اسماعیلیه در تاریخ اسلامی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani: /* ایجاد حکومت فاطمیان */

2025-07-14T09:14:39Z

ایجاد حکومت فاطمیان

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۴
خط ۱۶:		خط ۱۶:

	== ایجاد حکومت [[فاطمیان]] ==		== ایجاد حکومت [[فاطمیان]] ==
	[[ابن حوشب]]، [[داعی]] [[اسماعیلیان]] در [[یمن]]، بعد از [[مرگ]] دو تن از داعیان [[اسماعیلی]] در [[مغرب]] به نام‌های حُلوانی و [[ابوسفیان]]، در سال ۲۸۸ ق/۹۰۱م. [[ابوعبدالله]] [[شیعی]] را برای [[نشر]] دعوت به آن [[سرزمین]] فرستاد. ابوعبدالله جماعتی از حُجاج کتامه<ref>کنامه از قبایل بربر در افریقا است.</ref> را جذب کرده، با آنان به سرزمین مغرب رفت، دعوتش را میان [[مردم]] گسترش داد، پیروانی گرد او فراهم آمدند و بدین گونه کارش بالا گرفت تا این که در سال ۲۹۶ ق. / ۹۰۹ م. بر قَیروان مسلط شد و [[حکومت]] [[اغالبه]] را برانداخت. او سپس درپی عبیدالله [[مهدی]] در سَلَمِیّه فرستاد و او را برای به دست گرفتن کارها به افریقیه فرا خواند. عبیدالله دعوت او را [[اجابت]] و سلمیه را به سوی مغرب ترک کرد، در سال ۲۹۷ ق. / ۹۱۰م. به آنجا رسید، به عنوان [[خلیفه]] با وی [[بیعت]] شد و مهدی [[امیرالمؤمنین]] [[لقب]] گرفت. او بنیانی را نهاد که [[حکومت فاطمی]] بر آن [[استوار]] شد<ref>در خصوص نسب خلفای فاطمی، ر. ک: عنان، محمد عبدالله: الحاکم بامرالله و اسرار الدعوة الفاطمیه، ص۴۷-۷۵. اما در خصوص ایجاد حکومت فاطمیان، ر. ک: حسن ابراهیم حسن، تاریخ الدولة الفاطمیه، ص۱-۵۰.</ref>.<ref>محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل، دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان، ص۲۱۰.</ref>		[[ابن حوشب]]، [[داعی]] [[اسماعیلیان]] در [[یمن]]، بعد از [[مرگ]] دو تن از داعیان [[اسماعیلی]] در [[مغرب]] به نام‌های حُلوانی و [[ابوسفیان]]، در سال ۲۸۸ ق/۹۰۱م. [[ابوعبدالله]] [[شیعی]] را برای نشر دعوت به آن [[سرزمین]] فرستاد. ابوعبدالله جماعتی از حُجاج کتامه<ref>کنامه از قبایل بربر در افریقا است.</ref> را جذب کرده، با آنان به سرزمین مغرب رفت، دعوتش را میان [[مردم]] گسترش داد، پیروانی گرد او فراهم آمدند و بدین گونه کارش بالا گرفت تا این که در سال ۲۹۶ ق. / ۹۰۹ م. بر قَیروان مسلط شد و [[حکومت]] [[اغالبه]] را برانداخت. او سپس درپی عبیدالله [[مهدی]] در سَلَمِیّه فرستاد و او را برای به دست گرفتن کارها به افریقیه فرا خواند. عبیدالله دعوت او را [[اجابت]] و سلمیه را به سوی مغرب ترک کرد، در سال ۲۹۷ ق. / ۹۱۰م. به آنجا رسید، به عنوان [[خلیفه]] با وی [[بیعت]] شد و مهدی [[امیرالمؤمنین]] [[لقب]] گرفت. او بنیانی را نهاد که [[حکومت فاطمی]] بر آن [[استوار]] شد<ref>در خصوص نسب خلفای فاطمی، ر. ک: عنان، محمد عبدالله: الحاکم بامرالله و اسرار الدعوة الفاطمیه، ص۴۷-۷۵. اما در خصوص ایجاد حکومت فاطمیان، ر. ک: حسن ابراهیم حسن، تاریخ الدولة الفاطمیه، ص۱-۵۰.</ref>.<ref>محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل، دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان، ص۲۱۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۴

2025-07-14T09:14:28Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۴
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	هنگامی که [[حرکت]] زنگیان رو به افول بود، [[دعوت]] [[اسماعیلیه]] پدیدار شد. [[تاریخ]] حضور این دعوت در صحنه [[سیاسی]] به اواخر دوران [[حکومت اموی]] برمی‌گردد، یعنی هنگامی که عده بسیاری از زیدیان به [[طایفه]] [[امامیه]] - از [[یاران امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} - پیوستند. بعد از [[شهادت]] حضرت به علت [[اختلاف]] نظر در کیفیت تعیین[[حق]] [[وراثتی]] برای [[گزینش امام]]، [[شیعیان]] امامیه دو دسته شدند: یکی، شیعیان امامیه [[موسویه]] - که بعدها به آنان [[اثنی عشریه]] گفته شد - و [[پیروان]] آن [[امامت]] [[امام]] [[موسی کاظم]]{{ع}} را به عنوان [[امام هفتم]] [[باور]] داشتند و دیگر، شیعیان امامیه اسماعیلیه که به [[امامت اسماعیل]] فرزند امام جعفر صادق{{ع}} [[معتقد]] بودند. اسماعیل بزرگ‌ترین فرزند پدرش بود و با این که در [[زمان]] [[حیات]] پدرش درگذشت، پیروانش امامت را به پسر او، [[محمد]] مستور، انتقال دادند. وی به باور آنان امام هفتم است. از همین رو این طایفه را سَبَعیّه نامیدند تا از اثنی عشریه جدا باشد<ref>این جدایی بعد از شهادت صادق{{ع}} پدیدار شد و از بزرگ‌ترین تقسیمات در صفوف شیعه به حساب می‌آید، نه فقط از آن جهت که طایفه اسماعیلیه تا کنون دارای پیروانی بوده‌اند. بلکه بدان دلیل که یکی از بزرگ‌ترین حکومت‌های دوران دوم عباسی - یعنی حکومت فاطمیان - را به وجود آوردند.</ref>.		هنگامی که حرکت زنگیان رو به افول بود، [[دعوت]] [[اسماعیلیه]] پدیدار شد. [[تاریخ]] حضور این دعوت در صحنه [[سیاسی]] به اواخر دوران [[حکومت اموی]] برمی‌گردد، یعنی هنگامی که عده بسیاری از زیدیان به طایفه [[امامیه]] ـ از یاران امام [[جعفر صادق]]{{ع}} ـ پیوستند. بعد از [[شهادت]] حضرت به علت [[اختلاف]] نظر در کیفیت تعیین[[حق]] وراثتی برای [[گزینش امام]]، [[شیعیان]] امامیه دو دسته شدند: یکی، شیعیان امامیه [[موسویه]] - که بعدها به آنان [[اثنی عشریه]] گفته شد - و [[پیروان]] آن [[امامت]] [[امام]] [[موسی کاظم]]{{ع}} را به عنوان [[امام هفتم]] [[باور]] داشتند و دیگر، شیعیان امامیه اسماعیلیه که به [[امامت اسماعیل]] فرزند امام جعفر صادق{{ع}} [[معتقد]] بودند. اسماعیل بزرگ‌ترین فرزند پدرش بود و با این که در [[زمان]] [[حیات]] پدرش درگذشت، پیروانش امامت را به پسر او، [[محمد]] مستور، انتقال دادند. وی به باور آنان امام هفتم است. از همین رو این طایفه را سَبَعیّه نامیدند تا از اثنی عشریه جدا باشد<ref>این جدایی بعد از شهادت صادق{{ع}} پدیدار شد و از بزرگ‌ترین تقسیمات در صفوف شیعه به حساب می‌آید، نه فقط از آن جهت که طایفه اسماعیلیه تا کنون دارای پیروانی بوده‌اند. بلکه بدان دلیل که یکی از بزرگ‌ترین حکومت‌های دوران دوم عباسی - یعنی حکومت فاطمیان - را به وجود آوردند.</ref>.

	[[جانشینان]] [[امامان]] [[اسماعیلی]] در انتشار این [[مذهب]] کوشید و [[تبلیغات]] آن را [[رهبری]] کردند. میمون [[قداح]] در شمار مشهورترین آنان بود که اساس [[مذهب اسماعیلی]] را پایه‌گذاری و راه را برای فرزندش عبدالله - که در [[شهر]] سَلَمِیّه از توابع حَماة در [[سرزمین شام]] اقامت داشت - فراهم کرد. او مبلغانش را به مناطق ناآرام گسیل داشت تا از [[نارضایتی]] گروه‌هایی از [[مردم]] از چگونگی اداره [[عباسیان]] بهره‌برداری کنند.		[[جانشینان]] [[امامان]] [[اسماعیلی]] در انتشار این [[مذهب]] کوشید و [[تبلیغات]] آن را [[رهبری]] کردند. میمون قداح در شمار مشهورترین آنان بود که اساس [[مذهب اسماعیلی]] را پایه‌گذاری و راه را برای فرزندش عبدالله - که در [[شهر]] سَلَمِیّه از توابع حَماة در [[سرزمین شام]] اقامت داشت - فراهم کرد. او مبلغانش را به مناطق ناآرام گسیل داشت تا از نارضایتی گروه‌هایی از [[مردم]] از چگونگی اداره [[عباسیان]] بهره‌برداری کنند.

	دعوت اسماعیلیه از ثلث آخر [[قرن نهم]] میلادی در [[یمن]] و [[عراق]] [[سازمان‌دهی]] شد<ref>کاهن، کلود، تاریخ الشعوب الاسلامیه، ص۱۷۸.</ref>.		دعوت اسماعیلیه از ثلث آخر قرن نهم میلادی در [[یمن]] و [[عراق]] سازمان‌دهی شد<ref>کاهن، کلود، تاریخ الشعوب الاسلامیه، ص۱۷۸.</ref>. احتمالاً دعوت به این مذهب در پی رحلت [[امام حسن عسکری]]{{ع}} [[یازدهمین امام]] [[شیعه]] [[اثنی عشریه]]، در سال ۲۶۰ ق/۸۷۴ م. پدیدار شد<ref>خضری، الدولة العباسیه، ص۳۰۰.</ref>.
	احتمالاً دعوت به این مذهب در پی [[رحلت]] [[امام حسن عسکری]]{{ع}} [[یازدهمین امام]] [[شیعه]] [[اثنی عشریه]]، در [[سال ۲۶۰ ق]]/۸۷۴ م. پدیدار شد<ref>خضری، الدولة العباسیه، ص۳۰۰.</ref>.

	[[اسماعیلیه]] از ایادی [[حاکمیت]] [[ستم]] دیدند و ناچار به مناطقی دورافتاده و مرتفع پناه بردند که [[یورش]] [[عباسیان]] به آنجا دشوار بود، مخفیانه [[دعوت]] خود را گسترش دادند، برای جذب [[پیروان]] خود تلاش کردند و از سَلَمِیّه به همه جای [[سرزمین‌های اسلامی]] رهسپار شدند؛ اما [[تمایل]] [[حرکت]] اسماعیلیه در آن دوره زمانی به کار مخفیانه، آنان را از [[فعالیت سیاسی]] باز نداشت و [[اندیشه]] پنهانی آنان با وجود تنگناهای [[حکومتی]] - تا هر اندازه که اوضاع [[اجازه]] می‌داد - بیان می‌شد.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص۲۰۶.</ref>		[[اسماعیلیه]] از ایادی [[حاکمیت]] [[ستم]] دیدند و ناچار به مناطقی دورافتاده و مرتفع پناه بردند که [[یورش]] [[عباسیان]] به آنجا دشوار بود، مخفیانه [[دعوت]] خود را گسترش دادند، برای جذب [[پیروان]] خود تلاش کردند و از سَلَمِیّه به همه جای [[سرزمین‌های اسلامی]] رهسپار شدند؛ اما [[تمایل]] حرکت اسماعیلیه در آن دوره زمانی به کار مخفیانه، آنان را از [[فعالیت سیاسی]] باز نداشت و [[اندیشه]] پنهانی آنان با وجود تنگناهای [[حکومتی]] ـ تا هر اندازه که اوضاع [[اجازه]] می‌داد ـ بیان می‌شد<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص۲۰۶.</ref>.

	== [[ایجاد حکومت]] [[فاطمیان]] ==		== ایجاد حکومت [[فاطمیان]] ==
	[[ابن حوشب]]، [[داعی]] [[اسماعیلیان]] در [[یمن]]، بعد از [[مرگ]] دو تن از داعیان [[اسماعیلی]] در [[مغرب]] به نام‌های حُلوانی و [[ابوسفیان]]، در [[سال ۲۸۸ ق]]/۹۰۱م. [[ابوعبدالله]] [[شیعی]] را برای [[نشر]] دعوت به آن [[سرزمین]] فرستاد. ابوعبدالله جماعتی از حُجاج کتامه<ref>کنامه از قبایل بربر در افریقا است.</ref> را جذب کرده، با آنان به سرزمین مغرب رفت، دعوتش را میان [[مردم]] گسترش داد، پیروانی گرد او فراهم آمدند و بدین گونه کارش بالا گرفت تا این که در [[سال ۲۹۶ ق]]. / ۹۰۹ م. بر قَیروان مسلط شد و [[حکومت]] [[اغالبه]] را برانداخت. او سپس درپی عبیدالله [[مهدی]] در سَلَمِیّه فرستاد و او را برای به دست گرفتن کارها به افریقیه فرا خواند. عبیدالله دعوت او را [[اجابت]] و سلمیه را به سوی مغرب ترک کرد، در [[سال ۲۹۷ ق]]. / ۹۱۰م. به آنجا رسید، به عنوان [[خلیفه]] با وی [[بیعت]] شد و مهدی [[امیرالمؤمنین]] [[لقب]] گرفت. او بنیانی را نهاد که [[حکومت فاطمی]] بر آن [[استوار]] شد<ref>در خصوص نسب خلفای فاطمی، ر. ک: عنان، محمد عبدالله: الحاکم بامرالله و اسرار الدعوة الفاطمیه، ص۴۷-۷۵. اما در خصوص ایجاد حکومت فاطمیان، ر. ک: حسن ابراهیم حسن، تاریخ الدولة الفاطمیه، ص۱-۵۰.</ref><ref>محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل، دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان، ص۲۱۰.</ref>		[[ابن حوشب]]، [[داعی]] [[اسماعیلیان]] در [[یمن]]، بعد از [[مرگ]] دو تن از داعیان [[اسماعیلی]] در [[مغرب]] به نام‌های حُلوانی و [[ابوسفیان]]، در سال ۲۸۸ ق/۹۰۱م. [[ابوعبدالله]] [[شیعی]] را برای [[نشر]] دعوت به آن [[سرزمین]] فرستاد. ابوعبدالله جماعتی از حُجاج کتامه<ref>کنامه از قبایل بربر در افریقا است.</ref> را جذب کرده، با آنان به سرزمین مغرب رفت، دعوتش را میان [[مردم]] گسترش داد، پیروانی گرد او فراهم آمدند و بدین گونه کارش بالا گرفت تا این که در سال ۲۹۶ ق. / ۹۰۹ م. بر قَیروان مسلط شد و [[حکومت]] [[اغالبه]] را برانداخت. او سپس درپی عبیدالله [[مهدی]] در سَلَمِیّه فرستاد و او را برای به دست گرفتن کارها به افریقیه فرا خواند. عبیدالله دعوت او را [[اجابت]] و سلمیه را به سوی مغرب ترک کرد، در سال ۲۹۷ ق. / ۹۱۰م. به آنجا رسید، به عنوان [[خلیفه]] با وی [[بیعت]] شد و مهدی [[امیرالمؤمنین]] [[لقب]] گرفت. او بنیانی را نهاد که [[حکومت فاطمی]] بر آن [[استوار]] شد<ref>در خصوص نسب خلفای فاطمی، ر. ک: عنان، محمد عبدالله: الحاکم بامرالله و اسرار الدعوة الفاطمیه، ص۴۷-۷۵. اما در خصوص ایجاد حکومت فاطمیان، ر. ک: حسن ابراهیم حسن، تاریخ الدولة الفاطمیه، ص۱-۵۰.</ref>.<ref>محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل، دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان، ص۲۱۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۱۲

2025-07-14T09:12:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۲
خط ۷:		خط ۷:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	هنگامی که حرکت زنگیان رو به افول بود، [[دعوت]] [[اسماعیلیه]] پدیدار شد. [[تاریخ]] حضور این دعوت در صحنه [[سیاسی]] به اواخر دوران [[حکومت اموی]] برمی‌گردد، یعنی هنگامی که عده بسیاری از زیدیان به [[طایفه]] [[امامیه]] - از [[یاران امام]] [[جعفر صادق]] {{ع}} - پیوستند. بعد از [[شهادت]] [[حضرت]] به علت [[اختلاف]] نظر در کیفیت تعیین [[حق]] وراثتی برای [[گزینش امام]]، [[شیعیان]] امامیه دو دسته شدند: یکی، شیعیان امامیه [[موسویه]] - که بعدها به آنان [[اثنی عشریه]] گفته شد - و [[پیروان]] آن [[امامت]] [[امام]] [[موسی کاظم]] {{ع}} را به عنوان [[امام هفتم]] [[باور]] داشتند و دیگر، شیعیان امامیه اسماعیلیه که به [[امامت اسماعیل]] فرزند امام جعفر صادق {{ع}} [[معتقد]] بودند. [[اسماعیل]] بزرگ‌ترین فرزند پدرش بود و با این که در [[زمان]] [[حیات]] پدرش درگذشت، پیروانش امامت را به پسر او، محمد مستور، انتقال دادند. وی به باور آنان امام هفتم است. از همین رو این طایفه را سَبَعیّه نامیدند تا از اثنی عشریه جدا باشد<ref>این جدایی بعد از شهادت صادق {{ع}} پدیدار شد و از بزرگ‌ترین تقسیمات در صفوف شیعه به حساب می‌آید، نه فقط از آن جهت که طایفه اسماعیلیه تا کنون دارای پیروانی بوده‌اند. بلکه بدان دلیل که یکی از بزرگ‌ترین حکومت‌های دوران دوم عباسی - یعنی حکومت فاطمیان - را به وجود آوردند.</ref>.		هنگامی که [[حرکت]] زنگیان رو به افول بود، [[دعوت]] [[اسماعیلیه]] پدیدار شد. [[تاریخ]] حضور این دعوت در صحنه [[سیاسی]] به اواخر دوران [[حکومت اموی]] برمی‌گردد، یعنی هنگامی که عده بسیاری از زیدیان به [[طایفه]] [[امامیه]] - از [[یاران امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} - پیوستند. بعد از [[شهادت]] حضرت به علت [[اختلاف]] نظر در کیفیت تعیین[[حق]] [[وراثتی]] برای [[گزینش امام]]، [[شیعیان]] امامیه دو دسته شدند: یکی، شیعیان امامیه [[موسویه]] - که بعدها به آنان [[اثنی عشریه]] گفته شد - و [[پیروان]] آن [[امامت]] [[امام]] [[موسی کاظم]]{{ع}} را به عنوان [[امام هفتم]] [[باور]] داشتند و دیگر، شیعیان امامیه اسماعیلیه که به [[امامت اسماعیل]] فرزند امام جعفر صادق{{ع}} [[معتقد]] بودند. اسماعیل بزرگ‌ترین فرزند پدرش بود و با این که در [[زمان]] [[حیات]] پدرش درگذشت، پیروانش امامت را به پسر او، [[محمد]] مستور، انتقال دادند. وی به باور آنان امام هفتم است. از همین رو این طایفه را سَبَعیّه نامیدند تا از اثنی عشریه جدا باشد<ref>این جدایی بعد از شهادت صادق{{ع}} پدیدار شد و از بزرگ‌ترین تقسیمات در صفوف شیعه به حساب می‌آید، نه فقط از آن جهت که طایفه اسماعیلیه تا کنون دارای پیروانی بوده‌اند. بلکه بدان دلیل که یکی از بزرگ‌ترین حکومت‌های دوران دوم عباسی - یعنی حکومت فاطمیان - را به وجود آوردند.</ref>.

	[[جانشینان]] [[امامان]] [[اسماعیلی]] در انتشار این [[مذهب]] کوشید و [[تبلیغات]] آن را [[رهبری]] کردند. [[میمون]] [[قداح]] در شمار مشهورترین آنان بود که اساس مذهب اسماعیلی را پایه‌گذاری و راه را برای فرزندش عبدالله - که در [[شهر]] سَلَمِیّه از توابع حَماة در [[سرزمین شام]] اقامت داشت - فراهم کرد. او مبلغانش را به مناطق ناآرام گسیل داشت تا از [[نارضایتی]] گروه‌هایی از [[مردم]] از چگونگی اداره [[عباسیان]] ~~بهره برداری~~ کنند.		[[جانشینان]] [[امامان]] [[اسماعیلی]] در انتشار این [[مذهب]] کوشید و [[تبلیغات]] آن را [[رهبری]] کردند. میمون [[قداح]] در شمار مشهورترین آنان بود که اساس [[مذهب اسماعیلی]] را پایه‌گذاری و راه را برای فرزندش عبدالله - که در [[شهر]] سَلَمِیّه از توابع حَماة در [[سرزمین شام]] اقامت داشت - فراهم کرد. او مبلغانش را به مناطق ناآرام گسیل داشت تا از [[نارضایتی]] گروه‌هایی از [[مردم]] از چگونگی اداره [[عباسیان]] بهره‌برداری کنند.

	دعوت اسماعیلیه از ثلث آخر [[قرن نهم]] میلادی در [[یمن]] و [[عراق]] [[سازمان‌دهی]] شد<ref>کاهن، کلود، تاریخ الشعوب الاسلامیه، ص۱۷۸.</ref>.		دعوت اسماعیلیه از ثلث آخر [[قرن نهم]] میلادی در [[یمن]] و [[عراق]] [[سازمان‌دهی]] شد<ref>کاهن، کلود، تاریخ الشعوب الاسلامیه، ص۱۷۸.</ref>.
	احتمالاً دعوت به این مذهب در پی [[رحلت]] [[امام حسن عسکری]] {{ع}} [[یازدهمین امام]] [[شیعه]] [[اثنی عشریه]]، در [[سال ۲۶۰ ق]]/۸۷۴ م. پدیدار شد<ref>خضری، الدولة العباسیه، ص۳۰۰.</ref>.		احتمالاً دعوت به این مذهب در پی [[رحلت]] [[امام حسن عسکری]]{{ع}} [[یازدهمین امام]] [[شیعه]] [[اثنی عشریه]]، در [[سال ۲۶۰ ق]]/۸۷۴ م. پدیدار شد<ref>خضری، الدولة العباسیه، ص۳۰۰.</ref>.

	[[اسماعیلیه]] از ایادی [[حاکمیت]] [[ستم]] دیدند و ناچار به مناطقی دورافتاده و مرتفع [[پناه]] بردند که [[یورش]] [[عباسیان]] به آنجا دشوار بود، مخفیانه [[دعوت]] خود را گسترش دادند، برای جذب [[پیروان]] خود تلاش کردند و از سَلَمِیّه به همه جای [[سرزمین‌های اسلامی]] رهسپار شدند؛ اما [[تمایل]] حرکت اسماعیلیه در آن دوره زمانی به کار مخفیانه، آنان را از ~~فعالیت~~ [[سیاسی]] باز نداشت و [[اندیشه]] پنهانی آنان با وجود تنگناهای [[حکومتی]] - تا هر اندازه که اوضاع اجازه می‌داد - بیان می‌شد.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ~~ص ۲۰۶~~.</ref>		[[اسماعیلیه]] از ایادی [[حاکمیت]] [[ستم]] دیدند و ناچار به مناطقی دورافتاده و مرتفع پناه بردند که [[یورش]] [[عباسیان]] به آنجا دشوار بود، مخفیانه [[دعوت]] خود را گسترش دادند، برای جذب [[پیروان]] خود تلاش کردند و از سَلَمِیّه به همه جای [[سرزمین‌های اسلامی]] رهسپار شدند؛ اما [[تمایل]] [[حرکت]] اسماعیلیه در آن دوره زمانی به کار مخفیانه، آنان را از [[فعالیت سیاسی]] باز نداشت و [[اندیشه]] پنهانی آنان با وجود تنگناهای [[حکومتی]] - تا هر اندازه که اوضاع [[اجازه]] می‌داد - بیان می‌شد.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص۲۰۶.</ref>

	== [[ایجاد حکومت]] [[فاطمیان]] ==		== [[ایجاد حکومت]] [[فاطمیان]] ==
	[[ابن حوشب]]، [[داعی]] [[اسماعیلیان]] در [[یمن]]، بعد از [[مرگ]] دو تن از داعیان [[اسماعیلی]] در [[مغرب]] به نام‌های حُلوانی و [[ابوسفیان]]، در [[سال ۲۸۸ ق]]/۹۰۱م. [[ابوعبدالله شیعی]] را برای ~~نشر~~ [[~~دعوت~~]] به آن [[سرزمین]] فرستاد. ابوعبدالله جماعتی از حُجاج کتامه<ref>کنامه از قبایل بربر در افریقا است.</ref> را جذب کرده، با آنان به سرزمین مغرب رفت، دعوتش را میان [[مردم]] [[گسترش ~~داد]]،~~ پیروانی گرد او فراهم آمدند و بدین گونه کارش بالا گرفت تا این که در [[سال ۲۹۶ ق]]. / ۹۰۹ م. بر قَیروان مسلط شد و [[حکومت]] اغالبه را برانداخت. او سپس درپی [[~~عبیدالله~~ مهدی]] در سَلَمِیّه فرستاد و او را برای به دست گرفتن [[کارها]] به افریقیه فرا خواند. عبیدالله دعوت او را [[اجابت]] و سلمیه را به سوی مغرب ترک کرد، در [[سال ۲۹۷ ق]]. / ۹۱۰م. به آنجا رسید، به عنوان [[خلیفه]] با وی [[بیعت]] شد و مهدی امیرالمؤمنین [[لقب]] گرفت. او بنیانی را نهاد که [[حکومت فاطمی]] بر آن [[استوار]] شد<ref>در خصوص نسب خلفای فاطمی، ر. ک: عنان، محمد عبدالله: الحاکم بامرالله و اسرار الدعوة الفاطمیه، ص۴۷-۷۵. اما در خصوص ایجاد حکومت فاطمیان، ر. ک: حسن ابراهیم حسن، تاریخ الدولة الفاطمیه، ص۱-۵۰.</ref><ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد ~~سهیل]]، [[~~دولت عباسیان (کتاب)\|دولت ~~عباسیان]]، ص ۲۱۰~~.</ref>		[[ابن حوشب]]، [[داعی]] [[اسماعیلیان]] در [[یمن]]، بعد از [[مرگ]] دو تن از داعیان [[اسماعیلی]] در [[مغرب]] به نام‌های حُلوانی و [[ابوسفیان]]، در [[سال ۲۸۸ ق]]/۹۰۱م. [[ابوعبدالله]] [[شیعی]] را برای [[نشر]] دعوت به آن [[سرزمین]] فرستاد. ابوعبدالله جماعتی از حُجاج کتامه<ref>کنامه از قبایل بربر در افریقا است.</ref> را جذب کرده، با آنان به سرزمین مغرب رفت، دعوتش را میان [[مردم]] گسترش داد، پیروانی گرد او فراهم آمدند و بدین گونه کارش بالا گرفت تا این که در [[سال ۲۹۶ ق]]. / ۹۰۹ م. بر قَیروان مسلط شد و [[حکومت]] [[اغالبه]] را برانداخت. او سپس درپی عبیدالله [[مهدی]] در سَلَمِیّه فرستاد و او را برای به دست گرفتن کارها به افریقیه فرا خواند. عبیدالله دعوت او را [[اجابت]] و سلمیه را به سوی مغرب ترک کرد، در [[سال ۲۹۷ ق]]. / ۹۱۰م. به آنجا رسید، به عنوان [[خلیفه]] با وی [[بیعت]] شد و مهدی [[امیرالمؤمنین]] [[لقب]] گرفت. او بنیانی را نهاد که [[حکومت فاطمی]] بر آن [[استوار]] شد<ref>در خصوص نسب خلفای فاطمی، ر. ک: عنان، محمد عبدالله: الحاکم بامرالله و اسرار الدعوة الفاطمیه، ص۴۷-۷۵. اما در خصوص ایجاد حکومت فاطمیان، ر. ک: حسن ابراهیم حسن، تاریخ الدولة الفاطمیه، ص۱-۵۰.</ref><ref>محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل، دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان، ص۲۱۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani در ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۳۷

2025-07-14T08:37:03Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۰۷
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = اسماعیلیه		\| موضوع مرتبط = اسماعیلیه
	\| عنوان مدخل = اسماعیلیه		\| عنوان مدخل = اسماعیلیه
	\| مداخل مرتبط = [[اسماعیلیه در کلام اسلامی]] - [[اسماعیلیه در تاریخ اسلامی]] - [[اسماعیلیه در ~~معارف و سیره امام کاظم~~]] - [[اسماعیلیه در ~~معارف مهدویت~~]] - [[اسماعیلیه در ~~علوم قرآنی~~]]- [[اسماعیلیه در ~~فقه اسلامی~~]]		\| مداخل مرتبط = [[اسماعیلیه در کلام اسلامی]] - [[اسماعیلیه در تاریخ اسلامی]] - [[اسماعیلیه در علوم قرآنی]]- [[اسماعیلیه در فقه اسلامی]] - [[اسماعیلیه در معارف و سیره امام کاظم]] - [[اسماعیلیه در معارف مهدویت]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۹

2025-06-10T06:49:24Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۹
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = اسماعیلیه		\| موضوع مرتبط = اسماعیلیه
	\| عنوان مدخل = اسماعیلیه		\| عنوان مدخل = اسماعیلیه
	\| مداخل مرتبط = [[اسماعیلیه در کلام اسلامی]] - [[اسماعیلیه در تاریخ اسلامی]] - [[اسماعیلیه در معارف مهدویت]]		\| مداخل مرتبط = [[اسماعیلیه در کلام اسلامی]] - [[اسماعیلیه در تاریخ اسلامی]] - [[اسماعیلیه در معارف و سیره امام کاظم]] - [[اسماعیلیه در معارف مهدویت]] - [[اسماعیلیه در علوم قرآنی]]- [[اسماعیلیه در فقه اسلامی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Jaafari در ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۴۸

2025-06-10T06:48:44Z

نمایش تغییرات

Jaafari: /* منابع */

2025-06-10T05:54:12Z

منابع

@@ خط ۵۰: / خط ۵۰: @@
 در [[غیبت نعمانی]] آمده از سخنان مشهور [[امام صادق]]{{ع}} کنار [[قبر]] اسماعیل این است که فرمود: [[مرگ]] تو مرا سخت محزون نموده، خداوندا [[حقوقی]] را که تو [[واجب]] کرده بودی برای من و او در آن [[حقوق]] کوتاهی کرده، من بخشیدم، پروردگارا! تو نیز حقوق خود را که کوتاهی کرده ببخش<ref>بحارالانوار، ج۴۸، ص۲۳.</ref>.
 در [[امالی]] [[صدوق]] آمده: [[عنبسه بن بجاد عابد]] گفت: پس از اینکه اسماعیل پسر [[حضرت صادق]]{{ع}} فوت شد و از کار [[تجهیز]] و [[دفن]] او فارغ شدیم، [[امام صادق]]{{ع}} نشسته سر به زیر انداخت، ما نیز اطراف آن حضرت جمع شدیم. سر بلند کرده فرمود: ای [[مردم]] [[دنیا]] محل جدایی و جایگاه موقتی است نه منزلگاه همیشگی، ولی جدایی [[انسان]] از کسی که به او انس گرفت واقعاً [[دل]] را می‎سوزاند و سخت ناراحت کننده است که علاج‌پذیر نیست! ولی [[شخصیت]] اشخاص با [[مقاومت]] [[نیکو]] در مقابل این حوادث و [[اندیشه]] صحیح در چنین موارد سنجیده می‌شود<ref>بحارالانوار، ج۴۷، ص۲۴۵.</ref>.<ref>[[علی راجی|راجی، علی]]، [[مظلومیت امام کاظم (کتاب)|مظلومیت امام کاظم]]، ص ۱۴۶.</ref>
 == منابع ==

Jaafari: /* ابداع فرقه اسماعیلیه */

2025-06-10T05:50:06Z

ابداع فرقه اسماعیلیه

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۲۰
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	[[ابن حوشب]]، [[داعی]] [[اسماعیلیان]] در [[یمن]]، بعد از [[مرگ]] دو تن از داعیان [[اسماعیلی]] در [[مغرب]] به نام‌های حُلوانی و [[ابوسفیان]]، در [[سال ۲۸۸ ق]]/۹۰۱م. [[ابوعبدالله شیعی]] را برای نشر [[دعوت]] به آن [[سرزمین]] فرستاد. ابوعبدالله جماعتی از حُجاج کتامه<ref>کنامه از قبایل بربر در افریقا است.</ref> را جذب کرده، با آنان به سرزمین مغرب رفت، دعوتش را میان [[مردم]] [[گسترش داد]]، پیروانی گرد او فراهم آمدند و بدین گونه کارش بالا گرفت تا این که در [[سال ۲۹۶ ق]]. / ۹۰۹ م. بر قَیروان مسلط شد و [[حکومت]] اغالبه را برانداخت. او سپس درپی [[عبیدالله مهدی]] در سَلَمِیّه فرستاد و او را برای به دست گرفتن [[کارها]] به افریقیه فرا خواند. عبیدالله دعوت او را [[اجابت]] و سلمیه را به سوی مغرب ترک کرد، در [[سال ۲۹۷ ق]]. / ۹۱۰م. به آنجا رسید، به عنوان [[خلیفه]] با وی [[بیعت]] شد و مهدی امیرالمؤمنین [[لقب]] گرفت. او بنیانی را نهاد که [[حکومت فاطمی]] بر آن [[استوار]] شد<ref>در خصوص نسب خلفای فاطمی، ر. ک: عنان، محمد عبدالله: الحاکم بامرالله و اسرار الدعوة الفاطمیه، ص۴۷-۷۵. اما در خصوص ایجاد حکومت فاطمیان، ر. ک: حسن ابراهیم حسن، تاریخ الدولة الفاطمیه، ص۱-۵۰.</ref><ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۱۰.</ref>		[[ابن حوشب]]، [[داعی]] [[اسماعیلیان]] در [[یمن]]، بعد از [[مرگ]] دو تن از داعیان [[اسماعیلی]] در [[مغرب]] به نام‌های حُلوانی و [[ابوسفیان]]، در [[سال ۲۸۸ ق]]/۹۰۱م. [[ابوعبدالله شیعی]] را برای نشر [[دعوت]] به آن [[سرزمین]] فرستاد. ابوعبدالله جماعتی از حُجاج کتامه<ref>کنامه از قبایل بربر در افریقا است.</ref> را جذب کرده، با آنان به سرزمین مغرب رفت، دعوتش را میان [[مردم]] [[گسترش داد]]، پیروانی گرد او فراهم آمدند و بدین گونه کارش بالا گرفت تا این که در [[سال ۲۹۶ ق]]. / ۹۰۹ م. بر قَیروان مسلط شد و [[حکومت]] اغالبه را برانداخت. او سپس درپی [[عبیدالله مهدی]] در سَلَمِیّه فرستاد و او را برای به دست گرفتن [[کارها]] به افریقیه فرا خواند. عبیدالله دعوت او را [[اجابت]] و سلمیه را به سوی مغرب ترک کرد، در [[سال ۲۹۷ ق]]. / ۹۱۰م. به آنجا رسید، به عنوان [[خلیفه]] با وی [[بیعت]] شد و مهدی امیرالمؤمنین [[لقب]] گرفت. او بنیانی را نهاد که [[حکومت فاطمی]] بر آن [[استوار]] شد<ref>در خصوص نسب خلفای فاطمی، ر. ک: عنان، محمد عبدالله: الحاکم بامرالله و اسرار الدعوة الفاطمیه، ص۴۷-۷۵. اما در خصوص ایجاد حکومت فاطمیان، ر. ک: حسن ابراهیم حسن، تاریخ الدولة الفاطمیه، ص۱-۵۰.</ref><ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۱۰.</ref>

	==[[ابداع~~]] [[~~فرقه~~]] [[~~اسماعیلیه]]==		==ابداع فرقه اسماعیلیه==
	موضوع [[تعیین امام]] و [[رهبری]] [[جامعه مسلمین]] از مسائلی است که هیچ کس جز [[خداوند متعال]] [[حق]] [[دخالت]] و [[تصرف]] در آن را ندارد. از [[حقوق الهی]] است که حتی [[پیامبران]] هم در آن دخالتی ندارند، در [[انتصاب امیرالمؤمنین]] در [[یوم الغدیر]] حتی [[نبی مکرم اسلام]] هم کمترین تصرف و دخالتی در این [[انتخاب الهی]] نداشتند، جز اینکه [[ابلاغ]] به [[مردم]] به عهده حضرتش واگذار شد.		موضوع [[تعیین امام]] و [[رهبری]] [[جامعه مسلمین]] از مسائلی است که هیچ کس جز [[خداوند متعال]] [[حق]] [[دخالت]] و [[تصرف]] در آن را ندارد. از [[حقوق الهی]] است که حتی [[پیامبران]] هم در آن دخالتی ندارند، در [[انتصاب امیرالمؤمنین]] در [[یوم الغدیر]] حتی [[نبی مکرم اسلام]] هم کمترین تصرف و دخالتی در این [[انتخاب الهی]] نداشتند، جز اینکه [[ابلاغ]] به [[مردم]] به عهده حضرتش واگذار شد.
	[[معاذ بن کثیر]] گفت: [[حضرت صادق]]{{ع}} فرمود: تعیین [[ائمه]] از طرف [[خدا]] برای [[حضرت محمد]]{{صل}} شد، هیچ موضوعی کتاب سر به مهر از [[آسمان]] نازل نگردید مگر مسأله [[امامت]] که آن را [[جبرئیل]] آورده و گفت: این دستورالعمل تو است که پیش خانواده‌ات می‌ماند. [[پیامبر]] فرمود: کدام خانواده‌ام؟ جبرئیل گفت: آن [[خانواده]] که [[خداوند]] آنها را برگزیده که [[وارث علم]] [[نبوت]] شوند، چنانچه ابراهیم [[وارث]] گردید.		[[معاذ بن کثیر]] گفت: [[حضرت صادق]]{{ع}} فرمود: تعیین [[ائمه]] از طرف [[خدا]] برای [[حضرت محمد]]{{صل}} شد، هیچ موضوعی کتاب سر به مهر از [[آسمان]] نازل نگردید مگر مسأله [[امامت]] که آن را [[جبرئیل]] آورده و گفت: این دستورالعمل تو است که پیش خانواده‌ات می‌ماند. [[پیامبر]] فرمود: کدام خانواده‌ام؟ جبرئیل گفت: آن [[خانواده]] که [[خداوند]] آنها را برگزیده که [[وارث علم]] [[نبوت]] شوند، چنانچه ابراهیم [[وارث]] گردید.

Jaafari: /* منابع */

2025-06-10T05:26:17Z

منابع

@@ خط ۱۸: / خط ۱۸: @@
 == [[ایجاد حکومت]] [[فاطمیان]] ==
 [[ابن حوشب]]، [[داعی]] [[اسماعیلیان]] در [[یمن]]، بعد از [[مرگ]] دو تن از داعیان [[اسماعیلی]] در [[مغرب]] به نام‌های حُلوانی و [[ابوسفیان]]، در [[سال ۲۸۸ ق]]/۹۰۱م. [[ابوعبدالله شیعی]] را برای نشر [[دعوت]] به آن [[سرزمین]] فرستاد. ابوعبدالله جماعتی از حُجاج کتامه<ref>کنامه از قبایل بربر در افریقا است.</ref> را جذب کرده، با آنان به سرزمین مغرب رفت، دعوتش را میان [[مردم]] [[گسترش داد]]، پیروانی گرد او فراهم آمدند و بدین گونه کارش بالا گرفت تا این که در [[سال ۲۹۶ ق]]. / ۹۰۹ م. بر قَیروان مسلط شد و [[حکومت]] اغالبه را برانداخت. او سپس درپی [[عبیدالله مهدی]] در سَلَمِیّه فرستاد و او را برای به دست گرفتن [[کارها]] به افریقیه فرا خواند. عبیدالله دعوت او را [[اجابت]] و سلمیه را به سوی مغرب ترک کرد، در [[سال ۲۹۷ ق]]. / ۹۱۰م. به آنجا رسید، به عنوان [[خلیفه]] با وی [[بیعت]] شد و مهدی امیرالمؤمنین [[لقب]] گرفت. او بنیانی را نهاد که [[حکومت فاطمی]] بر آن [[استوار]] شد<ref>در خصوص نسب خلفای فاطمی، ر. ک: عنان، محمد عبدالله: الحاکم بامرالله و اسرار الدعوة الفاطمیه، ص۴۷-۷۵. اما در خصوص ایجاد حکومت فاطمیان، ر. ک: حسن ابراهیم حسن، تاریخ الدولة الفاطمیه، ص۱-۵۰.</ref><ref>[[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|دولت عباسیان]]، ص ۲۱۰.</ref>
 == منابع ==
 {{منابع}}
 # [[پرونده:1100851.jpg|22px]] [[محمد سهیل طقوش|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)|'''دولت عباسیان''']]
 {{پایان منابع}}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:32:09Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۰۲
خط ۶:		خط ۶:
	}}		}}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	هنگامی که حرکت زنگیان رو به افول بود، [[دعوت]] [[اسماعیلیه]] پدیدار شد. [[تاریخ]] حضور این دعوت در صحنه [[سیاسی]] به اواخر دوران [[حکومت اموی]] برمی‌گردد، یعنی هنگامی که عده بسیاری از زیدیان به [[طایفه]] [[امامیه]] - از [[یاران امام]] [[جعفر صادق]]{{ع}} - پیوستند. بعد از [[شهادت]] [[حضرت]] به علت [[اختلاف]] نظر در کیفیت تعیین [[حق]] وراثتی برای [[گزینش امام]]، [[شیعیان]] امامیه دو دسته شدند: یکی، شیعیان امامیه [[موسویه]] - که بعدها به آنان [[اثنی عشریه]] گفته شد - و [[پیروان]] آن [[امامت]] [[امام]] [[موسی کاظم]]{{ع}} را به عنوان [[امام هفتم]] [[باور]] داشتند و دیگر، شیعیان امامیه اسماعیلیه که به [[امامت اسماعیل]] فرزند امام جعفر صادق{{ع}} [[معتقد]] بودند. [[اسماعیل]] بزرگ‌ترین فرزند پدرش بود و با این که در [[زمان]] [[حیات]] پدرش درگذشت، پیروانش امامت را به پسر او، محمد مستور، انتقال دادند. وی به باور آنان امام هفتم است. از همین رو این طایفه را سَبَعیّه نامیدند تا از اثنی عشریه جدا باشد<ref>این جدایی بعد از شهادت صادق{{ع}} پدیدار شد و از بزرگ‌ترین تقسیمات در صفوف شیعه به حساب می‌آید، نه فقط از آن جهت که طایفه اسماعیلیه تا کنون دارای پیروانی بوده‌اند. بلکه بدان دلیل که یکی از بزرگ‌ترین حکومت‌های دوران دوم عباسی - یعنی حکومت فاطمیان - را به وجود آوردند.</ref>.		هنگامی که حرکت زنگیان رو به افول بود، [[دعوت]] [[اسماعیلیه]] پدیدار شد. [[تاریخ]] حضور این دعوت در صحنه [[سیاسی]] به اواخر دوران [[حکومت اموی]] برمی‌گردد، یعنی هنگامی که عده بسیاری از زیدیان به [[طایفه]] [[امامیه]] - از [[یاران امام]] [[جعفر صادق]] {{ع}} - پیوستند. بعد از [[شهادت]] [[حضرت]] به علت [[اختلاف]] نظر در کیفیت تعیین [[حق]] وراثتی برای [[گزینش امام]]، [[شیعیان]] امامیه دو دسته شدند: یکی، شیعیان امامیه [[موسویه]] - که بعدها به آنان [[اثنی عشریه]] گفته شد - و [[پیروان]] آن [[امامت]] [[امام]] [[موسی کاظم]] {{ع}} را به عنوان [[امام هفتم]] [[باور]] داشتند و دیگر، شیعیان امامیه اسماعیلیه که به [[امامت اسماعیل]] فرزند امام جعفر صادق {{ع}} [[معتقد]] بودند. [[اسماعیل]] بزرگ‌ترین فرزند پدرش بود و با این که در [[زمان]] [[حیات]] پدرش درگذشت، پیروانش امامت را به پسر او، محمد مستور، انتقال دادند. وی به باور آنان امام هفتم است. از همین رو این طایفه را سَبَعیّه نامیدند تا از اثنی عشریه جدا باشد<ref>این جدایی بعد از شهادت صادق {{ع}} پدیدار شد و از بزرگ‌ترین تقسیمات در صفوف شیعه به حساب می‌آید، نه فقط از آن جهت که طایفه اسماعیلیه تا کنون دارای پیروانی بوده‌اند. بلکه بدان دلیل که یکی از بزرگ‌ترین حکومت‌های دوران دوم عباسی - یعنی حکومت فاطمیان - را به وجود آوردند.</ref>.

	[[جانشینان]] [[امامان]] [[اسماعیلی]] در انتشار این [[مذهب]] کوشید و [[تبلیغات]] آن را [[رهبری]] کردند. [[میمون]] [[قداح]] در شمار مشهورترین آنان بود که اساس مذهب اسماعیلی را پایه‌گذاری و راه را برای فرزندش عبدالله - که در [[شهر]] سَلَمِیّه از توابع حَماة در [[سرزمین شام]] اقامت داشت - فراهم کرد. او مبلغانش را به مناطق ناآرام گسیل داشت تا از [[نارضایتی]] گروه‌هایی از [[مردم]] از چگونگی اداره [[عباسیان]] بهره برداری کنند.		[[جانشینان]] [[امامان]] [[اسماعیلی]] در انتشار این [[مذهب]] کوشید و [[تبلیغات]] آن را [[رهبری]] کردند. [[میمون]] [[قداح]] در شمار مشهورترین آنان بود که اساس مذهب اسماعیلی را پایه‌گذاری و راه را برای فرزندش عبدالله - که در [[شهر]] سَلَمِیّه از توابع حَماة در [[سرزمین شام]] اقامت داشت - فراهم کرد. او مبلغانش را به مناطق ناآرام گسیل داشت تا از [[نارضایتی]] گروه‌هایی از [[مردم]] از چگونگی اداره [[عباسیان]] بهره برداری کنند.

	دعوت اسماعیلیه از ثلث آخر [[قرن نهم]] میلادی در [[یمن]] و [[عراق]] [[سازمان‌دهی]] شد<ref>کاهن، کلود، تاریخ الشعوب الاسلامیه، ص۱۷۸.</ref>.		دعوت اسماعیلیه از ثلث آخر [[قرن نهم]] میلادی در [[یمن]] و [[عراق]] [[سازمان‌دهی]] شد<ref>کاهن، کلود، تاریخ الشعوب الاسلامیه، ص۱۷۸.</ref>.
	احتمالاً دعوت به این مذهب در پی [[رحلت]] [[امام حسن عسکری]]{{ع}} [[یازدهمین امام]] [[شیعه]] [[اثنی عشریه]]، در [[سال ۲۶۰ ق]]/۸۷۴ م. پدیدار شد<ref>خضری، الدولة العباسیه، ص۳۰۰.</ref>.		احتمالاً دعوت به این مذهب در پی [[رحلت]] [[امام حسن عسکری]] {{ع}} [[یازدهمین امام]] [[شیعه]] [[اثنی عشریه]]، در [[سال ۲۶۰ ق]]/۸۷۴ م. پدیدار شد<ref>خضری، الدولة العباسیه، ص۳۰۰.</ref>.

	[[اسماعیلیه]] از ایادی [[حاکمیت]] [[ستم]] دیدند و ناچار به مناطقی دورافتاده و مرتفع [[پناه]] بردند که [[یورش]] [[عباسیان]] به آنجا دشوار بود، مخفیانه [[دعوت]] خود را گسترش دادند، برای جذب [[پیروان]] خود تلاش کردند و از سَلَمِیّه به همه جای [[سرزمین‌های اسلامی]] رهسپار شدند؛ اما [[تمایل]] حرکت اسماعیلیه در آن دوره زمانی به کار مخفیانه، آنان را از فعالیت [[سیاسی]] باز نداشت و [[اندیشه]] پنهانی آنان با وجود تنگناهای [[حکومتی]] - تا هر اندازه که اوضاع اجازه می‌داد - بیان می‌شد.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۰۶.</ref>		[[اسماعیلیه]] از ایادی [[حاکمیت]] [[ستم]] دیدند و ناچار به مناطقی دورافتاده و مرتفع [[پناه]] بردند که [[یورش]] [[عباسیان]] به آنجا دشوار بود، مخفیانه [[دعوت]] خود را گسترش دادند، برای جذب [[پیروان]] خود تلاش کردند و از سَلَمِیّه به همه جای [[سرزمین‌های اسلامی]] رهسپار شدند؛ اما [[تمایل]] حرکت اسماعیلیه در آن دوره زمانی به کار مخفیانه، آنان را از فعالیت [[سیاسی]] باز نداشت و [[اندیشه]] پنهانی آنان با وجود تنگناهای [[حکومتی]] - تا هر اندازه که اوضاع اجازه می‌داد - بیان می‌شد.<ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۰۶.</ref>

	==[[ایجاد حکومت]] [[فاطمیان]]==		== [[ایجاد حکومت]] [[فاطمیان]] ==
	[[ابن حوشب]]، [[داعی]] [[اسماعیلیان]] در [[یمن]]، بعد از [[مرگ]] دو تن از داعیان [[اسماعیلی]] در [[مغرب]] به نام‌های حُلوانی و [[ابوسفیان]]، در [[سال ۲۸۸ ق]]/۹۰۱م. [[ابوعبدالله شیعی]] را برای نشر [[دعوت]] به آن [[سرزمین]] فرستاد. ابوعبدالله جماعتی از حُجاج کتامه<ref>کنامه از قبایل بربر در افریقا است.</ref> را جذب کرده، با آنان به سرزمین مغرب رفت، دعوتش را میان [[مردم]] [[گسترش داد]]، پیروانی گرد او فراهم آمدند و بدین گونه کارش بالا گرفت تا این که در [[سال ۲۹۶ ق]]./ ۹۰۹ م. بر قَیروان مسلط شد و [[حکومت]] اغالبه را برانداخت. او سپس درپی [[عبیدالله مهدی]] در سَلَمِیّه فرستاد و او را برای به دست گرفتن [[کارها]] به افریقیه فرا خواند. عبیدالله دعوت او را [[اجابت]] و سلمیه را به سوی مغرب ترک کرد، در [[سال ۲۹۷ ق]]./ ۹۱۰م. به آنجا رسید، به عنوان [[خلیفه]] با وی [[بیعت]] شد و مهدی امیرالمؤمنین [[لقب]] گرفت. او بنیانی را نهاد که [[حکومت فاطمی]] بر آن [[استوار]] شد<ref>در خصوص نسب خلفای فاطمی، ر.ک: عنان، محمد عبدالله: الحاکم بامرالله و اسرار الدعوة الفاطمیه، ص۴۷-۷۵. اما در خصوص ایجاد حکومت فاطمیان، ر.ک: حسن ابراهیم حسن، تاریخ الدولة الفاطمیه، ص۱-۵۰.</ref><ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۱۰.</ref>		[[ابن حوشب]]، [[داعی]] [[اسماعیلیان]] در [[یمن]]، بعد از [[مرگ]] دو تن از داعیان [[اسماعیلی]] در [[مغرب]] به نام‌های حُلوانی و [[ابوسفیان]]، در [[سال ۲۸۸ ق]]/۹۰۱م. [[ابوعبدالله شیعی]] را برای نشر [[دعوت]] به آن [[سرزمین]] فرستاد. ابوعبدالله جماعتی از حُجاج کتامه<ref>کنامه از قبایل بربر در افریقا است.</ref> را جذب کرده، با آنان به سرزمین مغرب رفت، دعوتش را میان [[مردم]] [[گسترش داد]]، پیروانی گرد او فراهم آمدند و بدین گونه کارش بالا گرفت تا این که در [[سال ۲۹۶ ق]]. / ۹۰۹ م. بر قَیروان مسلط شد و [[حکومت]] اغالبه را برانداخت. او سپس درپی [[عبیدالله مهدی]] در سَلَمِیّه فرستاد و او را برای به دست گرفتن [[کارها]] به افریقیه فرا خواند. عبیدالله دعوت او را [[اجابت]] و سلمیه را به سوی مغرب ترک کرد، در [[سال ۲۹۷ ق]]. / ۹۱۰م. به آنجا رسید، به عنوان [[خلیفه]] با وی [[بیعت]] شد و مهدی امیرالمؤمنین [[لقب]] گرفت. او بنیانی را نهاد که [[حکومت فاطمی]] بر آن [[استوار]] شد<ref>در خصوص نسب خلفای فاطمی، ر. ک: عنان، محمد عبدالله: الحاکم بامرالله و اسرار الدعوة الفاطمیه، ص۴۷-۷۵. اما در خصوص ایجاد حکومت فاطمیان، ر. ک: حسن ابراهیم حسن، تاریخ الدولة الفاطمیه، ص۱-۵۰.</ref><ref>[[محمد سهیل طقوش\|طقوش، محمد سهیل]]، [[دولت عباسیان (کتاب)\|دولت عباسیان]]، ص ۲۱۰.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==