استطاعت - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* مقدمه */

2025-10-27T09:34:44Z

مقدمه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۷ اکتبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۴
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	«استطاعت» به معنای تمکن داشتن، [[قدرت]] داشتن و [[قادر]] بودن است. در اصطلاح [[فقها]]، به نوشته صاحب «حدائق الناضره» [[فقهای امامیه]] استطاعت را به زاد و [[توشه]] و راحله (مرکب و وسیله [[سفر]]) [[تفسیر]] نموده‌اند. استطاعت یکی از شرایط [[وجوب]] [[حج]] است، چنانچه [[خداوند متعال]] فرمود: {{متن قرآن\|وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا}}<ref>«و حجّ این خانه برای خداوند بر عهده مردمی است که بدان راهی توانند جست» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref> طبق نوشته مرحوم نراقی صاحب «مستند الشیعه» و [[سید یزدی]] مؤلف «عروه الوثقی» استطاعت مشتمل بر اقسام ذیل است:		«استطاعت» به معنای تمکن داشتن، [[قدرت]] داشتن و قادر بودن است. در اصطلاح [[فقها]]، به نوشته صاحب «حدائق الناضره» فقهای امامیه استطاعت را به زاد و توشه و راحله (مرکب و وسیله [[سفر]]) [[تفسیر]] نموده‌اند. استطاعت یکی از شرایط [[وجوب]] [[حج]] است، چنانچه [[خداوند متعال]] فرمود: {{متن قرآن\|وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا}}<ref>«و حجّ این خانه برای خداوند بر عهده مردمی است که بدان راهی توانند جست» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref> طبق نوشته مرحوم نراقی صاحب «مستند الشیعه» و سید یزدی مؤلف «عروه الوثقی» استطاعت مشتمل بر اقسام ذیل است:
	# استطاعت [[مالی]]، یعنی داشتن زاد و راحله (توشه سفر، و مرکب مناسب [[حال~~]]،~~ و بالاخره مخارج رفت و برگشت).		# استطاعت [[مالی]]، یعنی داشتن زاد و راحله (توشه سفر، و مرکب مناسب حال و بالاخره مخارج رفت و برگشت).
	# استطاعت طریق (سربیه)، «تخلیة السَرب» یا [[امنیت]] راه، بدین معنی که در رفتن و برگشتن و بدون [[تکلف]] در [[مکه]]، خطری بر [[مال]] و [[جان]] و ناموسش نباشد.		# استطاعت طریق (سربیه)، «تخلیة السَرب» یا [[امنیت]] راه، بدین معنی که در رفتن و برگشتن و بدون [[تکلف]] در [[مکه]]، خطری بر [[مال]] و [[جان]] و ناموسش نباشد.
	# استطاعت ~~[[بدنی]]،~~ یا [[صحت و سلامت]] بدن، بدین معنی که از رفتن به حج، [[مشقت]] شدید لازم نیاید.		# استطاعت بدنی، یا صحت و سلامت بدن، بدین معنی که از رفتن به حج، [[مشقت]] شدید لازم نیاید.
	# استطاعت زمانی، یا وسعت وقت، بدین معنی که وقت کافی برای رفتن به [[مکه معظمه]] و به جای آوردن [[اعمال]] [[واجب]] در آنجا باشد. پس اگر وقت تنگ باشد حج در آن سال ساقط است.		# استطاعت زمانی، یا وسعت وقت، بدین معنی که وقت کافی برای رفتن به [[مکه معظمه]] و به جای آوردن [[اعمال]] [[واجب]] در آنجا باشد. پس اگر وقت تنگ باشد حج در آن سال ساقط است.

	به [[عقیده]] مشهور بین متقدمین «رجوع به کفایت، نیز از شرائط حج است، یعنی [[مکلف]] باید درآمدی داشته باشد که پس از برگشتن از حج بتواند خود و عائله خود را اداره کند و دچار [[فقر]] و سوال نشود»<ref>دائرةالمعارف تشیع، ج۲، ص۱۱۸.</ref>.		به [[عقیده]] مشهور بین متقدمین «رجوع به کفایت، نیز از شرائط حج است، یعنی [[مکلف]] باید درآمدی داشته باشد که پس از برگشتن از حج بتواند خود و عائله خود را اداره کند و دچار [[فقر]] و سوال نشود»<ref>دائرةالمعارف تشیع، ج۲، ص۱۱۸.</ref>.

	استاد [[شهید مطهری]] در کتاب «حج» که حاوی یادداشت‌های آن [[بزرگوار]] است، می‌نویسد: گاهی بعضی افراد می‌پرسند، چطور است که از نظر [[اسلام]] استطاعت مالی و استطاعت بدنی و استطاعت طریقی شرط است، اما استطاعت [[روحی]] و [[اخلاقی]] شرط نیست؟ یعنی چطور است که [[حاجی]] باید از لحاظ مالی آن قدر [[ثروت]] داشته باشد که به [[راحتی]] به مکه برود و برگردد و ضربه‌ای به کار و کسب و وضع خانواده‌اش وارد نشود، و از لحاظ [[بدنی]] باید سالم باشد، مریض نباشد، از لحاظ راه باید [[امنیت]] داشته باشد، اما لازم نیست که [[حاجی]] از لحاظ [[روحی]] و [[اخلاقی]] [[سرمایه]] کافی داشته باشد؟ پاسخ این است که استطاعت روحی و اخلاقی هم شرط است، اما با یک تفاوت و آن این که سایر استطاعت‌ها شرط [[وجوب]] است و اما استطاعت روحی و اخلاقی شرط وجود است.		استاد [[شهید مطهری]] در کتاب «حج» که حاوی یادداشت‌های آن [[بزرگوار]] است، می‌نویسد: گاهی بعضی افراد می‌پرسند، چطور است که از نظر [[اسلام]] استطاعت مالی و استطاعت بدنی و استطاعت طریقی شرط است، اما استطاعت [[روحی]] و [[اخلاقی]] شرط نیست؟ یعنی چطور است که [[حاجی]] باید از لحاظ مالی آن قدر [[ثروت]] داشته باشد که به راحتی به مکه برود و برگردد و ضربه‌ای به کار و کسب و وضع خانواده‌اش وارد نشود، و از لحاظ بدنی باید سالم باشد، مریض نباشد، از لحاظ راه باید [[امنیت]] داشته باشد، اما لازم نیست که [[حاجی]] از لحاظ [[روحی]] و [[اخلاقی]] سرمایه کافی داشته باشد؟ پاسخ این است که استطاعت روحی و اخلاقی هم شرط است، اما با یک تفاوت و آن این که سایر استطاعت‌ها شرط [[وجوب]] است و اما استطاعت روحی و اخلاقی شرط وجود است.

	توضیح این که شرط وجوب یعنی شرطی که تا پیدا نشود تکلیفی در کار نیست، مثلاً رسیدن [[مال]] به حد نصاب شرط وجوب [[زکات]] است، تا مال به حد نصاب نرسد تکلیفی نیست. اما شرط وجود یعنی شرطی که تا آن شرط محقق نشود، عمل [[انسان]] صحیح یا قبول نیست. مثلاً [[پاکی]] [[لباس]] و بدن شرط [[نماز]] است، اما شرط وجود است، یعنی بدن و لباس باید [[پاک]] باشد تا نماز درست باشد. همچنین [[حضور قلب]] شرط نماز است، یعنی باید حضور قلب باشد تا نماز مقبول واقع شود و انسان را بالا ببرد و آثار خود را ببخشد. فرق این دو نوع شرط این است که انسان [[مکلف]] نیست شرط وجوب را ایجاد کند، بلکه هر وقت موجود شد آن وقت انسان [[تکلیف]] پیدا می‌کند. مثلاً انسان مکلف نیست که حتماً مال خود را به حد نصاب برساند که زکات بدهد، ولی اگر به حد نصاب رسید، زکات [[واجب]] می‌شود، اما شرط وجود شرطی است که الزاماً باید آن را ایجاد کرد، مثلاً الزاماً باید حضور قلب وجود داشته باشد تا نماز مورد قبول واقع شود و اثر [[واقعی]] خود را ببخشد.		توضیح این که شرط وجوب یعنی شرطی که تا پیدا نشود تکلیفی در کار نیست، مثلاً رسیدن [[مال]] به حد نصاب شرط وجوب [[زکات]] است، تا مال به حد نصاب نرسد تکلیفی نیست. اما شرط وجود یعنی شرطی که تا آن شرط محقق نشود، عمل [[انسان]] صحیح یا قبول نیست. مثلاً [[پاکی]] [[لباس]] و بدن شرط [[نماز]] است، اما شرط وجود است، یعنی بدن و لباس باید [[پاک]] باشد تا نماز درست باشد. همچنین [[حضور قلب]] شرط نماز است، یعنی باید حضور قلب باشد تا نماز مقبول واقع شود و انسان را بالا ببرد و آثار خود را ببخشد. فرق این دو نوع شرط این است که انسان [[مکلف]] نیست شرط وجوب را ایجاد کند، بلکه هر وقت موجود شد آن وقت انسان [[تکلیف]] پیدا می‌کند. مثلاً انسان مکلف نیست که حتماً مال خود را به حد نصاب برساند که زکات بدهد، ولی اگر به حد نصاب رسید، زکات [[واجب]] می‌شود، اما شرط وجود شرطی است که الزاماً باید آن را ایجاد کرد، مثلاً الزاماً باید حضور قلب وجود داشته باشد تا نماز مورد قبول واقع شود و اثر واقعی خود را ببخشد.

	پس شرط وجود از شرط وجوب مهم‌تر است. استطاعت اخلاقی و روحی شرط وجود است، یعنی تنها در صورت [[آمادگی روحی]] و اخلاقی است که انسان از مزایای بی‌پایان روحی و [[اجتماعی]] بهره‌مند می‌شود و اگر انسان این [[آمادگی]] را نداشته باشد ~~«[[محنت]]~~ [[بادیه]] خریده به سیم» حالا چه دلیلی داریم که استطاعت [[روحی]]، شرط وجود یعنی شرط [[مقبولیت]] و مفید بودن [[حج]] است؟ برای نمونه یک [[روایت]] را ذکر می‌کنیم:		پس شرط وجود از شرط وجوب مهم‌تر است. استطاعت اخلاقی و روحی شرط وجود است، یعنی تنها در صورت [[آمادگی روحی]] و اخلاقی است که انسان از مزایای بی‌پایان روحی و [[اجتماعی]] بهره‌مند می‌شود و اگر انسان این آمادگی را نداشته باشد «محنت [[بادیه]] خریده به سیم» حالا چه دلیلی داریم که استطاعت [[روحی]]، شرط وجود یعنی شرط [[مقبولیت]] و مفید بودن [[حج]] است؟ برای نمونه یک [[روایت]] را ذکر می‌کنیم: [[شیخ صدوق]] روایت کرده که [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|مَا يُعْبَأُ بِمَنْ يَؤُمُّ هَذَا الْبَيْتَ إِذَا لَمْ يَكُنْ فِيهِ ثَلَاثُ خِصَالٍ: حِلْمٌ يَمْلِكُ بِهِ غَضَبَهُ‌، خُلُقٌ يُخَالِقُ بِهِ مَنْ صَحِبَهُ وَ وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِي اللَّهِ‌}}؛ «کسی که به قصد حج به [[خانه کعبه]] می‌آید، مورد عنایت واقع نمی‌شود، مگر آنکه در او سه خصلت وجود داشته باشد: دارای نیروی [[حلم]] و [[بردباری]] باشد که بتواند جلو [[خشم]] خود را که خواه ناخواه موجبات آن در [[سفر]] پیش می‌آید بگیرد، [[اخلاق]] مناسبی برای [[معاشرت]] با همسفران داشته باشد و [[پارسایی]] داشته باشد که جلوی او را از [[گناهان]] بگیرد»<ref>حج، گزیده یادداشت‌ها، شهید مطهری، ص۳۱ (به نقل از وسائل الشیعه، ج۱۲، ص۱۰).</ref>.
	[[شیخ صدوق]] روایت کرده که [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|مَا يُعْبَأُ بِمَنْ يَؤُمُّ هَذَا الْبَيْتَ إِذَا لَمْ يَكُنْ فِيهِ ثَلَاثُ خِصَالٍ: حِلْمٌ يَمْلِكُ بِهِ غَضَبَهُ‌، خُلُقٌ يُخَالِقُ بِهِ مَنْ صَحِبَهُ وَ وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِي اللَّهِ‌}}؛ «کسی که به قصد حج به [[خانه کعبه]] می‌آید، مورد [[عنایت]] واقع نمی‌شود، مگر آنکه در او سه [[خصلت]] وجود داشته باشد: دارای نیروی [[حلم]] و [[بردباری]] باشد که بتواند جلو [[خشم]] خود را که خواه ناخواه موجبات آن در [[سفر]] پیش می‌آید بگیرد، [[اخلاق]] مناسبی برای [[معاشرت]] با همسفران داشته باشد و [[پارسایی]] داشته باشد که جلوی او را از [[گناهان]] بگیرد»<ref>حج، گزیده یادداشت‌ها، شهید مطهری، ص۳۱ (به نقل از وسائل الشیعه، ج۱۲، ص۱۰).</ref>.

	'''استطاعت بذلی''': استطاعتی است [[مالی]] برای انجام حج که با بخشیدن هزینه آن توسط شخص دیگر ایجاد می‌شود<ref>فرهنگ اصطلاحات حج، حریری، ص۱۴.</ref>.		'''استطاعت بذلی''': استطاعتی است [[مالی]] برای انجام حج که با بخشیدن هزینه آن توسط شخص دیگر ایجاد می‌شود<ref>فرهنگ اصطلاحات حج، حریری، ص۱۴.</ref>.

Bahmani در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۰۵

2024-06-10T11:05:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۴:۳۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[استطاعت در فقه سیاسی]] - [[استطاعت در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[استطاعت در فقه سیاسی]] - [[استطاعت در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[توانایی]]، تحقق [[آمادگی]] برای [[امتثال امر]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>، توانستن<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۰۶.</ref>، [[طاقت]] و [[قدرت]]<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۸، ص۲۲۰.</ref>. اصل آن "طوع" به معنای [[همراهی]]، [[تسلیم]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۴۳۱.</ref> و عمل به مقتضای [[فرمان]] با رغبت و [[خضوع]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>.		«استطاعت» به معنای تمکن داشتن، [[قدرت]] داشتن و [[قادر]] بودن است. در اصطلاح [[فقها]]، به نوشته صاحب «حدائق الناضره» [[فقهای امامیه]] استطاعت را به زاد و [[توشه]] و راحله (مرکب و وسیله [[سفر]]) [[تفسیر]] نموده‌اند. استطاعت یکی از شرایط [[وجوب]] [[حج]] است، چنانچه [[خداوند متعال]] فرمود: {{متن قرآن\|وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا}}<ref>«و حجّ این خانه برای خداوند بر عهده مردمی است که بدان راهی توانند جست» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref> طبق نوشته مرحوم نراقی صاحب «مستند الشیعه» و [[سید یزدی]] مؤلف «عروه الوثقی» استطاعت مشتمل بر اقسام ذیل است:

	{{متن قرآن\|وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ}}<ref>«و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید» سوره انفال، آیه ۶۰.</ref>.

	از شرایط عمومی [[تکلیف]] "استطاعت" و [[توانایی]] است. تکلیفِ فراتر از حدّ [[طاقت]] [[انسان]] در اصطلاح [[فقهی]] [[تکلیف مالایطاق]] نامیده شده است و در محدوده [[شریعت]] چنین تکلیفی از عهده مکلّف برداشته می‌شود.

	در عرصه قانون‌گذاری، رعایت حدود [[طاقت]] و [[توانایی]] [[مردم]] در عرصه‌های مختلف، از اصول اساسی و لوازم [[اطاعت‌پذیری]] [[مردم]] است و هر [[دولت]] و [[حکومتی]] موظف به رعایت آن است<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۸۲.</ref>.

	~~==استطاعت==~~
	«استطاعت» به معنای تمکن داشتن، [[قدرت]] داشتن و [[قادر]] بودن است.
	در اصطلاح [[فقها]]، به نوشته صاحب «حدائق الناضره» [[فقهای امامیه]] استطاعت را به زاد و [[توشه]] و راحله (مرکب و وسیله [[سفر]]) [[تفسیر]] نموده‌اند. استطاعت یکی از شرایط [[وجوب]] [[حج]] است، چنانچه [[خداوند متعال]] فرمود: {{متن قرآن\|وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا}}<ref>«و حجّ این خانه برای خداوند بر عهده مردمی است که بدان راهی توانند جست» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref> طبق نوشته مرحوم نراقی صاحب «مستند الشیعه» و [[سید یزدی]] مؤلف «عروه الوثقی» استطاعت مشتمل بر اقسام ذیل است:
	# استطاعت [[مالی]]، یعنی داشتن زاد و راحله (توشه سفر، و مرکب مناسب [[حال]]، و بالاخره مخارج رفت و برگشت).		# استطاعت [[مالی]]، یعنی داشتن زاد و راحله (توشه سفر، و مرکب مناسب [[حال]]، و بالاخره مخارج رفت و برگشت).
	# استطاعت طریق (سربیه)، «تخلیة السَرب» یا [[امنیت]] راه، بدین معنی که در رفتن و برگشتن و بدون [[تکلف]] در [[مکه]]، خطری بر [[مال]] و [[جان]] و ناموسش نباشد.		# استطاعت طریق (سربیه)، «تخلیة السَرب» یا [[امنیت]] راه، بدین معنی که در رفتن و برگشتن و بدون [[تکلف]] در [[مکه]]، خطری بر [[مال]] و [[جان]] و ناموسش نباشد.
	# استطاعت [[بدنی]]، یا [[صحت و سلامت]] بدن، بدین معنی که از رفتن به حج، [[مشقت]] شدید لازم نیاید.		# استطاعت [[بدنی]]، یا [[صحت و سلامت]] بدن، بدین معنی که از رفتن به حج، [[مشقت]] شدید لازم نیاید.
	# استطاعت زمانی، یا وسعت وقت، بدین معنی که وقت کافی برای رفتن به [[مکه معظمه]] و به جای آوردن [[اعمال]] [[واجب]] در آنجا باشد. پس اگر وقت تنگ باشد حج در آن سال ساقط است.		# استطاعت زمانی، یا وسعت وقت، بدین معنی که وقت کافی برای رفتن به [[مکه معظمه]] و به جای آوردن [[اعمال]] [[واجب]] در آنجا باشد. پس اگر وقت تنگ باشد حج در آن سال ساقط است.
	به [[عقیده]] مشهور بین متقدمین ~~«[[رجوع]]~~ به کفایت، نیز از شرائط حج است، یعنی [[مکلف]] باید درآمدی داشته باشد که پس از برگشتن از حج بتواند خود و عائله خود را اداره کند و دچار [[فقر]] و سوال نشود»<ref>دائرةالمعارف تشیع، ج۲، ص۱۱۸.</ref>.
			به [[عقیده]] مشهور بین متقدمین «رجوع به کفایت، نیز از شرائط حج است، یعنی [[مکلف]] باید درآمدی داشته باشد که پس از برگشتن از حج بتواند خود و عائله خود را اداره کند و دچار [[فقر]] و سوال نشود»<ref>دائرةالمعارف تشیع، ج۲، ص۱۱۸.</ref>.

	استاد [[شهید مطهری]] در کتاب «حج» که حاوی یادداشت‌های آن [[بزرگوار]] است، می‌نویسد: گاهی بعضی افراد می‌پرسند، چطور است که از نظر [[اسلام]] استطاعت مالی و استطاعت بدنی و استطاعت طریقی شرط است، اما استطاعت [[روحی]] و [[اخلاقی]] شرط نیست؟ یعنی چطور است که [[حاجی]] باید از لحاظ مالی آن قدر [[ثروت]] داشته باشد که به [[راحتی]] به مکه برود و برگردد و ضربه‌ای به کار و کسب و وضع خانواده‌اش وارد نشود، و از لحاظ [[بدنی]] باید سالم باشد، مریض نباشد، از لحاظ راه باید [[امنیت]] داشته باشد، اما لازم نیست که [[حاجی]] از لحاظ [[روحی]] و [[اخلاقی]] [[سرمایه]] کافی داشته باشد؟ پاسخ این است که استطاعت روحی و اخلاقی هم شرط است، اما با یک تفاوت و آن این که سایر استطاعت‌ها شرط [[وجوب]] است و اما استطاعت روحی و اخلاقی شرط وجود است.		استاد [[شهید مطهری]] در کتاب «حج» که حاوی یادداشت‌های آن [[بزرگوار]] است، می‌نویسد: گاهی بعضی افراد می‌پرسند، چطور است که از نظر [[اسلام]] استطاعت مالی و استطاعت بدنی و استطاعت طریقی شرط است، اما استطاعت [[روحی]] و [[اخلاقی]] شرط نیست؟ یعنی چطور است که [[حاجی]] باید از لحاظ مالی آن قدر [[ثروت]] داشته باشد که به [[راحتی]] به مکه برود و برگردد و ضربه‌ای به کار و کسب و وضع خانواده‌اش وارد نشود، و از لحاظ [[بدنی]] باید سالم باشد، مریض نباشد، از لحاظ راه باید [[امنیت]] داشته باشد، اما لازم نیست که [[حاجی]] از لحاظ [[روحی]] و [[اخلاقی]] [[سرمایه]] کافی داشته باشد؟ پاسخ این است که استطاعت روحی و اخلاقی هم شرط است، اما با یک تفاوت و آن این که سایر استطاعت‌ها شرط [[وجوب]] است و اما استطاعت روحی و اخلاقی شرط وجود است.

	توضیح این که شرط وجوب یعنی شرطی که تا پیدا نشود تکلیفی در کار نیست، مثلاً رسیدن [[مال]] به حد نصاب شرط وجوب [[زکات]] است، تا مال به حد نصاب نرسد تکلیفی نیست. اما شرط وجود یعنی شرطی که تا آن شرط محقق نشود، عمل [[انسان]] صحیح یا قبول نیست. مثلاً [[پاکی]] [[لباس]] و بدن شرط [[نماز]] است، اما شرط وجود است، یعنی بدن و لباس باید [[پاک]] باشد تا نماز درست باشد. همچنین [[حضور قلب]] شرط نماز است، یعنی باید حضور قلب باشد تا نماز مقبول واقع شود و انسان را بالا ببرد و آثار خود را ببخشد. فرق این دو نوع شرط این است که انسان [[مکلف]] نیست شرط وجوب را ایجاد کند، بلکه هر وقت موجود شد آن وقت انسان [[تکلیف]] پیدا می‌کند. مثلاً انسان مکلف نیست که حتماً مال خود را به حد نصاب برساند که زکات بدهد، ولی اگر به حد نصاب رسید، زکات [[واجب]] می‌شود، اما شرط وجود شرطی است که الزاماً باید آن را ایجاد کرد، مثلاً الزاماً باید حضور قلب وجود داشته باشد تا نماز مورد قبول واقع شود و اثر [[واقعی]] خود را ببخشد.		توضیح این که شرط وجوب یعنی شرطی که تا پیدا نشود تکلیفی در کار نیست، مثلاً رسیدن [[مال]] به حد نصاب شرط وجوب [[زکات]] است، تا مال به حد نصاب نرسد تکلیفی نیست. اما شرط وجود یعنی شرطی که تا آن شرط محقق نشود، عمل [[انسان]] صحیح یا قبول نیست. مثلاً [[پاکی]] [[لباس]] و بدن شرط [[نماز]] است، اما شرط وجود است، یعنی بدن و لباس باید [[پاک]] باشد تا نماز درست باشد. همچنین [[حضور قلب]] شرط نماز است، یعنی باید حضور قلب باشد تا نماز مقبول واقع شود و انسان را بالا ببرد و آثار خود را ببخشد. فرق این دو نوع شرط این است که انسان [[مکلف]] نیست شرط وجوب را ایجاد کند، بلکه هر وقت موجود شد آن وقت انسان [[تکلیف]] پیدا می‌کند. مثلاً انسان مکلف نیست که حتماً مال خود را به حد نصاب برساند که زکات بدهد، ولی اگر به حد نصاب رسید، زکات [[واجب]] می‌شود، اما شرط وجود شرطی است که الزاماً باید آن را ایجاد کرد، مثلاً الزاماً باید حضور قلب وجود داشته باشد تا نماز مورد قبول واقع شود و اثر [[واقعی]] خود را ببخشد.

	پس شرط وجود از شرط وجوب مهم‌تر است. استطاعت اخلاقی و روحی شرط وجود است، یعنی تنها در صورت [[آمادگی روحی]] و اخلاقی است که انسان از مزایای بی‌پایان روحی و [[اجتماعی]] بهره‌مند می‌شود و اگر انسان این [[آمادگی]] را نداشته باشد «[[محنت]] [[بادیه]] خریده به سیم» حالا چه دلیلی داریم که استطاعت [[روحی]]، شرط وجود یعنی شرط [[مقبولیت]] و مفید بودن [[حج]] است؟ برای نمونه یک [[روایت]] را ذکر می‌کنیم:		پس شرط وجود از شرط وجوب مهم‌تر است. استطاعت اخلاقی و روحی شرط وجود است، یعنی تنها در صورت [[آمادگی روحی]] و اخلاقی است که انسان از مزایای بی‌پایان روحی و [[اجتماعی]] بهره‌مند می‌شود و اگر انسان این [[آمادگی]] را نداشته باشد «[[محنت]] [[بادیه]] خریده به سیم» حالا چه دلیلی داریم که استطاعت [[روحی]]، شرط وجود یعنی شرط [[مقبولیت]] و مفید بودن [[حج]] است؟ برای نمونه یک [[روایت]] را ذکر می‌کنیم:
	[[شیخ صدوق]] روایت کرده که [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|مَا يُعْبَأُ بِمَنْ يَؤُمُّ هَذَا الْبَيْتَ إِذَا لَمْ يَكُنْ فِيهِ ثَلَاثُ خِصَالٍ: حِلْمٌ يَمْلِكُ بِهِ غَضَبَهُ‌، خُلُقٌ يُخَالِقُ بِهِ مَنْ صَحِبَهُ وَ وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِي اللَّهِ‌}}؛ «کسی که به قصد حج به [[خانه کعبه]] می‌آید، مورد [[عنایت]] واقع نمی‌شود، مگر آنکه در او سه [[خصلت]] وجود داشته باشد: دارای نیروی [[حلم]] و [[بردباری]] باشد که بتواند جلو [[خشم]] خود را که خواه ناخواه موجبات آن در [[سفر]] پیش می‌آید بگیرد، [[اخلاق]] مناسبی برای [[معاشرت]] با همسفران داشته باشد و [[پارسایی]] داشته باشد که جلوی او را از [[گناهان]] بگیرد»<ref>حج، گزیده یادداشت‌ها، شهید مطهری، ص۳۱ (به نقل از وسائل الشیعه، ج۱۲، ص۱۰).</ref>.		[[شیخ صدوق]] روایت کرده که [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|مَا يُعْبَأُ بِمَنْ يَؤُمُّ هَذَا الْبَيْتَ إِذَا لَمْ يَكُنْ فِيهِ ثَلَاثُ خِصَالٍ: حِلْمٌ يَمْلِكُ بِهِ غَضَبَهُ‌، خُلُقٌ يُخَالِقُ بِهِ مَنْ صَحِبَهُ وَ وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِي اللَّهِ‌}}؛ «کسی که به قصد حج به [[خانه کعبه]] می‌آید، مورد [[عنایت]] واقع نمی‌شود، مگر آنکه در او سه [[خصلت]] وجود داشته باشد: دارای نیروی [[حلم]] و [[بردباری]] باشد که بتواند جلو [[خشم]] خود را که خواه ناخواه موجبات آن در [[سفر]] پیش می‌آید بگیرد، [[اخلاق]] مناسبی برای [[معاشرت]] با همسفران داشته باشد و [[پارسایی]] داشته باشد که جلوی او را از [[گناهان]] بگیرد»<ref>حج، گزیده یادداشت‌ها، شهید مطهری، ص۳۱ (به نقل از وسائل الشیعه، ج۱۲، ص۱۰).</ref>.

	'''استطاعت بذلی''': استطاعتی است [[مالی]] برای انجام حج که با بخشیدن [[هزینه]] آن توسط شخص دیگر ایجاد می‌شود<ref>فرهنگ اصطلاحات حج، حریری، ص۱۴.</ref>.		'''استطاعت بذلی''': استطاعتی است [[مالی]] برای انجام حج که با بخشیدن هزینه آن توسط شخص دیگر ایجاد می‌شود<ref>فرهنگ اصطلاحات حج، حریری، ص۱۴.</ref>.

	'''استطاعت جعلی''': استطاعتی است که با [[نذر]] و قسم و [[عهد]] برای انجام حج، ایجاد می‌شود.<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۰.</ref>		'''استطاعت جعلی''': استطاعتی است که با [[نذر]] و قسم و [[عهد]] برای انجام حج، ایجاد می‌شود<ref>[[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|محمدنامه]]، ص ۱۰۰.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1379779.jpg\|22px]] [[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
	# [[پرونده:IM010703.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|'''محمدنامه''']]		# [[پرونده:IM010703.jpg\|22px]] [[مجتبی تونه‌ای\|تونه‌ای، مجتبی]]، [[محمدنامه (کتاب)\|'''محمدنامه''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Jaafari: /* استطاعت */

2024-06-09T06:58:14Z

استطاعت

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ ژوئن ۲۰۲۴، ساعت ۱۰:۲۸
خط ۹:		خط ۹:
	در عرصه قانون‌گذاری، رعایت حدود [[طاقت]] و [[توانایی]] [[مردم]] در عرصه‌های مختلف، از اصول اساسی و لوازم [[اطاعت‌پذیری]] [[مردم]] است و هر [[دولت]] و [[حکومتی]] موظف به رعایت آن است<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۸۲.</ref>.		در عرصه قانون‌گذاری، رعایت حدود [[طاقت]] و [[توانایی]] [[مردم]] در عرصه‌های مختلف، از اصول اساسی و لوازم [[اطاعت‌پذیری]] [[مردم]] است و هر [[دولت]] و [[حکومتی]] موظف به رعایت آن است<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۸۲.</ref>.

	==[[استطاعت]]==		==استطاعت==
	«استطاعت» به معنای تمکن داشتن، [[قدرت]] داشتن و [[قادر]] بودن است.		«استطاعت» به معنای تمکن داشتن، [[قدرت]] داشتن و [[قادر]] بودن است.
	در اصطلاح [[فقها]]، به نوشته صاحب «حدائق الناضره» [[فقهای امامیه]] استطاعت را به زاد و [[توشه]] و راحله (مرکب و وسیله [[سفر]]) [[تفسیر]] نموده‌اند. استطاعت یکی از شرایط [[وجوب]] [[حج]] است، چنانچه [[خداوند متعال]] فرمود: {{متن قرآن\|وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا}}<ref>«و حجّ این خانه برای خداوند بر عهده مردمی است که بدان راهی توانند جست» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref> طبق نوشته مرحوم نراقی صاحب «مستند الشیعه» و [[سید یزدی]] مؤلف «عروه الوثقی» استطاعت مشتمل بر اقسام ذیل است:		در اصطلاح [[فقها]]، به نوشته صاحب «حدائق الناضره» [[فقهای امامیه]] استطاعت را به زاد و [[توشه]] و راحله (مرکب و وسیله [[سفر]]) [[تفسیر]] نموده‌اند. استطاعت یکی از شرایط [[وجوب]] [[حج]] است، چنانچه [[خداوند متعال]] فرمود: {{متن قرآن\|وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا}}<ref>«و حجّ این خانه برای خداوند بر عهده مردمی است که بدان راهی توانند جست» سوره آل عمران، آیه ۹۷.</ref> طبق نوشته مرحوم نراقی صاحب «مستند الشیعه» و [[سید یزدی]] مؤلف «عروه الوثقی» استطاعت مشتمل بر اقسام ذیل است:
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	به [[عقیده]] مشهور بین متقدمین «[[رجوع]] به کفایت، نیز از شرائط حج است، یعنی [[مکلف]] باید درآمدی داشته باشد که پس از برگشتن از حج بتواند خود و عائله خود را اداره کند و دچار [[فقر]] و سوال نشود»<ref>دائرةالمعارف تشیع، ج۲، ص۱۱۸.</ref>.		به [[عقیده]] مشهور بین متقدمین «[[رجوع]] به کفایت، نیز از شرائط حج است، یعنی [[مکلف]] باید درآمدی داشته باشد که پس از برگشتن از حج بتواند خود و عائله خود را اداره کند و دچار [[فقر]] و سوال نشود»<ref>دائرةالمعارف تشیع، ج۲، ص۱۱۸.</ref>.

	استاد [[شهید مطهری]] در کتاب «حج» که حاوی یادداشت‌های آن [[بزرگوار]] است، می‌نویسد: گاهی بعضی افراد می‌پرسند، چطور است که از نظر [[اسلام]] استطاعت مالی و استطاعت بدنی و استطاعت طریقی شرط است، اما استطاعت [[روحی]] و [[اخلاقی]] شرط نیست؟ یعنی چطور است که [[حاجی]] باید از لحاظ مالی آن قدر [[ثروت]] داشته باشد که به [[راحتی]] به مکه برود و برگردد و ضربه‌ای به کار و کسب و وضع خانواده‌اش وارد نشود، و از لحاظ [[بدنی]] باید سالم باشد، مریض نباشد، از لحاظ راه باید [[امنیت]] داشته باشد، اما لازم نیست که [[حاجی]] از لحاظ [[روحی]] و [[اخلاقی]] [[سرمایه]] کافی داشته باشد؟ پاسخ این است که [[استطاعت]] روحی و اخلاقی هم شرط است، اما با یک تفاوت و آن این که سایر استطاعت‌ها شرط [[وجوب]] است و اما استطاعت روحی و اخلاقی شرط وجود است.		استاد [[شهید مطهری]] در کتاب «حج» که حاوی یادداشت‌های آن [[بزرگوار]] است، می‌نویسد: گاهی بعضی افراد می‌پرسند، چطور است که از نظر [[اسلام]] استطاعت مالی و استطاعت بدنی و استطاعت طریقی شرط است، اما استطاعت [[روحی]] و [[اخلاقی]] شرط نیست؟ یعنی چطور است که [[حاجی]] باید از لحاظ مالی آن قدر [[ثروت]] داشته باشد که به [[راحتی]] به مکه برود و برگردد و ضربه‌ای به کار و کسب و وضع خانواده‌اش وارد نشود، و از لحاظ [[بدنی]] باید سالم باشد، مریض نباشد، از لحاظ راه باید [[امنیت]] داشته باشد، اما لازم نیست که [[حاجی]] از لحاظ [[روحی]] و [[اخلاقی]] [[سرمایه]] کافی داشته باشد؟ پاسخ این است که استطاعت روحی و اخلاقی هم شرط است، اما با یک تفاوت و آن این که سایر استطاعت‌ها شرط [[وجوب]] است و اما استطاعت روحی و اخلاقی شرط وجود است.
	توضیح این که شرط وجوب یعنی شرطی که تا پیدا نشود تکلیفی در کار نیست، مثلاً رسیدن [[مال]] به حد نصاب شرط وجوب [[زکات]] است، تا مال به حد نصاب نرسد تکلیفی نیست. اما شرط وجود یعنی شرطی که تا آن شرط محقق نشود، عمل [[انسان]] صحیح یا قبول نیست. مثلاً [[پاکی]] [[لباس]] و بدن شرط [[نماز]] است، اما شرط وجود است، یعنی بدن و لباس باید [[پاک]] باشد تا نماز درست باشد. همچنین [[حضور قلب]] شرط نماز است، یعنی باید حضور قلب باشد تا نماز مقبول واقع شود و انسان را بالا ببرد و آثار خود را ببخشد. فرق این دو نوع شرط این است که انسان [[مکلف]] نیست شرط وجوب را ایجاد کند، بلکه هر وقت موجود شد آن وقت انسان [[تکلیف]] پیدا می‌کند. مثلاً انسان مکلف نیست که حتماً مال خود را به حد نصاب برساند که زکات بدهد، ولی اگر به حد نصاب رسید، زکات [[واجب]] می‌شود، اما شرط وجود شرطی است که الزاماً باید آن را ایجاد کرد، مثلاً الزاماً باید حضور قلب وجود داشته باشد تا نماز مورد قبول واقع شود و اثر [[واقعی]] خود را ببخشد.		توضیح این که شرط وجوب یعنی شرطی که تا پیدا نشود تکلیفی در کار نیست، مثلاً رسیدن [[مال]] به حد نصاب شرط وجوب [[زکات]] است، تا مال به حد نصاب نرسد تکلیفی نیست. اما شرط وجود یعنی شرطی که تا آن شرط محقق نشود، عمل [[انسان]] صحیح یا قبول نیست. مثلاً [[پاکی]] [[لباس]] و بدن شرط [[نماز]] است، اما شرط وجود است، یعنی بدن و لباس باید [[پاک]] باشد تا نماز درست باشد. همچنین [[حضور قلب]] شرط نماز است، یعنی باید حضور قلب باشد تا نماز مقبول واقع شود و انسان را بالا ببرد و آثار خود را ببخشد. فرق این دو نوع شرط این است که انسان [[مکلف]] نیست شرط وجوب را ایجاد کند، بلکه هر وقت موجود شد آن وقت انسان [[تکلیف]] پیدا می‌کند. مثلاً انسان مکلف نیست که حتماً مال خود را به حد نصاب برساند که زکات بدهد، ولی اگر به حد نصاب رسید، زکات [[واجب]] می‌شود، اما شرط وجود شرطی است که الزاماً باید آن را ایجاد کرد، مثلاً الزاماً باید حضور قلب وجود داشته باشد تا نماز مورد قبول واقع شود و اثر [[واقعی]] خود را ببخشد.
	پس شرط وجود از شرط وجوب مهم‌تر است. استطاعت اخلاقی و روحی شرط وجود است، یعنی تنها در صورت [[آمادگی روحی]] و اخلاقی است که انسان از مزایای بی‌پایان روحی و [[اجتماعی]] بهره‌مند می‌شود و اگر انسان این [[آمادگی]] را نداشته باشد «[[محنت]] [[بادیه]] خریده به سیم» حالا چه دلیلی داریم که [[استطاعت]] [[روحی]]، شرط وجود یعنی شرط [[مقبولیت]] و مفید بودن [[حج]] است؟ برای نمونه یک [[روایت]] را ذکر می‌کنیم:		پس شرط وجود از شرط وجوب مهم‌تر است. استطاعت اخلاقی و روحی شرط وجود است، یعنی تنها در صورت [[آمادگی روحی]] و اخلاقی است که انسان از مزایای بی‌پایان روحی و [[اجتماعی]] بهره‌مند می‌شود و اگر انسان این [[آمادگی]] را نداشته باشد «[[محنت]] [[بادیه]] خریده به سیم» حالا چه دلیلی داریم که استطاعت [[روحی]]، شرط وجود یعنی شرط [[مقبولیت]] و مفید بودن [[حج]] است؟ برای نمونه یک [[روایت]] را ذکر می‌کنیم:
	[[شیخ صدوق]] روایت کرده که [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|مَا يُعْبَأُ بِمَنْ يَؤُمُّ هَذَا الْبَيْتَ إِذَا لَمْ يَكُنْ فِيهِ ثَلَاثُ خِصَالٍ: حِلْمٌ يَمْلِكُ بِهِ غَضَبَهُ‌، خُلُقٌ يُخَالِقُ بِهِ مَنْ صَحِبَهُ وَ وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِي اللَّهِ‌}}؛ «کسی که به قصد حج به [[خانه کعبه]] می‌آید، مورد [[عنایت]] واقع نمی‌شود، مگر آنکه در او سه [[خصلت]] وجود داشته باشد: دارای نیروی [[حلم]] و [[بردباری]] باشد که بتواند جلو [[خشم]] خود را که خواه ناخواه موجبات آن در [[سفر]] پیش می‌آید بگیرد، [[اخلاق]] مناسبی برای [[معاشرت]] با همسفران داشته باشد و [[پارسایی]] داشته باشد که جلوی او را از [[گناهان]] بگیرد»<ref>حج، گزیده یادداشت‌ها، شهید مطهری، ص۳۱ (به نقل از وسائل الشیعه، ج۱۲، ص۱۰).</ref>.		[[شیخ صدوق]] روایت کرده که [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث\|مَا يُعْبَأُ بِمَنْ يَؤُمُّ هَذَا الْبَيْتَ إِذَا لَمْ يَكُنْ فِيهِ ثَلَاثُ خِصَالٍ: حِلْمٌ يَمْلِكُ بِهِ غَضَبَهُ‌، خُلُقٌ يُخَالِقُ بِهِ مَنْ صَحِبَهُ وَ وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِي اللَّهِ‌}}؛ «کسی که به قصد حج به [[خانه کعبه]] می‌آید، مورد [[عنایت]] واقع نمی‌شود، مگر آنکه در او سه [[خصلت]] وجود داشته باشد: دارای نیروی [[حلم]] و [[بردباری]] باشد که بتواند جلو [[خشم]] خود را که خواه ناخواه موجبات آن در [[سفر]] پیش می‌آید بگیرد، [[اخلاق]] مناسبی برای [[معاشرت]] با همسفران داشته باشد و [[پارسایی]] داشته باشد که جلوی او را از [[گناهان]] بگیرد»<ref>حج، گزیده یادداشت‌ها، شهید مطهری، ص۳۱ (به نقل از وسائل الشیعه، ج۱۲، ص۱۰).</ref>.

Jaafari: /* منابع */

2024-06-09T06:57:51Z

منابع

@@ خط ۸: / خط ۸: @@
 در عرصه قانون‌گذاری، رعایت حدود [[طاقت]] و [[توانایی]] [[مردم]] در عرصه‌های مختلف، از اصول اساسی و لوازم [[اطاعت‌پذیری]] [[مردم]] است و هر [[دولت]] و [[حکومتی]] موظف به رعایت آن است<ref>[[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۸۲.</ref>.
 == منابع ==
 {{منابع}}
 # [[پرونده:1379779.jpg|22px]] [[عبدالله نظرزاده|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم''']]
 {{پایان منابع}}

Bahmani: /* پانویس */

2024-03-26T14:16:52Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۶ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۴۶
خط ۱۷:		خط ۱۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~استطاعت~~]]		[[رده:اصطلاحات فقهی]]

Msadeq در ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۵:۱۷

2023-05-15T05:17:08Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۴۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[استطاعت در قرآن]] - [[استطاعت در حدیث]] -~~ [[استطاعت در فقه سیاسی]] - [[استطاعت در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = ~~استطاعت (پرسش)~~}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[استطاعت در فقه سیاسی]] - [[استطاعت در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = }}
			== مقدمه ==
			[[توانایی]]، تحقق [[آمادگی]] برای [[امتثال امر]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>، توانستن<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۰۶.</ref>، [[طاقت]] و [[قدرت]]<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۸، ص۲۲۰.</ref>. اصل آن "طوع" به معنای [[همراهی]]، [[تسلیم]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۴۳۱.</ref> و عمل به مقتضای [[فرمان]] با رغبت و [[خضوع]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>.

			{{متن قرآن\|وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ}}<ref>«و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید» سوره انفال، آیه ۶۰.</ref>.

			از شرایط عمومی [[تکلیف]] "استطاعت" و [[توانایی]] است. تکلیفِ فراتر از حدّ [[طاقت]] [[انسان]] در اصطلاح [[فقهی]] [[تکلیف مالایطاق]] نامیده شده است و در محدوده [[شریعت]] چنین تکلیفی از عهده مکلّف برداشته می‌شود.

	~~== مقدمه ==~~		در عرصه قانون‌گذاری، رعایت حدود [[طاقت]] و [[توانایی]] [[مردم]] در عرصه‌های مختلف، از اصول اساسی و لوازم [[اطاعت‌پذیری]] [[مردم]] است و هر [[دولت]] و [[حکومتی]] موظف به رعایت آن است<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۸۲.</ref>.
	* [[توانایی]]، تحقق [[آمادگی]] برای [[امتثال امر]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>، توانستن<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۰۶.</ref>، [[طاقت]] و [[قدرت]]<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۸، ص۲۲۰.</ref>. اصل آن "طوع" به معنای [[همراهی]]، [[تسلیم]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۴۳۱.</ref> و عمل به مقتضای [[فرمان]] با رغبت و [[خضوع]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>.
	*{{متن قرآن\|وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ}}<ref>«و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید» سوره انفال، آیه ۶۰.</ref>.
	* از شرایط عمومی [[تکلیف]] "استطاعت" و [[توانایی]] است. تکلیفِ فراتر از حدّ [[طاقت]] [[انسان]] در اصطلاح [[فقهی]] [[تکلیف مالایطاق]] نامیده شده است و در محدوده [[شریعت]] چنین تکلیفی از عهده مکلّف برداشته می‌شود.
	* در عرصه قانون‌گذاری، رعایت حدود [[طاقت]] و [[توانایی]] [[مردم]] در عرصه‌های مختلف، از اصول اساسی و لوازم [[اطاعت‌پذیری]] [[مردم]] است و هر [[دولت]] و [[حکومتی]] موظف به رعایت آن است<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۸۲.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:27:09Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۷:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[استطاعت در قرآن]] - [[استطاعت در حدیث]] - [[استطاعت در فقه سیاسی]] - [[استطاعت در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = استطاعت (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[استطاعت در قرآن]] - [[استطاعت در حدیث]] - [[استطاعت در فقه سیاسی]] - [[استطاعت در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = استطاعت (پرسش)}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	* [[توانایی]]، تحقق [[آمادگی]] برای [[امتثال امر]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>، توانستن<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۰۶.</ref>، [[طاقت]] و [[قدرت]]<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۸، ص۲۲۰.</ref>. اصل آن "طوع" به معنای [[همراهی]]، [[تسلیم]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۴۳۱.</ref> و عمل به مقتضای [[فرمان]] با رغبت و [[خضوع]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>.		* [[توانایی]]، تحقق [[آمادگی]] برای [[امتثال امر]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>، توانستن<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۰۶.</ref>، [[طاقت]] و [[قدرت]]<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۸، ص۲۲۰.</ref>. اصل آن "طوع" به معنای [[همراهی]]، [[تسلیم]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۴۳۱.</ref> و عمل به مقتضای [[فرمان]] با رغبت و [[خضوع]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>.
	*{{متن قرآن\|وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ}}<ref>«و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید» سوره انفال، آیه ۶۰.</ref>.		*{{متن قرآن\|وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ}}<ref>«و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید» سوره انفال، آیه ۶۰.</ref>.
	*از شرایط عمومی [[تکلیف]] "استطاعت" و [[توانایی]] است. تکلیفِ فراتر از حدّ [[طاقت]] [[انسان]] در اصطلاح [[فقهی]] [[تکلیف مالایطاق]] نامیده شده است و در محدوده [[شریعت]] چنین تکلیفی از عهده مکلّف برداشته می‌شود.		* از شرایط عمومی [[تکلیف]] "استطاعت" و [[توانایی]] است. تکلیفِ فراتر از حدّ [[طاقت]] [[انسان]] در اصطلاح [[فقهی]] [[تکلیف مالایطاق]] نامیده شده است و در محدوده [[شریعت]] چنین تکلیفی از عهده مکلّف برداشته می‌شود.
	*در عرصه قانون‌گذاری، رعایت حدود [[طاقت]] و [[توانایی]] [[مردم]] در عرصه‌های مختلف، از اصول اساسی و لوازم [[اطاعت‌پذیری]] [[مردم]] است و هر [[دولت]] و [[حکومتی]] موظف به رعایت آن است<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۸۲.</ref>.		* در عرصه قانون‌گذاری، رعایت حدود [[طاقت]] و [[توانایی]] [[مردم]] در عرصه‌های مختلف، از اصول اساسی و لوازم [[اطاعت‌پذیری]] [[مردم]] است و هر [[دولت]] و [[حکومتی]] موظف به رعایت آن است<ref>[[عبدالله نظرزاده\|نظرزاده، عبدالله]]، [[فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم (کتاب)\|فرهنگ اصطلاحات و مفاهیم سیاسی قرآن کریم]]، ص:۸۲.</ref>.

	== منابع ==		== منابع ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T04:59:38Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۲۹
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[استطاعت در قرآن]] - [[استطاعت در حدیث]] - [[استطاعت در فقه سیاسی]] - [[استطاعت در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = استطاعت (پرسش)}}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[استطاعت در قرآن]] - [[استطاعت در حدیث]] - [[استطاعت در فقه سیاسی]] - [[استطاعت در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = استطاعت (پرسش)}}

خط ۱۶:		خط ۱۵:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:مدخل]]~~
	[[رده:استطاعت]]		[[رده:استطاعت]]

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T15:27:20Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">اين~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[استطاعت در قرآن]] - [[استطاعت در حدیث]] - [[استطاعت در فقه سیاسی]] - [[استطاعت در معارف و سیره رضوی]]\| پرسش مرتبط = استطاعت (پرسش)}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~[[استطاعت در قرآن]] - [[استطاعت در حدیث]] - [[استطاعت در فقه سیاسی]] - [[استطاعت در معارف و سیره رضوی]]~~</div>~~
	~~<div style~~="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[استطاعت (پرسش)~~]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==

HeydariBot: ربات: جایگزینی خودکار متن (-[ + [)

2022-06-03T07:05:30Z

ربات: جایگزینی خودکار متن (-*[ +* [)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۵:		خط ۵:

	==مقدمه==		==مقدمه==
	*[[توانایی]]، تحقق [[آمادگی]] برای [[امتثال امر]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>، توانستن<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۰۶.</ref>، [[طاقت]] و [[قدرت]]<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۸، ص۲۲۰.</ref>. اصل آن "طوع" به معنای [[همراهی]]، [[تسلیم]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۴۳۱.</ref> و عمل به مقتضای [[فرمان]] با رغبت و [[خضوع]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>.		* [[توانایی]]، تحقق [[آمادگی]] برای [[امتثال امر]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>، توانستن<ref>بهاءالدین خرمشاهی، قرآن کریم، ترجمه، توضیحات و واژه‌نامه، ص۷۰۶.</ref>، [[طاقت]] و [[قدرت]]<ref>ابن‌منظور، لسان العرب، ج۸، ص۲۲۰.</ref>. اصل آن "طوع" به معنای [[همراهی]]، [[تسلیم]]<ref>ابن‌فارس، معجم مقاییس اللغة، ج۳، ص۴۳۱.</ref> و عمل به مقتضای [[فرمان]] با رغبت و [[خضوع]]<ref>حسن مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، ج۷، ص۱۳۷.</ref>.
	*{{متن قرآن\|وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ}}<ref>«و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید» سوره انفال، آیه ۶۰.</ref>.		*{{متن قرآن\|وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ}}<ref>«و آنچه در توان دارید از نیرو و اسبان آماده در برابر آنان فراهم سازید» سوره انفال، آیه ۶۰.</ref>.
	*از شرایط عمومی [[تکلیف]] "استطاعت" و [[توانایی]] است. تکلیفِ فراتر از حدّ [[طاقت]] [[انسان]] در اصطلاح [[فقهی]] [[تکلیف مالایطاق]] نامیده شده است و در محدوده [[شریعت]] چنین تکلیفی از عهده مکلّف برداشته می‌شود.		*از شرایط عمومی [[تکلیف]] "استطاعت" و [[توانایی]] است. تکلیفِ فراتر از حدّ [[طاقت]] [[انسان]] در اصطلاح [[فقهی]] [[تکلیف مالایطاق]] نامیده شده است و در محدوده [[شریعت]] چنین تکلیفی از عهده مکلّف برداشته می‌شود.