله البرقی]] از او.		[[آیة الله]] [[بروجردی]]، [[طبقه راوی]] را بین ششم و هفتم تعیین کرده است<ref>الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۴۲.</ref> که با توجه به مطالب پیش‌گفته، احتمال قرار گرفتن [[راوی]] در طبقه ششم قوی‌تر است، به دلیل روایتش از [[امام رضا]] {{ع}} و [[روایت]] [[احمد بن أبی عبدالله البرقی]] از او.

	با توجه به سند [[تفسیر کنز الدقائق]]، [[محمد بن سالم بن أبی سلمة]] [[شاگرد]] وی و [[محمد بن خالد بن میمون]] استاد وی است<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۴، ص۳۵۱؛ الکافی، ج۲، ص۱۸۷ - ۱۸۸، ح۶.</ref>، و در صورت [[اتحاد راوی]] با عناوین ذکر شده، استادان و [[شاگردان]] عناوین مذکور نیز جزء استادان و [[شاگردان راوی]] به حساب می‌آیند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۵.</ref>		با توجه به سند [[تفسیر کنز الدقائق]]، [[محمد بن سالم بن أبی سلمة]] [[شاگرد]] وی و [[محمد بن خالد بن میمون]] استاد وی است<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۴، ص۳۵۱؛ الکافی، ج۲، ص۱۸۷ - ۱۸۸، ح۶.</ref>، و در صورت [[اتحاد راوی]] با عناوین ذکر شده، استادان و [[شاگردان]] عناوین مذکور نیز جزء استادان و [[شاگردان راوی]] به حساب می‌آیند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۵.</ref>

Msadeq: /* مذهب و جایگاه حدیثی راوی */

2022-08-25T04:49:54Z

مذهب و جایگاه حدیثی راوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۹
خط ۲۴:		خط ۲۴:

	== [[مذهب]] و جایگاه [[حدیثی]] راوی ==		== [[مذهب]] و جایگاه [[حدیثی]] راوی ==
	از مباحث گذشته، این نتیجه درباره راوی حاصل می‌گردد که: اولاً، دارای [[اعتقاد صحیح]] و درست بوده و ثانیاً، از جایگاه مطلوب و پسندیده‌ای در حوزه [[حدیث]] برخوردار است؛ زیرا [[محمد بن علی بن عیسی اشعری قمی]] - که [[احمد بن زکریا]] راوی مسائل اوست- در میان [[علما]] و [[محدثان]] بزرگ و صاحب نام [[شهر قم]]، برجستگی خاصی داشت تا جایی که سؤالات و مسائل وی را اشخاص نامداری مانند: [[محمد بن ~~الحسن~~ بن ولید]]، [[علی بن ~~الحسین~~ بن بابویه]]، [[سعد بن عبدالله اشعری]]، [[عبدالله بن جعفر حمیری]] و [[محمد بن أبی القاسم ماجیلویه]] توسط همین راوی، یعنی احمد بن زکریا (زکری؛ ذکری خ ل) نقل کرده‌اند.		از مباحث گذشته، این نتیجه درباره راوی حاصل می‌گردد که: اولاً، دارای [[اعتقاد صحیح]] و درست بوده و ثانیاً، از جایگاه مطلوب و پسندیده‌ای در حوزه [[حدیث]] برخوردار است؛ زیرا [[محمد بن علی بن عیسی اشعری قمی]] - که [[احمد بن زکریا]] راوی مسائل اوست- در میان [[علما]] و [[محدثان]] بزرگ و صاحب نام [[شهر قم]]، برجستگی خاصی داشت تا جایی که سؤالات و مسائل وی را اشخاص نامداری مانند: [[محمد بن حسن بن ولید]]، [[علی بن حسین بن بابویه]]، [[سعد بن عبدالله اشعری]]، [[عبدالله بن جعفر حمیری]] و [[محمد بن أبی القاسم ماجیلویه]] توسط همین راوی، یعنی احمد بن زکریا (زکری؛ ذکری خ ل) نقل کرده‌اند.

	یادآوری می‌شود که [[ابن ادریس]] برخی مسائل محمد بن علی بن عیسی را در کتاب سرائر نقل کرده است<ref>از جمله: {{عربی\|مسائل محمد بن علی بن عیسی، حدثنا محمد بن أحمد بن زیاد و موسی بن محمد بن علی بن عیسی، قال کتبت إلی الشیخ أعزه الله و أیده... و کتبت إلیه أسأله عن الناصب، هل احتاج فی امتحانه إلی أکثر من تقدیمه الجبت و الطاغوت، و اعتقاد إمامتهما، فرجع الجواب، من کان علی هذا فهو ناصب}}؛ السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، ج۳، ص۵۸۳.</ref>.		یادآوری می‌شود که [[ابن ادریس]] برخی مسائل محمد بن علی بن عیسی را در کتاب سرائر نقل کرده است<ref>از جمله: {{عربی\|مسائل محمد بن علی بن عیسی، حدثنا محمد بن أحمد بن زیاد و موسی بن محمد بن علی بن عیسی، قال کتبت إلی الشیخ أعزه الله و أیده... و کتبت إلیه أسأله عن الناصب، هل احتاج فی امتحانه إلی أکثر من تقدیمه الجبت و الطاغوت، و اعتقاد إمامتهما، فرجع الجواب، من کان علی هذا فهو ناصب}}؛ السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، ج۳، ص۵۸۳.</ref>.

Msadeq: /* شرح حال راوی */

2022-08-25T04:49:21Z

شرح حال راوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۹
خط ۱۱:		خط ۱۱:

	== شرح حال [[راوی]] ==		== شرح حال [[راوی]] ==
	[[احمد بن زکریا]] از [[راویان]] مشترک است که در اسناد روایات و [[کتب رجالی]] واقع شده است؛ مانند: «احمد بن زکریا الکسائی»، «احمد بن زکریا الصیدلانی»، «احمد بن زکریا القطان»، «احمد بن زکریا بن بابا»، «احمد بن زکریا بن بابا القمی» و «احمد بن زکریا بن طحان» <ref>ر.ک: المحاسن، ج۲، ص۵۱۳، ح۶۹۶؛ الکافی، ج۵، ص۱۱۱، ح۶؛ الخصال، ج۲، ص۴۰۰، ح۱۰۹؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۵؛ رجال البرقی، ص۶۰؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۲۳، ح۱۳۳.</ref>، ولی قرینه‌ای بر [[اتحاد]] معنون با یکی از این راویان یافت نشده است.		احمد بن زکریا از [[راویان]] مشترک است که در اسناد روایات و [[کتب رجالی]] واقع شده است؛ مانند: «احمد بن زکریا الکسائی»، «احمد بن زکریا الصیدلانی»، «احمد بن زکریا القطان»، «احمد بن زکریا بن بابا»، «احمد بن زکریا بن بابا القمی» و «احمد بن زکریا بن طحان» <ref>ر.ک: المحاسن، ج۲، ص۵۱۳، ح۶۹۶؛ الکافی، ج۵، ص۱۱۱، ح۶؛ الخصال، ج۲، ص۴۰۰، ح۱۰۹؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۵؛ رجال البرقی، ص۶۰؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۲۳، ح۱۳۳.</ref>، ولی قرینه‌ای بر [[اتحاد]] معنون با یکی از این راویان یافت نشده است.

	البته صاحب جامع الرواة آن را با «احمد بن زکریا بن بابا قمی» که از [[اصحاب امام هادی]]{{ع}} شمرده شده<ref>ر.ک: رجال البرقی، ص۶۰؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۷.</ref> و در طریق [[شیخ طوسی]] به «[[محمد بن علی بن عیسی قمی]]»<ref>از اصحاب امام هادی و امام عسکری{{ع}} است؛ رجال البرقی، ص۵۹؛ رجال الطوسی، ص۳۹۱، ش۵۷۶۰؛ رجال النجاشی، ص۳۷۱، ش۱۰۱۰.</ref> واقع گردیده<ref>{{عربی\|... الحمیری و محمد بن أبی القاسم، عن أحمد بن أبی عبدالله، عن أحمد بن زکری و عنقویه، عن محمد بن علی بن عیسی}}، الفهرست (طوسی)، ص۴۴۱، ش۷۰۷.</ref> [[متحد]] دانسته است<ref>{{عربی\|أحمد بن زکریا بن بابا [دی] ابن بابا القمی من الکذابین المشهورین قاله الفضل بن شاذان [صه] عنه محمد بن مسلم (أسلم خ) فی [فی] فی باب تذاکر الأخوان}}؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۰.		البته صاحب جامع الرواة آن را با «احمد بن زکریا بن بابا قمی» که از [[اصحاب امام هادی]]{{ع}} شمرده شده<ref>ر.ک: رجال البرقی، ص۶۰؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۷.</ref> و در طریق [[شیخ طوسی]] به «[[محمد بن علی بن عیسی قمی]]»<ref>از اصحاب امام هادی و امام عسکری{{ع}} است؛ رجال البرقی، ص۵۹؛ رجال الطوسی، ص۳۹۱، ش۵۷۶۰؛ رجال النجاشی، ص۳۷۱، ش۱۰۱۰.</ref> واقع گردیده<ref>{{عربی\|... الحمیری و محمد بن أبی القاسم، عن أحمد بن أبی عبدالله، عن أحمد بن زکری و عنقویه، عن محمد بن علی بن عیسی}}، الفهرست (طوسی)، ص۴۴۱، ش۷۰۷.</ref> [[متحد]] دانسته است<ref>{{عربی\|أحمد بن زکریا بن بابا [دی] ابن بابا القمی من الکذابین المشهورین قاله الفضل بن شاذان [صه] عنه محمد بن مسلم (أسلم خ) فی [فی] فی باب تذاکر الأخوان}}؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۰.

Msadeq: /* شرح حال راوی */

2022-08-25T04:49:08Z

شرح حال راوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۱۹
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	[[احمد بن زکریا]] از [[راویان]] مشترک است که در اسناد روایات و [[کتب رجالی]] واقع شده است؛ مانند: «احمد بن زکریا الکسائی»، «احمد بن زکریا الصیدلانی»، «احمد بن زکریا القطان»، «احمد بن زکریا بن بابا»، «احمد بن زکریا بن بابا القمی» و «احمد بن زکریا بن طحان» <ref>ر.ک: المحاسن، ج۲، ص۵۱۳، ح۶۹۶؛ الکافی، ج۵، ص۱۱۱، ح۶؛ الخصال، ج۲، ص۴۰۰، ح۱۰۹؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۵؛ رجال البرقی، ص۶۰؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۲۳، ح۱۳۳.</ref>، ولی قرینه‌ای بر [[اتحاد]] معنون با یکی از این راویان یافت نشده است.		[[احمد بن زکریا]] از [[راویان]] مشترک است که در اسناد روایات و [[کتب رجالی]] واقع شده است؛ مانند: «احمد بن زکریا الکسائی»، «احمد بن زکریا الصیدلانی»، «احمد بن زکریا القطان»، «احمد بن زکریا بن بابا»، «احمد بن زکریا بن بابا القمی» و «احمد بن زکریا بن طحان» <ref>ر.ک: المحاسن، ج۲، ص۵۱۳، ح۶۹۶؛ الکافی، ج۵، ص۱۱۱، ح۶؛ الخصال، ج۲، ص۴۰۰، ح۱۰۹؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۵؛ رجال البرقی، ص۶۰؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۲۳، ح۱۳۳.</ref>، ولی قرینه‌ای بر [[اتحاد]] معنون با یکی از این راویان یافت نشده است.

	البته صاحب جامع الرواة آن را با «احمد بن زکریا بن بابا ~~القمی»~~ که از [[اصحاب امام هادی]]{{ع}} شمرده شده<ref>ر.ک: رجال البرقی، ص۶۰؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۷.</ref> و در طریق [[شیخ طوسی]] به «[[محمد بن علی بن عیسی ~~القمی~~]]»<ref>از اصحاب امام هادی و امام عسکری{{ع}} است؛ رجال البرقی، ص۵۹؛ رجال الطوسی، ص۳۹۱، ش۵۷۶۰؛ رجال النجاشی، ص۳۷۱، ش۱۰۱۰.</ref> واقع گردیده<ref>{{عربی\|... الحمیری و محمد بن أبی القاسم، عن أحمد بن أبی عبدالله، عن أحمد بن زکری و عنقویه، عن محمد بن علی بن عیسی}}، الفهرست (طوسی)، ص۴۴۱، ش۷۰۷.</ref> [[متحد]] دانسته است<ref>{{عربی\|أحمد بن زکریا بن بابا [دی] ابن بابا القمی من الکذابین المشهورین قاله الفضل بن شاذان [صه] عنه محمد بن مسلم (أسلم خ) فی [فی] فی باب تذاکر الأخوان}}؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۰.		البته صاحب جامع الرواة آن را با «احمد بن زکریا بن بابا قمی» که از [[اصحاب امام هادی]]{{ع}} شمرده شده<ref>ر.ک: رجال البرقی، ص۶۰؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۷.</ref> و در طریق [[شیخ طوسی]] به «[[محمد بن علی بن عیسی قمی]]»<ref>از اصحاب امام هادی و امام عسکری{{ع}} است؛ رجال البرقی، ص۵۹؛ رجال الطوسی، ص۳۹۱، ش۵۷۶۰؛ رجال النجاشی، ص۳۷۱، ش۱۰۱۰.</ref> واقع گردیده<ref>{{عربی\|... الحمیری و محمد بن أبی القاسم، عن أحمد بن أبی عبدالله، عن أحمد بن زکری و عنقویه، عن محمد بن علی بن عیسی}}، الفهرست (طوسی)، ص۴۴۱، ش۷۰۷.</ref> [[متحد]] دانسته است<ref>{{عربی\|أحمد بن زکریا بن بابا [دی] ابن بابا القمی من الکذابین المشهورین قاله الفضل بن شاذان [صه] عنه محمد بن مسلم (أسلم خ) فی [فی] فی باب تذاکر الأخوان}}؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۰.
	یادآوری می‌شود که [[فضل بن شاذان]]، چند نفر از [[راویان]] را با تعبیر {{عربی\|من الکذابین المشهورین}} یاد کرده که از جمله آنها {{عربی\|حسن بن محمد المعروف بابن بابا القمی» است، نه احمد بن زکریا: «قال نصر بن الصباح: الحسن بن محمد المعروف بابن بابا و محمد بن نصیر النمیری، و فارس بن حاتم القزوینی لعن هؤلاء الثلاثة علی بن محمد العسکری{{ع}}. و ذکر [[أبومحمد]] الفضل بن شاذان فی بعض کتبه أن من الکذابین المشهورین ابن بابا القمی}}؛ [[رجال الکشی]] (إختیار معرفة الرجال)، ج۲، ص۸۰۵، ش۹۹۹.</ref>، بدون آن‌که شاهدی برای آن ذکر کرده باشد، ولی با ملاحظه طبقه، احتمال [[اتحاد]] معنون با «احمد بن زکریا» [[اهل]] [[کرخ]] که در [[سند روایت]] [[کمال الدین]] قرار گرفته و از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] کرده است وجود دارد<ref>{{متن حدیث\|حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى الْعَطَّارُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ خَالِهِ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِيَّا قَالَ: قَالَ لِيَ الرِّضَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى{{ع}} أَيْنَ مَنْزِلُكَ بِبَغْدَادَ قُلْتُ الْكَرْخُ قَالَ أَمَا إِنَّهُ أَسْلَمُ مَوْضِعٍ وَ لَا بُدَّ مِنْ فِتْنَةٍ صَمَّاءَ صَيْلَمٍ تَسْقُطُ فِيهَا كُلُّ وَلِيجَةٍ وَ بِطَانَةٍ وَ ذَلِكَ عِنْدَ فِقْدَانِ الشِّيعَةِ الثَّالِثَ مِنْ وُلْدِي}}؛ کمال الدین، ص۳۷۱، ح۴.</ref>، چون در هر دو سند (سند روایت [[تفسیر کنز الدقائق]] و سند کمال الدین)، [[محمد بن یحیی]] با دو واسطه از «احمد بن زکریا» روایت کرده است.		یادآوری می‌شود که [[فضل بن شاذان]]، چند نفر از [[راویان]] را با تعبیر {{عربی\|من الکذابین المشهورین}} یاد کرده که از جمله آنها {{عربی\|حسن بن محمد المعروف بابن بابا القمی» است، نه احمد بن زکریا: «قال نصر بن الصباح: الحسن بن محمد المعروف بابن بابا و محمد بن نصیر النمیری، و فارس بن حاتم القزوینی لعن هؤلاء الثلاثة علی بن محمد العسکری{{ع}}. و ذکر [[أبومحمد]] الفضل بن شاذان فی بعض کتبه أن من الکذابین المشهورین ابن بابا القمی}}؛ [[رجال الکشی]] (إختیار معرفة الرجال)، ج۲، ص۸۰۵، ش۹۹۹.</ref>، بدون آن‌که شاهدی برای آن ذکر کرده باشد، ولی با ملاحظه طبقه، احتمال [[اتحاد]] معنون با «احمد بن زکریا» [[اهل]] [[کرخ]] که در [[سند روایت]] [[کمال الدین]] قرار گرفته و از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] کرده است وجود دارد<ref>{{متن حدیث\|حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى الْعَطَّارُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ خَالِهِ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِيَّا قَالَ: قَالَ لِيَ الرِّضَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى{{ع}} أَيْنَ مَنْزِلُكَ بِبَغْدَادَ قُلْتُ الْكَرْخُ قَالَ أَمَا إِنَّهُ أَسْلَمُ مَوْضِعٍ وَ لَا بُدَّ مِنْ فِتْنَةٍ صَمَّاءَ صَيْلَمٍ تَسْقُطُ فِيهَا كُلُّ وَلِيجَةٍ وَ بِطَانَةٍ وَ ذَلِكَ عِنْدَ فِقْدَانِ الشِّيعَةِ الثَّالِثَ مِنْ وُلْدِي}}؛ کمال الدین، ص۳۷۱، ح۴.</ref>، چون در هر دو سند (سند روایت [[تفسیر کنز الدقائق]] و سند کمال الدین)، [[محمد بن یحیی]] با دو واسطه از «احمد بن زکریا» روایت کرده است.

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = احمد بن زکریاء | مداخل مرتبط = احمد بن زکریاء در تراجم و رجال | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == احمد بن زکریاءر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۵۰؛ تنقیح المقال، ج۶، ص۱۴۰، ش۱۰۰۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۲۵، ش۵۷...» ایجاد کرد

2022-08-25T04:48:27Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = احمد بن زکریاء | مداخل مرتبط = احمد بن زکریاء در تراجم و رجال | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == احمد بن زکریاء<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۵۰؛ تنقیح المقال، ج۶، ص۱۴۰، ش۱۰۰۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۲۵، ش۵۷...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل = احمد بن زکریاء
| مداخل مرتبط = [[احمد بن زکریاء در تراجم و رجال]]
| پرسش مرتبط =
}}
== آشنایی اجمالی ==
احمد بن زکریاء<ref>ر.ک: جامع الرواة، ج۱، ص۵۰؛ تنقیح المقال، ج۶، ص۱۴۰، ش۱۰۰۰؛ معجم رجال الحدیث، ج۲، ص۱۲۵، ش۵۷۴؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۱۳، ش۹۶۳؛ قاموس الرجال، ج۱، ص۴۷۲، ش۳۷۸.</ref> در یک مورد از [[اسناد روایات]] [[تفسیر کنز الدقائق]] و به نقل از [[کتاب الکافی]] آمده است:

{{متن حدیث|فی أصول الکافی: الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ وَ مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى جَمِيعاً عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ<ref>مصحف «محمد بن سالم بن أبی سلمة» است.</ref> عَنْ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِيَّا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدِ بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ غِيَاثِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} قَالَ: مَا اجْتَمَعَ ثَلَاثَةٌ مِنَ الْجَاحِدِينَ إِلَّا حَضَرَهُمْ عَشَرَةُ أَضْعَافِهِمْ مِنَ الشَّيَاطِينِ فَإِنْ تَكَلَّمُوا تَكَلَّمَ الشَّيْطَانُ بِنَحْوِ كَلَامِهِمْ وَ إِذَا ضَحِكُوا ضَحِكُوا مَعَهُمْ وَ إِذَا نَالُوا مِنْ أَوْلِيَاءِ اللَّهِ نَالُوا مَعَهُمْ}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۴، ص۳۵۱، به نقل از: الکافی، ج۲، ص۱۸۷ - ۱۸۸، ح۶.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۳.</ref>

== شرح حال [[راوی]] ==
[[احمد بن زکریا]] از [[راویان]] مشترک است که در اسناد روایات و [[کتب رجالی]] واقع شده است؛ مانند: «احمد بن زکریا الکسائی»، «احمد بن زکریا الصیدلانی»، «احمد بن زکریا القطان»، «احمد بن زکریا بن بابا»، «احمد بن زکریا بن بابا القمی» و «احمد بن زکریا بن طحان» <ref>ر.ک: المحاسن، ج۲، ص۵۱۳، ح۶۹۶؛ الکافی، ج۵، ص۱۱۱، ح۶؛ الخصال، ج۲، ص۴۰۰، ح۱۰۹؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۵؛ رجال البرقی، ص۶۰؛ شواهد التنزیل، ج۱، ص۱۲۳، ح۱۳۳.</ref>، ولی قرینه‌ای بر [[اتحاد]] معنون با یکی از این راویان یافت نشده است.

البته صاحب جامع الرواة آن را با «احمد بن زکریا بن بابا القمی» که از [[اصحاب امام هادی]]{{ع}} شمرده شده<ref>ر.ک: رجال البرقی، ص۶۰؛ رجال الطوسی، ص۳۸۴، ش۵۶۴۷.</ref> و در طریق [[شیخ طوسی]] به «[[محمد بن علی بن عیسی القمی]]»<ref>از اصحاب امام هادی و امام عسکری{{ع}} است؛ رجال البرقی، ص۵۹؛ رجال الطوسی، ص۳۹۱، ش۵۷۶۰؛ رجال النجاشی، ص۳۷۱، ش۱۰۱۰.</ref> واقع گردیده<ref>{{عربی|... الحمیری و محمد بن أبی القاسم، عن أحمد بن أبی عبدالله، عن أحمد بن زکری و عنقویه، عن محمد بن علی بن عیسی}}، الفهرست (طوسی)، ص۴۴۱، ش۷۰۷.</ref> [[متحد]] دانسته است<ref>{{عربی|أحمد بن زکریا بن بابا [دی] ابن بابا القمی من الکذابین المشهورین قاله الفضل بن شاذان [صه] عنه محمد بن مسلم (أسلم خ) فی [فی] فی باب تذاکر الأخوان}}؛ جامع الرواة، ج۱، ص۵۰.
یادآوری می‌شود که [[فضل بن شاذان]]، چند نفر از [[راویان]] را با تعبیر {{عربی|من الکذابین المشهورین}} یاد کرده که از جمله آنها {{عربی|حسن بن محمد المعروف بابن بابا القمی» است، نه احمد بن زکریا: «قال نصر بن الصباح: الحسن بن محمد المعروف بابن بابا و محمد بن نصیر النمیری، و فارس بن حاتم القزوینی لعن هؤلاء الثلاثة علی بن محمد العسکری{{ع}}. و ذکر [[أبومحمد]] الفضل بن شاذان فی بعض کتبه أن من الکذابین المشهورین ابن بابا القمی}}؛ [[رجال الکشی]] (إختیار معرفة الرجال)، ج۲، ص۸۰۵، ش۹۹۹.</ref>، بدون آن‌که شاهدی برای آن ذکر کرده باشد، ولی با ملاحظه طبقه، احتمال [[اتحاد]] معنون با «احمد بن زکریا» [[اهل]] [[کرخ]] که در [[سند روایت]] [[کمال الدین]] قرار گرفته و از [[امام رضا]]{{ع}} [[روایت]] کرده است وجود دارد<ref>{{متن حدیث|حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى الْعَطَّارُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ خَالِهِ أَحْمَدَ بْنِ زَكَرِيَّا قَالَ: قَالَ لِيَ الرِّضَا عَلِيُّ بْنُ مُوسَى{{ع}} أَيْنَ مَنْزِلُكَ بِبَغْدَادَ قُلْتُ الْكَرْخُ قَالَ أَمَا إِنَّهُ أَسْلَمُ مَوْضِعٍ وَ لَا بُدَّ مِنْ فِتْنَةٍ صَمَّاءَ صَيْلَمٍ تَسْقُطُ فِيهَا كُلُّ وَلِيجَةٍ وَ بِطَانَةٍ وَ ذَلِكَ عِنْدَ فِقْدَانِ الشِّيعَةِ الثَّالِثَ مِنْ وُلْدِي}}؛ کمال الدین، ص۳۷۱، ح۴.</ref>، چون در هر دو سند (سند روایت [[تفسیر کنز الدقائق]] و سند کمال الدین)، [[محمد بن یحیی]] با دو واسطه از «احمد بن زکریا» روایت کرده است.

بر این اساس، احتمال اتحادش با احمد بن زکریا که در طریق [[شیخ طوسی]] به [[محمد بن علی بن عیسی]] واقع گردیده و [[احمد بن ابی عبدالله برقی]] از او روایت کرده، تقویت می‌شود.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۳-۲۷۵.</ref>

== طبقه، استادان و [[شاگردان راوی]] ==
[[آیة الله]] [[بروجردی]]، [[طبقه راوی]] را بین ششم و هفتم تعیین کرده است<ref>الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۴۲.</ref> که با توجه به مطالب پیش‌گفته، احتمال قرار گرفتن [[راوی]] در طبقه ششم قوی‌تر است، به دلیل روایتش از [[امام رضا]]{{ع}} و [[روایت]] [[احمد بن أبی عبدالله البرقی]] از او.

با توجه به سند [[تفسیر کنز الدقائق]]، [[محمد بن سالم بن أبی سلمة]] [[شاگرد]] وی و [[محمد بن خالد بن میمون]] استاد وی است<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۴، ص۳۵۱؛ الکافی، ج۲، ص۱۸۷ - ۱۸۸، ح۶.</ref>، و در صورت [[اتحاد راوی]] با عناوین ذکر شده، استادان و [[شاگردان]] عناوین مذکور نیز جزء استادان و [[شاگردان راوی]] به حساب می‌آیند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۵.</ref>

== [[مذهب]] و جایگاه [[حدیثی]] راوی ==
از مباحث گذشته، این نتیجه درباره راوی حاصل می‌گردد که: اولاً، دارای [[اعتقاد صحیح]] و درست بوده و ثانیاً، از جایگاه مطلوب و پسندیده‌ای در حوزه [[حدیث]] برخوردار است؛ زیرا [[محمد بن علی بن عیسی اشعری قمی]] - که [[احمد بن زکریا]] راوی مسائل اوست- در میان [[علما]] و [[محدثان]] بزرگ و صاحب نام [[شهر قم]]، برجستگی خاصی داشت تا جایی که سؤالات و مسائل وی را اشخاص نامداری مانند: [[محمد بن الحسن بن ولید]]، [[علی بن الحسین بن بابویه]]، [[سعد بن عبدالله اشعری]]، [[عبدالله بن جعفر حمیری]] و [[محمد بن أبی القاسم ماجیلویه]] توسط همین راوی، یعنی احمد بن زکریا (زکری؛ ذکری خ ل) نقل کرده‌اند.

یادآوری می‌شود که [[ابن ادریس]] برخی مسائل محمد بن علی بن عیسی را در کتاب سرائر نقل کرده است<ref>از جمله: {{عربی|مسائل محمد بن علی بن عیسی، حدثنا محمد بن أحمد بن زیاد و موسی بن محمد بن علی بن عیسی، قال کتبت إلی الشیخ أعزه الله و أیده... و کتبت إلیه أسأله عن الناصب، هل احتاج فی امتحانه إلی أکثر من تقدیمه الجبت و الطاغوت، و اعتقاد إمامتهما، فرجع الجواب، من کان علی هذا فهو ناصب}}؛ السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، ج۳، ص۵۸۳.</ref>.

بر این اساس، [[تضعیف]] طریق [[شیخ طوسی]] به [[محمد بن علی بن عیسی]] به جهت «[[احمد بن زکریا]]»<ref>{{عربی|و إلی محمد بن علی بن عیسی، فیه: «أحمد بن زکریا» و هو ضعیف}}؛ مستدرک الوسائل (الخاتمة) ج۶، ص۲۹۲، ش۶۳۹.</ref> مورد قبول نیست.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۲۷۶.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: IM009726.jpg|22px]] [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|'''رجال تفسیری ج۲''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]
[[رده:رجال تفسیری]]