ازد - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq: /* مواطن ازد قبل از اسلام */

2023-10-07T05:54:49Z

مواطن ازد قبل از اسلام

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ اکتبر ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۴
خط ۲۵:		خط ۲۵:

	== مواطن ازد قبل از [[اسلام]] ==		== مواطن ازد قبل از [[اسلام]] ==
	موطن اصلی این قبیلۀ بزرگ "مأرب" در جنوب [[یمن]] بوده است<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۴.</ref>. گفته شده که در پی آشفتگی‌های [[اقتصادی]] و [[سیاسی]] حاصل از کشمکش‌های [[حمیریان]] و [[قحطانیان]] و [[تغییر]] راه‌های [[تجاری]] یمن، سرانجام با [[تخریب]] سد مأرب<ref>ر.ک. احمد امین؛ پرتو اسلام، ص۲۹؛ غلام حسین مصاحب، دائرة المعارف فارسی، جلد اول، ص۱۲۵۶؛ فیلیپ خلیل حتّی، تاریخ عرب، ص۸۳ و...</ref> و وارد شدن آسیب شدید بر شبکه آبیاری مأرب، ازدیان ـ جز اندکی که در یمن ماندندـ<ref> عبدالملک بن هشام، التیجان فی ملوک حمیر، ج ۱،ص۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ۳۸۲.</ref> بقیه جلای [[وطن]] کرده، به [[امید]] یافتن زیستگاهی دائمی روی به شمال آوردند و در نجد و تهامه وارد شدند<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۳۲۸-۳۲۹.</ref>؛ اما دیری نپایید که با وقوع افتراقی بزرگ، [[طوایف]] [[ازد]] به چند جانب متفرق شدند و سرنوشتی مستقل در پیش گرفتند. گروهی از ازدیان به [[عراق]] و گروهی به [[شام]] و جماعتی به عمان، یمامه و [[بحرین]] روی آوردند و گروهی نیز در تهامه، بخشی در سراة و بخشی در نواحی [[مکه]] اقامت گزیدند<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۳۲۸-۳۲۹. ~~<ref>.<ref>~~احمد پاکتچی، ازد [پیش از ~~اسلام]،~~ دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۸، ص۲۴؛ [[اصغر ~~منتظرالقائم\|~~منتظرالقائم، ~~اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|~~نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل ~~بیت]]،~~ ص۸۷-۸۹؛ [[سید علی اکبر ~~حسینی ایمنی\|~~حسینی ایمنی، ~~سید علی اکبر]]،~~ مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>		موطن اصلی این قبیلۀ بزرگ "مأرب" در جنوب [[یمن]] بوده است<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۵، ص۳۴.</ref>. گفته شده که در پی آشفتگی‌های [[اقتصادی]] و [[سیاسی]] حاصل از کشمکش‌های [[حمیریان]] و [[قحطانیان]] و [[تغییر]] راه‌های [[تجاری]] یمن، سرانجام با [[تخریب]] سد مأرب<ref>ر.ک. احمد امین؛ پرتو اسلام، ص۲۹؛ غلام حسین مصاحب، دائرة المعارف فارسی، جلد اول، ص۱۲۵۶؛ فیلیپ خلیل حتّی، تاریخ عرب، ص۸۳ و...</ref> و وارد شدن آسیب شدید بر شبکه آبیاری مأرب، ازدیان ـ جز اندکی که در یمن ماندندـ<ref> عبدالملک بن هشام، التیجان فی ملوک حمیر، ج ۱،ص۱۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ۳۸۲.</ref> بقیه جلای [[وطن]] کرده، به [[امید]] یافتن زیستگاهی دائمی روی به شمال آوردند و در نجد و تهامه وارد شدند<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۳۲۸-۳۲۹.</ref>؛ اما دیری نپایید که با وقوع افتراقی بزرگ، [[طوایف]] [[ازد]] به چند جانب متفرق شدند و سرنوشتی مستقل در پیش گرفتند. گروهی از ازدیان به [[عراق]] و گروهی به [[شام]] و جماعتی به عمان، یمامه و [[بحرین]] روی آوردند و گروهی نیز در تهامه، بخشی در سراة و بخشی در نواحی [[مکه]] اقامت گزیدند<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۳۲۸-۳۲۹. احمد پاکتچی، ازد پیش از اسلام، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج۸، ص۲۴؛ اصغر منتظرالقائم، نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت، ص۸۷-۸۹؛ سید علی اکبر حسینی ایمنی، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]</ref>

	== گذری بر [[تاریخ]] [[ازد]] تا پیش از [[اسلام]] ==		== گذری بر [[تاریخ]] [[ازد]] تا پیش از [[اسلام]] ==

Bahmani: /* منابع */

2023-04-15T08:02:24Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۳۲
خط ۱۱۸:		خط ۱۱۸:
	# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]		# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]
	# [[پرونده:IM010457.jpg\|22px]] [[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|'''قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران''']]		# [[پرونده:IM010457.jpg\|22px]] [[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|'''قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران''']]
	# [[پرونده: IM010553.jpg\|22px]] [[سید امیر حسینی\|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)\|'''بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Bahmani: /* ازد */

2023-04-15T07:56:31Z

ازد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۲۶
خط ۱۱۲:		خط ۱۱۲:

	تکیه بیش از حد مختار به [[موالی]]، [[اعراب]] کوفه را برعلیه او برانگیخت و ایشان از جمله [[عبدالرحمان بن مخنف ازدی]] ـ از بزرگان ازد کوفه ـ به [[مخالفت]] با او برخاستند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ص۲۳۱-۲۳۳.</ref>. با آمدن [[مصعب بن زبیر]] به بصره، وی [[مهلب بن ابی‌صفره ازدی]] را که مشغول فرو نشاندن [[فتنه]] [[ازارقه]] در [[فارس]] بود به بصره خواند و با فراهم آوردن سپاهی گران، [[قیام مختار]] را در هم کوبید<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵،ص۲۷۳.</ref>، اما چندی نپایید که سران کوفه و بصره و به خصوص ازدیان با [[عبدالملک بن مروان]] بنای مکاتبه گذاشتند و او را به [[تسخیر]] [[عراق]] [[ترغیب]] کردند و سرانجام مصعب از [[عبدالملک]] [[شکست]] خورد و به [[قتل]] رسید<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۳۳۱.</ref>.<ref>علی بهرامیان، ازد در دوره اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ص۳۳ ـ ۳۴؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		تکیه بیش از حد مختار به [[موالی]]، [[اعراب]] کوفه را برعلیه او برانگیخت و ایشان از جمله [[عبدالرحمان بن مخنف ازدی]] ـ از بزرگان ازد کوفه ـ به [[مخالفت]] با او برخاستند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ص۲۳۱-۲۳۳.</ref>. با آمدن [[مصعب بن زبیر]] به بصره، وی [[مهلب بن ابی‌صفره ازدی]] را که مشغول فرو نشاندن [[فتنه]] [[ازارقه]] در [[فارس]] بود به بصره خواند و با فراهم آوردن سپاهی گران، [[قیام مختار]] را در هم کوبید<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵،ص۲۷۳.</ref>، اما چندی نپایید که سران کوفه و بصره و به خصوص ازدیان با [[عبدالملک بن مروان]] بنای مکاتبه گذاشتند و او را به [[تسخیر]] [[عراق]] [[ترغیب]] کردند و سرانجام مصعب از [[عبدالملک]] [[شکست]] خورد و به [[قتل]] رسید<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۳۳۱.</ref>.<ref>علی بهرامیان، ازد در دوره اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ص۳۳ ـ ۳۴؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	~~==ازد==~~
	«ازد»، از بزرگ‌ترین [[قبایل عرب]] [[قحطانی]] و از مشهورترین آنها است که از [[ازد بن غوث بن نبت بن مالک بن کهلان]] [[نسب]] می‌برد و به چهار شاخه تقسیم می‌شده است: ازد شنوه؛ ازد [[غسان]]؛ ازد [[سراه]]؛ ازد عمان. [[قبایل قحطانی]] پس از شکسته شدن [[سد مأرب]] مجبور شدند تا از منطقه [[سبا]] که محل سکونت اولیه آنها در [[یمن]] قسمت جنوبی [[شبه‌جزیره عربستان]] بود، به سمت نواحی شمالی [[عربستان]] [[مهاجرت]] کنند و هر یک در نواحی مستقلی در جزیرةالعرب و مناطق و بلاد مختلف پراکنده بشوند و سکونت کنند: دو [[قبیله]] [[اوس و خزرج]] به یثرب رفتند؛ [[قبیله خزاعه]] در [[مکه]] و در [[سرزمین]] تهامه ساکن شدند؛ [[قبایل]] وادعه، یحمد، خزام و عتیک به [[عمان]] مهاجرت کردند؛ ماسخه، میدعان، لهب، [[غامد]]، [[یشکر]] و [[بارق]] در اطراف کوه‌های سراه سکونت کردند؛ قبیله [[مالک بن عثمان بن اوس]] هم به سمت [[عراق]] رفت و آنجا مأمن گزید؛ و جفنه و [[آل محرق بن عمرو بن عامر]] و [[قضاعه]] به [[شام]] کوچ کردند<ref>معجم قبائل‌العرب القدیمه و الحدیثه، ج۱، ص۱۶.</ref>.

	پس از [[تسلط]] [[اسلام]] بر شبه‌جزیره در [[سال دهم هجری]]، [[ازدیان]] با [[وفد]] به محضر [[پیامبر]]{{صل}} رسیدند و اسلام آوردند. این [[تاریخ]] در کتاب معجم قبایل عرب [[سال نهم هجری]] ذکر شده است<ref>معجم قبائل‌العرب القدیمه و الحدیثه، ج۱، ص۱۶.</ref>. آنها ده نفر بودند که از جمله آنها [[صرد بن عبدالله ازدی]] بود. پیامبر{{صل}} صرد را [[امیر]] ازدیان قرار داد و به او [[فرمان]] داد تا با مشرکانی که در حوالی محل سکونت آنها هستند، [[نبرد]] کند<ref>العبر، ج۱، ص۴۵۹.</ref>.
	در [[دوره اسلامی]] نقش قبیله قحطانی ازد در دو [[شهر کوفه]] و [[بصره]] و منطقه شرقی [[خراسان]] در سده اول [[هجری]] به عنوان یک قبیله پرنفوذ چشمگیر است. غالب ازدیان [[کوفه]] طرفدار امیرالمؤمنین علی{{ع}} بودند<ref>کامل، ج۹، ص۳۸۰.</ref>؛ درحالی‌که چنین گرایشی به‌طورجدی در ازد بصره دیده نمی‌شود و این به ساختار [[فرهنگی]] [[شهر بصره]] و [[موازنه]] [[قدرت]] میان [[قبیله ازد]] و [[قبایل]] رقیب همچون [[ربیعه]] و [[تمیم]] بازمی‌گردد. با به [[خلافت]] رسیدن امیرالمؤمنین علی{{ع}} و پیکارهای این دوره، نقش [[ازد]] به اوج خود رسید. در واقع در همین دوران، ازد [[کوفه]] و ازد [[بصره]] در مقابل یکدیگر قرار گرفتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۵۴۱.</ref>. در [[جنگ جمل]]، [[ازدیان]] بصره به [[فرماندهی]] [[صبرة بن شیبان ازدی]] در [[حمایت]] و [[دفاع]] از [[عایشه]] [[پایداری]] کردند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۴۲۹.</ref> و ازدیان کوفه به فرماندهی [[مخنف بن سلیم]] از امیرالمؤمنین علی{{ع}} دفاع کردند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۴۲۵.</ref>؛ اما پس از جنگ جمل و [[شکست]] بصره، ازدیان بصره نیز به آن حضرت پیوستند. در [[جنگ صفین]]، ازدیان کوفه و بصره در مقابل ازدیان [[شام]] که در رکاب [[معاویه]] می‌جنگیدند، قرار گرفتند<ref>الاخبارالطوال، ص۲۲۳.</ref>. در جنگ صفین ازدیان به دو گروه تقسیم شدند؛ یک گروه مدافع [[حضرت علی]]{{ع}} بودند و گروهی نیز به طرفداری از معاویه برخاستند. [[شجاعت]]، جنگ‌آوری، [[حمیت]]، [[غیرت]]، زبان‌آوری و [[فصاحت]] از ویژگی‌های این [[قبیله]] بود. در [[کربلا]] بسیاری از ازدیان در [[سپاه کوفه]] قرار داشتند و بعد از آن با [[همکاری]] [[اشراف کوفه]]، به مقابله با مختار پرداختند؛ ولی شکست خوردند و منهزم شدند و با [[خفت]] و [[خواری]] فرار کردند. به دستور مختار، افرادی از ازد را که در کربلا حضور داشتند و تعداد آنها ۲۸۰ نفر بود، دستگیر کردند و گردن زدند<ref>کامل، ج۱۲، ص۹۵.</ref>. ازدیان در [[قیام]] [[یزید بن مهلب]] حضور مؤثری داشتند و به [[مدرک بن مهلب]] در بصره پیوستند و او را [[یاری]] کردند<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۳۹۹۱.</ref>. در [[جنگ]] جنید با [[ترکان]]، ازدیان نقش بسیار فعالی داشتند و جناح راست [[سپاه]] او را تشکیل می‌دادند. در این جنگ حدود هشتاد نفر از ازدیان کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۴۱۱۸.</ref>.<ref>[[سید امیر حسینی\|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)\|بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری]]، ص۸۳.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Jaafari: /* منابع */

2023-02-01T08:25:18Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۵۵
خط ۱۱۲:		خط ۱۱۲:

	تکیه بیش از حد مختار به [[موالی]]، [[اعراب]] کوفه را برعلیه او برانگیخت و ایشان از جمله [[عبدالرحمان بن مخنف ازدی]] ـ از بزرگان ازد کوفه ـ به [[مخالفت]] با او برخاستند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ص۲۳۱-۲۳۳.</ref>. با آمدن [[مصعب بن زبیر]] به بصره، وی [[مهلب بن ابی‌صفره ازدی]] را که مشغول فرو نشاندن [[فتنه]] [[ازارقه]] در [[فارس]] بود به بصره خواند و با فراهم آوردن سپاهی گران، [[قیام مختار]] را در هم کوبید<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵،ص۲۷۳.</ref>، اما چندی نپایید که سران کوفه و بصره و به خصوص ازدیان با [[عبدالملک بن مروان]] بنای مکاتبه گذاشتند و او را به [[تسخیر]] [[عراق]] [[ترغیب]] کردند و سرانجام مصعب از [[عبدالملک]] [[شکست]] خورد و به [[قتل]] رسید<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۳۳۱.</ref>.<ref>علی بهرامیان، ازد در دوره اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ص۳۳ ـ ۳۴؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		تکیه بیش از حد مختار به [[موالی]]، [[اعراب]] کوفه را برعلیه او برانگیخت و ایشان از جمله [[عبدالرحمان بن مخنف ازدی]] ـ از بزرگان ازد کوفه ـ به [[مخالفت]] با او برخاستند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ص۲۳۱-۲۳۳.</ref>. با آمدن [[مصعب بن زبیر]] به بصره، وی [[مهلب بن ابی‌صفره ازدی]] را که مشغول فرو نشاندن [[فتنه]] [[ازارقه]] در [[فارس]] بود به بصره خواند و با فراهم آوردن سپاهی گران، [[قیام مختار]] را در هم کوبید<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵،ص۲۷۳.</ref>، اما چندی نپایید که سران کوفه و بصره و به خصوص ازدیان با [[عبدالملک بن مروان]] بنای مکاتبه گذاشتند و او را به [[تسخیر]] [[عراق]] [[ترغیب]] کردند و سرانجام مصعب از [[عبدالملک]] [[شکست]] خورد و به [[قتل]] رسید<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۳۳۱.</ref>.<ref>علی بهرامیان، ازد در دوره اسلامی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ص۳۳ ـ ۳۴؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

			==ازد==
			«ازد»، از بزرگ‌ترین [[قبایل عرب]] [[قحطانی]] و از مشهورترین آنها است که از [[ازد بن غوث بن نبت بن مالک بن کهلان]] [[نسب]] می‌برد و به چهار شاخه تقسیم می‌شده است: ازد شنوه؛ ازد [[غسان]]؛ ازد [[سراه]]؛ ازد عمان. [[قبایل قحطانی]] پس از شکسته شدن [[سد مأرب]] مجبور شدند تا از منطقه [[سبا]] که محل سکونت اولیه آنها در [[یمن]] قسمت جنوبی [[شبه‌جزیره عربستان]] بود، به سمت نواحی شمالی [[عربستان]] [[مهاجرت]] کنند و هر یک در نواحی مستقلی در جزیرةالعرب و مناطق و بلاد مختلف پراکنده بشوند و سکونت کنند: دو [[قبیله]] [[اوس و خزرج]] به یثرب رفتند؛ [[قبیله خزاعه]] در [[مکه]] و در [[سرزمین]] تهامه ساکن شدند؛ [[قبایل]] وادعه، یحمد، خزام و عتیک به [[عمان]] مهاجرت کردند؛ ماسخه، میدعان، لهب، [[غامد]]، [[یشکر]] و [[بارق]] در اطراف کوه‌های سراه سکونت کردند؛ قبیله [[مالک بن عثمان بن اوس]] هم به سمت [[عراق]] رفت و آنجا مأمن گزید؛ و جفنه و [[آل محرق بن عمرو بن عامر]] و [[قضاعه]] به [[شام]] کوچ کردند<ref>معجم قبائل‌العرب القدیمه و الحدیثه، ج۱، ص۱۶.</ref>.

			پس از [[تسلط]] [[اسلام]] بر شبه‌جزیره در [[سال دهم هجری]]، [[ازدیان]] با [[وفد]] به محضر [[پیامبر]]{{صل}} رسیدند و اسلام آوردند. این [[تاریخ]] در کتاب معجم قبایل عرب [[سال نهم هجری]] ذکر شده است<ref>معجم قبائل‌العرب القدیمه و الحدیثه، ج۱، ص۱۶.</ref>. آنها ده نفر بودند که از جمله آنها [[صرد بن عبدالله ازدی]] بود. پیامبر{{صل}} صرد را [[امیر]] ازدیان قرار داد و به او [[فرمان]] داد تا با مشرکانی که در حوالی محل سکونت آنها هستند، [[نبرد]] کند<ref>العبر، ج۱، ص۴۵۹.</ref>.
			در [[دوره اسلامی]] نقش قبیله قحطانی ازد در دو [[شهر کوفه]] و [[بصره]] و منطقه شرقی [[خراسان]] در سده اول [[هجری]] به عنوان یک قبیله پرنفوذ چشمگیر است. غالب ازدیان [[کوفه]] طرفدار امیرالمؤمنین علی{{ع}} بودند<ref>کامل، ج۹، ص۳۸۰.</ref>؛ درحالی‌که چنین گرایشی به‌طورجدی در ازد بصره دیده نمی‌شود و این به ساختار [[فرهنگی]] [[شهر بصره]] و [[موازنه]] [[قدرت]] میان [[قبیله ازد]] و [[قبایل]] رقیب همچون [[ربیعه]] و [[تمیم]] بازمی‌گردد. با به [[خلافت]] رسیدن امیرالمؤمنین علی{{ع}} و پیکارهای این دوره، نقش [[ازد]] به اوج خود رسید. در واقع در همین دوران، ازد [[کوفه]] و ازد [[بصره]] در مقابل یکدیگر قرار گرفتند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۵۴۱.</ref>. در [[جنگ جمل]]، [[ازدیان]] بصره به [[فرماندهی]] [[صبرة بن شیبان ازدی]] در [[حمایت]] و [[دفاع]] از [[عایشه]] [[پایداری]] کردند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۴۲۹.</ref> و ازدیان کوفه به فرماندهی [[مخنف بن سلیم]] از امیرالمؤمنین علی{{ع}} دفاع کردند<ref>تاریخ طبری، ج۶، ص۲۴۲۵.</ref>؛ اما پس از جنگ جمل و [[شکست]] بصره، ازدیان بصره نیز به آن حضرت پیوستند. در [[جنگ صفین]]، ازدیان کوفه و بصره در مقابل ازدیان [[شام]] که در رکاب [[معاویه]] می‌جنگیدند، قرار گرفتند<ref>الاخبارالطوال، ص۲۲۳.</ref>. در جنگ صفین ازدیان به دو گروه تقسیم شدند؛ یک گروه مدافع [[حضرت علی]]{{ع}} بودند و گروهی نیز به طرفداری از معاویه برخاستند. [[شجاعت]]، جنگ‌آوری، [[حمیت]]، [[غیرت]]، زبان‌آوری و [[فصاحت]] از ویژگی‌های این [[قبیله]] بود. در [[کربلا]] بسیاری از ازدیان در [[سپاه کوفه]] قرار داشتند و بعد از آن با [[همکاری]] [[اشراف کوفه]]، به مقابله با مختار پرداختند؛ ولی شکست خوردند و منهزم شدند و با [[خفت]] و [[خواری]] فرار کردند. به دستور مختار، افرادی از ازد را که در کربلا حضور داشتند و تعداد آنها ۲۸۰ نفر بود، دستگیر کردند و گردن زدند<ref>کامل، ج۱۲، ص۹۵.</ref>. ازدیان در [[قیام]] [[یزید بن مهلب]] حضور مؤثری داشتند و به [[مدرک بن مهلب]] در بصره پیوستند و او را [[یاری]] کردند<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۳۹۹۱.</ref>. در [[جنگ]] جنید با [[ترکان]]، ازدیان نقش بسیار فعالی داشتند و جناح راست [[سپاه]] او را تشکیل می‌دادند. در این جنگ حدود هشتاد نفر از ازدیان کشته شدند<ref>تاریخ طبری، ج۹، ص۴۱۱۸.</ref>.<ref>[[سید امیر حسینی\|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)\|بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری]]، ص۸۳.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
خط ۱۱۸:		خط ۱۲۴:
	# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]		# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]
	# [[پرونده:IM010457.jpg\|22px]] [[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|'''قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران''']]		# [[پرونده:IM010457.jpg\|22px]] [[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|'''قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران''']]
			# [[پرونده: IM010553.jpg\|22px]] [[سید امیر حسینی\|حسینی، سید امیر]]، [[بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری (کتاب)\|'''بصره و نقش آن در تحولات قرن اول هجری''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - 'سال' به 'سال'

2023-01-05T09:24:20Z

جایگزینی متن - 'سال' به 'سال'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۴
خط ۵۷:		خط ۵۷:

	=== اسلام غامِد ===		=== اسلام غامِد ===
	در [[ماه رمضان]] [[سال]] دهم ده نفر از [[نمایندگان]] [[غامد]] به مدینه آمدند و در حضور رسول‌الله {{صل}} مسلمان شدند. وی برای آنان فرمانی صادر کرد که متضمن [[احکام]] و [[شرایع]] اسلام بود و جوایزی نیز به آنان داد و [[ابی بن کعب]] [[قرآن]] به آنها آموخت<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، المجلد الأول، ص۳۴۵؛ شهاب‌الدین احمد نویری، نهایة الأرب، ترجمه محمود مهدوی، جلد سوم، ص۹۶.</ref>. همچنین رسول خدا {{صل}} نامه‌ای به [[ابوظبیان غامدی]] نوشت و وی و قومش را به اسلام [[دعوت]] کرد. ابوظبیان همراه عده‌ای از قوم خود به نزد [[پیامبر]] در مدینه آمد و اسلام آورد و پیامبر برای وی فرمانی نوشت<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، المجلد الأول، ص۲۸۰.</ref>.<ref>[[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت]]، ص۸۹-۹۰.</ref>		در [[ماه رمضان]] سال دهم ده نفر از [[نمایندگان]] [[غامد]] به مدینه آمدند و در حضور رسول‌الله {{صل}} مسلمان شدند. وی برای آنان فرمانی صادر کرد که متضمن [[احکام]] و [[شرایع]] اسلام بود و جوایزی نیز به آنان داد و [[ابی بن کعب]] [[قرآن]] به آنها آموخت<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، المجلد الأول، ص۳۴۵؛ شهاب‌الدین احمد نویری، نهایة الأرب، ترجمه محمود مهدوی، جلد سوم، ص۹۶.</ref>. همچنین رسول خدا {{صل}} نامه‌ای به [[ابوظبیان غامدی]] نوشت و وی و قومش را به اسلام [[دعوت]] کرد. ابوظبیان همراه عده‌ای از قوم خود به نزد [[پیامبر]] در مدینه آمد و اسلام آورد و پیامبر برای وی فرمانی نوشت<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، المجلد الأول، ص۲۸۰.</ref>.<ref>[[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت]]، ص۸۹-۹۰.</ref>

	=== اسلام غافق ===		=== اسلام غافق ===
خط ۷۱:		خط ۷۱:

	=== اسلام در [[قبیله]] ازدعمان ===		=== اسلام در [[قبیله]] ازدعمان ===
	در [[ذی‌قعده]] [[سال]] هشتم [[رسول خدا]] {{صل}} [[عمرو بن عاص]] را به نزد [[جَیفَر]] [[پادشاه]] عمان و برادرش عبد فرستاد. در نامه‌ای نیز آنان را به اسلام [[دعوت]] کرد. سپس آنها اسلام آوردند و عمرو بن عاص به [[دستور]] [[رسول‌الله]] {{صل}} نزد آنان ماند. او [[صدقات]] توانگرانشان را می‌گرفت و بین نیازمندانشان تقسیم می‌کرد و از [[مجوسیان]] بومی عمان [[جزیه]] گرفت<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، المجلد الأول، ص۲۶۲؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، الجزء الثانی، ص۲۶۲.</ref>. همچنین هیأتی از مسلمانانِ آزادِشهرِ [[دَبا]] در عمان به [[مدینه]] آمدند و در حضور رسول خدا {{صل}} اعتراف به اسلام نمودند. رسول‌الله {{صل}} نیز [[خُذیفة بارقی]] را برای [[تعلیم]] [[قرآن]] و [[احکام]] و [[گرفتن زکات]] همراه آنان به دَبا بفرستاد<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، المجلد السابع، ص۱۰۱.</ref>.		در [[ذی‌قعده]] سال هشتم [[رسول خدا]] {{صل}} [[عمرو بن عاص]] را به نزد [[جَیفَر]] [[پادشاه]] عمان و برادرش عبد فرستاد. در نامه‌ای نیز آنان را به اسلام [[دعوت]] کرد. سپس آنها اسلام آوردند و عمرو بن عاص به [[دستور]] [[رسول‌الله]] {{صل}} نزد آنان ماند. او [[صدقات]] توانگرانشان را می‌گرفت و بین نیازمندانشان تقسیم می‌کرد و از [[مجوسیان]] بومی عمان [[جزیه]] گرفت<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، المجلد الأول، ص۲۶۲؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، الجزء الثانی، ص۲۶۲.</ref>. همچنین هیأتی از مسلمانانِ آزادِشهرِ [[دَبا]] در عمان به [[مدینه]] آمدند و در حضور رسول خدا {{صل}} اعتراف به اسلام نمودند. رسول‌الله {{صل}} نیز [[خُذیفة بارقی]] را برای [[تعلیم]] [[قرآن]] و [[احکام]] و [[گرفتن زکات]] همراه آنان به دَبا بفرستاد<ref>ابن‌سعد، الطبقات الکبری، المجلد السابع، ص۱۰۱.</ref>.

	قبیله اَزد از قبایل بزرگ یمنی است که شعبه‌های آن در مناطق مختلف [[جزیرةالعرب]] سکونت داشتند و هیچ‌گونه [[اتحاد]] و [[همبستگی]] در بین آنان وجود نداشت. حتی شاخه‌هایی که در سراة [[یمن]] [[زندگی]] می‌کردند و در [[همسایگی]] یکدیگر بودند در [[نزاع]] با هم بودند. از هیأت‌های [[نمایندگی]] متعددی که اَزدی‌ها به [[مدینه منوره]] فرستادند بر ما معلوم می‌گردد که بین آنان [[اختلاف]] و دو دستگی وجود داشته است و [[رهبری]] واحدی نداشتند<ref>[[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت]]، ص۹۱.</ref>.		قبیله اَزد از قبایل بزرگ یمنی است که شعبه‌های آن در مناطق مختلف [[جزیرةالعرب]] سکونت داشتند و هیچ‌گونه [[اتحاد]] و [[همبستگی]] در بین آنان وجود نداشت. حتی شاخه‌هایی که در سراة [[یمن]] [[زندگی]] می‌کردند و در [[همسایگی]] یکدیگر بودند در [[نزاع]] با هم بودند. از هیأت‌های [[نمایندگی]] متعددی که اَزدی‌ها به [[مدینه منوره]] فرستادند بر ما معلوم می‌گردد که بین آنان [[اختلاف]] و دو دستگی وجود داشته است و [[رهبری]] واحدی نداشتند<ref>[[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت]]، ص۹۱.</ref>.

Wasity: جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

2022-11-07T04:12:24Z

جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۲
خط ۳۸:		خط ۳۸:
	اما سرزمین‌ "سراة" که سلسله ارتفاعاتی است میان تهامه و نجد که از [[سرزمین یمن]] به سمت [[شام]] امتداد یافته است، پذیرای گسترده‌ترین [[مهاجرت]] ازدیان بود<ref> یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۰۴-۲۰۵.</ref>. از آن پس به ازدیانی که ساکن سراة شدند، [[ازد]] سراة گفته شده است. سرات در [[قرن چهارم]] میلادی دچار [[تفرقه]] شدند و طوایف آن به چهار شاخه: غطاریف<ref>ابن حبیب، المحبر، ص۳۱۶.</ref>، [[بنی‌جُعثُمه]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۹۷؛ ازرقی، اخبار مکه، ج۱، ص۸۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۶؛ یعقوبی، تاریخ، ج۱، ص۲۰۴.</ref>، [[خاندان]] [[حارث بن یشکر بن مبشر]]<ref> هشام بن محمد کلبی، الاصنام، ۳۸.</ref> و بنی‌مُنهب تقسیم شدند.		اما سرزمین‌ "سراة" که سلسله ارتفاعاتی است میان تهامه و نجد که از [[سرزمین یمن]] به سمت [[شام]] امتداد یافته است، پذیرای گسترده‌ترین [[مهاجرت]] ازدیان بود<ref> یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۳، ص۲۰۴-۲۰۵.</ref>. از آن پس به ازدیانی که ساکن سراة شدند، [[ازد]] سراة گفته شده است. سرات در [[قرن چهارم]] میلادی دچار [[تفرقه]] شدند و طوایف آن به چهار شاخه: غطاریف<ref>ابن حبیب، المحبر، ص۳۱۶.</ref>، [[بنی‌جُعثُمه]]<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۱، ص۹۷؛ ازرقی، اخبار مکه، ج۱، ص۸۱؛ ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۱، ص۳۶؛ یعقوبی، تاریخ، ج۱، ص۲۰۴.</ref>، [[خاندان]] [[حارث بن یشکر بن مبشر]]<ref> هشام بن محمد کلبی، الاصنام، ۳۸.</ref> و بنی‌مُنهب تقسیم شدند.

	نخستین [[مهاجرت]] گسترده ازدیان به عمان و سرزمین‌های شمالی آن، به چند گاهی پس از درنگ ازدیان در تهامه باز می‌‌گردد<ref> عبدالملک بن هشام، التیجان فی ملوک حمیر، ص۸۲؛ یعقوبی، تاریخ، ج۱، ۲۰۴؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۱، ص۶۰۹-۶۱۲.</ref>. [[طبری]] [[زمان]] آن را [[روزگار]] [[ملوک]] [[طوایف]] (یعنی اشکانیان) و [[پیش از ظهور]] اردشیر بابکان دانسته است<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۱،ص۶۱۰.</ref>. هنگام [[بعثت]] [[نبوی]]، تنها [[قبایل]] [[ازدی]] در عمان و سرات با عنوان [[ازد]] شناخته می‌شده‌اند<ref>~~ابوداود~~ سجستانی، سنن، ج۳، ص۱۳۴.</ref>.<ref>احمد پاکتچی، ازد [پیش از اسلام]، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ص۳۰؛ [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت]]، ص۸۷-۸۹؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		نخستین [[مهاجرت]] گسترده ازدیان به عمان و سرزمین‌های شمالی آن، به چند گاهی پس از درنگ ازدیان در تهامه باز می‌‌گردد<ref> عبدالملک بن هشام، التیجان فی ملوک حمیر، ص۸۲؛ یعقوبی، تاریخ، ج۱، ۲۰۴؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۱، ص۶۰۹-۶۱۲.</ref>. [[طبری]] [[زمان]] آن را [[روزگار]] [[ملوک]] [[طوایف]] (یعنی اشکانیان) و [[پیش از ظهور]] اردشیر بابکان دانسته است<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۱،ص۶۱۰.</ref>. هنگام [[بعثت]] [[نبوی]]، تنها [[قبایل]] [[ازدی]] در عمان و سرات با عنوان [[ازد]] شناخته می‌شده‌اند<ref>ابوداوود سجستانی، سنن، ج۳، ص۱۳۴.</ref>.<ref>احمد پاکتچی، ازد [پیش از اسلام]، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ص۳۰؛ [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت]]، ص۸۷-۸۹؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	== [[ادیان]] [[ازد]] پیش از اسلام ==		== [[ادیان]] [[ازد]] پیش از اسلام ==
خط ۹۵:		خط ۹۵:
	[[کشته شدن عثمان]] در ذی‌الحجه سال سی و پنج [[هجری]]، [[بیعت]] عمومی [[مردم]] با علی {{ع}} را به عنوان [[خلیفه مسلمین]] به همراه داشت. [[قاطعیت]] حضرت در [[اجرای عدالت]] در کنار دیگر عوامل، [[مخالفت]] و [[بیعت‌شکنی]] جمعی که بعدها در [[تاریخ]] به [[ناکثین]] مشهور شدند را در پی داشت. با برپایی [[جنگ جمل]] در سال ۳۶ هجری علیه [[خلیفه]] بحق [[مسلمین]]، [[کوفیان]] که هفت گروه از [[قبایل]] [[ازد]]، [[بجیله]] و [[خثعم]] نیز در میانشان بودند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۴۴.</ref> که به حمایت از [[عایشه]] و دیگر پیمان‌شکنان برخاستند و همراه با آنان، رودرروی سپاه علی {{ع}} و [[اقوام]] دیگر خویش از ازدیان [[کوفه]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۴، ص۵۰۰.</ref> قرار گرفتند.		[[کشته شدن عثمان]] در ذی‌الحجه سال سی و پنج [[هجری]]، [[بیعت]] عمومی [[مردم]] با علی {{ع}} را به عنوان [[خلیفه مسلمین]] به همراه داشت. [[قاطعیت]] حضرت در [[اجرای عدالت]] در کنار دیگر عوامل، [[مخالفت]] و [[بیعت‌شکنی]] جمعی که بعدها در [[تاریخ]] به [[ناکثین]] مشهور شدند را در پی داشت. با برپایی [[جنگ جمل]] در سال ۳۶ هجری علیه [[خلیفه]] بحق [[مسلمین]]، [[کوفیان]] که هفت گروه از [[قبایل]] [[ازد]]، [[بجیله]] و [[خثعم]] نیز در میانشان بودند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۴۴.</ref> که به حمایت از [[عایشه]] و دیگر پیمان‌شکنان برخاستند و همراه با آنان، رودرروی سپاه علی {{ع}} و [[اقوام]] دیگر خویش از ازدیان [[کوفه]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۴، ص۵۰۰.</ref> قرار گرفتند.

	در این جنگ، ازدیان بصره در حمایت از عایشه تلاش بسیار کردند اما علی‌رغم پایداری‌ها و مقاومت‌های بسیار آنان، سرانجام این [[جنگ]] با [[پیروزی]] [[سپاه علی]] {{ع}} به پایان رسید<ref> [[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران]]، ص۸۴-۸۸.</ref>. بعدها ازدیان بصره از ورود خود به [[پیکار]] [[جمل]] و [[نبرد]] علیه [[امام علی]] {{ع}} ابراز [[ناخشنودی]] کرده<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ص۲۷۹.</ref>، به حامیان [[خلافت امیرالمؤمنین]] {{ع}} پیوستند. آنان در [[نبرد صفین]] با سپاه علی {{ع}} همراه شدند و در کنار ازدیان [[کوفه]]<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۱۷ و ۲۰۵؛ احمد ین ~~داود~~ دینوری، اخبار الطوال، ص۱۷۲.</ref> رودرروی [[سپاه شام]] قرار گرفتند<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۲۷ -۲۲۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۰۵.</ref>. سرانجام این [[جنگ]] با کشته شدن هزاران تن<ref>ر.ک. نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۳۲۹.</ref> از ازدیان دو [[سپاه]] به پایان رسید<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۶۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۵، ص۲۷.</ref> که علی‌رغم موضع بی‌تفاوت برخی افراد و [[قبایل]]، در موضع [[راسخ]] ازدیان در [[حمایت]] از علی {{ع}} خللی وارد نشد<ref>[[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران]]، ص۹۴-۹۶.</ref>.		در این جنگ، ازدیان بصره در حمایت از عایشه تلاش بسیار کردند اما علی‌رغم پایداری‌ها و مقاومت‌های بسیار آنان، سرانجام این [[جنگ]] با [[پیروزی]] [[سپاه علی]] {{ع}} به پایان رسید<ref> [[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران]]، ص۸۴-۸۸.</ref>. بعدها ازدیان بصره از ورود خود به [[پیکار]] [[جمل]] و [[نبرد]] علیه [[امام علی]] {{ع}} ابراز [[ناخشنودی]] کرده<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ص۲۷۹.</ref>، به حامیان [[خلافت امیرالمؤمنین]] {{ع}} پیوستند. آنان در [[نبرد صفین]] با سپاه علی {{ع}} همراه شدند و در کنار ازدیان [[کوفه]]<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۱۷ و ۲۰۵؛ احمد ین داوود دینوری، اخبار الطوال، ص۱۷۲.</ref> رودرروی [[سپاه شام]] قرار گرفتند<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۲۷ -۲۲۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۰۵.</ref>. سرانجام این [[جنگ]] با کشته شدن هزاران تن<ref>ر.ک. نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۳۲۹.</ref> از ازدیان دو [[سپاه]] به پایان رسید<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۶۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۵، ص۲۷.</ref> که علی‌رغم موضع بی‌تفاوت برخی افراد و [[قبایل]]، در موضع [[راسخ]] ازدیان در [[حمایت]] از علی {{ع}} خللی وارد نشد<ref>[[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران]]، ص۹۴-۹۶.</ref>.

	حضور ازدیان و نقش‌آفرینی آنان در [[شورش]] [[خرّیت بن راشد]]<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ص۱۲۰-۱۳۲؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ، ترجمه ابوالقاسم پاینده، ج۶، ۲۶۵۵-۲۶۶۴.</ref> و ماجرای ابن‌حضرمی نیز از دیگر وقایعی است که گویای نقش مثبت ازدیان ـ بخصوص ازدیان [[بصره]] ـ در [[حمایت]] از [[خلافت امیرالمؤمنین]] {{ع}} است<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، 266.</ref>.<ref>علی بهرامیان، ازد [در دوره اسلامی]، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ص۳۲-۳۳.</ref>		حضور ازدیان و نقش‌آفرینی آنان در [[شورش]] [[خرّیت بن راشد]]<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ص۱۲۰-۱۳۲؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ، ترجمه ابوالقاسم پاینده، ج۶، ۲۶۵۵-۲۶۶۴.</ref> و ماجرای ابن‌حضرمی نیز از دیگر وقایعی است که گویای نقش مثبت ازدیان ـ بخصوص ازدیان [[بصره]] ـ در [[حمایت]] از [[خلافت امیرالمؤمنین]] {{ع}} است<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، 266.</ref>.<ref>علی بهرامیان، ازد [در دوره اسلامی]، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ص۳۲-۳۳.</ref>
خط ۱۰۵:		خط ۱۰۵:

	== ازدیان و دوران [[خلافت اموی]] ==		== ازدیان و دوران [[خلافت اموی]] ==
	با [[مرگ معاویه]] در سال ۶۰ و به خلافت رسیدن پسرش [[یزید]]، اوضاع در سرزمین‌های عراق و شام دستخوش [[ناآرامی]] شد. در این اوضاع آشفته، بزرگان [[کوفه]] به [[امام حسین]] {{ع}} [[نامه]] نوشتند و از حضرت جهت ورود به کوفه [[دعوت]] کردند<ref>احمد ین ~~داود~~ دینوری، اخبار الطوال، ص۲۲۹؛ ابن‌اعثم، الفتوح، ج۵، ص۲۷.</ref>.		با [[مرگ معاویه]] در سال ۶۰ و به خلافت رسیدن پسرش [[یزید]]، اوضاع در سرزمین‌های عراق و شام دستخوش [[ناآرامی]] شد. در این اوضاع آشفته، بزرگان [[کوفه]] به [[امام حسین]] {{ع}} [[نامه]] نوشتند و از حضرت جهت ورود به کوفه [[دعوت]] کردند<ref>احمد ین داوود دینوری، اخبار الطوال، ص۲۲۹؛ ابن‌اعثم، الفتوح، ج۵، ص۲۷.</ref>.

	از مشارکت ازدیان در جریان [[بیعت]] و [[قیام]] مسلم بن عقیل خبری در دست نیست<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ، ترجمه ابوالقاسم پاینده، ج۷، ص۲۹۴۵.</ref>. در جریان [[واقعه کربلا]] هم ازدیان نقشی بیشتر و پر رنگ‌تر از دیگر قبایل ایفا نکردند. برخی از آنان در سپاه [[امام حسین]] {{ع}} حضور یافتند و نامشان در شمار [[شهدای کربلا]] ثبت گردید و تعدادی هم در آن سوی میدان، یاری‌گر اعوان و [[انصار]] [[بنی‌امیه]] در [[سپاه عمر بن سعد]] بودند. ازدیان [[سپاه کوفه]] پس از به [[شهادت]] رساندن [[سرور]] و [[سالار شهیدان]] {{ع}}، به پاس خدمت‌شان، عهده‌دار انتقال پنج سر از شهدای کربلا نزد [[عبیدالله بن زیاد]] گردیدند<ref>احمد ین ~~داود~~ دینوری، اخبار الطوال، ص۲۵۹؛ ابن‌اعثم، الفتوح، ترجمه مستوفی، ص۹۱۴.</ref>.		از مشارکت ازدیان در جریان [[بیعت]] و [[قیام]] مسلم بن عقیل خبری در دست نیست<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ، ترجمه ابوالقاسم پاینده، ج۷، ص۲۹۴۵.</ref>. در جریان [[واقعه کربلا]] هم ازدیان نقشی بیشتر و پر رنگ‌تر از دیگر قبایل ایفا نکردند. برخی از آنان در سپاه [[امام حسین]] {{ع}} حضور یافتند و نامشان در شمار [[شهدای کربلا]] ثبت گردید و تعدادی هم در آن سوی میدان، یاری‌گر اعوان و [[انصار]] [[بنی‌امیه]] در [[سپاه عمر بن سعد]] بودند. ازدیان [[سپاه کوفه]] پس از به [[شهادت]] رساندن [[سرور]] و [[سالار شهیدان]] {{ع}}، به پاس خدمت‌شان، عهده‌دار انتقال پنج سر از شهدای کربلا نزد [[عبیدالله بن زیاد]] گردیدند<ref>احمد ین داوود دینوری، اخبار الطوال، ص۲۵۹؛ ابن‌اعثم، الفتوح، ترجمه مستوفی، ص۹۱۴.</ref>.

	در [[قیام توابین]] [[همراهی]] ازدیان با سرودن اشعاری در رثای [[اباعبدالله الحسین]] {{ع}} [[مردم]] را [[تحریض]] به [[نبرد]] می‌کرد<ref> مسعودی، مروج الذهب، ج۲، ص۱۱۱.</ref>، ضمن اینکه از حضور ازدیان در جمع [[مخالفان]] [[قیام مختار]] نیز نباید [[غافل]] بود<ref> [[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران]]، ص۱۱۴-۱۳۰.</ref>.		در [[قیام توابین]] [[همراهی]] ازدیان با سرودن اشعاری در رثای [[اباعبدالله الحسین]] {{ع}} [[مردم]] را [[تحریض]] به [[نبرد]] می‌کرد<ref> مسعودی، مروج الذهب، ج۲، ص۱۱۱.</ref>، ضمن اینکه از حضور ازدیان در جمع [[مخالفان]] [[قیام مختار]] نیز نباید [[غافل]] بود<ref> [[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران]]، ص۱۱۴-۱۳۰.</ref>.

Bahmani در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۵۵

2022-10-04T04:55:36Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* ازدیان و خلافت امیرالمؤمنین {{ع}} */

2022-10-04T04:53:39Z

ازدیان و خلافت امیرالمؤمنین {{ع}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۳
خط ۹۵:		خط ۹۵:
	[[کشته شدن عثمان]] در ذی‌الحجه سال سی و پنج [[هجری]]، [[بیعت]] عمومی [[مردم]] با علی {{ع}} را به عنوان [[خلیفه مسلمین]] به همراه داشت. [[قاطعیت]] حضرت در [[اجرای عدالت]] در کنار دیگر عوامل، [[مخالفت]] و [[بیعت‌شکنی]] جمعی که بعدها در [[تاریخ]] به [[ناکثین]] مشهور شدند را در پی داشت. با برپایی [[جنگ جمل]] در سال ۳۶ هجری علیه [[خلیفه]] بحق [[مسلمین]]، [[کوفیان]] که هفت گروه از [[قبایل]] [[ازد]]، [[بجیله]] و [[خثعم]] نیز در میانشان بودند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۴۴.</ref> که به حمایت از [[عایشه]] و دیگر پیمان‌شکنان برخاستند و همراه با آنان، رودرروی سپاه علی {{ع}} و [[اقوام]] دیگر خویش از ازدیان [[کوفه]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۴، ص۵۰۰.</ref> قرار گرفتند.		[[کشته شدن عثمان]] در ذی‌الحجه سال سی و پنج [[هجری]]، [[بیعت]] عمومی [[مردم]] با علی {{ع}} را به عنوان [[خلیفه مسلمین]] به همراه داشت. [[قاطعیت]] حضرت در [[اجرای عدالت]] در کنار دیگر عوامل، [[مخالفت]] و [[بیعت‌شکنی]] جمعی که بعدها در [[تاریخ]] به [[ناکثین]] مشهور شدند را در پی داشت. با برپایی [[جنگ جمل]] در سال ۳۶ هجری علیه [[خلیفه]] بحق [[مسلمین]]، [[کوفیان]] که هفت گروه از [[قبایل]] [[ازد]]، [[بجیله]] و [[خثعم]] نیز در میانشان بودند<ref>بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۱۴۴.</ref> که به حمایت از [[عایشه]] و دیگر پیمان‌شکنان برخاستند و همراه با آنان، رودرروی سپاه علی {{ع}} و [[اقوام]] دیگر خویش از ازدیان [[کوفه]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۴، ص۵۰۰.</ref> قرار گرفتند.

	در این جنگ، ازدیان بصره در حمایت از عایشه تلاش بسیار کردند اما علی‌رغم پایداری‌ها و مقاومت‌های بسیار آنان، سرانجام این [[جنگ]] با [[پیروزی]] [[سپاه علی]] {{ع}} به پایان رسید<ref> [[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران]] ص۸۴-۸۸.</ref>. بعدها ازدیان بصره از ورود خود به [[پیکار]] [[جمل]] و [[نبرد]] علیه [[امام علی]] {{ع}} ابراز [[ناخشنودی]] کرده<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ص۲۷۹.</ref>، به حامیان [[خلافت امیرالمؤمنین]] {{ع}} پیوستند. آنان در [[نبرد صفین]] با سپاه علی {{ع}} همراه شدند و در کنار ازدیان [[کوفه]]<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۱۷ و ۲۰۵؛ احمد ین داود دینوری، اخبار الطوال، ص۱۷۲.</ref> رودرروی [[سپاه شام]] قرار گرفتند<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۲۷ -۲۲۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۰۵.</ref>. سرانجام این [[جنگ]] با کشته شدن هزاران تن<ref>ر.ک. نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۳۲۹.</ref> از ازدیان دو [[سپاه]] به پایان رسید<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۶۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۵، ص۲۷.</ref> که علی‌رغم موضع بی‌تفاوت برخی افراد و [[قبایل]]، در موضع [[راسخ]] ازدیان در [[حمایت]] از علی {{ع}} خللی وارد نشد<ref>خامسی‌پور، ~~لیلا؛~~ قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ~~ایران،~~ ص۹۴-۹۶.</ref>.		در این جنگ، ازدیان بصره در حمایت از عایشه تلاش بسیار کردند اما علی‌رغم پایداری‌ها و مقاومت‌های بسیار آنان، سرانجام این [[جنگ]] با [[پیروزی]] [[سپاه علی]] {{ع}} به پایان رسید<ref> [[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران]] ص۸۴-۸۸.</ref>. بعدها ازدیان بصره از ورود خود به [[پیکار]] [[جمل]] و [[نبرد]] علیه [[امام علی]] {{ع}} ابراز [[ناخشنودی]] کرده<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ص۲۷۹.</ref>، به حامیان [[خلافت امیرالمؤمنین]] {{ع}} پیوستند. آنان در [[نبرد صفین]] با سپاه علی {{ع}} همراه شدند و در کنار ازدیان [[کوفه]]<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۱۱۷ و ۲۰۵؛ احمد ین داود دینوری، اخبار الطوال، ص۱۷۲.</ref> رودرروی [[سپاه شام]] قرار گرفتند<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۲۷ -۲۲۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۲، ص۳۰۵.</ref>. سرانجام این [[جنگ]] با کشته شدن هزاران تن<ref>ر.ک. نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۳۲۹.</ref> از ازدیان دو [[سپاه]] به پایان رسید<ref>نصر بن مزاحم منقری، وقعة صفین، ص۲۶۳؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ، ج۵، ص۲۷.</ref> که علی‌رغم موضع بی‌تفاوت برخی افراد و [[قبایل]]، در موضع [[راسخ]] ازدیان در [[حمایت]] از علی {{ع}} خللی وارد نشد<ref>[[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران]]، ص۹۴-۹۶.</ref>.

	حضور ازدیان و نقش‌آفرینی آنان در [[شورش]] [[خرّیت بن راشد]]<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ص۱۲۰-۱۳۲؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ، ترجمه ابوالقاسم پاینده، ج۶، ۲۶۵۵-۲۶۶۴.</ref> و ماجرای ابن‌حضرمی نیز از دیگر وقایعی است که گویای نقش مثبت ازدیان ـ بخصوص ازدیان [[بصره]] ـ در [[حمایت]] از [[خلافت امیرالمؤمنین]] {{ع}} است<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، 266.</ref>.<ref>علی بهرامیان، ازد [در دوره اسلامی]، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ص۳۲-۳۳.</ref>		حضور ازدیان و نقش‌آفرینی آنان در [[شورش]] [[خرّیت بن راشد]]<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، ص۱۲۰-۱۳۲؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ، ترجمه ابوالقاسم پاینده، ج۶، ۲۶۵۵-۲۶۶۴.</ref> و ماجرای ابن‌حضرمی نیز از دیگر وقایعی است که گویای نقش مثبت ازدیان ـ بخصوص ازدیان [[بصره]] ـ در [[حمایت]] از [[خلافت امیرالمؤمنین]] {{ع}} است<ref>ابراهیم بن محمد ثقفی، الغارات، 266.</ref>.<ref>علی بهرامیان، ازد [در دوره اسلامی]، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ص۳۲-۳۳.</ref>

Bahmani در ‏۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۴:۵۲

2022-10-04T04:52:48Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* منابع */

2022-10-04T04:50:08Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اکتبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۰
خط ۱۱۷:		خط ۱۱۷:
	# [[پرونده:1100763.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|'''نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت''']]		# [[پرونده:1100763.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|'''نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت''']]
	# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]		# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]
			# [[پرونده:IM010457.jpg\|22px]] [[لیلا خامسی‌پور\|خامسی‌پور، لیلا]]، [[قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران (کتاب)\|'''قبیله ازد و نقش آن در تاریخ اسلام و ایران''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}