Jaafari: صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = خوارج | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== این گروه از خوارج که از تندروترین و خشن‌ترین گروه‌های خوارج به شمار می‌روند طرفداران و پیروان نافع بن ارزق هستند و به همین جهت به آنها ازارقه (جمع ازر...» ایجاد کرد

2025-12-22T08:16:22Z

صفحه‌ای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = خوارج | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} ==مقدمه== این گروه از خوارج که از تندروترین و خشن‌ترین گروه‌های خوارج به شمار می‌روند طرفداران و پیروان نافع بن ارزق هستند و به همین جهت به آنها ازارقه (جمع ازر...» ایجاد کرد

صفحهٔ تازه

{{مدخل مرتبط
| موضوع مرتبط = خوارج
| عنوان مدخل =
| مداخل مرتبط =
| پرسش مرتبط =
}}

==مقدمه==
این گروه از خوارج که از تندروترین و خشن‌ترین گروه‌های خوارج به شمار می‌روند طرفداران و [[پیروان]] [[نافع بن ارزق]] هستند و به همین جهت به آنها ازارقه (جمع ازرق) گفته می‌شود<ref>همۀ مورخان و نویسندگان ملل و نحل متفق‌اند که رئیس ازارقه نافع بن ازرق بوده جز ابو الحسین ملطی که گفته است رئیس آن عبدالله بن ازرق است (التنبیه و الرد، - - ص۵۱) و چون ملطی دقت لازم را در بیان نامهای اشخاص و عقاید آنها بخصوص دربارۀ خوارج ندارد، سخن او قابل اعتنا نیست</ref>. همان‌گونه که قبلا گفته‌ایم جمعی از سران خوارج در یک مقطع خاصی از [[تاریخ]] با [[عبدالله بن زبیر]] [[متحد]] شدند و پس از اندک‌زمانی از او [[کناره‌گیری]] کردند و به [[بصره]] رفتند که از جملۀ آنها نافع بن ازرق و عبدالله بن صفار و عبدالله بن اباض بودند. اینان در بصره با هم اختلاف پیدا کردند و هرکدام به راهی رفتند. نافع بن ازرق با جمعی از طرفداران خود از بصره به [[اهواز]] رفت و اهواز و بعضی از شهرهای فارس و کرمان را [[تصرف]] کرد.

در این جریان از امرای خوارج، [[عطیة بن اسود]] و [[عبیدالله بن ماحوز]] و [[عمرو بن عبید عنبری]] و [[قطری بن فجائه]] و عبد ربۀ کبیر و عبد ربۀ صغیر همراه با سی هزار سپاهی با نافع بن ارزق بودند. شرح جنگ‌وگریزهای آنها را با [[لشکریان]] [[ابن زبیر]] و [[بنی امیه]] و تاخت‌وتاز آنها را در شهرهای [[ایران]] پیشتر گفته‌ایم.
به گفتۀ سمعانی نخستین کس که در میان خوارج اختلاف افکند نافع بن ازرق بود و آن هنگامی بود که اظهار داشت کسانی از خوارج که به [[سپاه]] او نپیوندند از [[قاعدین]] هستند و [[کافر]] می‌شوند<ref>سمعانی: الانساب، ج ۱، ص۱۲۲</ref>.

[[ابن ازرق]] در عقیدۀ خود دربارۀ مخالفان چندان [[تندروی]] کرد که حتی [[معتقد]] شد [[اطفال]] مخالفان را هم باید کشت و برای این عقیدۀ خود به [[ظواهر]] آیاتی از [[قرآن]] (مانند آیۀ ۲۷ [[سورۀ نوح]]) استناد می‌کرد.
گفته شده است که ابن ازرق این [[عقیده]] را از [[همسر]] خود<ref>ابو الفرج اصفهانی: الاغانی، ج ۶، ص۱۳۴</ref> و یا از بندۀ آزادشده‌ای از [[بنی هاشم]]<ref>مبرد: الکامل، ج ۳، ص۱۰۳۱</ref> و یا از شخصی به نام [[عبدالله بن وضین]]<ref>سمعانی: الانساب، ج ۱، ص۱۲۲؛ اسفرائینی: التبصیر فی الدین، ص۵۰</ref> اخذ کرد.
ازارقه مخالفان خود از [[مسلمانان]] را [[مشرک]] می‌نامیدند و شهرهای آنها را بلاد [[شرک]] می‌خواندند و این درحالی بود که اسلاف آنها از محکّمۀ اولی، مسلمانان مخالفشان را کافر می‌نامیدند نه مشرک<ref>بغدادی: الفرق بین الفرق، ص۷۲</ref>.
فرقۀ ازارقه معتقد بودند که اطفال [[مشرکان]] نیز در [[جهنم]] خواهند بود و نیز می‌گفتند که هرکس در [[دار الکفر]] اقامت کند کافر است و باید از آنجا خارج شود<ref>اشعری: مقالات الاسلامیین، ج ۱، ص۱۶۲</ref>.

جالب اینکه نافع بن ازرق مجرد [[هجرت]] کسی به سوی او و پیوستن به سپاهیانش را دلیل بر [[ایمان]] آن شخص نمی‌دانست بلکه او را [[امتحان]] می‌کرد. به این صورت که یکی از [[اسیران]] را می‌آورد، اگر [[مهاجر]] مذکور او را می‌کشت ابن ازرق قبول می‌کرد، وگرنه خود مهاجر را به عنوان [[منافق]] می‌کشت<ref>بغدادی: الفرق بین الفرق، ص۷۳</ref>.
از جملۀ بدعتهای خوارج ازارقه در [[فقه اسلامی]] این بود که زنای محصنه را موجب [[مجازات]] سنگسار کردن نمی‌دانستند<ref>شهرستانی: الملل و النحل، ج ۱، ص۱۲۱</ref> و برای [[زن]] حائض قضای نمازهایی را که در حال حیض نخوانده بود [[واجب]] می‌دانستند و کشتن [[یهود]] و [[نصاری]] را [[حرام]] ولی کشتن [[مسلمان]] مخالف خود را [[مباح]] می‌انگاشتند<ref>ابن حزم: الفصل فی الملل، ج ۴، ص۱۸۹</ref>.<ref>[[یعقوب جعفری|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)|خوارج در تاریخ]]، ص ۱۸۱.</ref>

== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010969.jpg|22px]] [[یعقوب جعفری|جعفری، یعقوب]]، [[خوارج در تاریخ (کتاب)|'''خوارج در تاریخ''']]
{{پایان منابع}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

[[رده:خوارج]]

ازارقه - تاریخچهٔ نسخه‌ها