ادبیات شیعی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* تلمیحات غدیری و علوی */

2024-06-04T05:26:47Z

تلمیحات غدیری و علوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۶
خط ۱۵:		خط ۱۵:

	== تلمیحات غدیری و علوی ==		== تلمیحات غدیری و علوی ==
	تأثیر [[آیات]] و [[روایات]] بر [[ادبیات~~]] [[~~فارسی]] بسیار است. آیات و احادیثی که دربارۀ [[امامت]]، [[غدیر خم]]، [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و [[فضایل]] و [[مناقب]] اوست، به صورت اشاره در متون ادبی ([[شعر]] و [[نثر]]) به کار رفته است. [[صنعت]] ادبی "تلمیح" آن است که در شعر، با آوردن کلماتی به یک [[آیه]]، [[حدیث]]، واقعۀ [[تاریخی]] یا [[اساطیر]]، اشاره‌ای ضمنی شود و تعبیر به‌کار رفته به نوعی ناظر به آن داستان یا [[کلام]] باشد.<ref>تلمیح یعنی به گوشۀ چشم اشاره‌کردن و در اصطلاح بدیع آن است که گوینده، در ضمن کلام به داستانی یا مثلی یا آیه و حدیثی معروف اشاره کند، مثل این شعر حافظ که اشاره به حادثه سرد شدن آتش بر ابراهیم دارد: یا رب این آتش که در جان من است سرد کن آن‌سان که کردی بر خلیل (فنون بلاغت، همایی، ص۳۲۸)</ref> ازاین‌رو [[تلمیحات غدیری و علوی]]، اشاراتی به آیات و [[احادیث]] حاوی مناقب [[امیر المؤمنین]] یا رخدادهایی است که دربارۀ آن [[امام]] است. برشمردن اینگونه تلمیحات و توضیح اشاره در هرکدام، به درازا می‌کشد. برخی از اوصاف و [[القاب حضرت علی]]{{ع}} نیز برخوردار از صنعت تلمیح است: تنها چند مورد از آنها یاد می‌شود. [[ساقی کوثر]]، [[شاه]] دلدل‌سوار، خانه‌زاد [[حق]]، نگین [[کعبه]]، تاج إنّما، شه امکان، [[باطن]] إنّا هدیناه السّبیل، لسان [[اللّه]]، انیس ~~[[چاه]]،~~ [[حصن]] تولاّ، [[قرآن ناطق]]، درگه [[علم ~~نبی]]،~~ ضارب سیفین و طاعن رمحین، گوهر صدف کعبه، [[پادشاه]] لو [[کشف]]، مهر سپهر قل کفی، شه تخت سلونی، شیر اژدر در، [[رایت]] إنّا فتحنا، نقطۀ بای بسم اللّه، نقطۀ تحت با، [[وزیر پیامبر]]، ترازوی [[عدل]]، [[میزان]] [[اعمال]]، [[چشم]] [[بیدار]] فلق، ماه منشقّ در [[محراب]]، [[شق القمر]] محراب، زبدۀ هشت و چهار، [[سیف]] مسلول [[خداوند]]، [[توقیع]] [[هل اتی]]، تشریف لافتی، [[محرم]] [[حرم]]، [[سلطان]] سریر ~~[[ارتضاء]]،~~ لوای ولا، [[حیدر]] صفدر، بانگ قد [[قتل]]<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۴.</ref>.		تأثیر [[آیات]] و [[روایات]] بر ادبیات فارسی بسیار است. آیات و احادیثی که دربارۀ [[امامت]]، [[غدیر خم]]، [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و [[فضایل]] و [[مناقب]] اوست، به صورت اشاره در متون ادبی ([[شعر]] و نثر) به کار رفته است. صنعت ادبی "تلمیح" آن است که در شعر، با آوردن کلماتی به یک [[آیه]]، [[حدیث]]، واقعۀ [[تاریخی]] یا [[اساطیر]]، اشاره‌ای ضمنی شود و تعبیر به‌کار رفته به نوعی ناظر به آن داستان یا [[کلام]] باشد.<ref>تلمیح یعنی به گوشۀ چشم اشاره‌کردن و در اصطلاح بدیع آن است که گوینده، در ضمن کلام به داستانی یا مثلی یا آیه و حدیثی معروف اشاره کند، مثل این شعر حافظ که اشاره به حادثه سرد شدن آتش بر ابراهیم دارد: یا رب این آتش که در جان من است سرد کن آن‌سان که کردی بر خلیل (فنون بلاغت، همایی، ص۳۲۸)</ref> ازاین‌رو [[تلمیحات غدیری و علوی]]، اشاراتی به آیات و [[احادیث]] حاوی مناقب [[امیر المؤمنین]] یا رخدادهایی است که دربارۀ آن [[امام]] است. برشمردن اینگونه تلمیحات و توضیح اشاره در هرکدام، به درازا می‌کشد. برخی از اوصاف و [[القاب حضرت علی]]{{ع}} نیز برخوردار از صنعت تلمیح است: تنها چند مورد از آنها یاد می‌شود. [[ساقی کوثر]]، شاه دلدل‌سوار، خانه‌زاد [[حق]]، نگین [[کعبه]]، تاج إنّما، شه امکان، [[باطن]] إنّا هدیناه السّبیل، لسان [[اللّه]]، انیس چاه، [[حصن]] تولاّ، [[قرآن ناطق]]، درگه علم نبی، ضارب سیفین و طاعن رمحین، گوهر صدف کعبه، [[پادشاه]] لو [[کشف]]، مهر سپهر قل کفی، شه تخت سلونی، شیر اژدر در، رایت إنّا فتحنا، نقطۀ بای بسم اللّه، نقطۀ تحت با، [[وزیر پیامبر]]، ترازوی [[عدل]]، [[میزان]] [[اعمال]]، [[چشم]] بیدار فلق، ماه منشقّ در [[محراب]]، [[شق القمر]] محراب، زبدۀ هشت و چهار، [[سیف]] مسلول [[خداوند]]، [[توقیع]] [[هل اتی]]، تشریف لافتی، [[محرم]] [[حرم]]، [[سلطان]] سریر ارتضاء، لوای ولا، [[حیدر]] صفدر، بانگ قد [[قتل]]<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۴.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani: /* جستارهای وابسته */

2024-06-04T05:24:58Z

جستارهای وابسته

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۵۴
خط ۱۳:		خط ۱۳:
	== شعر شیعی ==		== شعر شیعی ==
	از آنجا که [[غدیر خم]] و [[ولایت]] [[علوی]] سرچشمۀ جوشش غدیریه‌های [[شیعی]] است و از آنجا که [[امامت]] [[امام علی\|امیر مؤمنان]] {{ع}}، نشان [[کمال دین]] و ارائۀ الگوی [[شایسته]] برای [[هدایت]] [[جامعه]] است، [[شاعران]] [[شیعه]] نیز همین جوهرۀ [[ناب]] را در سروده‌های آیینی خود بر محور [[ولایت]] مطرح کرده و [[فرهنگ]] [[غنی]] "شعر شیعی" را بنیاد نهاده‌اند. شعر شیعی نشأت گرفته از باورهای [[ناب]] معتقدان به [[ولایت]] [[امام علی\|علی بن ابی طالب]] است و آبشخور آن [[غدیر]] است، با پیشینه‌ای درخشان و پیش‌کسوتانی نامور و محتوایی [[غنی]] و متأثّر از [[آیات]] [[قرآن]] و [[معارف]] [[اهل بیت]] و سرشار از اشارات [[قرآنی]] و [[حدیثی]] به [[مناقب]] [[صاحب ولایت]]. شعر شیعی هم بعد مدیحه دارد هم مرثیه و هم [[حماسه]]. بارزترین شاخصۀ شعر شیعی، پرداختن به مسأله [[امامت اهل بیت]] و [[هدایتگری]] [[خاندان]] [[عصمت]] و احیای یاد مظلومیّت‌های [[خاندان رسالت]] و افشای جنایات [[ظالمان]] نسبت به دودمان [[پیامبر خاتم\|حضرت رسول]] {{صل}} است. ازاین رو در آیینۀ شعر شیعی، تصویری از [[فضیلت‌ها]]، [[پاکی‌ها]]، [[مبارزات]] حق‌طلبانه، [[مظلومیّت]] [[عترت]] و حماسۀ [[عاشورا]] و [[غدیر]] دیده می‌شود. از آنجا که [[حقیقت]] [[تشیّع]]، ریشه‌دار و ماندگار است شعر شیعی نیز جاویدان و فروغ‌بخش و حرکت‌ساز است و گنجینه‌ای از [[علوم]] و [[معارف]] [[اهل]] بیتی و [[قرآنی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۰.</ref>.		از آنجا که [[غدیر خم]] و [[ولایت]] [[علوی]] سرچشمۀ جوشش غدیریه‌های [[شیعی]] است و از آنجا که [[امامت]] [[امام علی\|امیر مؤمنان]] {{ع}}، نشان [[کمال دین]] و ارائۀ الگوی [[شایسته]] برای [[هدایت]] [[جامعه]] است، [[شاعران]] [[شیعه]] نیز همین جوهرۀ [[ناب]] را در سروده‌های آیینی خود بر محور [[ولایت]] مطرح کرده و [[فرهنگ]] [[غنی]] "شعر شیعی" را بنیاد نهاده‌اند. شعر شیعی نشأت گرفته از باورهای [[ناب]] معتقدان به [[ولایت]] [[امام علی\|علی بن ابی طالب]] است و آبشخور آن [[غدیر]] است، با پیشینه‌ای درخشان و پیش‌کسوتانی نامور و محتوایی [[غنی]] و متأثّر از [[آیات]] [[قرآن]] و [[معارف]] [[اهل بیت]] و سرشار از اشارات [[قرآنی]] و [[حدیثی]] به [[مناقب]] [[صاحب ولایت]]. شعر شیعی هم بعد مدیحه دارد هم مرثیه و هم [[حماسه]]. بارزترین شاخصۀ شعر شیعی، پرداختن به مسأله [[امامت اهل بیت]] و [[هدایتگری]] [[خاندان]] [[عصمت]] و احیای یاد مظلومیّت‌های [[خاندان رسالت]] و افشای جنایات [[ظالمان]] نسبت به دودمان [[پیامبر خاتم\|حضرت رسول]] {{صل}} است. ازاین رو در آیینۀ شعر شیعی، تصویری از [[فضیلت‌ها]]، [[پاکی‌ها]]، [[مبارزات]] حق‌طلبانه، [[مظلومیّت]] [[عترت]] و حماسۀ [[عاشورا]] و [[غدیر]] دیده می‌شود. از آنجا که [[حقیقت]] [[تشیّع]]، ریشه‌دار و ماندگار است شعر شیعی نیز جاویدان و فروغ‌بخش و حرکت‌ساز است و گنجینه‌ای از [[علوم]] و [[معارف]] [[اهل]] بیتی و [[قرآنی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۰.</ref>.

			== تلمیحات غدیری و علوی ==
			تأثیر [[آیات]] و [[روایات]] بر [[ادبیات]] [[فارسی]] بسیار است. آیات و احادیثی که دربارۀ [[امامت]]، [[غدیر خم]]، [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} و [[فضایل]] و [[مناقب]] اوست، به صورت اشاره در متون ادبی ([[شعر]] و [[نثر]]) به کار رفته است. [[صنعت]] ادبی "تلمیح" آن است که در شعر، با آوردن کلماتی به یک [[آیه]]، [[حدیث]]، واقعۀ [[تاریخی]] یا [[اساطیر]]، اشاره‌ای ضمنی شود و تعبیر به‌کار رفته به نوعی ناظر به آن داستان یا [[کلام]] باشد.<ref>تلمیح یعنی به گوشۀ چشم اشاره‌کردن و در اصطلاح بدیع آن است که گوینده، در ضمن کلام به داستانی یا مثلی یا آیه و حدیثی معروف اشاره کند، مثل این شعر حافظ که اشاره به حادثه سرد شدن آتش بر ابراهیم دارد: یا رب این آتش که در جان من است سرد کن آن‌سان که کردی بر خلیل (فنون بلاغت، همایی، ص۳۲۸)</ref> ازاین‌رو [[تلمیحات غدیری و علوی]]، اشاراتی به آیات و [[احادیث]] حاوی مناقب [[امیر المؤمنین]] یا رخدادهایی است که دربارۀ آن [[امام]] است. برشمردن اینگونه تلمیحات و توضیح اشاره در هرکدام، به درازا می‌کشد. برخی از اوصاف و [[القاب حضرت علی]]{{ع}} نیز برخوردار از صنعت تلمیح است: تنها چند مورد از آنها یاد می‌شود. [[ساقی کوثر]]، [[شاه]] دلدل‌سوار، خانه‌زاد [[حق]]، نگین [[کعبه]]، تاج إنّما، شه امکان، [[باطن]] إنّا هدیناه السّبیل، لسان [[اللّه]]، انیس [[چاه]]، [[حصن]] تولاّ، [[قرآن ناطق]]، درگه [[علم نبی]]، ضارب سیفین و طاعن رمحین، گوهر صدف کعبه، [[پادشاه]] لو [[کشف]]، مهر سپهر قل کفی، شه تخت سلونی، شیر اژدر در، [[رایت]] إنّا فتحنا، نقطۀ بای بسم اللّه، نقطۀ تحت با، [[وزیر پیامبر]]، ترازوی [[عدل]]، [[میزان]] [[اعمال]]، [[چشم]] [[بیدار]] فلق، ماه منشقّ در [[محراب]]، [[شق القمر]] محراب، زبدۀ هشت و چهار، [[سیف]] مسلول [[خداوند]]، [[توقیع]] [[هل اتی]]، تشریف لافتی، [[محرم]] [[حرم]]، [[سلطان]] سریر [[ارتضاء]]، لوای ولا، [[حیدر]] صفدر، بانگ قد [[قتل]]<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۱۷۴.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani در ‏۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۲۸

2024-06-02T07:28:11Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۸
خط ۹:		خط ۹:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	از آنجاکه [[تشیع]]، یک مرام و [[مکتب]] است، بخشى از ادبیات شیعى در مسیر [[احتجاج‌ها]] و [[مناظرات]] تجلّى مى‌کند و از آنجا که تشیع، پیروى [[امامان معصوم]] است و [[اسوه]] قرار دادن [[اهل بیت پیامبر]] و سرلوحۀ عمل خویش، بخشى از ادبیات شیعى نیز به ذکر [[مناقب]] و [[فضایل]] [[خاندان عصمت]] مى‌پردازد. و از آنجا که پس از [[رسول خدا]]{{صل}} به [[اهل بیت]] ستم‌هاى بسیار شده و صحنه‌هاى خونین [[مظلومیت]] آنان انکارناپذیر است، یکى از محورهاى این ادبیات نیز مرثیه‌ها و سوگ سروده‌ها و افشاى جنایات [[امویان]] و [[عباسیان]] و بیان وقایع [[عاشورا]] و شهادت‌هاى [[معصومین]] است. [[تهمت‌ها]] و افتراهایى که علیه شیعه همیشه وجود داشته، [[شاعران]] را به پاسخگویى واداشته است. پس بخشى از ادبیات شیعى هم ادبیات دفاعى و نفى افتراها و افشاى دروغ‌هاست. شاعران برجسته‌اى که در طول [[تاریخ]] به خطّ اهل بیت جلوه و تابندگى داده‌اند، ادبیات شیعى را ماندگار و درخشان ساخته و از نظر شکلى نیز بر غناى ادبیات افزوده‌اند. مضمون ادبیات شیعى، مضمونى اعتقادى، موضعى، ولایى و حاوى فضایل، مناقب، [[معجزات]]، [[مدایح]] و مراثى اهل بیت پیامبر و دفاع از حقیقت [[غدیر]] و خطّ [[امامت]] و [[ولایت]] است، هم برخوردار از سوز است، هم [[شور]]. گنجاندن مناقب این [[خاندان]] در اشعار، از تعهّدهاى شعرى شاعران شیعى است. ازاین‌رو [[شاهد]] تضمین [[آیات]] و [[روایات]] فراوانى در اینگونه اشعاریم که دربارۀ [[مقام]] و [[منزلت]] [[آل اللّه]] است و مدایح، مراثى، تعزیه‌ها و منقبت‌سرایى، بخش عمده‌اى از اشعار شیعى را تشکیل مى‌دهد. بخش دیگر، به خاطر فشارهاى بنى‌امیه و بنى عباس، روحى حماسى و ضد [[ظلم]] پیدا کرده است و درست گفته‌اند که: در [[حقیقت]] [[ادب]] [[شیعه]]، در لفظ و معنى پیرو [[کلام]] على{{ع}} و [[ائمه اطهار]]{{عم}} بوده و بر محور خونخواهى و [[انتقام]] از [[ستمکاران]] و [[انتظار]] بهبود و [[فرج]] و [[اطمینان]] از آیندۀ بهتر است... [[شاعران]] شیعه از این حربۀ [[قاطع]] ([[شعر]]) براى توجیه [[افکار]] عمومى و [[تبلیغ]] [[تشیع]] و [[تشویق]] [[شیعیان]] و نقد مخالفان و تحریکات سیاسى و [[خلق]] شعارهاى دلخواه، حدّاکثر استفاده را به عمل آورده و همواره با شعر خود، جنبش‌هاى قومى و انقلاب‌هاى مذهبى و سیاسى را رهبرى مى‌کردند.<ref>دائرة المعارف تشیّع، ج ۲ ص۳۶</ref> پس [[ادبیات]] شیعى، اشعارى هدفمند، مکتبى، آیینى و بیانگر [[اعتقادات]] سیاسى و ولایى با طرح مسأله [[خلافت]] [[اهل بیت]] و برترى آنان براى رهبرى و نقد [[غصب خلافت]] و پرداختن به [[معارف]] و [[مصائب]] و [[مناقب اهل بیت]] است. چنین ادبیاتى هنوز هم تداوم دارد و هرزمان به نوعى جوهر شیعى خود را بروز داده است.<ref>در زمینۀ ادبیات [[شیعى]] از جمله ر. ک: ادب الشیعه، عبد الحسیب طه حمیده، الأدب فى ظل التشیّع، عبد اللّه نعمه</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>		از آنجاکه [[تشیع]]، یک مرام و [[مکتب]] است، بخشى از ادبیات شیعى در مسیر [[احتجاج‌ها]] و مناظرات تجلّى مى‌کند و از آنجا که تشیع، پیروى [[امامان معصوم]] است و [[اسوه]] قرار دادن [[اهل بیت پیامبر]] و سرلوحۀ عمل خویش، بخشى از ادبیات شیعى نیز به ذکر [[مناقب]] و [[فضایل]] [[خاندان عصمت]] مى‌پردازد. و از آنجا که پس از [[رسول خدا]]{{صل}} به [[اهل بیت]] ستم‌هاى بسیار شده و صحنه‌هاى خونین [[مظلومیت]] آنان انکارناپذیر است، یکى از محورهاى این ادبیات نیز مرثیه‌ها و سوگ سروده‌ها و افشاى جنایات [[امویان]] و [[عباسیان]] و بیان وقایع [[عاشورا]] و شهادت‌هاى [[معصومین]] است. [[تهمت‌ها]] و افتراهایى که علیه شیعه همیشه وجود داشته، [[شاعران]] را به پاسخگویى واداشته است. پس بخشى از ادبیات شیعى هم ادبیات دفاعى و نفى افتراها و افشاى دروغ‌هاست. شاعران برجسته‌اى که در طول [[تاریخ]] به خطّ اهل بیت جلوه و تابندگى داده‌اند، ادبیات شیعى را ماندگار و درخشان ساخته و از نظر شکلى نیز بر غناى ادبیات افزوده‌اند. مضمون ادبیات شیعى، مضمونى اعتقادى، موضعى، ولایى و حاوى فضایل، مناقب، [[معجزات]]، [[مدایح]] و مراثى اهل بیت پیامبر و دفاع از حقیقت [[غدیر]] و خطّ [[امامت]] و [[ولایت]] است، هم برخوردار از سوز است، هم [[شور]]. گنجاندن مناقب این [[خاندان]] در اشعار، از تعهّدهاى شعرى شاعران شیعى است. ازاین‌رو [[شاهد]] تضمین [[آیات]] و [[روایات]] فراوانى در اینگونه اشعاریم که دربارۀ [[مقام]] و [[منزلت]] [[آل اللّه]] است و مدایح، مراثى، تعزیه‌ها و منقبت‌سرایى، بخش عمده‌اى از اشعار شیعى را تشکیل مى‌دهد. بخش دیگر، به خاطر فشارهاى بنى‌امیه و بنى عباس، روحى حماسى و ضد [[ظلم]] پیدا کرده است و درست گفته‌اند که: در [[حقیقت]] [[ادب]] [[شیعه]]، در لفظ و معنى پیرو [[کلام]] على{{ع}} و [[ائمه اطهار]]{{عم}} بوده و بر محور خونخواهى و [[انتقام]] از [[ستمکاران]] و [[انتظار]] بهبود و [[فرج]] و [[اطمینان]] از آیندۀ بهتر است... [[شاعران]] شیعه از این حربۀ [[قاطع]] ([[شعر]]) براى توجیه [[افکار]] عمومى و [[تبلیغ]] [[تشیع]] و [[تشویق]] [[شیعیان]] و نقد مخالفان و تحریکات سیاسى و [[خلق]] شعارهاى دلخواه، حدّاکثر استفاده را به عمل آورده و همواره با شعر خود، جنبش‌هاى قومى و انقلاب‌هاى مذهبى و سیاسى را رهبرى مى‌کردند.<ref>دائرة المعارف تشیّع، ج ۲ ص۳۶</ref> پس [[ادبیات]] شیعى، اشعارى هدفمند، مکتبى، آیینى و بیانگر [[اعتقادات]] سیاسى و ولایى با طرح مسأله [[خلافت]] [[اهل بیت]] و برترى آنان براى رهبرى و نقد [[غصب خلافت]] و پرداختن به [[معارف]] و [[مصائب]] و [[مناقب اهل بیت]] است. چنین ادبیاتى هنوز هم تداوم دارد و هرزمان به نوعى جوهر شیعى خود را بروز داده است<ref>در زمینۀ ادبیات [[شیعى]] از جمله ر.ک: ادب الشیعه، عبد الحسیب طه حمیده، الأدب فى ظل التشیّع، عبد اللّه نعمه</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>

			== شعر شیعی ==
			از آنجا که [[غدیر خم]] و [[ولایت]] [[علوی]] سرچشمۀ جوشش غدیریه‌های [[شیعی]] است و از آنجا که [[امامت]] [[امام علی\|امیر مؤمنان]] {{ع}}، نشان [[کمال دین]] و ارائۀ الگوی [[شایسته]] برای [[هدایت]] [[جامعه]] است، [[شاعران]] [[شیعه]] نیز همین جوهرۀ [[ناب]] را در سروده‌های آیینی خود بر محور [[ولایت]] مطرح کرده و [[فرهنگ]] [[غنی]] "شعر شیعی" را بنیاد نهاده‌اند. شعر شیعی نشأت گرفته از باورهای [[ناب]] معتقدان به [[ولایت]] [[امام علی\|علی بن ابی طالب]] است و آبشخور آن [[غدیر]] است، با پیشینه‌ای درخشان و پیش‌کسوتانی نامور و محتوایی [[غنی]] و متأثّر از [[آیات]] [[قرآن]] و [[معارف]] [[اهل بیت]] و سرشار از اشارات [[قرآنی]] و [[حدیثی]] به [[مناقب]] [[صاحب ولایت]]. شعر شیعی هم بعد مدیحه دارد هم مرثیه و هم [[حماسه]]. بارزترین شاخصۀ شعر شیعی، پرداختن به مسأله [[امامت اهل بیت]] و [[هدایتگری]] [[خاندان]] [[عصمت]] و احیای یاد مظلومیّت‌های [[خاندان رسالت]] و افشای جنایات [[ظالمان]] نسبت به دودمان [[پیامبر خاتم\|حضرت رسول]] {{صل}} است. ازاین رو در آیینۀ شعر شیعی، تصویری از [[فضیلت‌ها]]، [[پاکی‌ها]]، [[مبارزات]] حق‌طلبانه، [[مظلومیّت]] [[عترت]] و حماسۀ [[عاشورا]] و [[غدیر]] دیده می‌شود. از آنجا که [[حقیقت]] [[تشیّع]]، ریشه‌دار و ماندگار است شعر شیعی نیز جاویدان و فروغ‌بخش و حرکت‌ساز است و گنجینه‌ای از [[علوم]] و [[معارف]] [[اهل]] بیتی و [[قرآنی]] است<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۳۴۰.</ref>.

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani در ‏۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۷:۲۶

2024-06-02T07:26:52Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۵۶
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{شیعه}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = شیعه		\| موضوع مرتبط = شیعه

Bahmani در ‏۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۷

2024-06-01T09:17:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۷
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}

	'''[[ادبیات]]'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع]] از یک [[حقیقت]] یا نشر یک [[باور]]، در نگاه [[شیعه]] از [[صبغه]] و ویژگى [[تعهد]] و مکتبى بودن برخوردار است و [[شاعر]] و ادیب شیعى، آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا افشاى [[ظلم]] و [[برانگیختن]] [[مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که ادبیات شیعى دارد، به تناسب [[زمان]] و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند.		'''ادبیات'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع]] از یک [[حقیقت]] یا نشر یک [[باور]]، در نگاه [[شیعه]] از صبغه و ویژگى [[تعهد]] و مکتبى بودن برخوردار است و [[شاعر]] و ادیب شیعى، آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا افشاى [[ظلم]] و برانگیختن [[مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که ادبیات شیعى دارد، به تناسب [[زمان]] و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==

Bahmani در ‏۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۶

2024-06-01T09:16:35Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۶
خط ۷:		خط ۷:
	}}		}}

	'''ادبیات'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع ~~از حقیقت\|دفاع~~ از یک حقیقت]] یا [[~~نشر باور حق\|نشر یک~~ باور]]، در نگاه [[شیعه]] از [[صبغه]] و ویژگى [[تعهد]] و [[مکتبى بودن]] برخوردار است و [[شاعر]] و [[ادیب~~]] [[شیعى]]،~~ آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا [[~~افشاى~~ ظلم]] و [[برانگیختن مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که [[ادبیات~~]] [[~~شیعى]] دارد، به تناسب زمان و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند.		'''[[ادبیات]]'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع]] از یک [[حقیقت]] یا نشر یک [[باور]]، در نگاه [[شیعه]] از [[صبغه]] و ویژگى [[تعهد]] و مکتبى بودن برخوردار است و [[شاعر]] و ادیب شیعى، آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا افشاى [[ظلم]] و [[برانگیختن]] [[مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که ادبیات شیعى دارد، به تناسب [[زمان]] و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	از آنجاکه [[تشیع]]، یک [[مرام]] و [[مکتب]] است، بخشى از [[ادبیات~~]] [[~~شیعى]] در مسیر [[احتجاج‌ها]] و [[مناظرات]] تجلّى مى‌کند و از آنجا که [[~~تشیع]]، [[پیروى~~ امامان معصوم]] است و [[اسوه قرار دادن اهل بیت پیامبر]] و سرلوحۀ عمل خویش، بخشى از [[ادبیات~~]] [[~~شیعى]] نیز به ذکر [[مناقب]] و [[فضایل خاندان عصمت]] مى‌پردازد. و از آنجا که پس از [[~~پیامبر خاتم\|~~رسول خدا]] {{صل}} به [[اهل بیت]] ~~[[ستم\|~~ستم‌هاى]] بسیار شده و صحنه‌هاى خونین [[مظلومیت]] آنان انکارناپذیر است، یکى از محورهاى این [[ادبیات]] نیز [[مرثیه‌ها]] و [[سوگ سروده‌ها]] و افشاى [[~~جنایات~~ امویان]] و [[~~جنایات عباسیان\|~~عباسیان]] و بیان [[~~وقایع~~ عاشورا]] و [[~~شهادت‌هاى~~ معصومین]] است. [[تهمت‌ها]] و ~~[[افترا\|~~افتراهایى]] که علیه [[شیعه]] همیشه وجود داشته، [[شاعران]] را به پاسخگویى واداشته است. پس بخشى از [[ادبیات~~]] [[~~شیعى]] هم [[ادبیات دفاعى]] و نفى [[افتراها]] و ~~[[افشاى دروغ\|~~افشاى دروغ‌هاست]]. [[شاعران]] برجسته‌اى که در طول [[تاریخ]] به خطّ [[اهل بیت]] جلوه و تابندگى داده‌اند، [[ادبیات~~]] [[~~شیعى]] را ماندگار و درخشان ساخته و از نظر شکلى نیز بر غناى [[ادبیات]] افزوده‌اند. مضمون [[ادبیات~~]] [[شیعى]]،~~ مضمونى ~~[[اعتقاد\|اعتقادى]]،~~ موضعى، [[ولایى]] و حاوى ~~[[فضایل اهل بیت\|فضایل]]، [[مناقب اهل بیت\|مناقب]]،~~ [[~~معجزات اهل بیت\|~~معجزات]]، [[~~مدایح اهل بیت\|~~مدایح]] و [[مراثى اهل بیت~~]] [[~~پیامبر ~~خاتم\|پیامبر]]~~ و [[دفاع از حقیقت غدیر]] و خطّ [[امامت]] و [[ولایت]] است، هم برخوردار از سوز است، هم [[شور]]. گنجاندن [[~~مناقب اهل بیت\|مناقب این~~ خاندان]] در ~~[[اشعار]]،~~ از ~~[[تعهد\|~~تعهّدهاى~~]] [[شعر\|~~شعرى~~]] [[~~شاعران شیعى]] است. ازاین‌رو [[شاهد]] تضمین [[آیات]] و [[روایات]] فراوانى در اینگونه ~~[[شعر\|~~اشعاریم]] که دربارۀ [[~~مقام اهل بیت\|~~مقام]] و [[~~منزلت اهل بیت\|~~منزلت]] [[آل اللّه]] است و ~~[[مدایح]]، [[مراثى]]، [[~~تعزیه‌ها]] و ~~[[منقبت‌سرایى]]،~~ بخش عمده‌اى از [[اشعار شیعى]] را تشکیل مى‌دهد. بخش دیگر، به خاطر فشارهاى [[بنى‌امیه]] و [[بنى ~~عباس]]، [[روح حماسى\|~~روحى حماسى]] و [[ضد ظلم]] پیدا کرده است و درست گفته‌اند که: در [[حقیقت]] [[ادب شیعه]]، در لفظ و معنى پیرو [[کلام ~~على~~]] {{ع}} و [[ائمه اطهار]] {{عم}} بوده و بر محور [[خونخواهى]] و [[انتقام]] از [[ستمکاران]] و [[انتظار]] بهبود و [[فرج]] و [[اطمینان]] از آیندۀ بهتر است... [[شاعران ~~شیعه~~]] از این حربۀ [[قاطع]] ([[شعر]]) براى توجیه [[افکار]] عمومى و [[تبلیغ تشیع]] و [[تشویق شیعیان]] و [[نقد مخالفان]] و [[تحریکات سیاسى]] و [[خلق]] ~~[[شعار\|~~شعارهاى]] دلخواه، حدّاکثر استفاده را به عمل آورده و همواره با [[شعر]] خود، ~~[[جنبش قومی\|~~جنبش‌هاى قومى]] و ~~[[انقلاب مذهبی\|~~انقلاب‌هاى مذهبى]] و ~~[[انقلاب سیاسى\|~~سیاسى]] را [[رهبرى]] مى‌کردند.<ref>دائرة المعارف تشیّع، ج ۲ ~~ص ۳۶~~</ref> پس [[ادبیات]] ~~[[شیعى]]، [[شعر\|~~اشعارى]] هدفمند، ~~[[مکتبى]]، [[~~آیینى]] و بیانگر [[اعتقادات ~~سیاسى~~]] و [[ولایى]] با طرح مسأله [[خلافت ~~اهل بیت~~]] و [[~~برترى~~ اهل بیت~~\|برترى~~]] آنان براى [[رهبرى]] و نقد [[غصب خلافت]] و پرداختن به [[~~معارف اهل بیت\|~~معارف]] و [[~~مصائب اهل بیت\|~~مصائب]] و [[مناقب اهل بیت]] است. چنین ~~[[ادبیات\|~~ادبیاتى]] هنوز هم تداوم دارد و هرزمان به نوعى جوهر [[شیعى]] خود را بروز داده است.<ref>در زمینۀ [[ادبیات]] [[شیعى]] از جمله ر. ک: ادب الشیعه، عبد الحسیب طه حمیده، الأدب فى ظل التشیّع، عبد اللّه نعمه</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>		از آنجاکه [[تشیع]]، یک مرام و [[مکتب]] است، بخشى از ادبیات شیعى در مسیر [[احتجاج‌ها]] و [[مناظرات]] تجلّى مى‌کند و از آنجا که تشیع، پیروى [[امامان معصوم]] است و [[اسوه]] قرار دادن [[اهل بیت پیامبر]] و سرلوحۀ عمل خویش، بخشى از ادبیات شیعى نیز به ذکر [[مناقب]] و [[فضایل]] [[خاندان عصمت]] مى‌پردازد. و از آنجا که پس از [[رسول خدا]]{{صل}} به [[اهل بیت]] ستم‌هاى بسیار شده و صحنه‌هاى خونین [[مظلومیت]] آنان انکارناپذیر است، یکى از محورهاى این ادبیات نیز مرثیه‌ها و سوگ سروده‌ها و افشاى جنایات [[امویان]] و [[عباسیان]] و بیان وقایع [[عاشورا]] و شهادت‌هاى [[معصومین]] است. [[تهمت‌ها]] و افتراهایى که علیه شیعه همیشه وجود داشته، [[شاعران]] را به پاسخگویى واداشته است. پس بخشى از ادبیات شیعى هم ادبیات دفاعى و نفى افتراها و افشاى دروغ‌هاست. شاعران برجسته‌اى که در طول [[تاریخ]] به خطّ اهل بیت جلوه و تابندگى داده‌اند، ادبیات شیعى را ماندگار و درخشان ساخته و از نظر شکلى نیز بر غناى ادبیات افزوده‌اند. مضمون ادبیات شیعى، مضمونى اعتقادى، موضعى، ولایى و حاوى فضایل، مناقب، [[معجزات]]، [[مدایح]] و مراثى اهل بیت پیامبر و دفاع از حقیقت [[غدیر]] و خطّ [[امامت]] و [[ولایت]] است، هم برخوردار از سوز است، هم [[شور]]. گنجاندن مناقب این [[خاندان]] در اشعار، از تعهّدهاى شعرى شاعران شیعى است. ازاین‌رو [[شاهد]] تضمین [[آیات]] و [[روایات]] فراوانى در اینگونه اشعاریم که دربارۀ [[مقام]] و [[منزلت]] [[آل اللّه]] است و مدایح، مراثى، تعزیه‌ها و منقبت‌سرایى، بخش عمده‌اى از اشعار شیعى را تشکیل مى‌دهد. بخش دیگر، به خاطر فشارهاى بنى‌امیه و بنى عباس، روحى حماسى و ضد [[ظلم]] پیدا کرده است و درست گفته‌اند که: در [[حقیقت]] [[ادب]] [[شیعه]]، در لفظ و معنى پیرو [[کلام]] على{{ع}} و [[ائمه اطهار]]{{عم}} بوده و بر محور خونخواهى و [[انتقام]] از [[ستمکاران]] و [[انتظار]] بهبود و [[فرج]] و [[اطمینان]] از آیندۀ بهتر است... [[شاعران]] شیعه از این حربۀ [[قاطع]] ([[شعر]]) براى توجیه [[افکار]] عمومى و [[تبلیغ]] [[تشیع]] و [[تشویق]] [[شیعیان]] و نقد مخالفان و تحریکات سیاسى و [[خلق]] شعارهاى دلخواه، حدّاکثر استفاده را به عمل آورده و همواره با شعر خود، جنبش‌هاى قومى و انقلاب‌هاى مذهبى و سیاسى را رهبرى مى‌کردند.<ref>دائرة المعارف تشیّع، ج ۲ ص۳۶</ref> پس [[ادبیات]] شیعى، اشعارى هدفمند، مکتبى، آیینى و بیانگر [[اعتقادات]] سیاسى و ولایى با طرح مسأله [[خلافت]] [[اهل بیت]] و برترى آنان براى رهبرى و نقد [[غصب خلافت]] و پرداختن به [[معارف]] و [[مصائب]] و [[مناقب اهل بیت]] است. چنین ادبیاتى هنوز هم تداوم دارد و هرزمان به نوعى جوهر شیعى خود را بروز داده است.<ref>در زمینۀ ادبیات [[شیعى]] از جمله ر. ک: ادب الشیعه، عبد الحسیب طه حمیده، الأدب فى ظل التشیّع، عبد اللّه نعمه</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Bahmani در ‏۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۰۹:۱۵

2024-06-01T09:15:47Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۴۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{شیعه}}		{{شیعه}}
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط =		\| موضوع مرتبط = شیعه
	\| عنوان مدخل =		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = ~~[[ادبیات شیعی در قرآن]] - [[ادبیات شیعی در حدیث]] - [[ادبیات شیعی در کلام اسلامی]]~~		\| مداخل مرتبط =
	\| پرسش مرتبط = ~~ادبیات شیعی~~ (پرسش)		\| پرسش مرتبط = شیعه (پرسش)
	}}		}}

	'''ادبیات'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع از حقیقت\|دفاع از یک حقیقت]] یا [[نشر باور حق\|نشر یک باور]]، در نگاه [[شیعه]] از [[صبغه]] و ویژگى [[تعهد]] و [[مکتبى بودن]] برخوردار است و [[شاعر]] و [[ادیب]] [[شیعى]]، آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا [[افشاى ظلم]] و [[برانگیختن مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که [[ادبیات]] [[شیعى]] دارد، به تناسب زمان و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند~~<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>~~.		'''ادبیات'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع از حقیقت\|دفاع از یک حقیقت]] یا [[نشر باور حق\|نشر یک باور]]، در نگاه [[شیعه]] از [[صبغه]] و ویژگى [[تعهد]] و [[مکتبى بودن]] برخوردار است و [[شاعر]] و [[ادیب]] [[شیعى]]، آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا [[افشاى ظلم]] و [[برانگیختن مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که [[ادبیات]] [[شیعى]] دارد، به تناسب زمان و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند.

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* از آنجاکه [[تشیع]]، یک [[مرام]] و [[مکتب]] است، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] در مسیر [[احتجاج‌ها]] و [[مناظرات]] تجلّى مى‌کند و از آنجا که [[تشیع]]، [[پیروى امامان معصوم]] است و [[اسوه قرار دادن اهل بیت پیامبر]] و سرلوحۀ عمل خویش، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] نیز به ذکر [[مناقب]] و [[فضایل خاندان عصمت]] مى‌پردازد. و از آنجا که پس از [[پیامبر خاتم\|رسول خدا]] {{صل}} به [[اهل بیت]] [[ستم\|ستم‌هاى]] بسیار شده و صحنه‌هاى خونین [[مظلومیت]] آنان انکارناپذیر است، یکى از محورهاى این [[ادبیات]] نیز [[مرثیه‌ها]] و [[سوگ سروده‌ها]] و افشاى [[جنایات امویان]] و [[جنایات عباسیان\|عباسیان]] و بیان [[وقایع عاشورا]] و [[شهادت‌هاى معصومین]] است. [[تهمت‌ها]] و [[افترا\|افتراهایى]] که علیه [[شیعه]] همیشه وجود داشته، [[شاعران]] را به پاسخگویى واداشته است. پس بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] هم [[ادبیات دفاعى]] و نفى [[افتراها]] و [[افشاى دروغ\|افشاى دروغ‌هاست]]. [[شاعران]] برجسته‌اى که در طول [[تاریخ]] به خطّ [[اهل بیت]] جلوه و تابندگى داده‌اند، [[ادبیات]] [[شیعى]] را ماندگار و درخشان ساخته و از نظر شکلى نیز بر غناى [[ادبیات]] افزوده‌اند. مضمون [[ادبیات]] [[شیعى]]، مضمونى [[اعتقاد\|اعتقادى]]، موضعى، [[ولایى]] و حاوى [[فضایل اهل بیت\|فضایل]]، [[مناقب اهل بیت\|مناقب]]، [[معجزات اهل بیت\|معجزات]]، [[مدایح اهل بیت\|مدایح]] و [[مراثى اهل بیت]] [[پیامبر خاتم\|پیامبر]] و [[دفاع از حقیقت غدیر]] و خطّ [[امامت]] و [[ولایت]] است، هم برخوردار از سوز است، هم [[شور]]. گنجاندن [[مناقب اهل بیت\|مناقب این خاندان]] در [[اشعار]]، از [[تعهد\|تعهّدهاى]] [[شعر\|شعرى]] [[شاعران شیعى]] است. ازاین‌رو [[شاهد]] تضمین [[آیات]] و [[روایات]] فراوانى در اینگونه [[شعر\|اشعاریم]] که دربارۀ [[مقام اهل بیت\|مقام]] و [[منزلت اهل بیت\|منزلت]] [[آل اللّه]] است و [[مدایح]]، [[مراثى]]، [[تعزیه‌ها]] و [[منقبت‌سرایى]]، بخش عمده‌اى از [[اشعار شیعى]] را تشکیل مى‌دهد. بخش دیگر، به خاطر فشارهاى [[بنى‌امیه]] و [[بنى عباس]]، [[روح حماسى\|روحى حماسى]] و [[ضد ظلم]] پیدا کرده است و درست گفته‌اند که: در [[حقیقت]] [[ادب شیعه]]، در لفظ و معنى پیرو [[کلام على]] {{ع}} و [[ائمه اطهار]] {{عم}} بوده و بر محور [[خونخواهى]] و [[انتقام]] از [[ستمکاران]] و [[انتظار]] بهبود و [[فرج]] و [[اطمینان]] از آیندۀ بهتر است... [[شاعران شیعه]] از این حربۀ [[قاطع]] ([[شعر]]) براى توجیه [[افکار]] عمومى و [[تبلیغ تشیع]] و [[تشویق شیعیان]] و [[نقد مخالفان]] و [[تحریکات سیاسى]] و [[خلق]] [[شعار\|شعارهاى]] دلخواه، حدّاکثر استفاده را به عمل آورده و همواره با [[شعر]] خود، [[جنبش قومی\|جنبش‌هاى قومى]] و [[انقلاب مذهبی\|انقلاب‌هاى مذهبى]] و [[انقلاب سیاسى\|سیاسى]] را [[رهبرى]] مى‌کردند.<ref>دائرة المعارف تشیّع، ج ۲ ص ۳۶</ref> پس [[ادبیات]] [[شیعى]]، [[شعر\|اشعارى]] هدفمند، [[مکتبى]]، [[آیینى]] و بیانگر [[اعتقادات سیاسى]] و [[ولایى]] با طرح مسأله [[خلافت اهل بیت]] و [[برترى اهل بیت\|برترى]] آنان براى [[رهبرى]] و نقد [[غصب خلافت]] و پرداختن به [[معارف اهل بیت\|معارف]] و [[مصائب اهل بیت\|مصائب]] و [[مناقب اهل بیت]] است. چنین [[ادبیات\|ادبیاتى]] هنوز هم تداوم دارد و هرزمان به نوعى جوهر [[شیعى]] خود را بروز داده است.<ref>در زمینۀ [[ادبیات]] [[شیعى]] از جمله ر. ک: ادب الشیعه، عبد الحسیب طه حمیده، الأدب فى ظل التشیّع، عبد اللّه نعمه</ref><ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>		از آنجاکه [[تشیع]]، یک [[مرام]] و [[مکتب]] است، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] در مسیر [[احتجاج‌ها]] و [[مناظرات]] تجلّى مى‌کند و از آنجا که [[تشیع]]، [[پیروى امامان معصوم]] است و [[اسوه قرار دادن اهل بیت پیامبر]] و سرلوحۀ عمل خویش، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] نیز به ذکر [[مناقب]] و [[فضایل خاندان عصمت]] مى‌پردازد. و از آنجا که پس از [[پیامبر خاتم\|رسول خدا]] {{صل}} به [[اهل بیت]] [[ستم\|ستم‌هاى]] بسیار شده و صحنه‌هاى خونین [[مظلومیت]] آنان انکارناپذیر است، یکى از محورهاى این [[ادبیات]] نیز [[مرثیه‌ها]] و [[سوگ سروده‌ها]] و افشاى [[جنایات امویان]] و [[جنایات عباسیان\|عباسیان]] و بیان [[وقایع عاشورا]] و [[شهادت‌هاى معصومین]] است. [[تهمت‌ها]] و [[افترا\|افتراهایى]] که علیه [[شیعه]] همیشه وجود داشته، [[شاعران]] را به پاسخگویى واداشته است. پس بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] هم [[ادبیات دفاعى]] و نفى [[افتراها]] و [[افشاى دروغ\|افشاى دروغ‌هاست]]. [[شاعران]] برجسته‌اى که در طول [[تاریخ]] به خطّ [[اهل بیت]] جلوه و تابندگى داده‌اند، [[ادبیات]] [[شیعى]] را ماندگار و درخشان ساخته و از نظر شکلى نیز بر غناى [[ادبیات]] افزوده‌اند. مضمون [[ادبیات]] [[شیعى]]، مضمونى [[اعتقاد\|اعتقادى]]، موضعى، [[ولایى]] و حاوى [[فضایل اهل بیت\|فضایل]]، [[مناقب اهل بیت\|مناقب]]، [[معجزات اهل بیت\|معجزات]]، [[مدایح اهل بیت\|مدایح]] و [[مراثى اهل بیت]] [[پیامبر خاتم\|پیامبر]] و [[دفاع از حقیقت غدیر]] و خطّ [[امامت]] و [[ولایت]] است، هم برخوردار از سوز است، هم [[شور]]. گنجاندن [[مناقب اهل بیت\|مناقب این خاندان]] در [[اشعار]]، از [[تعهد\|تعهّدهاى]] [[شعر\|شعرى]] [[شاعران شیعى]] است. ازاین‌رو [[شاهد]] تضمین [[آیات]] و [[روایات]] فراوانى در اینگونه [[شعر\|اشعاریم]] که دربارۀ [[مقام اهل بیت\|مقام]] و [[منزلت اهل بیت\|منزلت]] [[آل اللّه]] است و [[مدایح]]، [[مراثى]]، [[تعزیه‌ها]] و [[منقبت‌سرایى]]، بخش عمده‌اى از [[اشعار شیعى]] را تشکیل مى‌دهد. بخش دیگر، به خاطر فشارهاى [[بنى‌امیه]] و [[بنى عباس]]، [[روح حماسى\|روحى حماسى]] و [[ضد ظلم]] پیدا کرده است و درست گفته‌اند که: در [[حقیقت]] [[ادب شیعه]]، در لفظ و معنى پیرو [[کلام على]] {{ع}} و [[ائمه اطهار]] {{عم}} بوده و بر محور [[خونخواهى]] و [[انتقام]] از [[ستمکاران]] و [[انتظار]] بهبود و [[فرج]] و [[اطمینان]] از آیندۀ بهتر است... [[شاعران شیعه]] از این حربۀ [[قاطع]] ([[شعر]]) براى توجیه [[افکار]] عمومى و [[تبلیغ تشیع]] و [[تشویق شیعیان]] و [[نقد مخالفان]] و [[تحریکات سیاسى]] و [[خلق]] [[شعار\|شعارهاى]] دلخواه، حدّاکثر استفاده را به عمل آورده و همواره با [[شعر]] خود، [[جنبش قومی\|جنبش‌هاى قومى]] و [[انقلاب مذهبی\|انقلاب‌هاى مذهبى]] و [[انقلاب سیاسى\|سیاسى]] را [[رهبرى]] مى‌کردند.<ref>دائرة المعارف تشیّع، ج ۲ ص ۳۶</ref> پس [[ادبیات]] [[شیعى]]، [[شعر\|اشعارى]] هدفمند، [[مکتبى]]، [[آیینى]] و بیانگر [[اعتقادات سیاسى]] و [[ولایى]] با طرح مسأله [[خلافت اهل بیت]] و [[برترى اهل بیت\|برترى]] آنان براى [[رهبرى]] و نقد [[غصب خلافت]] و پرداختن به [[معارف اهل بیت\|معارف]] و [[مصائب اهل بیت\|مصائب]] و [[مناقب اهل بیت]] است. چنین [[ادبیات\|ادبیاتى]] هنوز هم تداوم دارد و هرزمان به نوعى جوهر [[شیعى]] خود را بروز داده است.<ref>در زمینۀ [[ادبیات]] [[شیعى]] از جمله ر. ک: ادب الشیعه، عبد الحسیب طه حمیده، الأدب فى ظل التشیّع، عبد اللّه نعمه</ref>.<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==
	{{مدخل وابسته}}		{{مدخل وابسته}}
	* [[ادبیات]]
	* [[ادبیات ضد شیعی]]
	* [[ادبیات غدیر]]		* [[ادبیات غدیر]]
	{{پایان مدخل وابسته}}		{{پایان مدخل وابسته}}
خط ۲۱:		خط ۱۹:
	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	* [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]		# [[پرونده:1368987.jpg\|22px]] [[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|'''فرهنگ غدیر''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

خط ۲۷:		خط ۲۵:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~ادبیات شیعی~~]]		[[رده:شیعه]]
	[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]		[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:21:37Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۵۱
خط ۱۰:		خط ۱۰:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	* از آنجاکه [[تشیع]]، یک [[مرام]] و [[مکتب]] است، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] در مسیر [[احتجاج‌ها]] و [[مناظرات]] تجلّى مى‌کند و از آنجا که [[تشیع]]، [[پیروى امامان معصوم]] است و [[اسوه قرار دادن اهل بیت پیامبر]] و سرلوحۀ عمل خویش، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] نیز به ذکر [[مناقب]] و [[فضایل خاندان عصمت]] مى‌پردازد. و از آنجا که پس از [[پیامبر خاتم\|رسول خدا]]{{صل}} به [[اهل بیت]] [[ستم\|ستم‌هاى]] بسیار شده و صحنه‌هاى خونین [[مظلومیت]] آنان انکارناپذیر است، یکى از محورهاى این [[ادبیات]] نیز [[مرثیه‌ها]] و [[سوگ سروده‌ها]] و افشاى [[جنایات امویان]] و [[جنایات عباسیان\|عباسیان]] و بیان [[وقایع عاشورا]] و [[شهادت‌هاى معصومین]] است. [[تهمت‌ها]] و [[افترا\|افتراهایى]] که علیه [[شیعه]] همیشه وجود داشته، [[شاعران]] را به پاسخگویى واداشته است. پس بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] هم [[ادبیات دفاعى]] و نفى [[افتراها]] و [[افشاى دروغ\|افشاى دروغ‌هاست]]. [[شاعران]] برجسته‌اى که در طول [[تاریخ]] به خطّ [[اهل بیت]] جلوه و تابندگى داده‌اند، [[ادبیات]] [[شیعى]] را ماندگار و درخشان ساخته و از نظر شکلى نیز بر غناى [[ادبیات]] افزوده‌اند. مضمون [[ادبیات]] [[شیعى]]، مضمونى [[اعتقاد\|اعتقادى]]، موضعى، [[ولایى]] و حاوى [[فضایل اهل بیت\|فضایل]]، [[مناقب اهل بیت\|مناقب]]، [[معجزات اهل بیت\|معجزات]]، [[مدایح اهل بیت\|مدایح]] و [[مراثى اهل بیت]] [[پیامبر خاتم\|پیامبر]] و [[دفاع از حقیقت غدیر]] و خطّ [[امامت]] و [[ولایت]] است، هم برخوردار از سوز است، هم [[شور]]. گنجاندن [[مناقب اهل بیت\|مناقب این خاندان]] در [[اشعار]]، از [[تعهد\|تعهّدهاى]] [[شعر\|شعرى]] [[شاعران شیعى]] است. ازاین‌رو [[شاهد]] تضمین [[آیات]] و [[روایات]] فراوانى در اینگونه [[شعر\|اشعاریم]] که دربارۀ [[مقام اهل بیت\|مقام]] و [[منزلت اهل بیت\|منزلت]] [[آل اللّه]] است و [[مدایح]]، [[مراثى]]، [[تعزیه‌ها]] و [[منقبت‌سرایى]]، بخش عمده‌اى از [[اشعار شیعى]] را تشکیل مى‌دهد. بخش دیگر، به خاطر فشارهاى [[بنى‌امیه]] و [[بنى عباس]]، [[روح حماسى\|روحى حماسى]] و [[ضد ظلم]] پیدا کرده است و درست گفته‌اند که: در [[حقیقت]] [[ادب شیعه]]، در لفظ و معنى پیرو [[کلام على]]{{ع}} و [[ائمه اطهار]]{{عم}} بوده و بر محور [[خونخواهى]] و [[انتقام]] از [[ستمکاران]] و [[انتظار]] بهبود و [[فرج]] و [[اطمینان]] از آیندۀ بهتر است... [[شاعران شیعه]] از این حربۀ [[قاطع]] ([[شعر]]) براى توجیه [[افکار]] عمومى و [[تبلیغ تشیع]] و [[تشویق شیعیان]] و [[نقد مخالفان]] و [[تحریکات سیاسى]] و [[خلق]] [[شعار\|شعارهاى]] دلخواه، حدّاکثر استفاده را به عمل آورده و همواره با [[شعر]] خود، [[جنبش قومی\|جنبش‌هاى قومى]] و [[انقلاب مذهبی\|انقلاب‌هاى مذهبى]] و [[انقلاب سیاسى\|سیاسى]] را [[رهبرى]] مى‌کردند.<ref>دائرة المعارف تشیّع، ج ۲ ص ۳۶</ref> پس [[ادبیات]] [[شیعى]]، [[شعر\|اشعارى]] هدفمند، [[مکتبى]]، [[آیینى]] و بیانگر [[اعتقادات سیاسى]] و [[ولایى]] با طرح مسأله [[خلافت اهل بیت]] و [[برترى اهل بیت\|برترى]] آنان براى [[رهبرى]] و نقد [[غصب خلافت]] و پرداختن به [[معارف اهل بیت\|معارف]] و [[مصائب اهل بیت\|مصائب]] و [[مناقب اهل بیت]] است. چنین [[ادبیات\|ادبیاتى]] هنوز هم تداوم دارد و هرزمان به نوعى جوهر [[شیعى]] خود را بروز داده است.<ref>در زمینۀ [[ادبیات]] [[شیعى]] از جمله ر. ک: ادب الشیعه، عبد الحسیب طه حمیده، الأدب فى ظل التشیّع، عبد اللّه نعمه</ref><ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>		* از آنجاکه [[تشیع]]، یک [[مرام]] و [[مکتب]] است، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] در مسیر [[احتجاج‌ها]] و [[مناظرات]] تجلّى مى‌کند و از آنجا که [[تشیع]]، [[پیروى امامان معصوم]] است و [[اسوه قرار دادن اهل بیت پیامبر]] و سرلوحۀ عمل خویش، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] نیز به ذکر [[مناقب]] و [[فضایل خاندان عصمت]] مى‌پردازد. و از آنجا که پس از [[پیامبر خاتم\|رسول خدا]] {{صل}} به [[اهل بیت]] [[ستم\|ستم‌هاى]] بسیار شده و صحنه‌هاى خونین [[مظلومیت]] آنان انکارناپذیر است، یکى از محورهاى این [[ادبیات]] نیز [[مرثیه‌ها]] و [[سوگ سروده‌ها]] و افشاى [[جنایات امویان]] و [[جنایات عباسیان\|عباسیان]] و بیان [[وقایع عاشورا]] و [[شهادت‌هاى معصومین]] است. [[تهمت‌ها]] و [[افترا\|افتراهایى]] که علیه [[شیعه]] همیشه وجود داشته، [[شاعران]] را به پاسخگویى واداشته است. پس بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] هم [[ادبیات دفاعى]] و نفى [[افتراها]] و [[افشاى دروغ\|افشاى دروغ‌هاست]]. [[شاعران]] برجسته‌اى که در طول [[تاریخ]] به خطّ [[اهل بیت]] جلوه و تابندگى داده‌اند، [[ادبیات]] [[شیعى]] را ماندگار و درخشان ساخته و از نظر شکلى نیز بر غناى [[ادبیات]] افزوده‌اند. مضمون [[ادبیات]] [[شیعى]]، مضمونى [[اعتقاد\|اعتقادى]]، موضعى، [[ولایى]] و حاوى [[فضایل اهل بیت\|فضایل]]، [[مناقب اهل بیت\|مناقب]]، [[معجزات اهل بیت\|معجزات]]، [[مدایح اهل بیت\|مدایح]] و [[مراثى اهل بیت]] [[پیامبر خاتم\|پیامبر]] و [[دفاع از حقیقت غدیر]] و خطّ [[امامت]] و [[ولایت]] است، هم برخوردار از سوز است، هم [[شور]]. گنجاندن [[مناقب اهل بیت\|مناقب این خاندان]] در [[اشعار]]، از [[تعهد\|تعهّدهاى]] [[شعر\|شعرى]] [[شاعران شیعى]] است. ازاین‌رو [[شاهد]] تضمین [[آیات]] و [[روایات]] فراوانى در اینگونه [[شعر\|اشعاریم]] که دربارۀ [[مقام اهل بیت\|مقام]] و [[منزلت اهل بیت\|منزلت]] [[آل اللّه]] است و [[مدایح]]، [[مراثى]]، [[تعزیه‌ها]] و [[منقبت‌سرایى]]، بخش عمده‌اى از [[اشعار شیعى]] را تشکیل مى‌دهد. بخش دیگر، به خاطر فشارهاى [[بنى‌امیه]] و [[بنى عباس]]، [[روح حماسى\|روحى حماسى]] و [[ضد ظلم]] پیدا کرده است و درست گفته‌اند که: در [[حقیقت]] [[ادب شیعه]]، در لفظ و معنى پیرو [[کلام على]] {{ع}} و [[ائمه اطهار]] {{عم}} بوده و بر محور [[خونخواهى]] و [[انتقام]] از [[ستمکاران]] و [[انتظار]] بهبود و [[فرج]] و [[اطمینان]] از آیندۀ بهتر است... [[شاعران شیعه]] از این حربۀ [[قاطع]] ([[شعر]]) براى توجیه [[افکار]] عمومى و [[تبلیغ تشیع]] و [[تشویق شیعیان]] و [[نقد مخالفان]] و [[تحریکات سیاسى]] و [[خلق]] [[شعار\|شعارهاى]] دلخواه، حدّاکثر استفاده را به عمل آورده و همواره با [[شعر]] خود، [[جنبش قومی\|جنبش‌هاى قومى]] و [[انقلاب مذهبی\|انقلاب‌هاى مذهبى]] و [[انقلاب سیاسى\|سیاسى]] را [[رهبرى]] مى‌کردند.<ref>دائرة المعارف تشیّع، ج ۲ ص ۳۶</ref> پس [[ادبیات]] [[شیعى]]، [[شعر\|اشعارى]] هدفمند، [[مکتبى]]، [[آیینى]] و بیانگر [[اعتقادات سیاسى]] و [[ولایى]] با طرح مسأله [[خلافت اهل بیت]] و [[برترى اهل بیت\|برترى]] آنان براى [[رهبرى]] و نقد [[غصب خلافت]] و پرداختن به [[معارف اهل بیت\|معارف]] و [[مصائب اهل بیت\|مصائب]] و [[مناقب اهل بیت]] است. چنین [[ادبیات\|ادبیاتى]] هنوز هم تداوم دارد و هرزمان به نوعى جوهر [[شیعى]] خود را بروز داده است.<ref>در زمینۀ [[ادبیات]] [[شیعى]] از جمله ر. ک: ادب الشیعه، عبد الحسیب طه حمیده، الأدب فى ظل التشیّع، عبد اللّه نعمه</ref><ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-08-24T08:21:27Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۵۱
خط ۹:		خط ۹:
	'''ادبیات'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع از حقیقت\|دفاع از یک حقیقت]] یا [[نشر باور حق\|نشر یک باور]]، در نگاه [[شیعه]] از [[صبغه]] و ویژگى [[تعهد]] و [[مکتبى بودن]] برخوردار است و [[شاعر]] و [[ادیب]] [[شیعى]]، آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا [[افشاى ظلم]] و [[برانگیختن مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که [[ادبیات]] [[شیعى]] دارد، به تناسب زمان و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>.		'''ادبیات'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع از حقیقت\|دفاع از یک حقیقت]] یا [[نشر باور حق\|نشر یک باور]]، در نگاه [[شیعه]] از [[صبغه]] و ویژگى [[تعهد]] و [[مکتبى بودن]] برخوردار است و [[شاعر]] و [[ادیب]] [[شیعى]]، آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا [[افشاى ظلم]] و [[برانگیختن مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که [[ادبیات]] [[شیعى]] دارد، به تناسب زمان و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>.

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	*از آنجاکه [[تشیع]]، یک [[مرام]] و [[مکتب]] است، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] در مسیر [[احتجاج‌ها]] و [[مناظرات]] تجلّى مى‌کند و از آنجا که [[تشیع]]، [[پیروى امامان معصوم]] است و [[اسوه قرار دادن اهل بیت پیامبر]] و سرلوحۀ عمل خویش، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] نیز به ذکر [[مناقب]] و [[فضایل خاندان عصمت]] مى‌پردازد. و از آنجا که پس از [[پیامبر خاتم\|رسول خدا]]{{صل}} به [[اهل بیت]] [[ستم\|ستم‌هاى]] بسیار شده و صحنه‌هاى خونین [[مظلومیت]] آنان انکارناپذیر است، یکى از محورهاى این [[ادبیات]] نیز [[مرثیه‌ها]] و [[سوگ سروده‌ها]] و افشاى [[جنایات امویان]] و [[جنایات عباسیان\|عباسیان]] و بیان [[وقایع عاشورا]] و [[شهادت‌هاى معصومین]] است. [[تهمت‌ها]] و [[افترا\|افتراهایى]] که علیه [[شیعه]] همیشه وجود داشته، [[شاعران]] را به پاسخگویى واداشته است. پس بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] هم [[ادبیات دفاعى]] و نفى [[افتراها]] و [[افشاى دروغ\|افشاى دروغ‌هاست]]. [[شاعران]] برجسته‌اى که در طول [[تاریخ]] به خطّ [[اهل بیت]] جلوه و تابندگى داده‌اند، [[ادبیات]] [[شیعى]] را ماندگار و درخشان ساخته و از نظر شکلى نیز بر غناى [[ادبیات]] افزوده‌اند. مضمون [[ادبیات]] [[شیعى]]، مضمونى [[اعتقاد\|اعتقادى]]، موضعى، [[ولایى]] و حاوى [[فضایل اهل بیت\|فضایل]]، [[مناقب اهل بیت\|مناقب]]، [[معجزات اهل بیت\|معجزات]]، [[مدایح اهل بیت\|مدایح]] و [[مراثى اهل بیت]] [[پیامبر خاتم\|پیامبر]] و [[دفاع از حقیقت غدیر]] و خطّ [[امامت]] و [[ولایت]] است، هم برخوردار از سوز است، هم [[شور]]. گنجاندن [[مناقب اهل بیت\|مناقب این خاندان]] در [[اشعار]]، از [[تعهد\|تعهّدهاى]] [[شعر\|شعرى]] [[شاعران شیعى]] است. ازاین‌رو [[شاهد]] تضمین [[آیات]] و [[روایات]] فراوانى در اینگونه [[شعر\|اشعاریم]] که دربارۀ [[مقام اهل بیت\|مقام]] و [[منزلت اهل بیت\|منزلت]] [[آل اللّه]] است و [[مدایح]]، [[مراثى]]، [[تعزیه‌ها]] و [[منقبت‌سرایى]]، بخش عمده‌اى از [[اشعار شیعى]] را تشکیل مى‌دهد. بخش دیگر، به خاطر فشارهاى [[بنى‌امیه]] و [[بنى عباس]]، [[روح حماسى\|روحى حماسى]] و [[ضد ظلم]] پیدا کرده است و درست گفته‌اند که: در [[حقیقت]] [[ادب شیعه]]، در لفظ و معنى پیرو [[کلام على]]{{ع}} و [[ائمه اطهار]]{{عم}} بوده و بر محور [[خونخواهى]] و [[انتقام]] از [[ستمکاران]] و [[انتظار]] بهبود و [[فرج]] و [[اطمینان]] از آیندۀ بهتر است... [[شاعران شیعه]] از این حربۀ [[قاطع]] ([[شعر]]) براى توجیه [[افکار]] عمومى و [[تبلیغ تشیع]] و [[تشویق شیعیان]] و [[نقد مخالفان]] و [[تحریکات سیاسى]] و [[خلق]] [[شعار\|شعارهاى]] دلخواه، حدّاکثر استفاده را به عمل آورده و همواره با [[شعر]] خود، [[جنبش قومی\|جنبش‌هاى قومى]] و [[انقلاب مذهبی\|انقلاب‌هاى مذهبى]] و [[انقلاب سیاسى\|سیاسى]] را [[رهبرى]] مى‌کردند.<ref>دائرة المعارف تشیّع، ج ۲ ص ۳۶</ref> پس [[ادبیات]] [[شیعى]]، [[شعر\|اشعارى]] هدفمند، [[مکتبى]]، [[آیینى]] و بیانگر [[اعتقادات سیاسى]] و [[ولایى]] با طرح مسأله [[خلافت اهل بیت]] و [[برترى اهل بیت\|برترى]] آنان براى [[رهبرى]] و نقد [[غصب خلافت]] و پرداختن به [[معارف اهل بیت\|معارف]] و [[مصائب اهل بیت\|مصائب]] و [[مناقب اهل بیت]] است. چنین [[ادبیات\|ادبیاتى]] هنوز هم تداوم دارد و هرزمان به نوعى جوهر [[شیعى]] خود را بروز داده است.<ref>در زمینۀ [[ادبیات]] [[شیعى]] از جمله ر. ک: ادب الشیعه، عبد الحسیب طه حمیده، الأدب فى ظل التشیّع، عبد اللّه نعمه</ref><ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>		* از آنجاکه [[تشیع]]، یک [[مرام]] و [[مکتب]] است، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] در مسیر [[احتجاج‌ها]] و [[مناظرات]] تجلّى مى‌کند و از آنجا که [[تشیع]]، [[پیروى امامان معصوم]] است و [[اسوه قرار دادن اهل بیت پیامبر]] و سرلوحۀ عمل خویش، بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] نیز به ذکر [[مناقب]] و [[فضایل خاندان عصمت]] مى‌پردازد. و از آنجا که پس از [[پیامبر خاتم\|رسول خدا]]{{صل}} به [[اهل بیت]] [[ستم\|ستم‌هاى]] بسیار شده و صحنه‌هاى خونین [[مظلومیت]] آنان انکارناپذیر است، یکى از محورهاى این [[ادبیات]] نیز [[مرثیه‌ها]] و [[سوگ سروده‌ها]] و افشاى [[جنایات امویان]] و [[جنایات عباسیان\|عباسیان]] و بیان [[وقایع عاشورا]] و [[شهادت‌هاى معصومین]] است. [[تهمت‌ها]] و [[افترا\|افتراهایى]] که علیه [[شیعه]] همیشه وجود داشته، [[شاعران]] را به پاسخگویى واداشته است. پس بخشى از [[ادبیات]] [[شیعى]] هم [[ادبیات دفاعى]] و نفى [[افتراها]] و [[افشاى دروغ\|افشاى دروغ‌هاست]]. [[شاعران]] برجسته‌اى که در طول [[تاریخ]] به خطّ [[اهل بیت]] جلوه و تابندگى داده‌اند، [[ادبیات]] [[شیعى]] را ماندگار و درخشان ساخته و از نظر شکلى نیز بر غناى [[ادبیات]] افزوده‌اند. مضمون [[ادبیات]] [[شیعى]]، مضمونى [[اعتقاد\|اعتقادى]]، موضعى، [[ولایى]] و حاوى [[فضایل اهل بیت\|فضایل]]، [[مناقب اهل بیت\|مناقب]]، [[معجزات اهل بیت\|معجزات]]، [[مدایح اهل بیت\|مدایح]] و [[مراثى اهل بیت]] [[پیامبر خاتم\|پیامبر]] و [[دفاع از حقیقت غدیر]] و خطّ [[امامت]] و [[ولایت]] است، هم برخوردار از سوز است، هم [[شور]]. گنجاندن [[مناقب اهل بیت\|مناقب این خاندان]] در [[اشعار]]، از [[تعهد\|تعهّدهاى]] [[شعر\|شعرى]] [[شاعران شیعى]] است. ازاین‌رو [[شاهد]] تضمین [[آیات]] و [[روایات]] فراوانى در اینگونه [[شعر\|اشعاریم]] که دربارۀ [[مقام اهل بیت\|مقام]] و [[منزلت اهل بیت\|منزلت]] [[آل اللّه]] است و [[مدایح]]، [[مراثى]]، [[تعزیه‌ها]] و [[منقبت‌سرایى]]، بخش عمده‌اى از [[اشعار شیعى]] را تشکیل مى‌دهد. بخش دیگر، به خاطر فشارهاى [[بنى‌امیه]] و [[بنى عباس]]، [[روح حماسى\|روحى حماسى]] و [[ضد ظلم]] پیدا کرده است و درست گفته‌اند که: در [[حقیقت]] [[ادب شیعه]]، در لفظ و معنى پیرو [[کلام على]]{{ع}} و [[ائمه اطهار]]{{عم}} بوده و بر محور [[خونخواهى]] و [[انتقام]] از [[ستمکاران]] و [[انتظار]] بهبود و [[فرج]] و [[اطمینان]] از آیندۀ بهتر است... [[شاعران شیعه]] از این حربۀ [[قاطع]] ([[شعر]]) براى توجیه [[افکار]] عمومى و [[تبلیغ تشیع]] و [[تشویق شیعیان]] و [[نقد مخالفان]] و [[تحریکات سیاسى]] و [[خلق]] [[شعار\|شعارهاى]] دلخواه، حدّاکثر استفاده را به عمل آورده و همواره با [[شعر]] خود، [[جنبش قومی\|جنبش‌هاى قومى]] و [[انقلاب مذهبی\|انقلاب‌هاى مذهبى]] و [[انقلاب سیاسى\|سیاسى]] را [[رهبرى]] مى‌کردند.<ref>دائرة المعارف تشیّع، ج ۲ ص ۳۶</ref> پس [[ادبیات]] [[شیعى]]، [[شعر\|اشعارى]] هدفمند، [[مکتبى]]، [[آیینى]] و بیانگر [[اعتقادات سیاسى]] و [[ولایى]] با طرح مسأله [[خلافت اهل بیت]] و [[برترى اهل بیت\|برترى]] آنان براى [[رهبرى]] و نقد [[غصب خلافت]] و پرداختن به [[معارف اهل بیت\|معارف]] و [[مصائب اهل بیت\|مصائب]] و [[مناقب اهل بیت]] است. چنین [[ادبیات\|ادبیاتى]] هنوز هم تداوم دارد و هرزمان به نوعى جوهر [[شیعى]] خود را بروز داده است.<ref>در زمینۀ [[ادبیات]] [[شیعى]] از جمله ر. ک: ادب الشیعه، عبد الحسیب طه حمیده، الأدب فى ظل التشیّع، عبد اللّه نعمه</ref><ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Heydari: جایگزینی متن - '\این\sمدخل\sاز\sچند\sمنظر\sمتفاوت\،\sبررسی\sمی‌شود\:<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-06-02T11:34:04Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>این\sمدخل\sاز\sچند\sمنظر\sمتفاوت\،\sبررسی\sمی‌شود\:<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۰۴
خط ۱: خط ۱:

{{شیعه}}
{{شیعه}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[ادبیات شیعی در قرآن]] - [[ادبیات شیعی در حدیث]] - [[ادبیات شیعی در کلام اسلامی]]</div>
| موضوع مرتبط =

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[ادبیات شیعی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل =

| مداخل مرتبط = [[ادبیات شیعی در قرآن]] - [[ادبیات شیعی در حدیث]] - [[ادبیات شیعی در کلام اسلامی]]

| پرسش مرتبط = ادبیات شیعی (پرسش)

}}

'''ادبیات'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع از حقیقت|دفاع از یک حقیقت]] یا [[نشر باور حق|نشر یک باور]]، در نگاه [[شیعه]] از [[صبغه]] و ویژگى [[تعهد]] و [[مکتبى بودن]] برخوردار است و [[شاعر]] و [[ادیب]] [[شیعى]]، آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا [[افشاى ظلم]] و [[برانگیختن مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که [[ادبیات]] [[شیعى]] دارد، به تناسب زمان و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>.
'''ادبیات'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع از حقیقت|دفاع از یک حقیقت]] یا [[نشر باور حق|نشر یک باور]]، در نگاه [[شیعه]] از [[صبغه]] و ویژگى [[تعهد]] و [[مکتبى بودن]] برخوردار است و [[شاعر]] و [[ادیب]] [[شیعى]]، آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا [[افشاى ظلم]] و [[برانگیختن مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که [[ادبیات]] [[شیعى]] دارد، به تناسب زمان و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۰۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{شیعه}}		{{شیعه}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[ادبیات شیعی در قرآن]] - [[ادبیات شیعی در حدیث]] - [[ادبیات شیعی در کلام اسلامی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط =
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[ادبیات شیعی (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل =
			\| مداخل مرتبط = [[ادبیات شیعی در قرآن]] - [[ادبیات شیعی در حدیث]] - [[ادبیات شیعی در کلام اسلامی]]
			\| پرسش مرتبط = ادبیات شیعی (پرسش)
			}}

	'''ادبیات'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع از حقیقت\|دفاع از یک حقیقت]] یا [[نشر باور حق\|نشر یک باور]]، در نگاه [[شیعه]] از [[صبغه]] و ویژگى [[تعهد]] و [[مکتبى بودن]] برخوردار است و [[شاعر]] و [[ادیب]] [[شیعى]]، آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا [[افشاى ظلم]] و [[برانگیختن مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که [[ادبیات]] [[شیعى]] دارد، به تناسب زمان و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>.		'''ادبیات'''، به عنوان یک زبان براى انتقال [[فکر]] و [[دفاع از حقیقت\|دفاع از یک حقیقت]] یا [[نشر باور حق\|نشر یک باور]]، در نگاه [[شیعه]] از [[صبغه]] و ویژگى [[تعهد]] و [[مکتبى بودن]] برخوردار است و [[شاعر]] و [[ادیب]] [[شیعى]]، آن را به عنوان سلاحى در [[دفاع از حق]] یا [[تبلیغ]] [[ایمان]] یا [[افشاى ظلم]] و [[برانگیختن مظلوم]] به‌کار مى‌برد. قالب‌هاى مختلفى که [[ادبیات]] [[شیعى]] دارد، به تناسب زمان و زمینه و موضوع، فرق مى‌کند<ref>[[جواد محدثی\|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)\|فرهنگ غدیر]]، ص۵۷.</ref>.