

<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="fa">
	<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9</id>
	<title>احمد بن هوذة - تاریخچهٔ نسخه‌ها</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-30T07:40:44Z</updated>
	<subtitle>تاریخچهٔ نسخه‌ها برای این صفحه در ویکی</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.41.0</generator>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1243530&amp;oldid=prev</id>
		<title>Ali: تغییرمسیر به احمد بن هوذه باهلی</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1243530&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-07-01T11:41:58Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;تغییرمسیر به &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D9%87_%D8%A8%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C&quot; title=&quot;احمد بن هوذه باهلی&quot;&gt;احمد بن هوذه باهلی&lt;/a&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۵:۱۱&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l1&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[احمد بن هوذة در تراجم و رجال]]| پرسش مرتبط  = }}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;#تغییر_مسیر &lt;/ins&gt;[[احمد بن هوذه باهلی]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== آشنایی اجمالی ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[ابوسلیمان احمد بن نصر بن سعید باهلی نهروانی]] مشهور به [[احمد بن هوذه]] و [[ابن ابی‌هراسه]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;پدرش [[ابوهراسه]] با [[لقب]] «هوذه» [[شهرت]] داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; از این رو احمد به «احمد بن هوذه» و «ابن ابی هراسه» مشهور شده است. فرد دیگری به نام [[ابواسحاق ابراهیم بن رجاء شیبانی]] از [[شاگردان]] [[اهل سنّت]] [[امام صادق]]{{ع}} که نام مادرش هراسه بوده&amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و «[[ابن‌هراسه]]» نامیده می‌‌شد، &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۱۴۶؛ الفهرست (الطوسی)، شماره ۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; از روی [[سهو]] و [[خطا]]، ابن ابی هراسه معرفی شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳؛ ایضاح الاشتباه، ص۸۸؛ نقد الرجال، ج ۵، ص۲۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص۱۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همین [[اشتباه]]، برخی [[رجالیان]] را بر آن داشته تا این دو را یکی پندارند. &amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب المقال، ج ۱، ص۲۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;احمد بن هوذه از [[محدثان شیعه]] در سده سوم و چهارم [[هجری]] و از [[مردمان]] [[نهروان]]، منطقه‌ای بین واسط و [[بغداد]] بوده است؛ اما از دوران تحصیل او جز یک مورد، گزارشی در دست نیست. بر اساس روایاتی که شاگردش [[محمد بن ابراهیم نعمانی]] نقل کرده، [[باهلی]] در سال ۲۷۳ هجری در [[نهاوند]] بوده و در این سال از محضر [[ابواسحاق ابراهیم بن اسحاق بن ابی‌بشر احمری نهاوندی]] بسیار بهره برده&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۴۷، ۲۸۹، ۳۰۲، ۳۳۱ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; و همه کتاب‌های استادش را [[روایت]] کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; در واقع نهاوندی تنها استاد شناخته شده اوست و همه [[روایات]] احمد از طریق وی است. اگر احمد بن هوذه که استاد [[ابوطالب انباری]] بوده و [[ابوبکر حافظ]] معرفی شده را نیز همین فرد بدانیم که در کنیه‌اش تصحیف روی داده است، آن گاه [[علی بن محمد حضینی]]، استاد دیگر باهلی خواهد بود. &amp;lt;ref&amp;gt; تهذیب الاحکام، ج ۹، ص۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; به هرحال ابن ابی هراسه در خلال سکونت در نهروان، در پی [[کسب علم]] و [[حدیث]]، سفرهایی داشته و گذشته از نهاوند، مدتی در بغداد زیسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; از گفته [[خطیب بغدادی]] چنین بر‌می‌‌آید که [[ابوسلیمان باهلی]]، زمانی به [[بغداد]] رفته که به مراتبی از فضل و [[دانش]] رسیده بوده و در بغداد، برخی از طالبان [&lt;/del&gt;[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;حدیث]]، همانند &lt;/del&gt;[&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[ابوبکر احمد بن عبداللّه بن خلف دوری وراق]]  و [[احمد بن فرج بن حجاج وراق]] از او بهره برده‌اند و احمد بن فرج از او [[اجازه روایت]] دریافت کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱ و ۴۰۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابو محمد هارون بن موسی تلعکبری]] نیز در سال ۳۳۱ هجری از وی اجازه روایت گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt; رجال (الطوسی)، شماره ۵۹۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابن عقده احمد بن محمد بن سعید]]،&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن عباس بن ماهیار]]، ملقب به [[ابن جحام]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تأویل الآیات (استرآبادی)، ج ۱، ص۱۸۱، ۳۳۶ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن جمهور عمی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامامة والتبصره، ص۱۳۱؛ کمال الدین، ص۶۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوالمفضل محمد بن عبداللّه بن عبدالمطلب شیبانی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامالی (الطوسی)، ص۴۷۹ و ۴۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوبکر احمد بن یعقوب فارسی]]، [[اسحاق بن حسن بصری]]&amp;lt;ref&amp;gt;اقبال الاعمال، ج ۱، ص۳۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[بزوفری]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الاستبصار، ج ۳، ص۲۰۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; احتمالاً [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] (زنده در اواخر سده چهارم) دیگر [[شاگردان]] و [[راویان]] &lt;/del&gt;احمد بن هوذه &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;به شمار می‌‌روند. [[ابن طاووس]] از کتاب [[من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (کتاب)|من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب]]{{ع}} ([[ما نزل من القرآن فی اهل البیت (کتاب)|ما نزل من القرآن فی اهل البیت]]{{عم}}) که به [[شیخ مفید]] منتسب بوده، بدون واسطه از ابن ابی هراسه [[روایت]] آورده است&amp;lt;ref&amp;gt;سعدالسعود ۱۱۶؛ بحارالانوار، ج ۵۳، ص۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; که نمی‌تواند درست باشد؛ چون [[&lt;/del&gt;باهلی&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] پیش از [[تولد]] مفید درگذشته بود. بنابراین یا این کتاب از آنِ مفید نیست یا اینکه یک واسطه از [[سند روایت]] حذف شده است. ابن ابی هراسه در [[هشتم ذی حجه]] سال ۳۳۳ هجری و در [[روز ترویه]] در همان زادگاهش [[نهروان]] درگذشت. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، شماره ۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; با توجه به اینکه در سال ۲۷۳ در پی [[کسب علم]] و دانش به [[سفر]] رفته و در ۳۳۳ [[هجری]] درگذشته است، ولادتش در حدود ۲۵۰ هجری تخمین زده می‌‌شود. کتاب الایمان والکفر والتوبه نوشته اوست &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;==جستارهای وابسته==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;*[[ابوهراسه]] (پدر)&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== منابع ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{منابع}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;# [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۲ (کتاب)|&#039;&#039;&#039;فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۲&#039;&#039;&#039;]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{پایان منابع}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;== پانویس ==&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;{{پانویس}}&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt; &lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:اعلام]]&lt;/del&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:طبقه نهم راویان&lt;/del&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-added&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Ali</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1215339&amp;oldid=prev</id>
		<title>Msadeq در ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۴</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1215339&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2023-02-20T08:34:21Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۴&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[ابوسلیمان احمد بن نصر بن سعید باهلی نهروانی]] مشهور به [[احمد بن هوذه]] و [[ابن ابی‌هراسه]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[ابوسلیمان احمد بن نصر بن سعید باهلی نهروانی]] مشهور به [[احمد بن هوذه]] و [[ابن ابی‌هراسه]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پدرش [[ابوهراسه]] با [[لقب]] &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;هوذه &lt;/del&gt;[[شهرت]] داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; از این رو احمد به «احمد بن هوذه» و «ابن ابی هراسه» مشهور شده است. فرد دیگری به نام [[ابواسحاق ابراهیم بن رجاء شیبانی]] از [[شاگردان]] [[اهل سنّت]] [[امام صادق]]{{ع}} که نام مادرش هراسه بوده&amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و «[[ابن‌هراسه]]» نامیده می‌‌شد، &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۱۴۶؛ الفهرست (الطوسی)، شماره ۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; از روی [[سهو]] و [[خطا]]، ابن ابی هراسه معرفی شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳؛ ایضاح الاشتباه، ص۸۸؛ نقد الرجال، ج ۵، ص۲۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص۱۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همین [[اشتباه]]، برخی [[رجالیان]] را بر آن داشته تا این دو را یکی پندارند. &amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب المقال، ج ۱، ص۲۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پدرش [[ابوهراسه]] با [[لقب]] &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«هوذه» &lt;/ins&gt;[[شهرت]] داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; از این رو احمد به «احمد بن هوذه» و «ابن ابی هراسه» مشهور شده است. فرد دیگری به نام [[ابواسحاق ابراهیم بن رجاء شیبانی]] از [[شاگردان]] [[اهل سنّت]] [[امام صادق]]{{ع}} که نام مادرش هراسه بوده&amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و «[[ابن‌هراسه]]» نامیده می‌‌شد، &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۱۴۶؛ الفهرست (الطوسی)، شماره ۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; از روی [[سهو]] و [[خطا]]، ابن ابی هراسه معرفی شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳؛ ایضاح الاشتباه، ص۸۸؛ نقد الرجال، ج ۵، ص۲۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص۱۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همین [[اشتباه]]، برخی [[رجالیان]] را بر آن داشته تا این دو را یکی پندارند. &amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب المقال، ج ۱، ص۲۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احمد بن هوذه از [[محدثان شیعه]] در سده سوم و چهارم [[هجری]] و از [[مردمان]] [[نهروان]]، منطقه‌ای بین واسط و [[بغداد]] بوده است؛ اما از دوران تحصیل او جز یک مورد، گزارشی در دست نیست. بر اساس روایاتی که شاگردش [[محمد بن ابراهیم نعمانی]] نقل کرده، [[باهلی]] در سال ۲۷۳ هجری در [[نهاوند]] بوده و در این سال از محضر [[ابواسحاق ابراهیم بن اسحاق بن ابی‌بشر احمری نهاوندی]] بسیار بهره برده&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۴۷، ۲۸۹، ۳۰۲، ۳۳۱ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; و همه کتاب‌های استادش را [[روایت]] کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; در واقع نهاوندی تنها استاد شناخته شده اوست و همه [[روایات]] احمد از طریق وی است. اگر احمد بن هوذه که استاد [[ابوطالب انباری]] بوده و [[ابوبکر حافظ]] معرفی شده را نیز همین فرد بدانیم که در کنیه‌اش تصحیف روی داده است، آن گاه [[علی بن محمد حضینی]]، استاد دیگر باهلی خواهد بود. &amp;lt;ref&amp;gt; تهذیب الاحکام، ج ۹، ص۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; به هرحال ابن ابی هراسه در خلال سکونت در نهروان، در پی [[کسب علم]] و [[حدیث]]، سفرهایی داشته و گذشته از نهاوند، مدتی در بغداد زیسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; از گفته [[خطیب بغدادی]] چنین بر‌می‌‌آید که [[ابوسلیمان باهلی]]، زمانی به [[بغداد]] رفته که به مراتبی از فضل و [[دانش]] رسیده بوده و در بغداد، برخی از طالبان [[حدیث]]، همانند [[ابوبکر احمد بن عبداللّه بن خلف دوری وراق]]  و [[احمد بن فرج بن حجاج وراق]] از او بهره برده‌اند و احمد بن فرج از او [[اجازه روایت]] دریافت کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱ و ۴۰۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابو محمد هارون بن موسی تلعکبری]] نیز در سال ۳۳۱ هجری از وی اجازه روایت گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt; رجال (الطوسی)، شماره ۵۹۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابن عقده احمد بن محمد بن سعید]]،&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن عباس بن ماهیار]]، ملقب به [[ابن جحام]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تأویل الآیات (استرآبادی)، ج ۱، ص۱۸۱، ۳۳۶ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن جمهور عمی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامامة والتبصره، ص۱۳۱؛ کمال الدین، ص۶۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوالمفضل محمد بن عبداللّه بن عبدالمطلب شیبانی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامالی (الطوسی)، ص۴۷۹ و ۴۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوبکر احمد بن یعقوب فارسی]]، [[اسحاق بن حسن بصری]]&amp;lt;ref&amp;gt;اقبال الاعمال، ج ۱، ص۳۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[بزوفری]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الاستبصار، ج ۳، ص۲۰۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; احتمالاً [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] (زنده در اواخر سده چهارم) دیگر [[شاگردان]] و [[راویان]] احمد بن هوذه به شمار می‌‌روند. [[ابن طاووس]] از کتاب [[من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (کتاب)|من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب]]{{ع}} ([[ما نزل من القرآن فی اهل البیت (کتاب)|ما نزل من القرآن فی اهل البیت]]{{عم}}) که به [[شیخ مفید]] منتسب بوده، بدون واسطه از ابن ابی هراسه [[روایت]] آورده است&amp;lt;ref&amp;gt;سعدالسعود ۱۱۶؛ بحارالانوار، ج ۵۳، ص۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; که نمی‌تواند درست باشد؛ چون [[باهلی]] پیش از [[تولد]] مفید درگذشته بود. بنابراین یا این کتاب از آنِ مفید نیست یا اینکه یک واسطه از [[سند روایت]] حذف شده است. ابن ابی هراسه در [[هشتم ذی حجه]] سال ۳۳۳ هجری و در [[روز ترویه]] در همان زادگاهش [[نهروان]] درگذشت. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، شماره ۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; با توجه به اینکه در سال ۲۷۳ در پی [[کسب علم]] و دانش به [[سفر]] رفته و در ۳۳۳ [[هجری]] درگذشته است، ولادتش در حدود ۲۵۰ هجری تخمین زده می‌‌شود. کتاب الایمان والکفر والتوبه نوشته اوست &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احمد بن هوذه از [[محدثان شیعه]] در سده سوم و چهارم [[هجری]] و از [[مردمان]] [[نهروان]]، منطقه‌ای بین واسط و [[بغداد]] بوده است؛ اما از دوران تحصیل او جز یک مورد، گزارشی در دست نیست. بر اساس روایاتی که شاگردش [[محمد بن ابراهیم نعمانی]] نقل کرده، [[باهلی]] در سال ۲۷۳ هجری در [[نهاوند]] بوده و در این سال از محضر [[ابواسحاق ابراهیم بن اسحاق بن ابی‌بشر احمری نهاوندی]] بسیار بهره برده&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۴۷، ۲۸۹، ۳۰۲، ۳۳۱ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; و همه کتاب‌های استادش را [[روایت]] کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; در واقع نهاوندی تنها استاد شناخته شده اوست و همه [[روایات]] احمد از طریق وی است. اگر احمد بن هوذه که استاد [[ابوطالب انباری]] بوده و [[ابوبکر حافظ]] معرفی شده را نیز همین فرد بدانیم که در کنیه‌اش تصحیف روی داده است، آن گاه [[علی بن محمد حضینی]]، استاد دیگر باهلی خواهد بود. &amp;lt;ref&amp;gt; تهذیب الاحکام، ج ۹، ص۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; به هرحال ابن ابی هراسه در خلال سکونت در نهروان، در پی [[کسب علم]] و [[حدیث]]، سفرهایی داشته و گذشته از نهاوند، مدتی در بغداد زیسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; از گفته [[خطیب بغدادی]] چنین بر‌می‌‌آید که [[ابوسلیمان باهلی]]، زمانی به [[بغداد]] رفته که به مراتبی از فضل و [[دانش]] رسیده بوده و در بغداد، برخی از طالبان [[حدیث]]، همانند [[ابوبکر احمد بن عبداللّه بن خلف دوری وراق]]  و [[احمد بن فرج بن حجاج وراق]] از او بهره برده‌اند و احمد بن فرج از او [[اجازه روایت]] دریافت کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱ و ۴۰۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابو محمد هارون بن موسی تلعکبری]] نیز در سال ۳۳۱ هجری از وی اجازه روایت گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt; رجال (الطوسی)، شماره ۵۹۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابن عقده احمد بن محمد بن سعید]]،&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن عباس بن ماهیار]]، ملقب به [[ابن جحام]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تأویل الآیات (استرآبادی)، ج ۱، ص۱۸۱، ۳۳۶ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن جمهور عمی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامامة والتبصره، ص۱۳۱؛ کمال الدین، ص۶۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوالمفضل محمد بن عبداللّه بن عبدالمطلب شیبانی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامالی (الطوسی)، ص۴۷۹ و ۴۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوبکر احمد بن یعقوب فارسی]]، [[اسحاق بن حسن بصری]]&amp;lt;ref&amp;gt;اقبال الاعمال، ج ۱، ص۳۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[بزوفری]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الاستبصار، ج ۳، ص۲۰۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; احتمالاً [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] (زنده در اواخر سده چهارم) دیگر [[شاگردان]] و [[راویان]] احمد بن هوذه به شمار می‌‌روند. [[ابن طاووس]] از کتاب [[من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (کتاب)|من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب]]{{ع}} ([[ما نزل من القرآن فی اهل البیت (کتاب)|ما نزل من القرآن فی اهل البیت]]{{عم}}) که به [[شیخ مفید]] منتسب بوده، بدون واسطه از ابن ابی هراسه [[روایت]] آورده است&amp;lt;ref&amp;gt;سعدالسعود ۱۱۶؛ بحارالانوار، ج ۵۳، ص۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; که نمی‌تواند درست باشد؛ چون [[باهلی]] پیش از [[تولد]] مفید درگذشته بود. بنابراین یا این کتاب از آنِ مفید نیست یا اینکه یک واسطه از [[سند روایت]] حذف شده است. ابن ابی هراسه در [[هشتم ذی حجه]] سال ۳۳۳ هجری و در [[روز ترویه]] در همان زادگاهش [[نهروان]] درگذشت. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، شماره ۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; با توجه به اینکه در سال ۲۷۳ در پی [[کسب علم]] و دانش به [[سفر]] رفته و در ۳۳۳ [[هجری]] درگذشته است، ولادتش در حدود ۲۵۰ هجری تخمین زده می‌‌شود. کتاب الایمان والکفر والتوبه نوشته اوست &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l19&quot;&gt;خط ۱۹:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۱۹:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:اعلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[رده:اعلام]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-side-deleted&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[رده:طبقه نهم راویان]]&lt;/ins&gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Msadeq</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1193070&amp;oldid=prev</id>
		<title>Msadeq: /* آشنایی اجمالی */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1193070&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-12T04:55:25Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;آشنایی اجمالی&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۵&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l5&quot;&gt;خط ۵:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۵:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پدرش [[ابوهراسه]] با [[لقب]] هوذه [[شهرت]] داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; از این رو احمد به «احمد بن هوذه» و «ابن ابی هراسه» مشهور شده است. فرد دیگری به نام [[ابواسحاق ابراهیم بن رجاء شیبانی]] از [[شاگردان]] [[اهل سنّت]] [[امام صادق]]{{ع}} که نام مادرش هراسه بوده&amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و «[[ابن‌هراسه]]» نامیده می‌‌شد، &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۱۴۶؛ الفهرست (الطوسی)، شماره ۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; از روی [[سهو]] و [[خطا]]، ابن ابی هراسه معرفی شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳؛ ایضاح الاشتباه، ص۸۸؛ نقد الرجال، ج ۵، ص۲۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص۱۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همین [[اشتباه]]، برخی [[رجالیان]] را بر آن داشته تا این دو را یکی پندارند. &amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب المقال، ج ۱، ص۲۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پدرش [[ابوهراسه]] با [[لقب]] هوذه [[شهرت]] داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; از این رو احمد به «احمد بن هوذه» و «ابن ابی هراسه» مشهور شده است. فرد دیگری به نام [[ابواسحاق ابراهیم بن رجاء شیبانی]] از [[شاگردان]] [[اهل سنّت]] [[امام صادق]]{{ع}} که نام مادرش هراسه بوده&amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و «[[ابن‌هراسه]]» نامیده می‌‌شد، &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۱۴۶؛ الفهرست (الطوسی)، شماره ۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; از روی [[سهو]] و [[خطا]]، ابن ابی هراسه معرفی شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳؛ ایضاح الاشتباه، ص۸۸؛ نقد الرجال، ج ۵، ص۲۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص۱۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همین [[اشتباه]]، برخی [[رجالیان]] را بر آن داشته تا این دو را یکی پندارند. &amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب المقال، ج ۱، ص۲۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احمد بن هوذه از [[محدثان شیعه]] در سده سوم و چهارم [[هجری]] و از [[مردمان]] [[نهروان]]، منطقه‌ای بین واسط و [[بغداد]] بوده است؛ اما از دوران تحصیل او جز یک مورد، گزارشی در دست نیست. بر اساس روایاتی که شاگردش [[محمد بن ابراهیم نعمانی]] نقل کرده، [[باهلی]] در سال ۲۷۳ هجری در [[نهاوند]] بوده و در این سال از محضر [[ابواسحاق ابراهیم بن اسحاق بن ابی‌بشر احمری نهاوندی]] بسیار بهره برده&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۴۷، ۲۸۹، ۳۰۲، ۳۳۱ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; و همه کتاب‌های استادش را [[روایت]] کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; در واقع نهاوندی تنها استاد شناخته شده اوست و همه [[روایات]] احمد از طریق وی است. اگر احمد بن هوذه که استاد [[ابوطالب انباری]] بوده و [[ابوبکر حافظ]] معرفی شده را نیز همین فرد بدانیم که در کنیه‌اش تصحیف روی داده است، آن گاه [[علی بن محمد حضینی]]، استاد دیگر باهلی خواهد بود. &amp;lt;ref&amp;gt; تهذیب الاحکام، ج ۹، ص۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; به هرحال ابن ابی هراسه در خلال سکونت در نهروان، در پی [[کسب علم]] و [[حدیث]]، سفرهایی داشته و گذشته از نهاوند، مدتی در بغداد زیسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; از گفته [[خطیب بغدادی]] چنین بر‌می‌‌آید که [[ابوسلیمان باهلی]]، زمانی به [[بغداد]] رفته که به مراتبی از فضل و [[دانش]] رسیده بوده و در بغداد، برخی از طالبان [[حدیث]]، همانند [[ابوبکر احمد بن عبداللّه بن خلف دوری وراق]]  و [[احمد بن فرج بن حجاج وراق]] از او بهره برده‌اند و احمد بن فرج از او [[اجازه روایت]] دریافت کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱ و ۴۰۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابو محمد هارون بن موسی تلعکبری]] نیز در سال ۳۳۱ هجری از وی اجازه روایت گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt; رجال (الطوسی)، شماره ۵۹۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابن عقده احمد بن محمد بن سعید]]،&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن عباس بن ماهیار]]، ملقب به [[ابن جحام]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تأویل الآیات (استرآبادی)، ج ۱، ص۱۸۱، ۳۳۶ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن جمهور عمی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامامة والتبصره، ص۱۳۱؛ کمال الدین، ص۶۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوالمفضل محمد بن عبداللّه بن عبدالمطلب شیبانی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامالی (الطوسی)، ص۴۷۹ و ۴۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوبکر احمد بن یعقوب فارسی]]، [[اسحاق بن حسن بصری]]&amp;lt;ref&amp;gt;اقبال الاعمال، ج ۱، ص۳۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[بزوفری]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الاستبصار، ج ۳، ص۲۰۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; احتمالاً [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] (زنده در اواخر سده چهارم) دیگر [[شاگردان]] و [[راویان]] احمد بن هوذه به شمار می‌‌روند. [[ابن طاووس]] از کتاب [[من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (کتاب)|من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب]]{{ع}} (ما نزل من القرآن فی اهل البیت{{عم}}) که به [[شیخ مفید]] منتسب بوده، بدون واسطه از ابن ابی هراسه [[روایت]] آورده است&amp;lt;ref&amp;gt;سعدالسعود ۱۱۶؛ بحارالانوار، ج ۵۳، ص۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; که نمی‌تواند درست باشد؛ چون [[باهلی]] پیش از [[تولد]] مفید درگذشته بود. بنابراین یا این کتاب از آنِ مفید نیست یا اینکه یک واسطه از [[سند روایت]] حذف شده است. ابن ابی هراسه در [[هشتم ذی حجه]] سال ۳۳۳ هجری و در [[روز ترویه]] در همان زادگاهش [[نهروان]] درگذشت. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، شماره ۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; با توجه به اینکه در سال ۲۷۳ در پی [[کسب علم]] و دانش به [[سفر]] رفته و در ۳۳۳ [[هجری]] درگذشته است، ولادتش در حدود ۲۵۰ هجری تخمین زده می‌‌شود. کتاب الایمان والکفر والتوبه نوشته اوست &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احمد بن هوذه از [[محدثان شیعه]] در سده سوم و چهارم [[هجری]] و از [[مردمان]] [[نهروان]]، منطقه‌ای بین واسط و [[بغداد]] بوده است؛ اما از دوران تحصیل او جز یک مورد، گزارشی در دست نیست. بر اساس روایاتی که شاگردش [[محمد بن ابراهیم نعمانی]] نقل کرده، [[باهلی]] در سال ۲۷۳ هجری در [[نهاوند]] بوده و در این سال از محضر [[ابواسحاق ابراهیم بن اسحاق بن ابی‌بشر احمری نهاوندی]] بسیار بهره برده&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۴۷، ۲۸۹، ۳۰۲، ۳۳۱ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; و همه کتاب‌های استادش را [[روایت]] کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; در واقع نهاوندی تنها استاد شناخته شده اوست و همه [[روایات]] احمد از طریق وی است. اگر احمد بن هوذه که استاد [[ابوطالب انباری]] بوده و [[ابوبکر حافظ]] معرفی شده را نیز همین فرد بدانیم که در کنیه‌اش تصحیف روی داده است، آن گاه [[علی بن محمد حضینی]]، استاد دیگر باهلی خواهد بود. &amp;lt;ref&amp;gt; تهذیب الاحکام، ج ۹، ص۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; به هرحال ابن ابی هراسه در خلال سکونت در نهروان، در پی [[کسب علم]] و [[حدیث]]، سفرهایی داشته و گذشته از نهاوند، مدتی در بغداد زیسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; از گفته [[خطیب بغدادی]] چنین بر‌می‌‌آید که [[ابوسلیمان باهلی]]، زمانی به [[بغداد]] رفته که به مراتبی از فضل و [[دانش]] رسیده بوده و در بغداد، برخی از طالبان [[حدیث]]، همانند [[ابوبکر احمد بن عبداللّه بن خلف دوری وراق]]  و [[احمد بن فرج بن حجاج وراق]] از او بهره برده‌اند و احمد بن فرج از او [[اجازه روایت]] دریافت کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱ و ۴۰۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابو محمد هارون بن موسی تلعکبری]] نیز در سال ۳۳۱ هجری از وی اجازه روایت گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt; رجال (الطوسی)، شماره ۵۹۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابن عقده احمد بن محمد بن سعید]]،&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن عباس بن ماهیار]]، ملقب به [[ابن جحام]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تأویل الآیات (استرآبادی)، ج ۱، ص۱۸۱، ۳۳۶ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن جمهور عمی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامامة والتبصره، ص۱۳۱؛ کمال الدین، ص۶۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوالمفضل محمد بن عبداللّه بن عبدالمطلب شیبانی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامالی (الطوسی)، ص۴۷۹ و ۴۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوبکر احمد بن یعقوب فارسی]]، [[اسحاق بن حسن بصری]]&amp;lt;ref&amp;gt;اقبال الاعمال، ج ۱، ص۳۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[بزوفری]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الاستبصار، ج ۳، ص۲۰۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; احتمالاً [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] (زنده در اواخر سده چهارم) دیگر [[شاگردان]] و [[راویان]] احمد بن هوذه به شمار می‌‌روند. [[ابن طاووس]] از کتاب [[من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (کتاب)|من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب]]{{ع}} (&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;ما نزل من القرآن فی اهل البیت &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(کتاب)|ما نزل من القرآن فی اهل البیت]]&lt;/ins&gt;{{عم}}) که به [[شیخ مفید]] منتسب بوده، بدون واسطه از ابن ابی هراسه [[روایت]] آورده است&amp;lt;ref&amp;gt;سعدالسعود ۱۱۶؛ بحارالانوار، ج ۵۳، ص۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; که نمی‌تواند درست باشد؛ چون [[باهلی]] پیش از [[تولد]] مفید درگذشته بود. بنابراین یا این کتاب از آنِ مفید نیست یا اینکه یک واسطه از [[سند روایت]] حذف شده است. ابن ابی هراسه در [[هشتم ذی حجه]] سال ۳۳۳ هجری و در [[روز ترویه]] در همان زادگاهش [[نهروان]] درگذشت. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، شماره ۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; با توجه به اینکه در سال ۲۷۳ در پی [[کسب علم]] و دانش به [[سفر]] رفته و در ۳۳۳ [[هجری]] درگذشته است، ولادتش در حدود ۲۵۰ هجری تخمین زده می‌‌شود. کتاب الایمان والکفر والتوبه نوشته اوست &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==جستارهای وابسته==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==جستارهای وابسته==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Msadeq</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1193068&amp;oldid=prev</id>
		<title>Msadeq: /* آشنایی اجمالی */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1193068&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-12T04:52:35Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;آشنایی اجمالی&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۲ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۲&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l5&quot;&gt;خط ۵:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۵:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پدرش [[ابوهراسه]] با [[لقب]] هوذه [[شهرت]] داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; از این رو احمد به «احمد بن هوذه» و «ابن ابی هراسه» مشهور شده است. فرد دیگری به نام [[ابواسحاق ابراهیم بن رجاء شیبانی]] از [[شاگردان]] [[اهل سنّت]] [[امام صادق]]{{ع}} که نام مادرش هراسه بوده&amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و «[[ابن‌هراسه]]» نامیده می‌‌شد، &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۱۴۶؛ الفهرست (الطوسی)، شماره ۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; از روی [[سهو]] و [[خطا]]، ابن ابی هراسه معرفی شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳؛ ایضاح الاشتباه، ص۸۸؛ نقد الرجال، ج ۵، ص۲۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص۱۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همین [[اشتباه]]، برخی [[رجالیان]] را بر آن داشته تا این دو را یکی پندارند. &amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب المقال، ج ۱، ص۲۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پدرش [[ابوهراسه]] با [[لقب]] هوذه [[شهرت]] داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; از این رو احمد به «احمد بن هوذه» و «ابن ابی هراسه» مشهور شده است. فرد دیگری به نام [[ابواسحاق ابراهیم بن رجاء شیبانی]] از [[شاگردان]] [[اهل سنّت]] [[امام صادق]]{{ع}} که نام مادرش هراسه بوده&amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و «[[ابن‌هراسه]]» نامیده می‌‌شد، &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۱۴۶؛ الفهرست (الطوسی)، شماره ۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; از روی [[سهو]] و [[خطا]]، ابن ابی هراسه معرفی شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳؛ ایضاح الاشتباه، ص۸۸؛ نقد الرجال، ج ۵، ص۲۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص۱۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همین [[اشتباه]]، برخی [[رجالیان]] را بر آن داشته تا این دو را یکی پندارند. &amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب المقال، ج ۱، ص۲۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احمد بن هوذه از [[محدثان شیعه]] در سده سوم و چهارم [[هجری]] و از [[مردمان]] [[نهروان]]، منطقه‌ای بین واسط و [[بغداد]] بوده است؛ اما از دوران تحصیل او جز یک مورد، گزارشی در دست نیست. بر اساس روایاتی که شاگردش [[محمد بن ابراهیم نعمانی]] نقل کرده، [[باهلی]] در سال ۲۷۳ هجری در [[نهاوند]] بوده و در این سال از محضر [[ابواسحاق ابراهیم بن اسحاق بن ابی‌بشر احمری نهاوندی]] بسیار بهره برده&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۴۷، ۲۸۹، ۳۰۲، ۳۳۱ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; و همه کتاب‌های استادش را [[روایت]] کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; در واقع نهاوندی تنها استاد شناخته شده اوست و همه [[روایات]] احمد از طریق وی است. اگر احمد بن هوذه که استاد [[ابوطالب انباری]] بوده و [[ابوبکر حافظ]] معرفی شده را نیز همین فرد بدانیم که در کنیه‌اش تصحیف روی داده است، آن گاه [[علی بن محمد حضینی]]، استاد دیگر باهلی خواهد بود. &amp;lt;ref&amp;gt; تهذیب الاحکام، ج ۹، ص۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; به هرحال ابن ابی هراسه در خلال سکونت در نهروان، در پی [[کسب علم]] و [[حدیث]]، سفرهایی داشته و گذشته از نهاوند، مدتی در بغداد زیسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; از گفته [[خطیب بغدادی]] چنین بر‌می‌‌آید که [[ابوسلیمان باهلی]]، زمانی به [[بغداد]] رفته که به مراتبی از فضل و [[دانش]] رسیده بوده و در بغداد، برخی از طالبان [[حدیث]]، همانند [[ابوبکر احمد بن عبداللّه بن خلف دوری وراق]]  و [[احمد بن فرج بن حجاج وراق]] از او بهره برده‌اند و احمد بن فرج از او [[اجازه روایت]] دریافت کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱ و ۴۰۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابو محمد هارون بن موسی تلعکبری]] نیز در سال ۳۳۱ هجری از وی اجازه روایت گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt; رجال (الطوسی)، شماره ۵۹۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابن عقده احمد بن محمد بن سعید]]،&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن عباس بن ماهیار]]، ملقب به [[ابن جحام]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تأویل الآیات (استرآبادی)، ج ۱، ص۱۸۱، ۳۳۶ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن جمهور عمی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامامة والتبصره، ص۱۳۱؛ کمال الدین، ص۶۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوالمفضل محمد بن عبداللّه بن عبدالمطلب شیبانی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامالی (الطوسی)، ص۴۷۹ و ۴۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوبکر احمد بن یعقوب فارسی]]، [[اسحاق بن حسن بصری]]&amp;lt;ref&amp;gt;اقبال الاعمال، ج ۱، ص۳۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[بزوفری]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الاستبصار، ج ۳، ص۲۰۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; احتمالاً [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] (زنده در اواخر سده چهارم) دیگر [[شاگردان]] و [[راویان]] احمد بن هوذه به شمار می‌‌روند. [[ابن طاووس]] از کتاب من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب{{ع}} (ما نزل من القرآن فی اهل البیت{{عم}}) که به [[شیخ مفید]] منتسب بوده، بدون واسطه از ابن ابی هراسه [[روایت]] آورده است&amp;lt;ref&amp;gt;سعدالسعود ۱۱۶؛ بحارالانوار، ج ۵۳، ص۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; که نمی‌تواند درست باشد؛ چون [[باهلی]] پیش از [[تولد]] مفید درگذشته بود. بنابراین یا این کتاب از آنِ مفید نیست یا اینکه یک واسطه از [[سند روایت]] حذف شده است. ابن ابی هراسه در [[هشتم ذی حجه]] سال ۳۳۳ هجری و در [[روز ترویه]] در همان زادگاهش [[نهروان]] درگذشت. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، شماره ۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; با توجه به اینکه در سال ۲۷۳ در پی [[کسب علم]] و دانش به [[سفر]] رفته و در ۳۳۳ [[هجری]] درگذشته است، ولادتش در حدود ۲۵۰ هجری تخمین زده می‌‌شود. کتاب الایمان والکفر والتوبه نوشته اوست &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احمد بن هوذه از [[محدثان شیعه]] در سده سوم و چهارم [[هجری]] و از [[مردمان]] [[نهروان]]، منطقه‌ای بین واسط و [[بغداد]] بوده است؛ اما از دوران تحصیل او جز یک مورد، گزارشی در دست نیست. بر اساس روایاتی که شاگردش [[محمد بن ابراهیم نعمانی]] نقل کرده، [[باهلی]] در سال ۲۷۳ هجری در [[نهاوند]] بوده و در این سال از محضر [[ابواسحاق ابراهیم بن اسحاق بن ابی‌بشر احمری نهاوندی]] بسیار بهره برده&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۴۷، ۲۸۹، ۳۰۲، ۳۳۱ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; و همه کتاب‌های استادش را [[روایت]] کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; در واقع نهاوندی تنها استاد شناخته شده اوست و همه [[روایات]] احمد از طریق وی است. اگر احمد بن هوذه که استاد [[ابوطالب انباری]] بوده و [[ابوبکر حافظ]] معرفی شده را نیز همین فرد بدانیم که در کنیه‌اش تصحیف روی داده است، آن گاه [[علی بن محمد حضینی]]، استاد دیگر باهلی خواهد بود. &amp;lt;ref&amp;gt; تهذیب الاحکام، ج ۹، ص۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; به هرحال ابن ابی هراسه در خلال سکونت در نهروان، در پی [[کسب علم]] و [[حدیث]]، سفرهایی داشته و گذشته از نهاوند، مدتی در بغداد زیسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; از گفته [[خطیب بغدادی]] چنین بر‌می‌‌آید که [[ابوسلیمان باهلی]]، زمانی به [[بغداد]] رفته که به مراتبی از فضل و [[دانش]] رسیده بوده و در بغداد، برخی از طالبان [[حدیث]]، همانند [[ابوبکر احمد بن عبداللّه بن خلف دوری وراق]]  و [[احمد بن فرج بن حجاج وراق]] از او بهره برده‌اند و احمد بن فرج از او [[اجازه روایت]] دریافت کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱ و ۴۰۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابو محمد هارون بن موسی تلعکبری]] نیز در سال ۳۳۱ هجری از وی اجازه روایت گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt; رجال (الطوسی)، شماره ۵۹۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابن عقده احمد بن محمد بن سعید]]،&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن عباس بن ماهیار]]، ملقب به [[ابن جحام]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تأویل الآیات (استرآبادی)، ج ۱، ص۱۸۱، ۳۳۶ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن جمهور عمی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامامة والتبصره، ص۱۳۱؛ کمال الدین، ص۶۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوالمفضل محمد بن عبداللّه بن عبدالمطلب شیبانی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامالی (الطوسی)، ص۴۷۹ و ۴۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوبکر احمد بن یعقوب فارسی]]، [[اسحاق بن حسن بصری]]&amp;lt;ref&amp;gt;اقبال الاعمال، ج ۱، ص۳۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[بزوفری]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الاستبصار، ج ۳، ص۲۰۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; احتمالاً [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] (زنده در اواخر سده چهارم) دیگر [[شاگردان]] و [[راویان]] احمد بن هوذه به شمار می‌‌روند. [[ابن طاووس]] از کتاب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;[[&lt;/ins&gt;من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;(کتاب)|من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب]]&lt;/ins&gt;{{ع}} (ما نزل من القرآن فی اهل البیت{{عم}}) که به [[شیخ مفید]] منتسب بوده، بدون واسطه از ابن ابی هراسه [[روایت]] آورده است&amp;lt;ref&amp;gt;سعدالسعود ۱۱۶؛ بحارالانوار، ج ۵۳، ص۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; که نمی‌تواند درست باشد؛ چون [[باهلی]] پیش از [[تولد]] مفید درگذشته بود. بنابراین یا این کتاب از آنِ مفید نیست یا اینکه یک واسطه از [[سند روایت]] حذف شده است. ابن ابی هراسه در [[هشتم ذی حجه]] سال ۳۳۳ هجری و در [[روز ترویه]] در همان زادگاهش [[نهروان]] درگذشت. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، شماره ۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; با توجه به اینکه در سال ۲۷۳ در پی [[کسب علم]] و دانش به [[سفر]] رفته و در ۳۳۳ [[هجری]] درگذشته است، ولادتش در حدود ۲۵۰ هجری تخمین زده می‌‌شود. کتاب الایمان والکفر والتوبه نوشته اوست &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==جستارهای وابسته==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;==جستارهای وابسته==&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Msadeq</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1192934&amp;oldid=prev</id>
		<title>Wasity: /* آشنایی اجمالی */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1192934&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-11T12:12:27Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span dir=&quot;auto&quot;&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;آشنایی اجمالی&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;fa&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;→ نسخهٔ قدیمی‌تر&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;نسخهٔ ‏۱۱ دسامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۴۲&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l3&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;خط ۳:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[ابوسلیمان احمد بن نصر بن سعید باهلی نهروانی]] مشهور به [[احمد بن هوذه]] و [[ابن ابی‌هراسه]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[ابوسلیمان احمد بن نصر بن سعید باهلی نهروانی]] مشهور به [[احمد بن هوذه]] و [[ابن ابی‌هراسه]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پدرش [[ابوهراسه]] با [[لقب]] هوذه [[شهرت]] داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; از این رو احمد به «احمد بن هوذه» و «ابن ابی هراسه» مشهور شده است. فرد دیگری به نام [[ابواسحاق ابراهیم بن رجاء شیبانی]] از [[شاگردان]] [[اهل سنّت]] [[امام صادق]]{{ع}} که نام مادرش هراسه بوده&amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و &lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;ابن هراسه &lt;/del&gt;نامیده می‌‌شد، &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۱۴۶؛ الفهرست (الطوسی)، شماره ۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; از روی [[سهو]] و [[خطا]]، ابن ابی هراسه معرفی شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳؛ ایضاح الاشتباه، ص۸۸؛ نقد الرجال، ج ۵، ص۲۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص۱۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همین [[اشتباه]]، برخی [[رجالیان]] را بر آن داشته تا این دو را یکی پندارند. &amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب المقال، ج ۱، ص۲۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;پدرش [[ابوهراسه]] با [[لقب]] هوذه [[شهرت]] داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; از این رو احمد به «احمد بن هوذه» و «ابن ابی هراسه» مشهور شده است. فرد دیگری به نام [[ابواسحاق ابراهیم بن رجاء شیبانی]] از [[شاگردان]] [[اهل سنّت]] [[امام صادق]]{{ع}} که نام مادرش هراسه بوده&amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و &lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;«[[ابن‌هراسه]]» &lt;/ins&gt;نامیده می‌‌شد، &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۱۴۶؛ الفهرست (الطوسی)، شماره ۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; از روی [[سهو]] و [[خطا]]، ابن ابی هراسه معرفی شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳؛ ایضاح الاشتباه، ص۸۸؛ نقد الرجال، ج ۵، ص۲۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص۱۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همین [[اشتباه]]، برخی [[رجالیان]] را بر آن داشته تا این دو را یکی پندارند. &amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب المقال، ج ۱، ص۲۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احمد بن هوذه از [[محدثان شیعه]] در سده سوم و چهارم [[هجری]] و از [[مردمان]] [[نهروان]]، منطقه‌ای بین واسط و [[بغداد]] بوده است؛ اما از دوران تحصیل او جز یک مورد، گزارشی در دست نیست. بر اساس روایاتی که شاگردش [[محمد بن ابراهیم نعمانی]] نقل کرده، [[باهلی]] در سال ۲۷۳ هجری در [[نهاوند]] بوده و در این سال از محضر [[ابواسحاق ابراهیم بن اسحاق بن ابی‌بشر احمری نهاوندی]] بسیار بهره برده&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۴۷، ۲۸۹، ۳۰۲، ۳۳۱ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; و همه کتاب‌های استادش را [[روایت]] کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; در واقع نهاوندی تنها استاد شناخته شده اوست و همه [[روایات]] احمد از طریق وی است. اگر احمد بن هوذه که استاد [[ابوطالب انباری]] بوده و [[ابوبکر حافظ]] معرفی شده را نیز همین فرد بدانیم که در کنیه‌اش تصحیف روی داده است، آن گاه [[علی بن محمد حضینی]]، استاد دیگر باهلی خواهد بود. &amp;lt;ref&amp;gt; تهذیب الاحکام، ج ۹، ص۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; به هرحال ابن ابی هراسه در خلال سکونت در نهروان، در پی [[کسب علم]] و [[حدیث]]، سفرهایی داشته و گذشته از نهاوند، مدتی در بغداد زیسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; از گفته [[خطیب بغدادی]] چنین بر‌می‌‌آید که [[ابوسلیمان باهلی]]، زمانی به [[بغداد]] رفته که به مراتبی از فضل و [[دانش]] رسیده بوده و در بغداد، برخی از طالبان [[حدیث]]، همانند [[ابوبکر احمد بن عبداللّه بن خلف دوری وراق]]  و [[احمد بن فرج بن حجاج وراق]] از او بهره برده‌اند و احمد بن فرج از او [[اجازه روایت]] دریافت کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱ و ۴۰۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابو محمد هارون بن موسی تلعکبری]] نیز در سال ۳۳۱ هجری از وی اجازه روایت گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt; رجال (الطوسی)، شماره ۵۹۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابن عقده احمد بن محمد بن سعید]]،&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن عباس بن ماهیار]]، ملقب به [[ابن جحام]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تأویل الآیات (استرآبادی)، ج ۱، ص۱۸۱، ۳۳۶ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن جمهور عمی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامامة والتبصره، ص۱۳۱؛ کمال الدین، ص۶۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوالمفضل محمد بن عبداللّه بن عبدالمطلب شیبانی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامالی (الطوسی)، ص۴۷۹ و ۴۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوبکر احمد بن یعقوب فارسی]]، [[اسحاق بن حسن بصری]]&amp;lt;ref&amp;gt;اقبال الاعمال، ج ۱، ص۳۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[بزوفری]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الاستبصار، ج ۳، ص۲۰۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; احتمالاً [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] (زنده در اواخر سده چهارم) دیگر [[شاگردان]] و [[راویان]] احمد بن هوذه به شمار می‌‌روند. [[ابن طاووس]] از کتاب من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب{{ع}} (ما نزل من القرآن فی اهل البیت{{عم}}) که به [[شیخ مفید]] منتسب بوده، بدون واسطه از ابن ابی هراسه [[روایت]] آورده است&amp;lt;ref&amp;gt;سعدالسعود ۱۱۶؛ بحارالانوار، ج ۵۳، ص۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; که نمی‌تواند درست باشد؛ چون [[باهلی]] پیش از [[تولد]] مفید درگذشته بود. بنابراین یا این کتاب از آنِ مفید نیست یا اینکه یک واسطه از [[سند روایت]] حذف شده است. ابن ابی هراسه در [[هشتم ذی حجه]] سال ۳۳۳ هجری و در [[روز ترویه]] در همان زادگاهش [[نهروان]] درگذشت. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، شماره ۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; با توجه به اینکه در سال ۲۷۳ در پی [[کسب علم]] و دانش به [[سفر]] رفته و در ۳۳۳ [[هجری]] درگذشته است، ولادتش در حدود ۲۵۰ هجری تخمین زده می‌‌شود. کتاب الایمان والکفر والتوبه نوشته اوست &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;احمد بن هوذه از [[محدثان شیعه]] در سده سوم و چهارم [[هجری]] و از [[مردمان]] [[نهروان]]، منطقه‌ای بین واسط و [[بغداد]] بوده است؛ اما از دوران تحصیل او جز یک مورد، گزارشی در دست نیست. بر اساس روایاتی که شاگردش [[محمد بن ابراهیم نعمانی]] نقل کرده، [[باهلی]] در سال ۲۷۳ هجری در [[نهاوند]] بوده و در این سال از محضر [[ابواسحاق ابراهیم بن اسحاق بن ابی‌بشر احمری نهاوندی]] بسیار بهره برده&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۴۷، ۲۸۹، ۳۰۲، ۳۳۱ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; و همه کتاب‌های استادش را [[روایت]] کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; در واقع نهاوندی تنها استاد شناخته شده اوست و همه [[روایات]] احمد از طریق وی است. اگر احمد بن هوذه که استاد [[ابوطالب انباری]] بوده و [[ابوبکر حافظ]] معرفی شده را نیز همین فرد بدانیم که در کنیه‌اش تصحیف روی داده است، آن گاه [[علی بن محمد حضینی]]، استاد دیگر باهلی خواهد بود. &amp;lt;ref&amp;gt; تهذیب الاحکام، ج ۹، ص۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; به هرحال ابن ابی هراسه در خلال سکونت در نهروان، در پی [[کسب علم]] و [[حدیث]]، سفرهایی داشته و گذشته از نهاوند، مدتی در بغداد زیسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; از گفته [[خطیب بغدادی]] چنین بر‌می‌‌آید که [[ابوسلیمان باهلی]]، زمانی به [[بغداد]] رفته که به مراتبی از فضل و [[دانش]] رسیده بوده و در بغداد، برخی از طالبان [[حدیث]]، همانند [[ابوبکر احمد بن عبداللّه بن خلف دوری وراق]]  و [[احمد بن فرج بن حجاج وراق]] از او بهره برده‌اند و احمد بن فرج از او [[اجازه روایت]] دریافت کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱ و ۴۰۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابو محمد هارون بن موسی تلعکبری]] نیز در سال ۳۳۱ هجری از وی اجازه روایت گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt; رجال (الطوسی)، شماره ۵۹۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابن عقده احمد بن محمد بن سعید]]،&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن عباس بن ماهیار]]، ملقب به [[ابن جحام]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تأویل الآیات (استرآبادی)، ج ۱، ص۱۸۱، ۳۳۶ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن جمهور عمی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامامة والتبصره، ص۱۳۱؛ کمال الدین، ص۶۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوالمفضل محمد بن عبداللّه بن عبدالمطلب شیبانی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامالی (الطوسی)، ص۴۷۹ و ۴۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوبکر احمد بن یعقوب فارسی]]، [[اسحاق بن حسن بصری]]&amp;lt;ref&amp;gt;اقبال الاعمال، ج ۱، ص۳۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[بزوفری]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الاستبصار، ج ۳، ص۲۰۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; احتمالاً [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] (زنده در اواخر سده چهارم) دیگر [[شاگردان]] و [[راویان]] احمد بن هوذه به شمار می‌‌روند. [[ابن طاووس]] از کتاب من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب{{ع}} (ما نزل من القرآن فی اهل البیت{{عم}}) که به [[شیخ مفید]] منتسب بوده، بدون واسطه از ابن ابی هراسه [[روایت]] آورده است&amp;lt;ref&amp;gt;سعدالسعود ۱۱۶؛ بحارالانوار، ج ۵۳، ص۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; که نمی‌تواند درست باشد؛ چون [[باهلی]] پیش از [[تولد]] مفید درگذشته بود. بنابراین یا این کتاب از آنِ مفید نیست یا اینکه یک واسطه از [[سند روایت]] حذف شده است. ابن ابی هراسه در [[هشتم ذی حجه]] سال ۳۳۳ هجری و در [[روز ترویه]] در همان زادگاهش [[نهروان]] درگذشت. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، شماره ۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; با توجه به اینکه در سال ۲۷۳ در پی [[کسب علم]] و دانش به [[سفر]] رفته و در ۳۳۳ [[هجری]] درگذشته است، ولادتش در حدود ۲۵۰ هجری تخمین زده می‌‌شود. کتاب الایمان والکفر والتوبه نوشته اوست &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Wasity</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1192666&amp;oldid=prev</id>
		<title>Msadeq: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = احمد بن هوذة در تراجم و رجال| پرسش مرتبط  = }} == آشنایی اجمالی == ابوسلیمان احمد بن نصر بن سعید باهلی نهروانی مشهور به احمد بن هوذه و ابن ابی‌هراسه  پدرش ابوهراسه با لقب هوذه شهر...» ایجاد کرد</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9&amp;diff=1192666&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2022-12-11T07:38:50Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D8%A9_%D8%AF%D8%B1_%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%85_%D9%88_%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;احمد بن هوذة در تراجم و رجال&quot;&gt;احمد بن هوذة در تراجم و رجال&lt;/a&gt;| پرسش مرتبط  = }} == آشنایی اجمالی == &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B3%D9%84%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86_%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%86%D8%B5%D8%B1_%D8%A8%D9%86_%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF_%D8%A8%D8%A7%D9%87%D9%84%DB%8C_%D9%86%D9%87%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;ابوسلیمان احمد بن نصر بن سعید باهلی نهروانی&quot;&gt;ابوسلیمان احمد بن نصر بن سعید باهلی نهروانی&lt;/a&gt; مشهور به &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A8%D9%86_%D9%87%D9%88%D8%B0%D9%87&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;احمد بن هوذه&quot;&gt;احمد بن هوذه&lt;/a&gt; و &lt;a href=&quot;/wiki/%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%A7%D8%A8%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%87&quot; class=&quot;mw-redirect&quot; title=&quot;ابن ابی‌هراسه&quot;&gt;ابن ابی‌هراسه&lt;/a&gt;  پدرش &lt;a href=&quot;/w/index.php?title=%D8%A7%D8%A8%D9%88%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D9%87&amp;amp;action=edit&amp;amp;redlink=1&quot; class=&quot;new&quot; title=&quot;ابوهراسه (صفحه وجود ندارد)&quot;&gt;ابوهراسه&lt;/a&gt; با &lt;a href=&quot;/wiki/%D9%84%D9%82%D8%A8&quot; title=&quot;لقب&quot;&gt;لقب&lt;/a&gt; هوذه شهر...» ایجاد کرد&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;صفحهٔ تازه&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[احمد بن هوذة در تراجم و رجال]]| پرسش مرتبط  = }}&lt;br /&gt;
== آشنایی اجمالی ==&lt;br /&gt;
[[ابوسلیمان احمد بن نصر بن سعید باهلی نهروانی]] مشهور به [[احمد بن هوذه]] و [[ابن ابی‌هراسه]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
پدرش [[ابوهراسه]] با [[لقب]] هوذه [[شهرت]] داشت؛ &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; از این رو احمد به «احمد بن هوذه» و «ابن ابی هراسه» مشهور شده است. فرد دیگری به نام [[ابواسحاق ابراهیم بن رجاء شیبانی]] از [[شاگردان]] [[اهل سنّت]] [[امام صادق]]{{ع}} که نام مادرش هراسه بوده&amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; و ابن هراسه نامیده می‌‌شد، &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، ص۱۴۶؛ الفهرست (الطوسی)، شماره ۱۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; از روی [[سهو]] و [[خطا]]، ابن ابی هراسه معرفی شده است. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (النجاشی)، ج ۱، ص۱۰۳؛ ایضاح الاشتباه، ص۸۸؛ نقد الرجال، ج ۵، ص۲۴۹؛ معجم رجال الحدیث، ج ۲۳، ص۱۵۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; همین [[اشتباه]]، برخی [[رجالیان]] را بر آن داشته تا این دو را یکی پندارند. &amp;lt;ref&amp;gt;تهذیب المقال، ج ۱، ص۲۷۷.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
احمد بن هوذه از [[محدثان شیعه]] در سده سوم و چهارم [[هجری]] و از [[مردمان]] [[نهروان]]، منطقه‌ای بین واسط و [[بغداد]] بوده است؛ اما از دوران تحصیل او جز یک مورد، گزارشی در دست نیست. بر اساس روایاتی که شاگردش [[محمد بن ابراهیم نعمانی]] نقل کرده، [[باهلی]] در سال ۲۷۳ هجری در [[نهاوند]] بوده و در این سال از محضر [[ابواسحاق ابراهیم بن اسحاق بن ابی‌بشر احمری نهاوندی]] بسیار بهره برده&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۴۷، ۲۸۹، ۳۰۲، ۳۳۱ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; و همه کتاب‌های استادش را [[روایت]] کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; در واقع نهاوندی تنها استاد شناخته شده اوست و همه [[روایات]] احمد از طریق وی است. اگر احمد بن هوذه که استاد [[ابوطالب انباری]] بوده و [[ابوبکر حافظ]] معرفی شده را نیز همین فرد بدانیم که در کنیه‌اش تصحیف روی داده است، آن گاه [[علی بن محمد حضینی]]، استاد دیگر باهلی خواهد بود. &amp;lt;ref&amp;gt; تهذیب الاحکام، ج ۹، ص۲۴۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; به هرحال ابن ابی هراسه در خلال سکونت در نهروان، در پی [[کسب علم]] و [[حدیث]]، سفرهایی داشته و گذشته از نهاوند، مدتی در بغداد زیسته است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; از گفته [[خطیب بغدادی]] چنین بر‌می‌‌آید که [[ابوسلیمان باهلی]]، زمانی به [[بغداد]] رفته که به مراتبی از فضل و [[دانش]] رسیده بوده و در بغداد، برخی از طالبان [[حدیث]]، همانند [[ابوبکر احمد بن عبداللّه بن خلف دوری وراق]]  و [[احمد بن فرج بن حجاج وراق]] از او بهره برده‌اند و احمد بن فرج از او [[اجازه روایت]] دریافت کرده است. &amp;lt;ref&amp;gt;تاریخ بغداد، ج ۵، ص۳۹۱ و ۴۰۸.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابو محمد هارون بن موسی تلعکبری]] نیز در سال ۳۳۱ هجری از وی اجازه روایت گرفته است. &amp;lt;ref&amp;gt; رجال (الطوسی)، شماره ۵۹۵۰.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابن عقده احمد بن محمد بن سعید]]،&amp;lt;ref&amp;gt;الغیبه (نعمانی)، ص۲۶۶.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن عباس بن ماهیار]]، ملقب به [[ابن جحام]]، &amp;lt;ref&amp;gt;تأویل الآیات (استرآبادی)، ج ۱، ص۱۸۱، ۳۳۶ و....&amp;lt;/ref&amp;gt; [[محمد بن جمهور عمی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامامة والتبصره، ص۱۳۱؛ کمال الدین، ص۶۷۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوالمفضل محمد بن عبداللّه بن عبدالمطلب شیبانی]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الامالی (الطوسی)، ص۴۷۹ و ۴۸۱.&amp;lt;/ref&amp;gt; [[ابوبکر احمد بن یعقوب فارسی]]، [[اسحاق بن حسن بصری]]&amp;lt;ref&amp;gt;اقبال الاعمال، ج ۱، ص۳۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; و [[بزوفری]]، &amp;lt;ref&amp;gt;الاستبصار، ج ۳، ص۲۰۹.&amp;lt;/ref&amp;gt; احتمالاً [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] (زنده در اواخر سده چهارم) دیگر [[شاگردان]] و [[راویان]] احمد بن هوذه به شمار می‌‌روند. [[ابن طاووس]] از کتاب من آی القرآن المنزلة فی امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب{{ع}} (ما نزل من القرآن فی اهل البیت{{عم}}) که به [[شیخ مفید]] منتسب بوده، بدون واسطه از ابن ابی هراسه [[روایت]] آورده است&amp;lt;ref&amp;gt;سعدالسعود ۱۱۶؛ بحارالانوار، ج ۵۳، ص۹۳.&amp;lt;/ref&amp;gt; که نمی‌تواند درست باشد؛ چون [[باهلی]] پیش از [[تولد]] مفید درگذشته بود. بنابراین یا این کتاب از آنِ مفید نیست یا اینکه یک واسطه از [[سند روایت]] حذف شده است. ابن ابی هراسه در [[هشتم ذی حجه]] سال ۳۳۳ هجری و در [[روز ترویه]] در همان زادگاهش [[نهروان]] درگذشت. &amp;lt;ref&amp;gt;رجال (الطوسی)، شماره ۴۴۲.&amp;lt;/ref&amp;gt; با توجه به اینکه در سال ۲۷۳ در پی [[کسب علم]] و دانش به [[سفر]] رفته و در ۳۳۳ [[هجری]] درگذشته است، ولادتش در حدود ۲۵۰ هجری تخمین زده می‌‌شود. کتاب الایمان والکفر والتوبه نوشته اوست &amp;lt;ref&amp;gt;الفهرست (الطوسی)، شماره ۹۰۵.&amp;lt;/ref&amp;gt;.&amp;lt;ref&amp;gt;جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی (کتاب)|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]] ج۲، ص۷۸.&amp;lt;/ref&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
==جستارهای وابسته==&lt;br /&gt;
*[[ابوهراسه]] (پدر)&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== منابع ==&lt;br /&gt;
{{منابع}}&lt;br /&gt;
# [[پرونده: IM009687.jpg|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۲ (کتاب)|&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۲&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]]&lt;br /&gt;
{{پایان منابع}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== پانویس ==&lt;br /&gt;
{{پانویس}}&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[رده:اعلام]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Msadeq</name></author>
	</entry>
</feed>