Bahmani در ‏۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۸

2026-05-09T07:28:33Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۸
خط ۱:		خط ۱:

	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = فرزندان امام کاظم \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اسحاق بن موسی بن جعفر الکاظم در معارف و سیره رضوی]] - [[اسحاق بن موسی بن جعفر الکاظم در تراجم و رجال]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = فرزندان امام کاظم \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اسحاق بن موسی بن جعفر الکاظم در معارف و سیره رضوی]] - [[اسحاق بن موسی بن جعفر الکاظم در تراجم و رجال]]\| پرسش مرتبط = }}

Bahmani: تغییرمسیر به اسحاق بن موسی الکاظم حذف شد

2026-05-09T07:27:28Z

تغییرمسیر به اسحاق بن موسی الکاظم حذف شد

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۷
خط ۱:		خط ۱:
	#~~تغییر_مسیر~~ [[اسحاق بن موسی الکاظم]]
			{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = فرزندان امام کاظم \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اسحاق بن موسی بن جعفر الکاظم در معارف و سیره رضوی]] - [[اسحاق بن موسی بن جعفر الکاظم در تراجم و رجال]]\| پرسش مرتبط = }}

			== آشنایی اجمالی ==
			[[اسحاق بن موسی بن جعفر]] {{ع}} ملقب به [[امین]]، از [[اصحاب]] و [[راویان امام رضا]] {{ع}}<ref>رجال الطوسی، ص۳۵۲؛ معجم رجال الحدیث، ج۳، ص۲۳۳.</ref> و [[برادر]] آن حضرت از مادری «ام‌ولد» بود<ref>المجدی فی أنساب الطالبیین، ص۱۱۸؛ عمدة الطالب، ص۲۳۱.</ref>.

			در پاره‌ای از منابع، بر پایه [[حدیثی]]، مادر وی را «ام‌احمد» ([[محمد]]) [[شناسایی]] کرده‌اند<ref>طب الأئمة {{عم}}، ص۵۸؛ منتهی الآمال، ج۳، ص۱۵۷۹؛ سفینة البحار، ج۲، ص۱۰۲.</ref>. برقی و [[طوسی]] وی را در شمار اصحاب امام رضا {{ع}} آورده‌اند، اما در کتب رجالی بعدی ذکری از او به میان نیامده است<ref>کتاب الرجال، برقی، ص۵۴؛ رجال الطوسی، ص۳۵۲؛ نقد الرجال، ج۱، ص۱۹۹؛ طرائف المقال، ج۱، ص۲۸۲.</ref>. عمدة الطالب [[لقب]] وی را [[امیر]] دانسته<ref>عمدة الطالب، ص۲۳۱.</ref>، در حالی که انساب مجدی و دیگر کتب او را امین لقب داده‌اند<ref>المجدی فی أنساب الطالبیین، ص۱۱۸؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۵۸۶؛ أعیان الشیعة، ج۳، ص۲۸۰.</ref>. به نظر می‌رسد در کتاب ابن‌عنبه، اشتباهی در تدوین یا تصحیفی در استنساخ صورت گرفته باشد.

			اسحاق روایت‌های بسیاری در موضوعات مختلف از اجدادش نقل می‌کند<ref>الاحتجاج، ج۱، ص۲۸؛ المناقب، ابن‌شهرآشوب، ج۲، ص۹؛ بحار الأنوار، ج۲۳، ص۲۸۴، ۳۲۸.</ref>. روایتی از وی به نقل [[محمد بن مسلم]] موجود است که از طریق برادر و عمویش حدیثی را از [[امام صادق]] {{ع}} شنیده است و به نظر می‌رسد که مراد از برادر، همان [[امام رضا]] {{ع}} و مقصود از عمو نیز [[علی بن جعفر]] باشد<ref>الکافی، ج۲، ص۳۸۷؛ وسائل الشیعة، ج۱۶، ص۲۶۷؛ کتاب الوافی، ج۵، ص۱۰۴۷؛ تفسیر کنز الدقائق، ج۴، ص۳۵۲.</ref>. اسحاق در روایتی دیگر از خروج عمویش [[محمد بن جعفر دیباج]] در [[مکه]] سخن می‌گوید و ادعای وی در [[خلافت]] و [[بیعت گرفتن]] برای خود را بیان می‌کند و نیز رفتن خویش به مکه همراه امام رضا {{ع}} و سپس [[ملاقات]] با محمد را منعکس می‌سازد و می‌گوید در این دیدار توصیه [[امام]]، مبنی بر عدم [[تکذیب]] پدر و برادر را به [[محمد دیباج]] منتقل کرد و همچنین از طرف آن حضرت به او یادآور شد که قیامش منجر به [[شکست]] خواهد شد. در ادامه اسحاق از رفتن به [[مدینه]] همراه [[امام]] سخن می‌گوید و از شکست [[محمد]] در [[مکه]] به دست جلودی مطالبی نقل می‌کند و می‌نویسد: محمد خود را [[خلع]] کرده و [[امان]] گرفته بود و سپس جلودی او را نزد [[مأمون]] ([[خلافت]] ۱۹۸۔ ۲۱۸ق) فرستاد و در [[همراهی]] [[خلیفه]] در جرجان از [[دنیا]] رفت<ref>عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۲۲۴؛ مدینة المعاجز، ج۷، ص۵۶؛ بحار الأنوار، ج۴۷، ص۲۴۶؛ ج۴۹، ص۳۲؛ مسند الإمام الرضا {{ع}}، ج۱، ص۱۷۶.</ref>.

			وی هنگام ولی‌عهدی [[امام رضا]] {{ع}} حاضر بود. همچنین در جریان تزویج [[ام‌حبیب]]، دختر مأمون با امام رضا {{ع}} و [[عقد]] [[ام‌الفضل]] با [[امام جواد]] {{ع}}، وی نیز به [[دستور]] مأمون با دختر عموی خود [[اسحاق بن جعفر]] [[ازدواج]] کرد. بنا به نقل برخی از منابع [[شیعی]]، مأمون او را در همان سال [[امیرالحاج]] قرار داد تا عهده‌دار [[مسئولیت]] [[حاجیان]] باشد. او در خطبه‌های خود، همچون دیگر خطبا، از امام رضا {{ع}} به عنوان [[ولی‌عهد]] یاد کرده است<ref>مقاتل الطالبیین، ص۳۷۶؛ الارشاد، ج۲، ص۲۶۲؛ روضة الواعظین، ص۲۲۶؛ کشف الغمة، ج۳، ص۷۱.</ref>.

			البته در این باره احتمال وجود [[اشتباه]] در تعیین مصداق اسحاق خالی از قوت نیست، چون دو کس به این نام در آن [[زمان]] می‌زیسته‌اند و [[طبری]] ضمن بیان [[خطبه]] برای امام رضا {{ع}} به عنوان [[ولایت‌عهدی]] در سال ۲۰۱ق، از [[اسحاق بن موسی بن عیسی عباسی]] به عنوان امیرالحاج نام می‌برد<ref>تاریخ الطبری، ج۷، ص۱۴۱؛ نهایة الأرب، ج۲۲، ص۲۰۳؛ مروج الذهب، ج۴، ص۳۰۹؛ عیون أخبار الرضا {{ع}}، ج۲، ص۱۵۵.</ref>. بنابراین، به نظر می‌رسد این سخن به واقع نزدیک‌تر باشد. چنان که در جامع الرواة نیز این اشتباه و جابه‌جایی دیده می‌شود، چون روایتی را که اسحاق از عمو و برادرش نقل کرده در ضمن معرفی [[اسحاق بن موسی عباسی]] آورده است<ref>جامع الرواة، ج۱، ص۸۸.</ref>.

			اسحاق [[فرزندان]] بسیاری از خود به جای گذاشت تا جایی که فقط حدود ده پسر برای او نام برده‌اند<ref>جمهرة أنساب العرب، ص۶۵؛ الشجرة المبارکة، ص۹۴؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۵۸۷.</ref>. اما از [[دختران]] وی، تنها از [[رقیه]] که عمری طولانی داشت در کنار نام پدر یاد شده است و گفته‌اند در سال ۳۱۶ق در [[بغداد]] از [[دنیا]] رفته است<ref>المجدی فی أنساب الطالبیین، ص۱۱۸؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۵۸۶.</ref>.

			درباره زیست‌نامه اسحاق بعد از [[شهادت امام رضا]] {{ع}}، آورده‌اند که به [[نقلی]] در سال ۲۴۰ق در [[مدینه]] رحلت کرده است<ref>أعیان الشیعة، ج۲، ص۱۹؛ منتهی الآمال، ج۳، ص۱۵۹۷؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۵۸۶.</ref>، اما این داده با برخی از گزارش‌ها ناسازگار بوده و به همین سبب موجب تشکیک شده است. مرقدی به نام [[اسحاق بن موسی]] در ساوه موجود است<ref>نزهة القلوب، ص۱۰۵.</ref> و موجب گمانه‌زنی‌های اشتباهی در این باره گردیده که اسحاق همراه عده‌ای از برادرانش در پی فراخوانی [[امام رضا]] {{ع}} از مدینه به [[خراسان]] آمدند و در این مسیر اسحاق در ساوه از دنیا رفته است. عباس فیض قمی دیدگاه‌های مختلف در این باب را بیان و رد کرده و سید اسحاق موجود در ساوه را از نوادگان [[امام کاظم]] {{ع}} دانسته است<ref>گنجینه آثار قم، ج۲، ص۱۳۶-۱۳۷.</ref>.<ref>[[مرضیه شریفی\|شریفی، مرضیه]]، [[اسحاق بن موسی الکاظم (مقاله)\|مقاله «اسحاق بن موسی الکاظم»]]،، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|دانشنامه امام رضا ج۲]]، ص ۱۷۲.</ref>

			== جستارهای وابسته ==
			* [[اسحاق بن عباس بن اسحاق بن موسی بن جعفر]] (نواده)

			== منابع ==
			{{منابع}}
			# [[پرونده: 1100515.jpg\|22px]] [[مرضیه شریفی\|شریفی، مرضیه]]، [[اسحاق بن موسی الکاظم (مقاله)\|مقاله «اسحاق بن موسی الکاظم»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه امام رضا ج۲''']]
			{{پایان منابع}}

			== پانویس ==
			{{پانویس}}

			{{شجره‌نامه امام موسی کاظم}}
			[[رده:راویان امام رضا]]
			[[رده:اصحاب امام رضا]]
			[[رده:اعلام]]
			[[رده:طبقه ششم راویان]]
			[[رده:فرزندان امام کاظم]]

Wasity: تغییرمسیر به اسحاق بن موسی الکاظم

2026-05-04T12:56:59Z

تغییرمسیر به اسحاق بن موسی الکاظم

صفحهٔ تازه

#تغییر_مسیر [[اسحاق بن موسی الکاظم]]

اسحاق بن موسی بن جعفر الکاظم - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۹ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۸

Bahmani: تغییرمسیر به اسحاق بن موسی الکاظم حذف شد

Wasity: تغییرمسیر به اسحاق بن موسی الکاظم