اراضی مفتوحه عنوه در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۸

2023-01-23T05:28:01Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۸
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = اراضی مفتوحه عنوه		\| موضوع مرتبط = اراضی مفتوحه عنوه
	\| عنوان مدخل = [[اراضی مفتوحه عنوه]]		\| عنوان مدخل = اراضی مفتوحه عنوه
	\| مداخل مرتبط = ~~[[اراضی مفتوحه عنوه در قرآن]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در حدیث]] -~~ [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه اسلامی]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه سیاسی]]		\| مداخل مرتبط = [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه اسلامی]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه سیاسی]]
	\| پرسش مرتبط = ~~اراضی مفتوحه عنوه (پرسش)~~		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Bahmani: /* پانویس */

2023-01-23T05:27:41Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۵۷
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~اراضی مفتوحه عنوه~~]]		[[رده:اصطلاحات فقهی]]
			[[رده:مدخل‌های در انتظار تلخیص]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:23:37Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-08-24T08:28:39Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

نمایش تغییرات

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T04:55:40Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = اراضی مفتوحه عنوه		\| موضوع مرتبط = اراضی مفتوحه عنوه
خط ۸۴:		خط ۸۳:

	[[رده:اراضی مفتوحه عنوه]]		[[رده:اراضی مفتوحه عنوه]]
	~~[[رده:مدخل]]~~

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T21:53:27Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

Heydari: جایگزینی متن - '\(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \(.)\<\/div\> \
2022-05-31T13:55:21Z

جایگزینی متن - '\<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(252\,\s252\,\s233\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\'\'\'\[\[(.)\]\]\'\'\'(.)\"\'\'\'(.)\'\'\'\"(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(255\,\s245\,\s227\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\snormal\;\"\>(.)\<\/div\> \<div\sstyle\=\"background\-color\:\srgb\(206\,242\,\s299\)\;\stext\-align\:center\;\sfont\-size\:\s85\%\;\sfont\-weight\:\sn...

→ نسخهٔ قدیمی‌تر نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۲۵
خط ۱: خط ۱:

{{امامت}}
{{امامت}}

<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[اراضی مفتوحه عنوه]]''' است. "'''[[اراضی مفتوحه عنوه]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
{{مدخل مرتبط

<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[اراضی مفتوحه عنوه در قرآن]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در حدیث]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه اسلامی]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه سیاسی]]</div>
| موضوع مرتبط = اراضی مفتوحه عنوه

<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[اراضی مفتوحه عنوه (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
| عنوان مدخل = [[اراضی مفتوحه عنوه]]

| مداخل مرتبط = [[اراضی مفتوحه عنوه در قرآن]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در حدیث]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه اسلامی]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه سیاسی]]

| پرسش مرتبط = اراضی مفتوحه عنوه (پرسش)

}}

==مقدمه==
==مقدمه==

Heydari: جایگزینی متن - '[' به ' ['

2022-04-27T19:12:49Z

جایگزینی متن - '*[' به '* ['

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ آوریل ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۴۲
خط ۴۶:		خط ۴۶:
	==[[اراضی مفتوح العنوه]] از دیدگاه فقها==		==[[اراضی مفتوح العنوه]] از دیدگاه فقها==
	بخشی از مسائل [[فتوحات اسلامی]] که از مسیر [[جهاد]] حاصل می‌شود به [[اراضی]] مربوط می‌شود. فقها [[اراضی حاصل از فتوحات]] را به سه دسته تقسیم نموده‌اند:		بخشی از مسائل [[فتوحات اسلامی]] که از مسیر [[جهاد]] حاصل می‌شود به [[اراضی]] مربوط می‌شود. فقها [[اراضی حاصل از فتوحات]] را به سه دسته تقسیم نموده‌اند:
	*[[اراضی انفال]]: آن بخش از اراضی [[دشمن]] که از مصادیق [[انفال]] به شمار می‌آیند و با [[فتح]] به دست [[مجاهدان]] می‌افتد، متعلق به [[دولت اسلامی]] است که در اصطلاح [[فقهی]] به [[امام]] و [[امامت]] تعبیر شده و باید در [[اختیار]] امام قرار گیرد؛		* [[اراضی انفال]]: آن بخش از اراضی [[دشمن]] که از مصادیق [[انفال]] به شمار می‌آیند و با [[فتح]] به دست [[مجاهدان]] می‌افتد، متعلق به [[دولت اسلامی]] است که در اصطلاح [[فقهی]] به [[امام]] و [[امامت]] تعبیر شده و باید در [[اختیار]] امام قرار گیرد؛
	*[[اراضی صلح]]: بخشی از [[فتوحات]] که بدون [[جنگ]] ولی در حالت جنگ و [[تسلیم]] دشمن به دست فاتحان افتاده است. این اراضی در اختیار صاحبان نخستین آنها قرار می‌گیرد و [[اعمال]] [[حاکمیت سیاسی]] بر این اراضی طبق قراردادی خواهد بود که در متن [[قرارداد مهادنه]] یا [[ذمه]] و یا هر نوع [[معاهده]] دیگر بین امام از یک‌سو و دشمن تعمیم شده از سوی دیگر منعقد می‌شود؛		* [[اراضی صلح]]: بخشی از [[فتوحات]] که بدون [[جنگ]] ولی در حالت جنگ و [[تسلیم]] دشمن به دست فاتحان افتاده است. این اراضی در اختیار صاحبان نخستین آنها قرار می‌گیرد و [[اعمال]] [[حاکمیت سیاسی]] بر این اراضی طبق قراردادی خواهد بود که در متن [[قرارداد مهادنه]] یا [[ذمه]] و یا هر نوع [[معاهده]] دیگر بین امام از یک‌سو و دشمن تعمیم شده از سوی دیگر منعقد می‌شود؛
	*اراضی مفتوح العنوه: سرزمین‌های آبادی که در حال جنگ به [[زور]] [[سلاح]] به دست فاتحان مسلمان می‌افتد «[[مفتوح العنوه]]» نامیده می‌شود که در [[تاریخ]] فتوحات اسلامی نمونه‌هایی برای این نوع [[سرزمین‌ها]] ذکر شده است. [[عراق]] به طور [[قطعی]] و [[مکه]] به طور احتمالی از اراضی مفتوح العنوه به شمار آمده‌اند.		*اراضی مفتوح العنوه: سرزمین‌های آبادی که در حال جنگ به [[زور]] [[سلاح]] به دست فاتحان مسلمان می‌افتد «[[مفتوح العنوه]]» نامیده می‌شود که در [[تاریخ]] فتوحات اسلامی نمونه‌هایی برای این نوع [[سرزمین‌ها]] ذکر شده است. [[عراق]] به طور [[قطعی]] و [[مکه]] به طور احتمالی از اراضی مفتوح العنوه به شمار آمده‌اند.
	در اینجا [[هدف]] این نیست که ماهیت و مفهوم [[فقهی]] و آثار این [[اراضی]] روشن شود، بلکه منظور از ذکر این اراضی یادآوری مصلحتی است که در [[احکام]] مربوط به [[اراضی مفتوح العنوه]] نهفته است. اراضی مفتوح العنوه پس از [[اخراج]] [[خمس]] که به [[دولت]] [[اسلام]] پرداخت می‌شود به صورت [[اموال عمومی]] در [[مالکیت]] عموم [[مسلمانان]] حال و [[آینده]] قرار می‌گیرد<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۵۷؛ مفتاح الکرامه، ج۷، ص۷.</ref>، به طوری که مسلمانان در عصر [[فتوحات]] و نیز هر نسلی از مسلمانان در ادوار بعد، تنها می‌توانند از سود حاصل از این [[زمین‌ها]] استفاده کنند و عملاً [[دولت اسلامی]]، متولی [[حفظ]] و بهره‌وری از اراضی مفتوح العنوه است، تا درآمدهای حاصل از آن را صرف در [[مصالح عمومی]] نماید و در حفظ و انتقال آن به نسل‌های آینده [[مصلحت]] [[زمان]] و مکان را رعایت کند. [[مصرف]] درآمدهای حاصل از اراضی مفتوح العنوه صرفا مواردی است که [[مصلحت عمومی]] آن را تعیین می‌کند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۵۷؛ المغنی، ج۸، ص۴۲۲.</ref>.		در اینجا [[هدف]] این نیست که ماهیت و مفهوم [[فقهی]] و آثار این [[اراضی]] روشن شود، بلکه منظور از ذکر این اراضی یادآوری مصلحتی است که در [[احکام]] مربوط به [[اراضی مفتوح العنوه]] نهفته است. اراضی مفتوح العنوه پس از [[اخراج]] [[خمس]] که به [[دولت]] [[اسلام]] پرداخت می‌شود به صورت [[اموال عمومی]] در [[مالکیت]] عموم [[مسلمانان]] حال و [[آینده]] قرار می‌گیرد<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۵۷؛ مفتاح الکرامه، ج۷، ص۷.</ref>، به طوری که مسلمانان در عصر [[فتوحات]] و نیز هر نسلی از مسلمانان در ادوار بعد، تنها می‌توانند از سود حاصل از این [[زمین‌ها]] استفاده کنند و عملاً [[دولت اسلامی]]، متولی [[حفظ]] و بهره‌وری از اراضی مفتوح العنوه است، تا درآمدهای حاصل از آن را صرف در [[مصالح عمومی]] نماید و در حفظ و انتقال آن به نسل‌های آینده [[مصلحت]] [[زمان]] و مکان را رعایت کند. [[مصرف]] درآمدهای حاصل از اراضی مفتوح العنوه صرفا مواردی است که [[مصلحت عمومی]] آن را تعیین می‌کند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۵۷؛ المغنی، ج۸، ص۴۲۲.</ref>.
خط ۵۳:		خط ۵۳:
	از نظر [[فقه شیعه]] [[اختیار]] اراضی مفتوح العنوه در [[زمان حضور امام]] بر عهده [[امام]]{{ع}} است و در [[عصر غیبت]]، [[فقیه جامع‌الشرایط]] عهده‌دار [[مسئولیت]] ضبط، حفظ و مصرف کردن درآمد آن در مصالح عمومی است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۳؛ المهذب، ج۱، ص۲۴۱.</ref>.		از نظر [[فقه شیعه]] [[اختیار]] اراضی مفتوح العنوه در [[زمان حضور امام]] بر عهده [[امام]]{{ع}} است و در [[عصر غیبت]]، [[فقیه جامع‌الشرایط]] عهده‌دار [[مسئولیت]] ضبط، حفظ و مصرف کردن درآمد آن در مصالح عمومی است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۳؛ المهذب، ج۱، ص۲۴۱.</ref>.
	اهمیت این نوع [[اراضی]] به حدی است که [[محقق کرکی]] از فقهای بزرگ عصر صفوی که [[فقیه]] مبسوط‌الید در [[حکومت]] شاه [[اسماعیل]] صفوی بوده، کتاب مستقلی تحت عنوان [[قاطعة اللجاج]] ففی [[حکم]] أراضی الخراج نوشته که در عصر خود جنجال‌برانگیز بوده و توجه، مناقشه و چالش‌های زیادی را به دنبال داشته است؛		اهمیت این نوع [[اراضی]] به حدی است که [[محقق کرکی]] از فقهای بزرگ عصر صفوی که [[فقیه]] مبسوط‌الید در [[حکومت]] شاه [[اسماعیل]] صفوی بوده، کتاب مستقلی تحت عنوان [[قاطعة اللجاج]] ففی [[حکم]] أراضی الخراج نوشته که در عصر خود جنجال‌برانگیز بوده و توجه، مناقشه و چالش‌های زیادی را به دنبال داشته است؛
	*[[اراضی مفتوح العنوه]] که در حال [[فتح]] بایر بوده است: این نوع اراضی از [[اموال]] [[دولت اسلامی]] و به اصطلاح [[فقهی]] [[مال امام]] است که در فهرست [[اموال دولتی]] مانند [[انفال]] و [[اموال مجهول المالک]] قرار می‌گیرد و توسط دولت اسلامی در [[مصالح عمومی]] [[نظام]] و [[کشور اسلامی]] و [[ملت]] [[مسلمان]] صرف و هزینه می‌شود<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۰ به بعد؛ المغنی، ج۸، ص۴۲۳ به بعد.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۹، ص۱۴۵-۱۴۴.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۷.</ref>.		* [[اراضی مفتوح العنوه]] که در حال [[فتح]] بایر بوده است: این نوع اراضی از [[اموال]] [[دولت اسلامی]] و به اصطلاح [[فقهی]] [[مال امام]] است که در فهرست [[اموال دولتی]] مانند [[انفال]] و [[اموال مجهول المالک]] قرار می‌گیرد و توسط دولت اسلامی در [[مصالح عمومی]] [[نظام]] و [[کشور اسلامی]] و [[ملت]] [[مسلمان]] صرف و هزینه می‌شود<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۰ به بعد؛ المغنی، ج۸، ص۴۲۳ به بعد.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۹، ص۱۴۵-۱۴۴.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۷.</ref>.

	==اراضی مفتوح العنوه و [[مالکیت عمومی]] آن==		==اراضی مفتوح العنوه و [[مالکیت عمومی]] آن==

Heydari: جایگزینی متن - ':
' به '
'

2022-01-13T11:40:03Z

جایگزینی متن - ': <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">' به '<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۵:۱۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[اراضی مفتوحه عنوه]]''' است. "'''[[اراضی مفتوحه عنوه]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>		<div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[اراضی مفتوحه عنوه]]''' است. "'''[[اراضی مفتوحه عنوه]]'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
	: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[اراضی مفتوحه عنوه در قرآن]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در حدیث]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه اسلامی]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه سیاسی]]</div>		<div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[اراضی مفتوحه عنوه در قرآن]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در حدیث]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه اسلامی]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه سیاسی]]</div>
	<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[اراضی مفتوحه عنوه (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>		<div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[اراضی مفتوحه عنوه (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

2022-01-04T16:50:35Z

جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۰:۲۰
خط ۷۰:		خط ۷۰:
	==[[اراضی مفتوح العنوه]] که در حال [[فتح]] بایر بوده است==		==[[اراضی مفتوح العنوه]] که در حال [[فتح]] بایر بوده است==
	این نوع اراضی از [[اموال]] [[دولت اسلامی]] و به اصطلاح [[فقهی]] [[مال امام]] است که در فهرست [[اموال دولتی]] مانند [[انفال]] و [[اموال مجهول المالک]] قرار می‌گیرد و توسط دولت اسلامی در مصالح عمومی [[نظام]] و [[کشور اسلامی]] و [[ملت]] [[مسلمان]] صرف و هزینه می‌شود<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۰ به بعد؛ المغنی، ج۸، ص۴۲۳ به بعد.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۹، ص۱۴۵.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۹.</ref>.		این نوع اراضی از [[اموال]] [[دولت اسلامی]] و به اصطلاح [[فقهی]] [[مال امام]] است که در فهرست [[اموال دولتی]] مانند [[انفال]] و [[اموال مجهول المالک]] قرار می‌گیرد و توسط دولت اسلامی در مصالح عمومی [[نظام]] و [[کشور اسلامی]] و [[ملت]] [[مسلمان]] صرف و هزینه می‌شود<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۰ به بعد؛ المغنی، ج۸، ص۴۲۳ به بعد.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۹، ص۱۴۵.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۹.</ref>.

	~~== جستارهای وابسته ==~~

	== منابع ==		== منابع ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۲۳
خط ۱۹:		خط ۱۹:

	اراضی مفتوح العنوه در صورتی متعلق به عموم مسلمانان است که در حال [[فتح]]، آباد باشد و هرچند از [[غنایم جنگی]] به شمار می‌آید اما به [[مجاهدان]] حاضر در [[جبهه]] اختصاص نمی‌یابد، اصطلاح «فی»<ref>فقیه سیاسی، ج۴، ص۱۶۰-۱۵۷.</ref> در [[نصوص]] [[اسلامی]] و متون [[فقهی]] بر همین نوع [[اراضی]] اطلاق می‌شود.		اراضی مفتوح العنوه در صورتی متعلق به عموم مسلمانان است که در حال [[فتح]]، آباد باشد و هرچند از [[غنایم جنگی]] به شمار می‌آید اما به [[مجاهدان]] حاضر در [[جبهه]] اختصاص نمی‌یابد، اصطلاح «فی»<ref>فقیه سیاسی، ج۴، ص۱۶۰-۱۵۷.</ref> در [[نصوص]] [[اسلامی]] و متون [[فقهی]] بر همین نوع [[اراضی]] اطلاق می‌شود.
	از نظر [[فقه شیعه]] اختیار اراضی مفتوح العنوه در [[زمان حضور امام]] بر عهده امام{{ع}} می‌باشد و در [[عصر غیبت]]، [[فقیه جامع‌الشرایط]] عهده‌دار [[مسئولیت]] ضبط، [[حفظ]] و مصرف کردن درآمد آن در [[مصالح عمومی]] است<ref>فقیه سیاسی، ج۴، ص۱۶۳؛ المهذب، ج۱، ص۲۴۱.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۹، ص۱۴۵-۱۴۴.</ref>		از نظر [[فقه شیعه]] اختیار اراضی مفتوح العنوه در [[زمان حضور امام]] بر عهده امام{{ع}} می‌باشد و در [[عصر غیبت]]، [[فقیه جامع‌الشرایط]] عهده‌دار [[مسئولیت]] ضبط، [[حفظ]] و مصرف کردن درآمد آن در [[مصالح عمومی]] است<ref>فقیه سیاسی، ج۴، ص۱۶۳؛ المهذب، ج۱، ص۲۴۱.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۹، ص۱۴۵-۱۴۴.</ref>

	[[فقهای شیعه]] در تعریف اراضی مفتوح‌العنوه چنین گفته اند:		[[فقهای شیعه]] در تعریف اراضی مفتوح‌العنوه چنین گفته اند:
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	#در مورد زمین‌هایی که در حال فتح، موات بوده ولی پس از احیا به تدریج به حالت موات برگشته نمی‌توان [[حکم]] اصل موات را [[اجرا]] کرد؛ زیرا در مورد مفروض، موضوع [[تغییر]] یافته و چنین زمینی موات [[بالاصاله]] نیست. بعضی از [[فقها]] در این مورد تامل نموده و در آن تردید روا داشته‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۷۰.</ref>؛		#در مورد زمین‌هایی که در حال فتح، موات بوده ولی پس از احیا به تدریج به حالت موات برگشته نمی‌توان [[حکم]] اصل موات را [[اجرا]] کرد؛ زیرا در مورد مفروض، موضوع [[تغییر]] یافته و چنین زمینی موات [[بالاصاله]] نیست. بعضی از [[فقها]] در این مورد تامل نموده و در آن تردید روا داشته‌اند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۷۰.</ref>؛
	#گرچه [[روایات]] و نیز عبارت‌های فقها در مورد [[تفسیر]] کلمه «من» در قاعده {{عربی\|الأرض لمن احیاها}} مطلق است و شامل [[مؤمن]]، [[مسلمان]] و [[کافر]] می‌شود، ولی می‌توان در غیر مؤمن تردید کرد، چنانچه ظاهر بسیاری از روایات نیز اختصاص حکم به [[شیعه]] است.		#گرچه [[روایات]] و نیز عبارت‌های فقها در مورد [[تفسیر]] کلمه «من» در قاعده {{عربی\|الأرض لمن احیاها}} مطلق است و شامل [[مؤمن]]، [[مسلمان]] و [[کافر]] می‌شود، ولی می‌توان در غیر مؤمن تردید کرد، چنانچه ظاهر بسیاری از روایات نیز اختصاص حکم به [[شیعه]] است.
	[[شهید ثانی]] در «مسالک» این احتمال را مطرح کرده و آن را نتیجه شرط [[اذن امام]] دانسته است<ref>مسالک الافهام، ج۱، ص۴۷۲ به بعد؛ ج۲، ص۳۲۱.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۶، ص۲۵۷-۲۵۳.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۴.</ref>.		[[شهید ثانی]] در «مسالک» این احتمال را مطرح کرده و آن را نتیجه شرط [[اذن امام]] دانسته است<ref>مسالک الافهام، ج۱، ص۴۷۲ به بعد؛ ج۲، ص۳۲۱.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۶، ص۲۵۷-۲۵۳.</ref><ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۴.</ref>.

	==[[اراضی مفتوح العنوه]] از دیدگاه فقها==		==[[اراضی مفتوح العنوه]] از دیدگاه فقها==
خط ۵۶:		خط ۵۶:
	از نظر [[فقه شیعه]] [[اختیار]] اراضی مفتوح العنوه در [[زمان حضور امام]] بر عهده [[امام]]{{ع}} است و در [[عصر غیبت]]، [[فقیه جامع‌الشرایط]] عهده‌دار [[مسئولیت]] ضبط، حفظ و مصرف کردن درآمد آن در مصالح عمومی است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۳؛ المهذب، ج۱، ص۲۴۱.</ref>.		از نظر [[فقه شیعه]] [[اختیار]] اراضی مفتوح العنوه در [[زمان حضور امام]] بر عهده [[امام]]{{ع}} است و در [[عصر غیبت]]، [[فقیه جامع‌الشرایط]] عهده‌دار [[مسئولیت]] ضبط، حفظ و مصرف کردن درآمد آن در مصالح عمومی است<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۳؛ المهذب، ج۱، ص۲۴۱.</ref>.
	اهمیت این نوع [[اراضی]] به حدی است که [[محقق کرکی]] از فقهای بزرگ عصر صفوی که [[فقیه]] مبسوط‌الید در [[حکومت]] شاه [[اسماعیل]] صفوی بوده، کتاب مستقلی تحت عنوان [[قاطعة اللجاج]] ففی [[حکم]] أراضی الخراج نوشته که در عصر خود جنجال‌برانگیز بوده و توجه، مناقشه و چالش‌های زیادی را به دنبال داشته است؛		اهمیت این نوع [[اراضی]] به حدی است که [[محقق کرکی]] از فقهای بزرگ عصر صفوی که [[فقیه]] مبسوط‌الید در [[حکومت]] شاه [[اسماعیل]] صفوی بوده، کتاب مستقلی تحت عنوان [[قاطعة اللجاج]] ففی [[حکم]] أراضی الخراج نوشته که در عصر خود جنجال‌برانگیز بوده و توجه، مناقشه و چالش‌های زیادی را به دنبال داشته است؛
	* [[اراضی مفتوح العنوه]] که در حال [[فتح]] بایر بوده است: این نوع اراضی از [[اموال]] [[دولت اسلامی]] و به اصطلاح [[فقهی]] [[مال امام]] است که در فهرست [[اموال دولتی]] مانند [[انفال]] و [[اموال مجهول المالک]] قرار می‌گیرد و توسط دولت اسلامی در [[مصالح عمومی]] [[نظام]] و [[کشور اسلامی]] و [[ملت]] [[مسلمان]] صرف و هزینه می‌شود<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۰ به بعد؛ المغنی، ج۸، ص۴۲۳ به بعد.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۹، ص۱۴۵-۱۴۴.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۷.</ref>.		* [[اراضی مفتوح العنوه]] که در حال [[فتح]] بایر بوده است: این نوع اراضی از [[اموال]] [[دولت اسلامی]] و به اصطلاح [[فقهی]] [[مال امام]] است که در فهرست [[اموال دولتی]] مانند [[انفال]] و [[اموال مجهول المالک]] قرار می‌گیرد و توسط دولت اسلامی در [[مصالح عمومی]] [[نظام]] و [[کشور اسلامی]] و [[ملت]] [[مسلمان]] صرف و هزینه می‌شود<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۰ به بعد؛ المغنی، ج۸، ص۴۲۳ به بعد.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۹، ص۱۴۵-۱۴۴.</ref><ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۷.</ref>.

	==اراضی مفتوح العنوه و [[مالکیت عمومی]] آن==		==اراضی مفتوح العنوه و [[مالکیت عمومی]] آن==
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	در مجمع البرهان نیز بر این مطلب تصریح شده که معنای اینکه گفته می‌شود زمین‌های [[مفتوح العنوه]] [[مال]] همه [[مسلمانان]] است، این است که [[منافع]] و درآمد آن [[زمین‌ها]] صرف [[مصالح عمومی]] آنها مانند ساختن پل‌ها می‌گردد و در [[حقیقت]] مسلمانان مالک [[حقیقی]] این زمین‌ها نیستند، بلکه این زمین‌ها مانند زمین‌های موقوفه است که [[خداوند]] مقرر داشته، مستأجر آن زمین‌ها و دیگر مسلمانان از آنها استفاده نمایند نه بدان معنی که [[ملک]] مشاع بین مسلمانان باشد.		در مجمع البرهان نیز بر این مطلب تصریح شده که معنای اینکه گفته می‌شود زمین‌های [[مفتوح العنوه]] [[مال]] همه [[مسلمانان]] است، این است که [[منافع]] و درآمد آن [[زمین‌ها]] صرف [[مصالح عمومی]] آنها مانند ساختن پل‌ها می‌گردد و در [[حقیقت]] مسلمانان مالک [[حقیقی]] این زمین‌ها نیستند، بلکه این زمین‌ها مانند زمین‌های موقوفه است که [[خداوند]] مقرر داشته، مستأجر آن زمین‌ها و دیگر مسلمانان از آنها استفاده نمایند نه بدان معنی که [[ملک]] مشاع بین مسلمانان باشد.

	بنابراین معنای دو نظریه درباره کیفیت [[مالکیت]] عموم مسلمانان نسبت به [[اراضی]] آباد مفتوح العنوه را می‌توان به یک معنا [[تفسیر]] کرد که مقصود نفی‌کنندگان ملکیت عمومی این است که ملکیت عموم بر این اراضی ملکیت مشاع مانند سایر موارد [[مالکیت خصوصی]] نیست و مقصود کسانی که قائل به [[مالکیت عمومی]] هستند آن است که ملکیت در این مورد از باب ملک جنس است همچون ملکیت در [[زکوة]] و [[وقف]] که درباره [[فقرا]] و یا موقوف علیهم متصور است، بنابر آن نظریه که وقف را ملک موقوف علیه می‌داند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۲.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۶، ص۲۶۶-۲۶۵.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۸.</ref>.		بنابراین معنای دو نظریه درباره کیفیت [[مالکیت]] عموم مسلمانان نسبت به [[اراضی]] آباد مفتوح العنوه را می‌توان به یک معنا [[تفسیر]] کرد که مقصود نفی‌کنندگان ملکیت عمومی این است که ملکیت عموم بر این اراضی ملکیت مشاع مانند سایر موارد [[مالکیت خصوصی]] نیست و مقصود کسانی که قائل به [[مالکیت عمومی]] هستند آن است که ملکیت در این مورد از باب ملک جنس است همچون ملکیت در [[زکوة]] و [[وقف]] که درباره [[فقرا]] و یا موقوف علیهم متصور است، بنابر آن نظریه که وقف را ملک موقوف علیه می‌داند<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۲.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۶، ص۲۶۶-۲۶۵.</ref><ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۸.</ref>.

	==[[اراضی مفتوح العنوه]] که در حال [[فتح]] بایر بوده است==		==[[اراضی مفتوح العنوه]] که در حال [[فتح]] بایر بوده است==
	این نوع اراضی از [[اموال]] [[دولت اسلامی]] و به اصطلاح [[فقهی]] [[مال امام]] است که در فهرست [[اموال دولتی]] مانند [[انفال]] و [[اموال مجهول المالک]] قرار می‌گیرد و توسط دولت اسلامی در مصالح عمومی [[نظام]] و [[کشور اسلامی]] و [[ملت]] [[مسلمان]] صرف و هزینه می‌شود<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۰ به بعد؛ المغنی، ج۸، ص۴۲۳ به بعد.</ref>.<ref>فقه سیاسی، ج۹، ص۱۴۵.</ref>.<ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۹.</ref>.		این نوع اراضی از [[اموال]] [[دولت اسلامی]] و به اصطلاح [[فقهی]] [[مال امام]] است که در فهرست [[اموال دولتی]] مانند [[انفال]] و [[اموال مجهول المالک]] قرار می‌گیرد و توسط دولت اسلامی در مصالح عمومی [[نظام]] و [[کشور اسلامی]] و [[ملت]] [[مسلمان]] صرف و هزینه می‌شود<ref>جواهر الکلام، ج۲۱، ص۱۶۰ به بعد؛ المغنی، ج۸، ص۴۲۳ به بعد.</ref><ref>فقه سیاسی، ج۹، ص۱۴۵.</ref><ref>[[عباس علی عمید زنجانی\|عمید زنجانی، عباس علی]]، [[دانشنامه فقه سیاسی ج۱ (کتاب)\|دانشنامه فقه سیاسی]]، ص ۱۳۹.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۲۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين مدخل از زیرشاخه‌های بحث '''[[~~اراضی مفتوحه عنوه~~]]''' است. "'''~~[[اراضی مفتوحه عنوه]]~~'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[اراضی مفتوحه عنوه در قرآن]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در حدیث]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه اسلامی]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه سیاسی]]~~</div>~~		\| موضوع مرتبط = اراضی مفتوحه عنوه
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[اراضی مفتوحه عنوه (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~		\| عنوان مدخل = [[اراضی مفتوحه عنوه]]
			\| مداخل مرتبط = [[اراضی مفتوحه عنوه در قرآن]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در حدیث]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه اسلامی]] - [[اراضی مفتوحه عنوه در فقه سیاسی]]
			\| پرسش مرتبط = اراضی مفتوحه عنوه (پرسش)
			}}

	==مقدمه==		==مقدمه==

اراضی مفتوحه عنوه در فقه سیاسی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲۳ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۲۸

Bahmani: /* پانویس */

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

Heydari: جایگزینی متن - '*[' به '* ['

Heydari: جایگزینی متن - ': ' به ''

Heydari: جایگزینی متن - '== جستارهای وابسته == == منابع ==' به '== منابع =='

Heydari: جایگزینی متن - '[' به ' ['

Heydari: جایگزینی متن - ':
' به '
'