اسحاق در قرآن - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۲ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۰۴:۵۶

2025-11-02T04:56:36Z

نمایش تغییرات

Msadeq در ‏۱۵ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۰۵:۱۰

2024-01-15T05:10:00Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* پانویس */

2024-01-14T13:54:58Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژانویهٔ ۲۰۲۴، ساعت ۱۷:۲۴
خط ۴۷:		خط ۴۷:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	[[رده:~~پیامبران~~]]		[[رده:حضرت اسحاق]]

Bahmani: /* اسحاق در قرآن و منابع اسلامی */

2023-04-16T10:10:02Z

اسحاق در قرآن و منابع اسلامی

نمایش تغییرات

Bahmani: /* اسحاق در قرآن و منابع اسلامی */

2023-04-16T10:09:19Z

اسحاق در قرآن و منابع اسلامی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۹
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	از [[ابن عباس]] [[روایت]] شده که [[خداوند]] اسماعیل را در ۹۹ سالگی و اسحاق را در ۱۱۲ سالگی به [[ابراهیم]] [[عنایت]] کرد<ref> مجمع‌البیان، ج ۶، ص ۴۹۱.</ref>. براساس برخی از گزارش‌های [[روایی]] و [[تاریخی]] [[اسلامی]]، اسحاق در ۴۰ سالگی با «رفقه» دختر بتوئیل بن [[الیاس]]<ref>قصص‌الانبیاء، طبری، ص ۲۰۸ ـ ۲۰۹؛ الکامل، ج ۱، ص۱۲۶؛ قصص‌الانبیاء، ابن کثیر، ص ۱۸۳.</ref>، یا دختر ناهر بن [[آزر]]<ref> قصص الانبیاء، طبری، ص ۲۰۷.</ref>، دختر پسر عموی خویش [[ازدواج]] کرده و از وی صاحب دو فرزند همزاد شد که آنها را «[[عیسو]]» و «[[یعقوب]]» نام نهاد<ref>عرائس‌المجالس، ص۸۸؛ مروج‌الذهب، ج۱، ص ۴۳؛ الکامل، ج ۱، ص ۱۲۶.</ref>. این منابع [[مرگ]] وی را در ۱۶۰ یا ۱۸۰<ref>الکامل، ج ۱، ص ۱۲۷؛ مع الانبیاء، ص ۱۵۶؛ تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص ۴۰.</ref> سالگی و مدفن او را در کنار پدرش ابراهیم<ref>مع‌الانبیاء، ص ۱۵۶.</ref>ذکر کرده‌اند.		از [[ابن عباس]] [[روایت]] شده که [[خداوند]] اسماعیل را در ۹۹ سالگی و اسحاق را در ۱۱۲ سالگی به [[ابراهیم]] [[عنایت]] کرد<ref> مجمع‌البیان، ج ۶، ص ۴۹۱.</ref>. براساس برخی از گزارش‌های [[روایی]] و [[تاریخی]] [[اسلامی]]، اسحاق در ۴۰ سالگی با «رفقه» دختر بتوئیل بن [[الیاس]]<ref>قصص‌الانبیاء، طبری، ص ۲۰۸ ـ ۲۰۹؛ الکامل، ج ۱، ص۱۲۶؛ قصص‌الانبیاء، ابن کثیر، ص ۱۸۳.</ref>، یا دختر ناهر بن [[آزر]]<ref> قصص الانبیاء، طبری، ص ۲۰۷.</ref>، دختر پسر عموی خویش [[ازدواج]] کرده و از وی صاحب دو فرزند همزاد شد که آنها را «[[عیسو]]» و «[[یعقوب]]» نام نهاد<ref>عرائس‌المجالس، ص۸۸؛ مروج‌الذهب، ج۱، ص ۴۳؛ الکامل، ج ۱، ص ۱۲۶.</ref>. این منابع [[مرگ]] وی را در ۱۶۰ یا ۱۸۰<ref>الکامل، ج ۱، ص ۱۲۷؛ مع الانبیاء، ص ۱۵۶؛ تاریخ ابن خلدون، ج۲، ص ۴۰.</ref> سالگی و مدفن او را در کنار پدرش ابراهیم<ref>مع‌الانبیاء، ص ۱۵۶.</ref>ذکر کرده‌اند.

	برخلاف کتاب مقدس که درصدد [[برتری]] مقام [[اسحاق]] بر [[اسماعیل]] است، [[منابع اسلامی]] [[نبوت]] اسحاق را پس از اسماعیل ذکر کرده و گفته است: اسحاق [[اسم اعظم]] را از [[برادر]] بزرگ‌ترش فرا گرفته، [[جانشینی]] او را در [[شام]] بر عهده گرفت<ref> اثبات‌الوصیه، ص ۴۵ ـ ۴۶؛ تاریخ ابن خلدون، ج ۲، ص ۳۹.</ref>.<ref>[[ابوالفضل روحی\|روحی]] و [[محمد خراسانی\|خراسانی]]، [[اسحاق - روحی و خراسانی (مقاله)\|مقاله «اسحاق»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۳.</ref>		برخلاف کتاب مقدس که درصدد [[برتری]] مقام [[اسحاق]] بر [[اسماعیل]] است، [[منابع اسلامی]] [[نبوت]] اسحاق را پس از اسماعیل ذکر کرده و گفته است: اسحاق [[اسم اعظم]] را از [[برادر]] بزرگ‌ترش فرا گرفته، [[جانشینی]] او را در [[شام]] بر عهده گرفت<ref> اثبات‌الوصیه، ص ۴۵ ـ ۴۶؛ تاریخ ابن خلدون، ج ۲، ص ۳۹.</ref>.<ref>[[ابوالفضل روحی\|روحی]] و [[محمد خراسانی\|خراسانی]]، [[اسحاق - روحی و خراسانی (مقاله)\|مقاله «اسحاق»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)\|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۳؛ [[محمد رضا رهبریان \|رهبریان، محمد رضا]]، [[اسحاق - رهبریان (مقاله)\|مقاله «اسحاق»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۲۳۳-۲۳۴.</ref>

	== صفات اسحاق در [[قرآن]] ==		== صفات اسحاق در [[قرآن]] ==

Bahmani: /* اسحاق در کتاب مقدس */

2023-04-16T10:08:17Z

اسحاق در کتاب مقدس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۳۸
خط ۷:		خط ۷:

	== اسحاق در کتاب مقدس ==		== اسحاق در کتاب مقدس ==
			اسحاق در [[تورات]] «ایساک» نامیده شده که به معنی خندیدن است. [[ساره]] پیش از [[تولد]] او گفته بود که [[خدا]] مرا خندان و مسرور ساخت و در قرآن [[سوره هود]]، [[آیه]] ۷۱، عبارت {{متن قرآن\|فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَاقَ...}}<ref>«و خندید آنگاه ما به او مژده اسحاق را دادیم» سوره هود، آیه ۷۱.</ref> ذکر شده که با بیان تورات رابطه‌ای دارد<ref>اعلام قرآن، ص۱۱۴.</ref>.<ref>[[محمد رضا رهبریان \|رهبریان، محمد رضا]]، [[اسحاق - رهبریان (مقاله)\|مقاله «اسحاق»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص۲۳۳-۲۳۴.</ref>

	[[تاریخ]] و داستان [[زندگی]] اسحاق در [[عهد عتیق]] در سِفْر پیدایش به‌ تفصیل بیان شده و از او به عنوان [[فرزندی]] یاد شده است که [[خداوند]] پیش از تولد و در هنگام [[پیری]] والدینش [[وعده]] تولد او را به ابراهیم داده بود<ref>کتاب مقدس، پیدایش ۱۷: ۱ ـ ۱۸.</ref> و چون این خبر باعث [[خوشحالی]] وی و همسرش [[ساره]] گردید، این مولود را اسحاق یعنی «[[خنده]]» نام نهادند<ref>کتاب مقدس، پیدایش، ۲۱: ۶ ـ ۷؛ اعلام قرآن، ص ۱۱۴.</ref> و ۸ [[روز]] پس از تولد به [[فرمان خداوند]] او را [[ختنه]] کردند<ref>کتاب مقدس، پیدایش، ۲۱: ۴.</ref>. هنگامی که اسحاق را از شیر گرفتند ابراهیم به این مناسبت جشن بزرگی برپا کرد<ref>کتاب مقدس، پیدایش، ۲۱: ۸.</ref>. در [[عهد قدیم]] ناسازگاری میان [[اسماعیل]] و اسحاق و رانده شدن اسماعیل و مادرش از [[خانه]] گزارش شده است<ref>کتاب مقدس، پیدایش، ۲۱: ۹ ـ ۲۱.</ref>. در [[عهد جدید]] نیز از زبان [[پولس]] [[نقل]] شده که [[اسحاق]] در کودکی مورد [[آزار]] [[برادر]] پدری خود [[اسماعیل]] قرار گرفت و [[خداوند]] به [[ابراهیم]] [[دستور]] داد که کنیزش [[هاجر]] و پسرش اسماعیل را از [[خانه]] بیرون کند، زیرا از نظر آنان پسر کنیز نمی‌تواند، مانند پسر [[زن]] [[آزاد]] از [[دارایی]] ابراهیم [[ارث]] ببرد<ref>کتاب مقدس، غلاطیان، ۴: ۲۸ ـ ۳۱.</ref>.		[[تاریخ]] و داستان [[زندگی]] اسحاق در [[عهد عتیق]] در سِفْر پیدایش به‌ تفصیل بیان شده و از او به عنوان [[فرزندی]] یاد شده است که [[خداوند]] پیش از تولد و در هنگام [[پیری]] والدینش [[وعده]] تولد او را به ابراهیم داده بود<ref>کتاب مقدس، پیدایش ۱۷: ۱ ـ ۱۸.</ref> و چون این خبر باعث [[خوشحالی]] وی و همسرش [[ساره]] گردید، این مولود را اسحاق یعنی «[[خنده]]» نام نهادند<ref>کتاب مقدس، پیدایش، ۲۱: ۶ ـ ۷؛ اعلام قرآن، ص ۱۱۴.</ref> و ۸ [[روز]] پس از تولد به [[فرمان خداوند]] او را [[ختنه]] کردند<ref>کتاب مقدس، پیدایش، ۲۱: ۴.</ref>. هنگامی که اسحاق را از شیر گرفتند ابراهیم به این مناسبت جشن بزرگی برپا کرد<ref>کتاب مقدس، پیدایش، ۲۱: ۸.</ref>. در [[عهد قدیم]] ناسازگاری میان [[اسماعیل]] و اسحاق و رانده شدن اسماعیل و مادرش از [[خانه]] گزارش شده است<ref>کتاب مقدس، پیدایش، ۲۱: ۹ ـ ۲۱.</ref>. در [[عهد جدید]] نیز از زبان [[پولس]] [[نقل]] شده که [[اسحاق]] در کودکی مورد [[آزار]] [[برادر]] پدری خود [[اسماعیل]] قرار گرفت و [[خداوند]] به [[ابراهیم]] [[دستور]] داد که کنیزش [[هاجر]] و پسرش اسماعیل را از [[خانه]] بیرون کند، زیرا از نظر آنان پسر کنیز نمی‌تواند، مانند پسر [[زن]] [[آزاد]] از [[دارایی]] ابراهیم [[ارث]] ببرد<ref>کتاب مقدس، غلاطیان، ۴: ۲۸ ـ ۳۱.</ref>.

Bahmani در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۰۷

2023-04-16T10:07:20Z

نمایش تغییرات

Bahmani: /* حضرت اسحاق در دانشنامه معاصر قرآن کریم */

2023-04-16T10:06:15Z

حضرت اسحاق در دانشنامه معاصر قرآن کریم

@@ خط ۳۳: / خط ۳۳: @@
 # '''برگزیده و نیک:''' {{متن قرآن|وَإِنَّهُمْ عِنْدَنَا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْأَخْيَارِ}}<ref>«و آنان نزد ما از گزیدگان نیکان بودند» سوره ص، آیه ۴۷.</ref> با توجّه به برخورداری آنها از ویژگی‌هایی که در [[آیات]] قبل ذکر شد، آنان در نزد [[خداوند]] از [[برگزیدگان]] و نیکان‌اند؛ یعنی برای [[نبوت]] و [[تحمّل]] [[مشکلات]] آن برگزیده شده‌اند و در [[اندیشه]]، [[اخلاق]] و عمل، نیک هستند. برخی مفسران از این آیه که بدون هیچ قیدی آنان را از «[[اخیار]]» به شمار آورده، [[عصمت]] این سه پیامبر را استفاده کرده‌اند<ref>التفسیر الکبیر، ج ۲۶، ص ۲۱۷.</ref>
 # '''[[برتر]] از عالمیان:''' در [[سوره انعام]] پس از ذکر نام چند پیامبر می‌فرماید: {{متن قرآن|وَإِسْمَاعِيلَ وَالْيَسَعَ وَيُونُسَ وَلُوطًا وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعَالَمِينَ}}<ref>«و اسماعیل و الیسع و یونس و لوط را (نیز راهنمایی کردیم) و همه را بر جهانیان برتری دادیم» سوره انعام، آیه ۸۶.</ref> بیشتر مفسران {{متن قرآن|الْعَالَمِينَ}} را عالمیان [[زمان]] هر پیامبر دانسته‌اند.<ref>جامع‌البیان، مج ۵، ج ۷، ص ۳۴۲؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۵۱۰؛ التبیان، ج ۴، ص ۱۹۷.</ref> علامه طباطبایی مراد از این [[برتری]] را برخورداری این پیامبران از [[هدایت فطری]] [[الهی]] بیان کرده است که بدون واسطه، شامل آنها شده است، در حالی‌ که سایر [[مردم]] به واسطه آنها [[هدایت]] می‌شوند.<ref>المیزان، ج ۷، ص ۲۴۳.</ref><ref>[[ابوالفضل روحی|روحی]] و [[محمد خراسانی|خراسانی]]، [[اسحاق - روحی و خراسانی (مقاله)|مقاله «اسحاق»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۳.</ref>
 == منابع ==

Bahmani در ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۰۸:۳۵

2023-04-16T08:35:15Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۵
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = اسحاق\| عنوان مدخل = اسحاق\| مداخل مرتبط = [[اسحاق در قرآن]] - [[اسحاق در علوم قرآنی]]}}		{{مدخل مرتبط\| موضوع مرتبط = اسحاق\| عنوان مدخل = اسحاق\| مداخل مرتبط = [[اسحاق در قرآن]] - [[اسحاق در علوم قرآنی]]}}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	نام این [[پیامبر]] ۱۷ بار در [[قرآن کریم]] در [[آیات]] {{متن قرآن\|أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قَالُوا نَعْبُدُ إِلَهَكَ وَإِلَهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِلَهًا وَاحِدًا وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ}}<ref>«مگر هنگامی که مرگ یعقوب فرا رسید گواه بودید، آنگاه که از پسران خود پرسید: پس از من چه می‌پرستید؟ گفتند: خدای تو و خدای پدرانت ابراهیم و اسماعیل و اسحاق را می‌پرستیم که خدایی یگانه است و ما فرمانبردار اوییم» سوره بقره، آیه ۱۳۳.</ref>، {{متن قرآن\|قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ}}<ref>«بگویید: ما به خداوند و به آنچه به سوی ما و به سوی ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و نبیرگان فرو فرستاده شده و به آنچه به موسی و عیسی و آنچه به (دیگر) پیامبران از سوی پروردگارشان داده شده است ایمان آورده‌ایم؛ میان هیچ‌یک از آنان فرق نمی‌نهیم و ما فرما» سوره بقره، آیه ۱۳۶.</ref>، {{متن قرآن\|أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطَ كَانُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى قُلْ أَأَنْتُمْ أَعْلَمُ أَمِ اللَّهُ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهُ مِنَ اللَّهِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ}}<ref>«یا می‌گویید که ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط، یهودی یا مسیحی بودند؛ بگو: شما داناترید یا خداوند؟ و کیست ستمکارتر از کسی که گواهی‌یی را که از خداوند نزد اوست پنهان می‌دارد؟ و خداوند از آنچه انجام می‌دهید غافل نیست» سوره بقره، آیه ۱۴۰.</ref>، {{متن قرآن\|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ}}<ref>«و به او اسحاق و یعقوب را بخشیدیم و همه را راهنمایی کردیم- نوح را پیش‌تر راهنمایی کرده بودیم- و داوود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را که از فرزندزادگان وی بودند (نیز راهنمایی کردیم)؛ و این چنین نیکوکاران را پاداش می‌دهیم» سوره انعام، آیه ۸۴.</ref>، {{متن قرآن\|قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ}}<ref>«بگو به خداوند و به آنچه بر ما و بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و نبیرگان فرو فرستاده شده و به آنچه به موسی و عیسی و پیامبران از سوی پروردگارشان داده شده است ایمان داریم، میان هیچ‌یک از ایشان فرق نمی‌گذاریم و ما فرمانبردار اوییم» سوره آل عمران، آیه ۸۴.</ref>، {{متن قرآن\|إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَوْحَيْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَعِيسَى وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَيْمَانَ وَآتَيْنَا دَاوُودَ زَبُورًا}}<ref>«ما به تو همان‌گونه وحی فرستادیم که به نوح و پیامبران پس از وی، و به ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط و عیسی و ایوب و یونس و هارون و سلیمان وحی فرستادیم و به داوود زبور دادیم» سوره نساء، آیه ۱۶۳.</ref>، {{متن قرآن\|وَامْرَأَتُهُ قَائِمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَاقَ وَمِنْ وَرَاءِ إِسْحَاقَ يَعْقُوبَ}}<ref>«و همسر او، ایستاده بود و خندید آنگاه ما به او مژده اسحاق و از پی اسحاق، یعقوب را دادیم» سوره هود، آیه ۷۱.</ref>، {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَعَلَى آلِ يَعْقُوبَ كَمَا أَتَمَّهَا عَلَى أَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ}}<ref>«و بدین گونه پروردگارت تو را برمی‌گزیند و به تو از (دانش) خوابگزاری می‌آموزد و نعمت خویش را بر تو و بر خاندان یعقوب تمام می‌گرداند چنان‌که پیش از این بر پدرانت ابراهیم و اسحاق تمام گردانید که پروردگار تو دانایی فرزانه است» سوره یوسف، آیه ۶.</ref>، {{متن قرآن\|وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبَائِي إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ مَا كَانَ لَنَا أَنْ نُشْرِكَ بِاللَّهِ مِنْ شَيْءٍ ذَلِكَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ}}<ref>«و از آیین پدرانم ابراهیم و اسحاق و یعقوب پیروی می‌کنم؛ در خور ما نیست که هیچ چیز را شریک خداوند بدانیم؛ این از بخشش خداوند به ما و به مردم است امّا بیشتر مردم سپاس نمی‌گزارند» سوره یوسف، آیه ۳۸.</ref>، {{متن قرآن\|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ الدُّعَاءِ}}<ref>«سپاس خداوند را که با پیری، اسماعیل و اسحاق را به من بخشید به راستی پروردگارم شنوای دعاست» سوره ابراهیم، آیه ۳۹.</ref>، {{متن قرآن\|فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَكُلًّا جَعَلْنَا نَبِيًّا}}<ref>«پس چون از آنان و آنچه به جای خداوند می‌پرستیدند کناره گرفت، اسحاق و (نوه‌اش) یعقوب را بدو بخشیدیم و همه را پیامبر کردیم» سوره مریم، آیه ۴۹.</ref>، {{متن قرآن\|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةً وَكُلًّا جَعَلْنَا صَالِحِينَ}}<ref>«و اسحاق را و افزون بر آن (نوه‌اش) یعقوب را به او بخشیدیم و همه را (مردمی) شایسته کردیم» سوره انبیاء، آیه ۷۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَجَعَلْنَا فِي ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتَابَ وَآتَيْنَاهُ أَجْرَهُ فِي الدُّنْيَا وَإِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«و ما به او اسحاق و (نوه‌اش) یعقوب را بخشیدیم و در فرزندان او پیامبری و کتاب (آسمانی) را نهادیم و پاداش وی را در این جهان دادیم و او در جهان واپسین از شایستگان است» سوره عنکبوت، آیه ۲۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَبَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«و بدو اسحاق را نوید دادیم که پیامبری از شایستگان بود» سوره صافات، آیه ۱۱۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَبَارَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَى إِسْحَاقَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ}}<ref>«و به او و به اسحاق، خجستگی بخشیدیم و برخی از فرزندان آن دو نیکوکارند و برخی آشکارا به خویش ستم می‌ورزند» سوره صافات، آیه ۱۱۳.</ref>، {{متن قرآن\|وَاذْكُرْ عِبَادَنَا إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ}}<ref>«و از بندگان توانمند و روشن‌بین ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب، یاد کن» سوره ص، آیه ۴۵.</ref> آمده است.		نام این [[پیامبر]] ۱۷ بار در [[قرآن کریم]] در [[آیات]] {{متن قرآن\|أَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ الْمَوْتُ إِذْ قَالَ لِبَنِيهِ مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قَالُوا نَعْبُدُ إِلَهَكَ وَإِلَهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِلَهًا وَاحِدًا وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ}}<ref>«مگر هنگامی که مرگ یعقوب فرا رسید گواه بودید، آنگاه که از پسران خود پرسید: پس از من چه می‌پرستید؟ گفتند: خدای تو و خدای پدرانت ابراهیم و اسماعیل و اسحاق را می‌پرستیم که خدایی یگانه است و ما فرمانبردار اوییم» سوره بقره، آیه ۱۳۳.</ref>، {{متن قرآن\|قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ إِلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَمَا أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ}}<ref>«بگویید: ما به خداوند و به آنچه به سوی ما و به سوی ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و نبیرگان فرو فرستاده شده و به آنچه به موسی و عیسی و آنچه به (دیگر) پیامبران از سوی پروردگارشان داده شده است ایمان آورده‌ایم؛ میان هیچ‌یک از آنان فرق نمی‌نهیم و ما فرما» سوره بقره، آیه ۱۳۶.</ref>، {{متن قرآن\|أَمْ تَقُولُونَ إِنَّ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطَ كَانُوا هُودًا أَوْ نَصَارَى قُلْ أَأَنْتُمْ أَعْلَمُ أَمِ اللَّهُ وَمَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهُ مِنَ اللَّهِ وَمَا اللَّهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ}}<ref>«یا می‌گویید که ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط، یهودی یا مسیحی بودند؛ بگو: شما داناترید یا خداوند؟ و کیست ستمکارتر از کسی که گواهی‌یی را که از خداوند نزد اوست پنهان می‌دارد؟ و خداوند از آنچه انجام می‌دهید غافل نیست» سوره بقره، آیه ۱۴۰.</ref>، {{متن قرآن\|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِ دَاوُودَ وَسُلَيْمَانَ وَأَيُّوبَ وَيُوسُفَ وَمُوسَى وَهَارُونَ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ}}<ref>«و به او اسحاق و یعقوب را بخشیدیم و همه را راهنمایی کردیم- نوح را پیش‌تر راهنمایی کرده بودیم- و داوود و سلیمان و ایوب و یوسف و موسی و هارون را که از فرزندزادگان وی بودند (نیز راهنمایی کردیم)؛ و این چنین نیکوکاران را پاداش می‌دهیم» سوره انعام، آیه ۸۴.</ref>، {{متن قرآن\|قُلْ آمَنَّا بِاللَّهِ وَمَا أُنْزِلَ عَلَيْنَا وَمَا أُنْزِلَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَمَا أُوتِيَ مُوسَى وَعِيسَى وَالنَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَنَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ}}<ref>«بگو به خداوند و به آنچه بر ما و بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و نبیرگان فرو فرستاده شده و به آنچه به موسی و عیسی و پیامبران از سوی پروردگارشان داده شده است ایمان داریم، میان هیچ‌یک از ایشان فرق نمی‌گذاریم و ما فرمانبردار اوییم» سوره آل عمران، آیه ۸۴.</ref>، {{متن قرآن\|إِنَّا أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ كَمَا أَوْحَيْنَا إِلَى نُوحٍ وَالنَّبِيِّينَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَوْحَيْنَا إِلَى إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَالْأَسْبَاطِ وَعِيسَى وَأَيُّوبَ وَيُونُسَ وَهَارُونَ وَسُلَيْمَانَ وَآتَيْنَا دَاوُودَ زَبُورًا}}<ref>«ما به تو همان‌گونه وحی فرستادیم که به نوح و پیامبران پس از وی، و به ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اسباط و عیسی و ایوب و یونس و هارون و سلیمان وحی فرستادیم و به داوود زبور دادیم» سوره نساء، آیه ۱۶۳.</ref>، {{متن قرآن\|وَامْرَأَتُهُ قَائِمَةٌ فَضَحِكَتْ فَبَشَّرْنَاهَا بِإِسْحَاقَ وَمِنْ وَرَاءِ إِسْحَاقَ يَعْقُوبَ}}<ref>«و همسر او، ایستاده بود و خندید آنگاه ما به او مژده اسحاق و از پی اسحاق، یعقوب را دادیم» سوره هود، آیه ۷۱.</ref>، {{متن قرآن\|وَكَذَلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيلِ الْأَحَادِيثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَعَلَى آلِ يَعْقُوبَ كَمَا أَتَمَّهَا عَلَى أَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ إِنَّ رَبَّكَ عَلِيمٌ حَكِيمٌ}}<ref>«و بدین گونه پروردگارت تو را برمی‌گزیند و به تو از (دانش) خوابگزاری می‌آموزد و نعمت خویش را بر تو و بر خاندان یعقوب تمام می‌گرداند چنان‌که پیش از این بر پدرانت ابراهیم و اسحاق تمام گردانید که پروردگار تو دانایی فرزانه است» سوره یوسف، آیه ۶.</ref>، {{متن قرآن\|وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ آبَائِي إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ مَا كَانَ لَنَا أَنْ نُشْرِكَ بِاللَّهِ مِنْ شَيْءٍ ذَلِكَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُونَ}}<ref>«و از آیین پدرانم ابراهیم و اسحاق و یعقوب پیروی می‌کنم؛ در خور ما نیست که هیچ چیز را شریک خداوند بدانیم؛ این از بخشش خداوند به ما و به مردم است امّا بیشتر مردم سپاس نمی‌گزارند» سوره یوسف، آیه ۳۸.</ref>، {{متن قرآن\|الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي وَهَبَ لِي عَلَى الْكِبَرِ إِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ الدُّعَاءِ}}<ref>«سپاس خداوند را که با پیری، اسماعیل و اسحاق را به من بخشید به راستی پروردگارم شنوای دعاست» سوره ابراهیم، آیه ۳۹.</ref>، {{متن قرآن\|فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَمَا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ وَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَكُلًّا جَعَلْنَا نَبِيًّا}}<ref>«پس چون از آنان و آنچه به جای خداوند می‌پرستیدند کناره گرفت، اسحاق و (نوه‌اش) یعقوب را بدو بخشیدیم و همه را پیامبر کردیم» سوره مریم، آیه ۴۹.</ref>، {{متن قرآن\|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةً وَكُلًّا جَعَلْنَا صَالِحِينَ}}<ref>«و اسحاق را و افزون بر آن (نوه‌اش) یعقوب را به او بخشیدیم و همه را (مردمی) شایسته کردیم» سوره انبیاء، آیه ۷۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ وَجَعَلْنَا فِي ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتَابَ وَآتَيْنَاهُ أَجْرَهُ فِي الدُّنْيَا وَإِنَّهُ فِي الْآخِرَةِ لَمِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«و ما به او اسحاق و (نوه‌اش) یعقوب را بخشیدیم و در فرزندان او پیامبری و کتاب (آسمانی) را نهادیم و پاداش وی را در این جهان دادیم و او در جهان واپسین از شایستگان است» سوره عنکبوت، آیه ۲۷.</ref>، {{متن قرآن\|وَبَشَّرْنَاهُ بِإِسْحَاقَ نَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ}}<ref>«و بدو اسحاق را نوید دادیم که پیامبری از شایستگان بود» سوره صافات، آیه ۱۱۲.</ref>، {{متن قرآن\|وَبَارَكْنَا عَلَيْهِ وَعَلَى إِسْحَاقَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهِمَا مُحْسِنٌ وَظَالِمٌ لِنَفْسِهِ مُبِينٌ}}<ref>«و به او و به اسحاق، خجستگی بخشیدیم و برخی از فرزندان آن دو نیکوکارند و برخی آشکارا به خویش ستم می‌ورزند» سوره صافات، آیه ۱۱۳.</ref>، {{متن قرآن\|وَاذْكُرْ عِبَادَنَا إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ}}<ref>«و از بندگان توانمند و روشن‌بین ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب، یاد کن» سوره ص، آیه ۴۵.</ref> آمده است.
خط ۵۳:		خط ۵۴:

	در [[روایات]] و کتب [[شیعی]] نیز [[ذبیح‌الله]]، اسماعیل دانسته شده است<ref>مجمع البیان، ج۸، ص۴۵۳؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۴۸؛ المیزان، ج۱۷، ص۲۳۴.</ref>. [[ابن عربی]] فص ششم کتاب «فصوص الحکم» خود را به اسحاق{{ع}} اختصاص داده است. وی در فص اسحاق، نخست به تأملی پیش‌تر درباره [[قربانی]] و [[راز]] آن میپردازد و آنگاه مسئله [[رؤیا]] را پیش میکشد و اندیشه‌های خود را درباره خواب و [[تعبیر خواب]] از جهات مختلف بیان می‌کند.<ref>[[محمد رضا رهبریان \|رهبریان، محمد رضا]]، [[اسحاق - رهبریان (مقاله)\|مقاله «اسحاق»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص233-234.</ref>		در [[روایات]] و کتب [[شیعی]] نیز [[ذبیح‌الله]]، اسماعیل دانسته شده است<ref>مجمع البیان، ج۸، ص۴۵۳؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۴۸؛ المیزان، ج۱۷، ص۲۳۴.</ref>. [[ابن عربی]] فص ششم کتاب «فصوص الحکم» خود را به اسحاق{{ع}} اختصاص داده است. وی در فص اسحاق، نخست به تأملی پیش‌تر درباره [[قربانی]] و [[راز]] آن میپردازد و آنگاه مسئله [[رؤیا]] را پیش میکشد و اندیشه‌های خود را درباره خواب و [[تعبیر خواب]] از جهات مختلف بیان می‌کند.<ref>[[محمد رضا رهبریان \|رهبریان، محمد رضا]]، [[اسحاق - رهبریان (مقاله)\|مقاله «اسحاق»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)\|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص233-234.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}

Bahmani: /* پانویس */

2023-04-16T08:32:56Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ آوریل ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۰۲
خط ۶۲:		خط ۶۲:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:اسحاق]]~~
	[[رده:پیامبران]]		[[رده:پیامبران]]