احمد بن قاسم همدانی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* پانویس */

2024-04-02T07:21:35Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ آوریل ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۱
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	[[رده:رجال تفسیری]]		[[رده:رجال تفسیری]]
	[[رده:طبقه هشتم راویان]]		[[رده:طبقه هشتم راویان]]
	~~[[رده: همدانیان]]~~

Msadeq در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۶:۰۸

2023-02-20T06:08:57Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۳۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[احمد بن قاسم همدانی در تراجم و رجال]]\| پرسش مرتبط = }}
	\| موضوع مرتبط =
	\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[احمد بن قاسم همدانی در تراجم و رجال]]
	\| پرسش مرتبط =
	}}
	== آشنایی اجمالی ==		== آشنایی اجمالی ==
	[[احمد بن القاسم الهمدانی]] به نقل از [[تأویل الآیات الظاهرة]]، در یکی از [[اسناد]] [[تفسیر کنز الدقائق]] به این ترتیب قرار گرفته است:		[[احمد بن القاسم الهمدانی]] به نقل از [[تأویل الآیات الظاهرة]]، در یکی از [[اسناد]] [[تفسیر کنز الدقائق]] به این ترتیب قرار گرفته است:

	{{متن حدیث\|~~و فی شرح الآیات الباهرة:~~ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ السَّيَّارِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْبَرْقِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ قَالَ: سَأَلَ رَجُلٌ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن\|بَلْ هُوَ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ}}<ref>«اما آن (قرآن) آیاتی روشن است در سینه کسانی که به آنان دانش داده‌اند و آیات ما را جز ستمکاران انکار نمی‌کنند» سوره عنکبوت، آیه ۴۹.</ref> قَالَ نَحْنُ هُمْ فَقَالَ الرَّجُلُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَتَى يَقُومُ الْقَائِمُ قَالَ كُلُّنَا قَائِمٌ بِأَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَاحِدٍ بَعْدَ وَاحِدٍ حَتَّى يَجِيءَ صَاحِبُ السَّيْفِ فَإِذَا جَاءَ صَاحِبُ السَّيْفِ جَاءَ أَمْرٌ غَيْرُ هَذَا}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۱۵۸، به نقل از: تأویل الآیات الظاهرة، ص۴۲۴.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۴۷۵.</ref>		{{متن حدیث\|حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ السَّيَّارِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْبَرْقِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ قَالَ: سَأَلَ رَجُلٌ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن\|بَلْ هُوَ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ}}<ref>«اما آن (قرآن) آیاتی روشن است در سینه کسانی که به آنان دانش داده‌اند و آیات ما را جز ستمکاران انکار نمی‌کنند» سوره عنکبوت، آیه ۴۹.</ref> قَالَ نَحْنُ هُمْ فَقَالَ الرَّجُلُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَتَى يَقُومُ الْقَائِمُ قَالَ كُلُّنَا قَائِمٌ بِأَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَاحِدٍ بَعْدَ وَاحِدٍ حَتَّى يَجِيءَ صَاحِبُ السَّيْفِ فَإِذَا جَاءَ صَاحِبُ السَّيْفِ جَاءَ أَمْرٌ غَيْرُ هَذَا}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۱۵۸، به نقل از: تأویل الآیات الظاهرة، ص۴۲۴.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۴۷۵.</ref>

	== شرح حال [[راوی]] ==		== شرح حال [[راوی]] ==
خط ۴۱:		خط ۳۶:
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]
	[[رده:رجال تفسیری]]		[[رده:رجال تفسیری]]
			[[رده:طبقه هشتم راویان]]
			[[رده: همدانیان]]

Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = احمد بن قاسم همدانی در تراجم و رجال | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == احمد بن القاسم الهمدانی به نقل از تأویل الآیات الظاهرة، در یکی از اسناد تفسیر کنز الدقائق به این ترتیب قرا...» ایجاد کرد

2022-10-01T07:17:32Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = احمد بن قاسم همدانی در تراجم و رجال | پرسش مرتبط = }} == آشنایی اجمالی == احمد بن القاسم الهمدانی به نقل از تأویل الآیات الظاهرة، در یکی از اسناد تفسیر کنز الدقائق به این ترتیب قرا...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط =
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط = [[احمد بن قاسم همدانی در تراجم و رجال]]
| پرسش مرتبط =
}}
== آشنایی اجمالی ==
[[احمد بن القاسم الهمدانی]] به نقل از [[تأویل الآیات الظاهرة]]، در یکی از [[اسناد]] [[تفسیر کنز الدقائق]] به این ترتیب قرار گرفته است:

{{متن حدیث|و فی شرح الآیات الباهرة: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ السَّيَّارِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ الْبَرْقِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ قَالَ: سَأَلَ رَجُلٌ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} عَنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ {{متن قرآن|بَلْ هُوَ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ فِي صُدُورِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ}}<ref>«اما آن (قرآن) آیاتی روشن است در سینه کسانی که به آنان دانش داده‌اند و آیات ما را جز ستمکاران انکار نمی‌کنند» سوره عنکبوت، آیه ۴۹.</ref> قَالَ نَحْنُ هُمْ فَقَالَ الرَّجُلُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَتَى يَقُومُ الْقَائِمُ قَالَ كُلُّنَا قَائِمٌ بِأَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَاحِدٍ بَعْدَ وَاحِدٍ حَتَّى يَجِيءَ صَاحِبُ السَّيْفِ فَإِذَا جَاءَ صَاحِبُ السَّيْفِ جَاءَ أَمْرٌ غَيْرُ هَذَا}}<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۱۵۸، به نقل از: تأویل الآیات الظاهرة، ص۴۲۴.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۴۷۵.</ref>

== شرح حال [[راوی]] ==
نام راوی با قید «الهمدانی» در [[کتب رجالی]] پیشینیان نیامده است و تنها در سند دو [[روایت]] واقع شده است؛ یکی روایت مزبور که از تأویل الآیات الظاهرة نقل شده و دیگری روایتی که [[شیخ طوسی]] در کتاب [[أمالی]]<ref>ر.ک: الأمالی (طوسی)، ص۴۱۳، ح۹۲۹.</ref> نقل کرده است.

چنانکه گذشت، عنوان احمد بن القاسم، گاه بدون پسوند و گاه با پسوند در کتب [[رجال]] - مانند [[رجال ابن غضائری]]: {{عربی|"أحمد بن القاسم بن طرخان، أبوالسراج"}}<ref>الرجال (إبن غضائری)، ص۱۱۲، ش۱۶۷.</ref>، [[رجال نجاشی]]: {{عربی|"أحمد بن القاسم، رجل من أصحابنا"}}<ref>رجال النجاشی، ص۹۵، ش۲۳۴.</ref> و [[رجال طوسی]]: {{عربی|"أحمد بن القاسم بن أبي بن كعب، يكنّي أبا جعفر"}}<ref>رجال الطوسی، ص۴۱۱، ش۵۹۵۹.</ref> - ذکر شده، اما قرینه‌ای بر [[اتحاد راوی]] با یکی از این عناوین یافت نشده است.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۴۷۵-۴۷۶.</ref>

== [[طبقه راوی]] ==
[[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] راوی مشخص نیست، اما [[محمد بن عباس بن مروان]] که از او روایت کرده<ref>ر.ک: تأویل الآیات الظاهرة، ص۲۸۶، ۲۹۷، ۳۶۹ - ۳۷۰، ۴۵۹، ۴۹۲؛ و....</ref>، در سال ۳۲۸ ق زنده بوده است<ref>{{عربی|"محمد بن العباس... سمع منه التلعکبری سنة ثمان وثلاثمائة"}}؛ رجال الطوسی، ص۴۴۳ - ۴۴۴، ش۶۳۲۱.</ref> و از طبقه نهم به شمار می‌آید و [[احمد بن محمد السیاری]] که احمد بن قاسم همدانی از وی [[روایت]] کرده، در طبقه هفتم<ref>الموسوعة الرجالیة، ج۴، ص۵۵.</ref> قرار گرفته است؛ در نتیجه احمد بن القاسم الهمدانی از [[راویان]] طبقه هشتم به حساب می‌آید.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۴۷۶.</ref>

== استادان و [[شاگردان راوی]] ==
از [[اسناد روایات]] به دست می‌آید که: [[احمد بن محمد سیاری]]، [[عیسی بن مهران]]، [[منصور بن العباس]] و [[احمد بن محمد بن خالد برقی]]<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۰، ص۱۵۸؛ ج۱۲، ص۴۵۴ و ۴۷۳؛ ج۱۴، ص۳۱۲ و ۳۳۸.</ref> از استادان وی، و [[محمد بن عباس بن علی بن مروان ماهیار]] و [[علی بن سلیمان]]<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۷، ص۴۶۸؛ ج۸، ص۲۳۱؛ الأمالی (طوسی)، ص۴۱۳، ح۹۲۹.</ref> از [[شاگردان]] احمد بن القاسم الهمدانی هستند.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۴۷۷.</ref>

== [[مذهب]] و [[گرایش]] [[فکری]] [[راوی]] ==
از محتوای روایت مزبور و روایت ذیل که [[شیخ طوسی]] در [[أمالی]] نقل کرده است، امامی بودن راوی و اعتقادش به [[امامت]] و [[ولایت ائمه]] دوازدهگانه{{عم}} استفاده می‌شود:

{{متن حدیث|أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ: أَخْبَرَنَا أَبُو الْحَسَنِ عَلِيُّ بْنُ بِلَالٍ الْمُهَلَّبِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْهَمْدَانِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ السَّيَّارِيِّ، قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ الْبَرْقِيُّ، قَالَ: حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ كَثِيرٍ الرَّقِّيِّ، قَالَ: كُنْتُ جَالِساً عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ{{ع}} إِذْ قَالَ مُبْتَدِئاً مِنْ قِبَلِ نَفْسِهِ: يَا دَاوُدُ، لَقَدْ عُرِضَتْ عَلَيَّ أَعْمَالُكُمْ يَوْمَ الْخَمِيسِ، فَرَأَيْتُ فِيمَا عُرِضَ عَلَيَّ مِنْ عَمَلِكَ صِلَتُكَ لِابْنِ عَمِّكَ فُلَانٍ فَسَرَّنِي ذَلِكَ، إِنِّي عَلِمْتُ صِلَتَكَ لَهُ أَسْرَعَ لِفَنَاءِ عُمُرِهِ وَ قَطْعِ أَجَلِهِ. قَالَ دَاوُدُ: وَ كَانَ لِيَ ابْنُ عَمٍّ مُعَانِداً نَاصِباً خَبِيثاً، بَلَغَنِي عَنْهُ وَ عَنْ عِيَالِهِ سُوءُ حَالٍ، فَصَكَكْتُ لَهُ بِنَفَقَةٍ قَبْلَ خُرُوجِي إِلَى مَكَّةَ، فَلَمَّا صِرْتُ فِي الْمَدِينَةِ أَخْبَرَنِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) بِذَلِكَ}}<ref>الأمالی (طوسی)، ص۴۱۳، ح۹۲۹.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۴۷۷-۴۷۸.</ref>

== جایگاه [[حدیثی]] راوی ==
با توجه به عدم ذکر نام راوی در [[کتب رجالی]]، بر طبق قاعده از [[راویان مجهول]] و یا مُهمل به حساب می‌آید، ولی [[ابن ماهیار]] که روایاتی از ایشان نقل کرده است، از جایگاه بلندی در [[حدیث]] و [[وثاقت]] برخوردار بوده است. [[نجاشی]] درباره‌اش نوشته است:

{{عربی|"محمد بن العباس بن علي بن مروان بن الماهیار أبوعبدالله، البزاز، المعروف بابن الجحام، ثقة ثقة، من أصحابنا، عين، سديد، كثير الحديث. له كتاب المقنع في الفقه، كتاب الدواجن، كتاب ما نزل من القرآن في أهل البیت{{عم}}. و قال جماعة من أصحابنا: إنه كتاب لم يصنف في معناه مثله. وقيل: إنه ألف ورقة"}}<ref>رجال النجاشی، ص۳۷۹، ش۱۰۳۰.</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۲ ص ۴۷۸.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده: IM009726.jpg|22px]] [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۲ (کتاب)|'''رجال تفسیری ج۲''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:اعلام]]
[[رده:رجال تفسیری]]