ادراکات - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: تغییرمسیر به ادراک

2020-12-19T12:04:43Z

تغییرمسیر به ادراک

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۵:۳۴
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{ویرایش غیرنهایی}}~~		#تغییر_مسیر [[ادراک]]
	~~{{امامت}}~~


	~~==مقدمه==~~
	هر کسی بالبداهه و حضور به وجود یک [[سلسله]] امور ذهنی که آنها را علوم و ادراکات می‌نامند، [[اذعان]] دارد<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۶۲۲.</ref>.

	~~===ادراکات اعتباری===~~
	ادراکات اعتباری آنهایی هستند که مستقیماً صورت یک امر خارج از ذهن نیستند. و از [[راه]] یکی از [[حواس]]خارجی یا داخلی وارد ذهن نشده‌اند. بلکه به ترتیب دیگری ذهن آن مفاهیم را تهیه کرده است. از قبیل تصور وجود و عدم و [[وحدت]] و [[کثرت]] و سایر مفاهیم [[عامه]] ذهن که مسائل فلسفه اولی را تشکیل می‌دهند و در فلسفه «معقولات ثانیه» خوانده می‌شود<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۳۱۶.</ref>. ادراکات اعتباری تابع احتیاجات حیاتی و عوامل مخصوص محیط است و با [[تغییر]] آنها تغییر می‌کند. ادراکات اعتباری یک مسیر تکاملی و نشوء و ارتقاء را طی می‌کند. ادراکات اعتباری نسبی و موقّت و غیرضروری است<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۳۷۲.</ref>. [به عبارت دیگر] ادراکات اعتباری فرض‌هایی است که ذهن به منظور رفع احتیاجات حیاتی آنها را ساخته و جنبه وضعی، قراردادی، فرضی و اعتباری دارد و با واقع نفس‌الامر سروکاری ندارد<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۳۷۱.</ref>.

	~~===[[ادراکات]] تصوّری===~~
	ادراکات تصوّری، یعنی تصوّرهای ساده ابتدایی (خالی از [[حکم]]) است که عارض [[ذهن]] می‌شود، از قبیل [[تصوّر]] سفیدی، سیاهی، گرمی، سردی، خط، سطح، وجود، [[وحدت]] و [[کثرت]]...<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۲۵۸.</ref>.
	~~===[[ادراکات حقیقی]]===~~
	ادراکات حقیقی انکشافات و انعکاسات [[ذهنی]] واقع و نفس‌الامر است<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۳۷۱.</ref>. ادراکات حقیقی تابع احتیاجات طبیعی موجود زنده و عوامل مخصوص محیط زندگانی وی نیست و با [[تغییر]] احتیاجات طبیعی و عوامل محیط تغییر نمی‌کند. ادراکات حقیقی قابل تطور و نشوء و ارتقاء نیست. ادراکات [[حقیقی]]، مطلق، دائم و ضروری است<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۳۷۲.</ref>.
	~~===[[ادراکات فطری]]===~~
	~~واژه «ادراکات فطری» در اصطلاحات [[فلسفی]] در موارد مختلفی استعمال می‌شود:~~
	*ادراکاتی که همه اذهان در آنها یکسان هستند یعنی همه اذهان واجد آنها هستند و همه اذهان مانند یکدیگر آنها را واجدند و نه از جهت واجد بودن و واجد نبودن و نه از جهت کیفیت واجد بودن آنها در میان اذهان اختلافی نیست. از قبیل [[اعتقاد]] به وجود دنیای خارج، که حتی سوفسطائی نیز در حاقّ ذهن خود نمی‌تواند منکر آن باشد. ما در مقاله دو کلمه فطری را به این معنا استعمال کردیم. این سنخ [[ادراکات تصوری]] و [[تصدیقی]] را می‌توان ادراکات عمومی نامید.
	*ادراکاتی که بالقوّه در ذهن همه‌کس موجود است. هرچند بالفعل در ذهن بعضی موجود نیست یا خلاف آن موجود است، از قبیل معلوماتی که با [[علم حضوری]] برای نفس معلوم هستند، ولی هنوز به [[علم حصولی]] معلوم نشده‌اند. به [[عقیده]] [[صدرالمتألهین]] فطری‌بودن [[معرفت]] به ذات [[حق]] از این قبیل است.
	*در باب [[برهان]] [[منطق]] به قضایایی که برهانشان همواره همراه آنهاست و هیچوقت در نفس، حضور آن قضایا از حضور [[براهین]] و قیاسات آنها منفک نیست فطریات می‌گویند {{عربی\|قضایا قیاساتها معها}}.
	*ادراکات و تصوّراتی که خاصیّت ذاتی [[عقل]] است و هیچ‌گونه استنادی به غیر [[عقل]] ندارد<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۲۶۲.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|فرهنگ مطهر]]، ص ۷۳.</ref>

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	~~==منابع==~~
	# [[~~پرونده:1100662.jpg\|22px]] [[محمد علی زکریایی\|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)\|'''فرهنگ مطهر''']]~~

	~~==پانویس==~~
	~~{{پانویس2}}~~

	~~[[رده:ادراکات]]~~
	~~[[رده:مدخل~~]]

Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{امامت}} ==مقدمه== هر کسی بالبداهه و حضور به وجود یک [[سلسله]...» ایجاد کرد

2020-12-19T09:18:47Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{امامت}} ==مقدمه== هر کسی بالبداهه و حضور به وجود یک [[سلسله]...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{ویرایش غیرنهایی}}
{{امامت}}

==مقدمه==
هر کسی بالبداهه و حضور به وجود یک [[سلسله]] امور ذهنی که آنها را علوم و ادراکات می‌نامند، [[اذعان]] دارد<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۶۲۲.</ref>.

===ادراکات اعتباری===
ادراکات اعتباری آنهایی هستند که مستقیماً صورت یک امر خارج از ذهن نیستند. و از [[راه]] یکی از [[حواس]]خارجی یا داخلی وارد ذهن نشده‌اند. بلکه به ترتیب دیگری ذهن آن مفاهیم را تهیه کرده است. از قبیل تصور وجود و عدم و [[وحدت]] و [[کثرت]] و سایر مفاهیم [[عامه]] ذهن که مسائل فلسفه اولی را تشکیل می‌دهند و در فلسفه «معقولات ثانیه» خوانده می‌شود<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۳۱۶.</ref>. ادراکات اعتباری تابع احتیاجات حیاتی و عوامل مخصوص محیط است و با [[تغییر]] آنها تغییر می‌کند. ادراکات اعتباری یک مسیر تکاملی و نشوء و ارتقاء را طی می‌کند. ادراکات اعتباری نسبی و موقّت و غیرضروری است<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۳۷۲.</ref>. [به عبارت دیگر] ادراکات اعتباری فرض‌هایی است که ذهن به منظور رفع احتیاجات حیاتی آنها را ساخته و جنبه وضعی، قراردادی، فرضی و اعتباری دارد و با واقع نفس‌الامر سروکاری ندارد<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۳۷۱.</ref>.

===[[ادراکات]] تصوّری===
ادراکات تصوّری، یعنی تصوّرهای ساده ابتدایی (خالی از [[حکم]]) است که عارض [[ذهن]] می‌شود، از قبیل [[تصوّر]] سفیدی، سیاهی، گرمی، سردی، خط، سطح، وجود، [[وحدت]] و [[کثرت]]...<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۲۵۸.</ref>.
===[[ادراکات حقیقی]]===
ادراکات حقیقی انکشافات و انعکاسات [[ذهنی]] واقع و نفس‌الامر است<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۳۷۱.</ref>. ادراکات حقیقی تابع احتیاجات طبیعی موجود زنده و عوامل مخصوص محیط زندگانی وی نیست و با [[تغییر]] احتیاجات طبیعی و عوامل محیط تغییر نمی‌کند. ادراکات حقیقی قابل تطور و نشوء و ارتقاء نیست. ادراکات [[حقیقی]]، مطلق، دائم و ضروری است<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۳۷۲.</ref>.
===[[ادراکات فطری]]===
واژه «ادراکات فطری» در اصطلاحات [[فلسفی]] در موارد مختلفی استعمال می‌شود:
*ادراکاتی که همه اذهان در آنها یکسان هستند یعنی همه اذهان واجد آنها هستند و همه اذهان مانند یکدیگر آنها را واجدند و نه از جهت واجد بودن و واجد نبودن و نه از جهت کیفیت واجد بودن آنها در میان اذهان اختلافی نیست. از قبیل [[اعتقاد]] به وجود دنیای خارج، که حتی سوفسطائی نیز در حاقّ ذهن خود نمی‌تواند منکر آن باشد. ما در مقاله دو کلمه فطری را به این معنا استعمال کردیم. این سنخ [[ادراکات تصوری]] و [[تصدیقی]] را می‌توان ادراکات عمومی نامید.
*ادراکاتی که بالقوّه در ذهن همه‌کس موجود است. هرچند بالفعل در ذهن بعضی موجود نیست یا خلاف آن موجود است، از قبیل معلوماتی که با [[علم حضوری]] برای نفس معلوم هستند، ولی هنوز به [[علم حصولی]] معلوم نشده‌اند. به [[عقیده]] [[صدرالمتألهین]] فطری‌بودن [[معرفت]] به ذات [[حق]] از این قبیل است.
*در باب [[برهان]] [[منطق]] به قضایایی که برهانشان همواره همراه آنهاست و هیچوقت در نفس، حضور آن قضایا از حضور [[براهین]] و قیاسات آنها منفک نیست فطریات می‌گویند {{عربی|قضایا قیاساتها معها}}.
*ادراکات و تصوّراتی که خاصیّت ذاتی [[عقل]] است و هیچ‌گونه استنادی به غیر [[عقل]] ندارد<ref>مجموعه آثار، ج۶، ص۲۶۲.</ref>.<ref>[[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|فرهنگ مطهر]]، ص ۷۳.</ref>

== جستارهای وابسته ==

==منابع==
# [[پرونده:1100662.jpg|22px]] [[محمد علی زکریایی|زکریایی، محمد علی]]، [[فرهنگ مطهر (کتاب)|'''فرهنگ مطهر''']]

==پانویس==
{{پانویس2}}

[[رده:ادراکات]]
[[رده:مدخل]]