اسماعیل بن زکریا - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Wasity: /* پانویس */

2023-02-19T14:41:08Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۸:۱۱
خط ۸۴:		خط ۸۴:
	[[رده:اصحاب امام کاظم]]		[[رده:اصحاب امام کاظم]]
	[[رده:اصحاب امام صادق]]		[[رده:اصحاب امام صادق]]
	[[رده: کوفیان]]		[[رده:کوفیان]]
			[[رده:بنی اسد بن خزیمه]]

Msadeq در ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۰۷

2023-02-17T07:07:45Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۷
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	[[سمعانی]] ذیل عنوان الشقصی: {{عربی\|الشقصی بکسر الشین المعجمة و سکون القاف و فی آخرها الصاد المهملة، هذه النسبة إلی شقص، و هی قریة من سراة بجیلة بنواحی مکة}}؛ (الأنساب (سمعانی)، ج۸، ص۱۲۹، ش۲۳۵۷).</ref> بوده و از [[راویان]] [[کوفی]] شمرده می‌شود که در [[کتاب‌های رجالی]] [[اهل سنت]] یاد شده است.		[[سمعانی]] ذیل عنوان الشقصی: {{عربی\|الشقصی بکسر الشین المعجمة و سکون القاف و فی آخرها الصاد المهملة، هذه النسبة إلی شقص، و هی قریة من سراة بجیلة بنواحی مکة}}؛ (الأنساب (سمعانی)، ج۸، ص۱۲۹، ش۲۳۵۷).</ref> بوده و از [[راویان]] [[کوفی]] شمرده می‌شود که در [[کتاب‌های رجالی]] [[اهل سنت]] یاد شده است.

	اسماعیل بن زکریا در سال ۱۰۸ هجری [[قمری]] در [[شهر کوفه]] به [[دنیا]] آمد. مدتی در این [[شهر]] [[زندگی]] کرد و سپس وارد شهر [[بغداد]]<ref>ر.ک: تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۱۴.</ref> و در [[منزل]] [[حمید بن قحطبه]]<ref>حمید بن قحطبه از فرماندهان بنی عباس در شهر بغداد بود و در زمان خلافت منصور و مهدی عباسی والی خراسان گردید. (ر.ک: تاریخ مدینة دمشق، ج۱۵، ص۲۸۹، ش۱۸۰۷).</ref> ساکن گردید. وی به [[شغل]] [[تجارت]] طعام<ref>{{عربی\|و کان تاجرا فی الطعام}}؛ (تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۱۶).</ref> مشغول بوده و گاه به فروش جامه‌های کهنه می‌پرداخت و به همین جهت به [[الخلقانی]]<ref>{{عربی\|بالضم فالسکون أی بیع الخلق من الثیاب}}.</ref> [[لقب]] یافت.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 122-123.</ref>		[[اسماعیل بن زکریا]] در سال ۱۰۸ هجری [[قمری]] در [[شهر کوفه]] به [[دنیا]] آمد. مدتی در این [[شهر]] [[زندگی]] کرد و سپس وارد شهر [[بغداد]]<ref>ر.ک: تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۱۴.</ref> و در [[منزل]] [[حمید بن قحطبه]]<ref>حمید بن قحطبه از فرماندهان بنی عباس در شهر بغداد بود و در زمان خلافت منصور و مهدی عباسی والی خراسان گردید. (ر.ک: تاریخ مدینة دمشق، ج۱۵، ص۲۸۹، ش۱۸۰۷).</ref> ساکن گردید. وی به [[شغل]] [[تجارت]] طعام<ref>{{عربی\|و کان تاجرا فی الطعام}}؛ (تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۱۶).</ref> مشغول بوده و گاه به فروش جامه‌های کهنه می‌پرداخت و به همین جهت به [[الخلقانی]]<ref>{{عربی\|بالضم فالسکون أی بیع الخلق من الثیاب}}.</ref> [[لقب]] یافت.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 122-123.</ref>

	==[[طبقه راوی]]==		==[[طبقه راوی]]==
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	==[[استادان]] و [[شاگردان راوی]]==		==[[استادان]] و [[شاگردان راوی]]==
	در [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]]، [[احمد بن سعید العمار]] از اسماعیل بن زکریا و ایشان از [[محمد بن عون]] [[روایت]] کرده؛ ولی [[مزی]] از [[رجالیان]] معروف [[اهل سنت]] شمار بسیاری از [[شاگردان]] و [[استادان]] وی را نام برده است.		در [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]]، [[احمد بن سعید العمار]] از [[اسماعیل بن زکریا]] و ایشان از [[محمد بن عون]] [[روایت]] کرده؛ ولی [[مزی]] از [[رجالیان]] معروف [[اهل سنت]] شمار بسیاری از [[شاگردان]] و [[استادان]] وی را نام برده است.

	برخی استادان [[حدیثی]] وی بدین شرح‌اند: [[ابراهیم بن میمون الخیاط]] المعروف [[بالنحاس]]، [[اسماعیل بن ابی خالد]]، [[حجاج بن دینار]]، [[حسن بن الحکم النخعی]]، [[سعید بن طریف الإسکاف]]، [[ابو اسحاق سلیمان بن فیروز الشیبانی]]، [[سلیمان الأعمش]]، [[سهیل بن أبی صالح]]، [[عاصم الأحول]]، [[عبدالرحمان بن زید بن أسلم]]، [[عیسی بن عبدالرحمان السلمی]]، [[لیث بن أبی سلیم]]، [[مالک بن مغول]]، [[محمد بن سوقة]]، [[محمد بن عجلان]]، [[محمد بن قیس الأسدی]]، [[مسعر بن کدام]].		برخی استادان [[حدیثی]] وی بدین شرح‌اند: [[ابراهیم بن میمون الخیاط]] المعروف [[بالنحاس]]، [[اسماعیل بن ابی خالد]]، [[حجاج بن دینار]]، [[حسن بن الحکم النخعی]]، [[سعید بن طریف الإسکاف]]، [[ابو اسحاق سلیمان بن فیروز الشیبانی]]، [[سلیمان الأعمش]]، [[سهیل بن أبی صالح]]، [[عاصم الأحول]]، [[عبدالرحمان بن زید بن أسلم]]، [[عیسی بن عبدالرحمان السلمی]]، [[لیث بن أبی سلیم]]، [[مالک بن مغول]]، [[محمد بن سوقة]]، [[محمد بن عجلان]]، [[محمد بن قیس الأسدی]]، [[مسعر بن کدام]].
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	علامه سید شرف الدین: {{عربی\|و أمره فی التشیع ظاهر معروف حتی نسبوا إلیه القول: بأن الذی نادی عبده من جانب الطور إنما هو علی بن أبی طالب، و أنه کان یقول: الأول و الآخر و الظاهر و الباطن علی بن أبی طالب، و هذا من إرجاف المرجفین بالرجل لکونه من شیعة علی، و المقدمین له علی من سواه. قال الذهبی فی ترجمته من المیزان بعد نقل هذا الأبطیل عنه: لم یصح عن الخلقانی هذا الکلام فإنه من کلام الزنادقة}}. (المراجعات، ص۱۰۸، ش۶).</ref>.		علامه سید شرف الدین: {{عربی\|و أمره فی التشیع ظاهر معروف حتی نسبوا إلیه القول: بأن الذی نادی عبده من جانب الطور إنما هو علی بن أبی طالب، و أنه کان یقول: الأول و الآخر و الظاهر و الباطن علی بن أبی طالب، و هذا من إرجاف المرجفین بالرجل لکونه من شیعة علی، و المقدمین له علی من سواه. قال الذهبی فی ترجمته من المیزان بعد نقل هذا الأبطیل عنه: لم یصح عن الخلقانی هذا الکلام فإنه من کلام الزنادقة}}. (المراجعات، ص۱۰۸، ش۶).</ref>.

	بعضی از نویسندگان هم وی را از [[راویان]] شیعی‌ای نام برده که در [[اسناد]] [[روایات اهل سنت]] قرار گرفته‌اند<ref>رجال الشیعة فی أسانید السنه، ص۵۳.</ref>.		بعضی از نویسندگان هم وی را از [[راویان]] شیعی‌ای نام برده که در [[اسناد]] [[روایات اهل سنت]] قرار گرفته‌اند<ref>رجال الشیعة فی أسانید السنه، ص۵۳.</ref>. [[محقق شوشتری]] نیز با استناد به [[کلام]] [[ذهبی]] و [[ابن حجر]] [[تشیع]] [[راوی]] را [[تأیید]]، و نام وی را در کتاب رجالی خود ذکر کرده است<ref>قاموس الرجال، ج۲، ص۵۵، ش۸۱۱.</ref>.

	[[محقق شوشتری]] نیز با استناد به [[کلام]] [[ذهبی]] و [[ابن حجر]] [[تشیع]] [[راوی]] را [[تأیید]]، و نام وی را در کتاب رجالی خود ذکر کرده است<ref>قاموس الرجال، ج۲، ص۵۵، ش۸۱۱.</ref>.

	در برابر، بعضی از [[محققان]]، [[انحراف اعتقادی]] او را ترجیح داده و ذکر نامش را در [[رجال شیعه]] مناسب ندانسته‌اند<ref>{{عربی\|و یظهر أنه من المنحرفین، و من رواتهم، أو من الغلاة، و علی کل حال لیس من الإمامیة، و عنوانه فی رجال الشیعة لیس فی محله}}؛ (تنقیح المقال، ج۱۰، ص۹۶، ش۲۲۸۱).</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 124-125.</ref>		در برابر، بعضی از [[محققان]]، [[انحراف اعتقادی]] او را ترجیح داده و ذکر نامش را در [[رجال شیعه]] مناسب ندانسته‌اند<ref>{{عربی\|و یظهر أنه من المنحرفین، و من رواتهم، أو من الغلاة، و علی کل حال لیس من الإمامیة، و عنوانه فی رجال الشیعة لیس فی محله}}؛ (تنقیح المقال، ج۱۰، ص۹۶، ش۲۲۸۱).</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 124-125.</ref>

	==تحقیق==		==تحقیق==
	خاستگاه [[اختلاف]] در [[اعتقاد]] راوی، [[روایات]] اوست. مستند کسانی که تشیع اسماعیل بن زکریا را استظهار کرده‌اند، دو چیز است:		خاستگاه [[اختلاف]] در [[اعتقاد]] راوی، [[روایات]] اوست. مستند کسانی که تشیع [[اسماعیل بن زکریا]] را استظهار کرده‌اند، دو چیز است:
	#تصریح ذهبی و ابن حجر به تشیع وی.		#تصریح ذهبی و ابن حجر به تشیع وی.
	#بعضی روایات اسماعیل بن زکریا درباره [[فضائل اهل بیت]]{{عم}}؛ نمونه‌ها:		#بعضی روایات اسماعیل بن زکریا درباره [[فضائل اهل بیت]]{{عم}}؛ نمونه‌ها:
خط ۴۴:		خط ۴۲:

	پیداست که [[نقل روایت]] در [[فضائل اهل بیت]]{{عم}} به [[تنهایی]] نمی‌تواند [[اثبات]] کننده [[تشیع]] [[اعتقادی]] [[راوی]] باشد؛ زیرا کم نیستند غیر شیعیانی که به نقل روایاتی در فضائل اهل بیت{{عم}} پرداختند؛ اما قرائن [[سنی]] بودن راوی، قوی‌تر است، به چند دلیل:		پیداست که [[نقل روایت]] در [[فضائل اهل بیت]]{{عم}} به [[تنهایی]] نمی‌تواند [[اثبات]] کننده [[تشیع]] [[اعتقادی]] [[راوی]] باشد؛ زیرا کم نیستند غیر شیعیانی که به نقل روایاتی در فضائل اهل بیت{{عم}} پرداختند؛ اما قرائن [[سنی]] بودن راوی، قوی‌تر است، به چند دلیل:
	#اسماعیل بن زکریا از [[رجال]] اصول سته [[اهل سنت]] است و [[روایات]] متعددی از ایشان در اصول سته اهل سنت نقل شده است.		#[[اسماعیل بن زکریا]] از [[رجال]] اصول سته [[اهل سنت]] است و [[روایات]] متعددی از ایشان در اصول سته اهل سنت نقل شده است.
	#روایات متعددی از وی در [[فضائل]] [[خلفای سه گانه]] گزارش شده است؛ نمونه‌ها:		#روایات متعددی از وی در [[فضائل]] [[خلفای سه گانه]] گزارش شده است؛ نمونه‌ها:
	##{{متن حدیث\|إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا، عَنْ نَضْرٍ الْخَزَّازُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَلَى حِرَاءٍ فَتَزَلْزَلَ الْجَبَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: اثْبَتْ حِرَاءُ مَا عَلَيْكَ إِلا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ وَعَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَبُو بَكْرٍ وَ عُمَرُ وَعَلِيٌّ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ...}}<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۲۱، ص۷۹.</ref>.		##{{متن حدیث\|إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا، عَنْ نَضْرٍ الْخَزَّازُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَلَى حِرَاءٍ فَتَزَلْزَلَ الْجَبَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: اثْبَتْ حِرَاءُ مَا عَلَيْكَ إِلا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ وَعَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَبُو بَكْرٍ وَ عُمَرُ وَعَلِيٌّ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ...}}<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۲۱، ص۷۹.</ref>.
خط ۶۹:		خط ۶۷:
	[[ذهبی]]: {{عربی\|"صدوق"}}<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۲۲۸.</ref>.		[[ذهبی]]: {{عربی\|"صدوق"}}<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۲۲۸.</ref>.

	به نظر، خاستگاه این [[اختلاف]] در [[توثیق]] و [[تضعیف راوی]]، روایات اسماعیل بن زکریا در [[فضیلت]] [[حضرت علی]]{{ع}}، نیز روایاتش در فضیلت [[عمر]] و [[ابوبکر]] است.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 128-129.</ref>		به نظر، خاستگاه این [[اختلاف]] در [[توثیق]] و [[تضعیف راوی]]، روایات [[اسماعیل بن زکریا]] در [[فضیلت]] [[حضرت علی]]{{ع}}، نیز روایاتش در فضیلت [[عمر]] و [[ابوبکر]] است.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 128-129.</ref>


	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}
خط ۸۲:		خط ۷۹:
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]
	[[رده:رجال تفسیری]]		[[رده:رجال تفسیری]]
			[[رده:طبقه چهارم راویان]]
			[[رده:طبقه پنجم راویان]]
			[[رده:اصحاب امام باقر]]
			[[رده:اصحاب امام کاظم]]
			[[رده:اصحاب امام صادق]]
			[[رده: کوفیان]]

Msadeq: /* جایگاه حدیثی راوی */

2023-02-17T07:07:27Z

جایگاه حدیثی راوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۷
خط ۶۹:		خط ۶۹:
	[[ذهبی]]: {{عربی\|"صدوق"}}<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۲۲۸.</ref>.		[[ذهبی]]: {{عربی\|"صدوق"}}<ref>میزان الاعتدال، ج۱، ص۲۲۸.</ref>.

	به نظر، خاستگاه این [[اختلاف]] در [[توثیق]] و [[تضعیف راوی]]، روایات [[اسماعیل بن زکریا]] در [[فضیلت]] [[حضرت علی]]{{ع}}، نیز روایاتش در فضیلت [[عمر]] و [[ابوبکر]] است.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 128-129.</ref>		به نظر، خاستگاه این [[اختلاف]] در [[توثیق]] و [[تضعیف راوی]]، روایات اسماعیل بن زکریا در [[فضیلت]] [[حضرت علی]]{{ع}}، نیز روایاتش در فضیلت [[عمر]] و [[ابوبکر]] است.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 128-129.</ref>


	== منابع ==		== منابع ==
	{{منابع}}		{{منابع}}

Msadeq: /* تحقیق */

2023-02-17T07:07:09Z

تحقیق

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۷
خط ۴۴:		خط ۴۴:

	پیداست که [[نقل روایت]] در [[فضائل اهل بیت]]{{عم}} به [[تنهایی]] نمی‌تواند [[اثبات]] کننده [[تشیع]] [[اعتقادی]] [[راوی]] باشد؛ زیرا کم نیستند غیر شیعیانی که به نقل روایاتی در فضائل اهل بیت{{عم}} پرداختند؛ اما قرائن [[سنی]] بودن راوی، قوی‌تر است، به چند دلیل:		پیداست که [[نقل روایت]] در [[فضائل اهل بیت]]{{عم}} به [[تنهایی]] نمی‌تواند [[اثبات]] کننده [[تشیع]] [[اعتقادی]] [[راوی]] باشد؛ زیرا کم نیستند غیر شیعیانی که به نقل روایاتی در فضائل اهل بیت{{عم}} پرداختند؛ اما قرائن [[سنی]] بودن راوی، قوی‌تر است، به چند دلیل:
	#[[اسماعیل بن زکریا]] از [[رجال]] اصول سته [[اهل سنت]] است و [[روایات]] متعددی از ایشان در اصول سته اهل سنت نقل شده است.		#اسماعیل بن زکریا از [[رجال]] اصول سته [[اهل سنت]] است و [[روایات]] متعددی از ایشان در اصول سته اهل سنت نقل شده است.
	#روایات متعددی از وی در [[فضائل]] [[خلفای سه گانه]] گزارش شده است؛ نمونه‌ها:		#روایات متعددی از وی در [[فضائل]] [[خلفای سه گانه]] گزارش شده است؛ نمونه‌ها:
	##{{متن حدیث\|إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا، عَنْ نَضْرٍ الْخَزَّازُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَلَى حِرَاءٍ فَتَزَلْزَلَ الْجَبَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: اثْبَتْ حِرَاءُ مَا عَلَيْكَ إِلا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ وَعَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَبُو بَكْرٍ وَ عُمَرُ وَعَلِيٌّ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ...}}<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۲۱، ص۷۹.</ref>.		##{{متن حدیث\|إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّا، عَنْ نَضْرٍ الْخَزَّازُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} عَلَى حِرَاءٍ فَتَزَلْزَلَ الْجَبَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}}: اثْبَتْ حِرَاءُ مَا عَلَيْكَ إِلا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ وَعَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ{{صل}} وَ أَبُو بَكْرٍ وَ عُمَرُ وَعَلِيٌّ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ...}}<ref>تاریخ مدینة دمشق، ج۲۱، ص۷۹.</ref>.

Msadeq: /* تحقیق */

2023-02-17T07:06:52Z

تحقیق

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۶
خط ۳۶:		خط ۳۶:

	==تحقیق==		==تحقیق==
	خاستگاه [[اختلاف]] در [[اعتقاد]] راوی، [[روایات]] اوست. مستند کسانی که تشیع [[اسماعیل بن زکریا]] را استظهار کرده‌اند، دو چیز است:		خاستگاه [[اختلاف]] در [[اعتقاد]] راوی، [[روایات]] اوست. مستند کسانی که تشیع اسماعیل بن زکریا را استظهار کرده‌اند، دو چیز است:
	#تصریح ذهبی و ابن حجر به تشیع وی.		#تصریح ذهبی و ابن حجر به تشیع وی.
	#بعضی روایات اسماعیل بن زکریا درباره [[فضائل اهل بیت]]{{عم}}؛ نمونه‌ها:		#بعضی روایات اسماعیل بن زکریا درباره [[فضائل اهل بیت]]{{عم}}؛ نمونه‌ها:

Msadeq: /* مذهب راوی */

2023-02-17T07:06:35Z

مذهب راوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۶
خط ۲۹:		خط ۲۹:
	علامه سید شرف الدین: {{عربی\|و أمره فی التشیع ظاهر معروف حتی نسبوا إلیه القول: بأن الذی نادی عبده من جانب الطور إنما هو علی بن أبی طالب، و أنه کان یقول: الأول و الآخر و الظاهر و الباطن علی بن أبی طالب، و هذا من إرجاف المرجفین بالرجل لکونه من شیعة علی، و المقدمین له علی من سواه. قال الذهبی فی ترجمته من المیزان بعد نقل هذا الأبطیل عنه: لم یصح عن الخلقانی هذا الکلام فإنه من کلام الزنادقة}}. (المراجعات، ص۱۰۸، ش۶).</ref>.		علامه سید شرف الدین: {{عربی\|و أمره فی التشیع ظاهر معروف حتی نسبوا إلیه القول: بأن الذی نادی عبده من جانب الطور إنما هو علی بن أبی طالب، و أنه کان یقول: الأول و الآخر و الظاهر و الباطن علی بن أبی طالب، و هذا من إرجاف المرجفین بالرجل لکونه من شیعة علی، و المقدمین له علی من سواه. قال الذهبی فی ترجمته من المیزان بعد نقل هذا الأبطیل عنه: لم یصح عن الخلقانی هذا الکلام فإنه من کلام الزنادقة}}. (المراجعات، ص۱۰۸، ش۶).</ref>.

	بعضی از نویسندگان هم وی را از [[راویان]] شیعی‌ای نام برده که در [[اسناد]] [[روایات اهل سنت]] قرار گرفته‌اند<ref>رجال الشیعة فی أسانید السنه، ص۵۳.</ref>. [[محقق شوشتری]] نیز با استناد به [[کلام]] [[ذهبی]] و [[ابن حجر]] [[تشیع]] [[راوی]] را [[تأیید]]، و نام وی را در کتاب رجالی خود ذکر کرده است<ref>قاموس الرجال، ج۲، ص۵۵، ش۸۱۱.</ref>.		بعضی از نویسندگان هم وی را از [[راویان]] شیعی‌ای نام برده که در [[اسناد]] [[روایات اهل سنت]] قرار گرفته‌اند<ref>رجال الشیعة فی أسانید السنه، ص۵۳.</ref>.

			[[محقق شوشتری]] نیز با استناد به [[کلام]] [[ذهبی]] و [[ابن حجر]] [[تشیع]] [[راوی]] را [[تأیید]]، و نام وی را در کتاب رجالی خود ذکر کرده است<ref>قاموس الرجال، ج۲، ص۵۵، ش۸۱۱.</ref>.

	در برابر، بعضی از [[محققان]]، [[انحراف اعتقادی]] او را ترجیح داده و ذکر نامش را در [[رجال شیعه]] مناسب ندانسته‌اند<ref>{{عربی\|و یظهر أنه من المنحرفین، و من رواتهم، أو من الغلاة، و علی کل حال لیس من الإمامیة، و عنوانه فی رجال الشیعة لیس فی محله}}؛ (تنقیح المقال، ج۱۰، ص۹۶، ش۲۲۸۱).</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 124-125.</ref>		در برابر، بعضی از [[محققان]]، [[انحراف اعتقادی]] او را ترجیح داده و ذکر نامش را در [[رجال شیعه]] مناسب ندانسته‌اند<ref>{{عربی\|و یظهر أنه من المنحرفین، و من رواتهم، أو من الغلاة، و علی کل حال لیس من الإمامیة، و عنوانه فی رجال الشیعة لیس فی محله}}؛ (تنقیح المقال، ج۱۰، ص۹۶، ش۲۲۸۱).</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 124-125.</ref>

Msadeq: /* استادان و شاگردان راوی */

2023-02-17T07:05:54Z

استادان و شاگردان راوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۵
خط ۱۸:		خط ۱۸:

	==[[استادان]] و [[شاگردان راوی]]==		==[[استادان]] و [[شاگردان راوی]]==
	در [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]]، [[احمد بن سعید العمار]] از [[اسماعیل بن زکریا]] و ایشان از [[محمد بن عون]] [[روایت]] کرده؛ ولی [[مزی]] از [[رجالیان]] معروف [[اهل سنت]] شمار بسیاری از [[شاگردان]] و [[استادان]] وی را نام برده است.		در [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]]، [[احمد بن سعید العمار]] از اسماعیل بن زکریا و ایشان از [[محمد بن عون]] [[روایت]] کرده؛ ولی [[مزی]] از [[رجالیان]] معروف [[اهل سنت]] شمار بسیاری از [[شاگردان]] و [[استادان]] وی را نام برده است.

	برخی استادان [[حدیثی]] وی بدین شرح‌اند: [[ابراهیم بن میمون الخیاط]] المعروف [[بالنحاس]]، [[اسماعیل بن ابی خالد]]، [[حجاج بن دینار]]، [[حسن بن الحکم النخعی]]، [[سعید بن طریف الإسکاف]]، [[ابو اسحاق سلیمان بن فیروز الشیبانی]]، [[سلیمان الأعمش]]، [[سهیل بن أبی صالح]]، [[عاصم الأحول]]، [[عبدالرحمان بن زید بن أسلم]]، [[عیسی بن عبدالرحمان السلمی]]، [[لیث بن أبی سلیم]]، [[مالک بن مغول]]، [[محمد بن سوقة]]، [[محمد بن عجلان]]، [[محمد بن قیس الأسدی]]، [[مسعر بن کدام]].		برخی استادان [[حدیثی]] وی بدین شرح‌اند: [[ابراهیم بن میمون الخیاط]] المعروف [[بالنحاس]]، [[اسماعیل بن ابی خالد]]، [[حجاج بن دینار]]، [[حسن بن الحکم النخعی]]، [[سعید بن طریف الإسکاف]]، [[ابو اسحاق سلیمان بن فیروز الشیبانی]]، [[سلیمان الأعمش]]، [[سهیل بن أبی صالح]]، [[عاصم الأحول]]، [[عبدالرحمان بن زید بن أسلم]]، [[عیسی بن عبدالرحمان السلمی]]، [[لیث بن أبی سلیم]]، [[مالک بن مغول]]، [[محمد بن سوقة]]، [[محمد بن عجلان]]، [[محمد بن قیس الأسدی]]، [[مسعر بن کدام]].

Msadeq: /* شرح حال راوی */

2023-02-17T07:04:24Z

شرح حال راوی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۷ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۰:۳۴
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	[[سمعانی]] ذیل عنوان الشقصی: {{عربی\|الشقصی بکسر الشین المعجمة و سکون القاف و فی آخرها الصاد المهملة، هذه النسبة إلی شقص، و هی قریة من سراة بجیلة بنواحی مکة}}؛ (الأنساب (سمعانی)، ج۸، ص۱۲۹، ش۲۳۵۷).</ref> بوده و از [[راویان]] [[کوفی]] شمرده می‌شود که در [[کتاب‌های رجالی]] [[اهل سنت]] یاد شده است.		[[سمعانی]] ذیل عنوان الشقصی: {{عربی\|الشقصی بکسر الشین المعجمة و سکون القاف و فی آخرها الصاد المهملة، هذه النسبة إلی شقص، و هی قریة من سراة بجیلة بنواحی مکة}}؛ (الأنساب (سمعانی)، ج۸، ص۱۲۹، ش۲۳۵۷).</ref> بوده و از [[راویان]] [[کوفی]] شمرده می‌شود که در [[کتاب‌های رجالی]] [[اهل سنت]] یاد شده است.

	[[اسماعیل بن زکریا]] در سال ۱۰۸ هجری [[قمری]] در [[شهر کوفه]] به [[دنیا]] آمد. مدتی در این [[شهر]] [[زندگی]] کرد و سپس وارد شهر [[بغداد]]<ref>ر.ک: تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۱۴.</ref> و در [[منزل]] [[حمید بن قحطبه]]<ref>حمید بن قحطبه از فرماندهان بنی عباس در شهر بغداد بود و در زمان خلافت منصور و مهدی عباسی والی خراسان گردید. (ر.ک: تاریخ مدینة دمشق، ج۱۵، ص۲۸۹، ش۱۸۰۷).</ref> ساکن گردید. وی به [[شغل]] [[تجارت]] طعام<ref>{{عربی\|و کان تاجرا فی الطعام}}؛ (تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۱۶).</ref> مشغول بوده و گاه به فروش جامه‌های کهنه می‌پرداخت و به همین جهت به [[الخلقانی]]<ref>{{عربی\|بالضم فالسکون أی بیع الخلق من الثیاب}}.</ref> [[لقب]] یافت.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 122-123.</ref>		اسماعیل بن زکریا در سال ۱۰۸ هجری [[قمری]] در [[شهر کوفه]] به [[دنیا]] آمد. مدتی در این [[شهر]] [[زندگی]] کرد و سپس وارد شهر [[بغداد]]<ref>ر.ک: تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۱۴.</ref> و در [[منزل]] [[حمید بن قحطبه]]<ref>حمید بن قحطبه از فرماندهان بنی عباس در شهر بغداد بود و در زمان خلافت منصور و مهدی عباسی والی خراسان گردید. (ر.ک: تاریخ مدینة دمشق، ج۱۵، ص۲۸۹، ش۱۸۰۷).</ref> ساکن گردید. وی به [[شغل]] [[تجارت]] طعام<ref>{{عربی\|و کان تاجرا فی الطعام}}؛ (تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۱۶).</ref> مشغول بوده و گاه به فروش جامه‌های کهنه می‌پرداخت و به همین جهت به [[الخلقانی]]<ref>{{عربی\|بالضم فالسکون أی بیع الخلق من الثیاب}}.</ref> [[لقب]] یافت.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 122-123.</ref>

	==[[طبقه راوی]]==		==[[طبقه راوی]]==

Wasity: جایگزینی متن - 'رجال شیعه' به 'رجال شیعه'

2023-02-14T05:54:32Z

جایگزینی متن - 'رجال شیعه' به 'رجال شیعه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۴ فوریهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۴
خط ۳۱:		خط ۳۱:
	بعضی از نویسندگان هم وی را از [[راویان]] شیعی‌ای نام برده که در [[اسناد]] [[روایات اهل سنت]] قرار گرفته‌اند<ref>رجال الشیعة فی أسانید السنه، ص۵۳.</ref>. [[محقق شوشتری]] نیز با استناد به [[کلام]] [[ذهبی]] و [[ابن حجر]] [[تشیع]] [[راوی]] را [[تأیید]]، و نام وی را در کتاب رجالی خود ذکر کرده است<ref>قاموس الرجال، ج۲، ص۵۵، ش۸۱۱.</ref>.		بعضی از نویسندگان هم وی را از [[راویان]] شیعی‌ای نام برده که در [[اسناد]] [[روایات اهل سنت]] قرار گرفته‌اند<ref>رجال الشیعة فی أسانید السنه، ص۵۳.</ref>. [[محقق شوشتری]] نیز با استناد به [[کلام]] [[ذهبی]] و [[ابن حجر]] [[تشیع]] [[راوی]] را [[تأیید]]، و نام وی را در کتاب رجالی خود ذکر کرده است<ref>قاموس الرجال، ج۲، ص۵۵، ش۸۱۱.</ref>.

	در برابر، بعضی از [[محققان]]، [[انحراف اعتقادی]] او را ترجیح داده و ذکر نامش را در [[رجال~~]] [[~~شیعه]] مناسب ندانسته‌اند<ref>{{عربی\|و یظهر أنه من المنحرفین، و من رواتهم، أو من الغلاة، و علی کل حال لیس من الإمامیة، و عنوانه فی رجال الشیعة لیس فی محله}}؛ (تنقیح المقال، ج۱۰، ص۹۶، ش۲۲۸۱).</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 124-125.</ref>		در برابر، بعضی از [[محققان]]، [[انحراف اعتقادی]] او را ترجیح داده و ذکر نامش را در [[رجال شیعه]] مناسب ندانسته‌اند<ref>{{عربی\|و یظهر أنه من المنحرفین، و من رواتهم، أو من الغلاة، و علی کل حال لیس من الإمامیة، و عنوانه فی رجال الشیعة لیس فی محله}}؛ (تنقیح المقال، ج۱۰، ص۹۶، ش۲۲۸۱).</ref>.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 124-125.</ref>

	==تحقیق==		==تحقیق==

Wasity: جایگزینی متن - 'سال' به 'سال'

2023-01-05T09:47:26Z

جایگزینی متن - 'سال' به 'سال'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۳:۱۷
خط ۱۳:		خط ۱۳:

	==[[طبقه راوی]]==		==[[طبقه راوی]]==
	اسماعیل بن زکریا در سال ۱۷۳ یا ۱۷۴ [[هجری قمری]] و در سن ۶۵ سالگی از دنیا رفته است<ref>{{عربی\|مات فی أول سنة ثلاث و سبعین و مائة، و هو ابن خمس و ستین سنة... عن أبی الأحوص البغوی. قال: مات إسماعیل بن زکریا سنة أربع و سبعین و مائة}}؛ (تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۱۶).</ref>، بنابراین [[تاریخ]] ولادت وی، [[سال]] ۱۰۸ یا ۱۰۹ هجری قمری خواهد بود.		اسماعیل بن زکریا در سال ۱۷۳ یا ۱۷۴ [[هجری قمری]] و در سن ۶۵ سالگی از دنیا رفته است<ref>{{عربی\|مات فی أول سنة ثلاث و سبعین و مائة، و هو ابن خمس و ستین سنة... عن أبی الأحوص البغوی. قال: مات إسماعیل بن زکریا سنة أربع و سبعین و مائة}}؛ (تاریخ بغداد، ج۶، ص۲۱۶).</ref>، بنابراین [[تاریخ]] ولادت وی، سال ۱۰۸ یا ۱۰۹ هجری قمری خواهد بود.

	وی [[امام باقر]]، [[امام صادق]] و [[امام کاظم]]{{عم}} را [[ادراک]] کرده؛ ولی از این بزرگواران روایتی نکرده است. بر این اساس، می‌‌توان او را از راویان طبقه چهارم یا پنجم به شمار آورد.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 123.</ref>		وی [[امام باقر]]، [[امام صادق]] و [[امام کاظم]]{{عم}} را [[ادراک]] کرده؛ ولی از این بزرگواران روایتی نکرده است. بر این اساس، می‌‌توان او را از راویان طبقه چهارم یا پنجم به شمار آورد.<ref>[[عبدالله جوادی آملی\|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۴ (کتاب)\|رجال تفسیری]]، ج۴، ص 123.</ref>