اسماعیل بن علیه - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Msadeq در ‏۱۹ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۰۹:۲۰

2023-08-19T09:20:00Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۵۰
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = ~~[[اسماعیل بن علیه در تاریخ اسلامی]]~~\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = \| پرسش مرتبط = }}

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
خط ۲۵:		خط ۲۵:
	{{پانویس}}		{{پانویس}}

	~~[[رده:اسماعیل بن علیه]]~~
	[[رده:اعلام]]		[[رده:اعلام]]

Wasity: جایگزینی متن - 'اهالی کوفه' به 'اهالی کوفه'

2023-01-30T07:47:32Z

جایگزینی متن - 'اهالی کوفه' به 'اهالی کوفه'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۱:۱۷
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[ابوبشر اسماعیل بن ابراهیم بن شهم بن مقسم اسدی بصری کوفی]]. معروف به [[ابن علیه\|ابن عُلَیّه]]، وابسته به [[عبدالرحمان بن قطبه اسدی]] و از ~~اهالی~~ [[کوفه]] بود. جد او مقسم از اسرای قیقانیه ما بین [[خراسان]] و زابلستان، و پدرش ابراهیم از تاجران کوفه بود که برای [[تجارت]] به [[بصره]] رفت و آمد می‌‌کرد و از این طریق با عُلَیّه، دختر «حسان» که زنی [[عاقل]] و عالم بود، [[ازدواج]] کرد<ref>الطبقات الکبری ۷/۳۲۵ تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref> و اسماعیل در سال ۱۱۶<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> یا ۱۱۰ه‍ (سال [[مرگ]] [[حسن بصری]])<ref>سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰ تاریخ بغداد ۶/۲۳۰.</ref> متولد شد.		[[ابوبشر اسماعیل بن ابراهیم بن شهم بن مقسم اسدی بصری کوفی]]. معروف به [[ابن علیه\|ابن عُلَیّه]]، وابسته به [[عبدالرحمان بن قطبه اسدی]] و از [[اهالی کوفه]] بود. جد او مقسم از اسرای قیقانیه ما بین [[خراسان]] و زابلستان، و پدرش ابراهیم از تاجران کوفه بود که برای [[تجارت]] به [[بصره]] رفت و آمد می‌‌کرد و از این طریق با عُلَیّه، دختر «حسان» که زنی [[عاقل]] و عالم بود، [[ازدواج]] کرد<ref>الطبقات الکبری ۷/۳۲۵ تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref> و اسماعیل در سال ۱۱۶<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> یا ۱۱۰ه‍ (سال [[مرگ]] [[حسن بصری]])<ref>سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰ تاریخ بغداد ۶/۲۳۰.</ref> متولد شد.

	او اصالتاً کوفی بود، ولی در بصره و [[بغداد]] می‌‌زیست. اسماعیل با نام مادرش به ابن عُلَیّه مشهور شد، اما آن را نمی‌پسندید و [[دشنام]] می‌‌دانست. عُلَیّه فرزندش را مدتی به عبدالوارث سپرد تا به [[اخلاق]] وی درآید.<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref>		او اصالتاً کوفی بود، ولی در بصره و [[بغداد]] می‌‌زیست. اسماعیل با نام مادرش به ابن عُلَیّه مشهور شد، اما آن را نمی‌پسندید و [[دشنام]] می‌‌دانست. عُلَیّه فرزندش را مدتی به عبدالوارث سپرد تا به [[اخلاق]] وی درآید.<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - ' هـ ' به 'ه‍ '

2023-01-05T13:01:51Z

جایگزینی متن - ' هـ ' به 'ه‍ '

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۳۱
خط ۲:		خط ۲:

	== مقدمه ==		== مقدمه ==
	[[ابوبشر اسماعیل بن ابراهیم بن شهم بن مقسم اسدی بصری کوفی]]. معروف به [[ابن علیه\|ابن عُلَیّه]]، وابسته به [[عبدالرحمان بن قطبه اسدی]] و از اهالی [[کوفه]] بود. جد او مقسم از اسرای قیقانیه ما بین [[خراسان]] و زابلستان، و پدرش ابراهیم از تاجران کوفه بود که برای [[تجارت]] به [[بصره]] رفت و آمد می‌‌کرد و از این طریق با عُلَیّه، دختر «حسان» که زنی [[عاقل]] و عالم بود، [[ازدواج]] کرد<ref>الطبقات الکبری ۷/۳۲۵ تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref> و اسماعیل در سال ۱۱۶<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> یا ~~۱۱۰ هـ~~ (سال [[مرگ]] [[حسن بصری]])<ref>سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰ تاریخ بغداد ۶/۲۳۰.</ref> متولد شد.		[[ابوبشر اسماعیل بن ابراهیم بن شهم بن مقسم اسدی بصری کوفی]]. معروف به [[ابن علیه\|ابن عُلَیّه]]، وابسته به [[عبدالرحمان بن قطبه اسدی]] و از اهالی [[کوفه]] بود. جد او مقسم از اسرای قیقانیه ما بین [[خراسان]] و زابلستان، و پدرش ابراهیم از تاجران کوفه بود که برای [[تجارت]] به [[بصره]] رفت و آمد می‌‌کرد و از این طریق با عُلَیّه، دختر «حسان» که زنی [[عاقل]] و عالم بود، [[ازدواج]] کرد<ref>الطبقات الکبری ۷/۳۲۵ تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref> و اسماعیل در سال ۱۱۶<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> یا ۱۱۰ه‍ (سال [[مرگ]] [[حسن بصری]])<ref>سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰ تاریخ بغداد ۶/۲۳۰.</ref> متولد شد.

	او اصالتاً کوفی بود، ولی در بصره و [[بغداد]] می‌‌زیست. اسماعیل با نام مادرش به ابن عُلَیّه مشهور شد، اما آن را نمی‌پسندید و [[دشنام]] می‌‌دانست. عُلَیّه فرزندش را مدتی به عبدالوارث سپرد تا به [[اخلاق]] وی درآید.<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref>		او اصالتاً کوفی بود، ولی در بصره و [[بغداد]] می‌‌زیست. اسماعیل با نام مادرش به ابن عُلَیّه مشهور شد، اما آن را نمی‌پسندید و [[دشنام]] می‌‌دانست. عُلَیّه فرزندش را مدتی به عبدالوارث سپرد تا به [[اخلاق]] وی درآید.<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref>

Wasity: جایگزینی متن - 'سال' به 'سال'

2023-01-05T09:03:43Z

جایگزینی متن - 'سال' به 'سال'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۵ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۳۳
خط ۱۰:		خط ۱۰:
	وی پس از [[زندگی]] در بصره به همراه [[پدر]] به بغداد رفت و خانه‌ای خرید و در ایام [[خلافت]] [[هارون الرشید]] متولی امور [[مظالم]] شد و تا آخر [[عمر]] در این [[منصب]] ماند. ابن علیّه با [[محمد امین]]، پسر هارون الرشید هم ملاقاتی داشته است و [[امین]] [[عقیده]] او را در مورد قرآن [[نکوهش]] می‌‌کند. از افرادی همچون [[ایوب سختیانی]]، [[عبدالعزیز بن صهیب]]، [[داوود بن ابی هند]]، [[حمید طویل]] و [[محمد بن منکدر]] [[روایت]] کرده است.<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰ سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰.</ref> [[حماد بن زید]]، [[عبدالرحمن بن مهدی]]، [[احمد بن حنبل]]، [[بندار بن بشار]]، [[شعبة بن حجاج]] و [[ابن جریج]] از [[راویان]] ابن عُلَیّه می‌‌باشند.<ref>تهذیب التهذیب ۱/۲۴۱.</ref> «کتاب المناسک»، «کتاب الطهارة»، «کتاب الصلوة» و «تفسیر قرآن»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۲۸۲؛ معجم المؤلفین، ج۲، ص۲۸۳.</ref><ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۲۴۱.</ref> از آثار اوست.		وی پس از [[زندگی]] در بصره به همراه [[پدر]] به بغداد رفت و خانه‌ای خرید و در ایام [[خلافت]] [[هارون الرشید]] متولی امور [[مظالم]] شد و تا آخر [[عمر]] در این [[منصب]] ماند. ابن علیّه با [[محمد امین]]، پسر هارون الرشید هم ملاقاتی داشته است و [[امین]] [[عقیده]] او را در مورد قرآن [[نکوهش]] می‌‌کند. از افرادی همچون [[ایوب سختیانی]]، [[عبدالعزیز بن صهیب]]، [[داوود بن ابی هند]]، [[حمید طویل]] و [[محمد بن منکدر]] [[روایت]] کرده است.<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰ سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰.</ref> [[حماد بن زید]]، [[عبدالرحمن بن مهدی]]، [[احمد بن حنبل]]، [[بندار بن بشار]]، [[شعبة بن حجاج]] و [[ابن جریج]] از [[راویان]] ابن عُلَیّه می‌‌باشند.<ref>تهذیب التهذیب ۱/۲۴۱.</ref> «کتاب المناسک»، «کتاب الطهارة»، «کتاب الصلوة» و «تفسیر قرآن»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۲۸۲؛ معجم المؤلفین، ج۲، ص۲۸۳.</ref><ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۲۴۱.</ref> از آثار اوست.

	سرانجام، اسماعیل پس از ۸۳ سال و چند ماه [[عمر]]<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> در [[روز]] سه [[شنبه]] ۱۳ [[ذی قعده]] [[سال]] ۱۹۳ در [[بغداد]] درگذشت. فرزندش [[ابراهیم اسماعیل بن علیه\|ابراهیم]] بر وی [[نماز]] گزارد و روز بعد یعنی چهارشنبه و به قولی پنج یا شش روز مانده از ذی قعده در [[مقبره]] [[عبدالله بن مالک]] [[دفن]] شد<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref><ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص ۱۷۶-۱۷۷.</ref>		سرانجام، اسماعیل پس از ۸۳ سال و چند ماه [[عمر]]<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> در [[روز]] سه [[شنبه]] ۱۳ [[ذی قعده]] سال ۱۹۳ در [[بغداد]] درگذشت. فرزندش [[ابراهیم اسماعیل بن علیه\|ابراهیم]] بر وی [[نماز]] گزارد و روز بعد یعنی چهارشنبه و به قولی پنج یا شش روز مانده از ذی قعده در [[مقبره]] [[عبدالله بن مالک]] [[دفن]] شد<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref><ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص ۱۷۶-۱۷۷.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Wasity: جایگزینی متن - 'پرونده:9030760879.jpg|22px]] 22px جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی'

2023-01-04T13:15:53Z

جایگزینی متن - 'پرونده:9030760879.jpg|22px]] 22px جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۴۵
خط ۱۹:		خط ۱۹:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:IM009972.jpg\|22px]] [[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|'''تاریخ تفسیر قرآن''']]		# [[پرونده:IM009972.jpg\|22px]] [[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|'''تاریخ تفسیر قرآن''']]
	# [[پرونده:~~9030760879~~.jpg\|22px]] [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]		# [[پرونده: IM009687.jpg\|22px]] جمعی از پژوهشگران، [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|'''فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity: جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

2022-11-07T04:11:08Z

جایگزینی متن - 'داود' به 'داوود'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۷ نوامبر ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۱
خط ۸:		خط ۸:
	ابن علیّه از [[فقها]] و [[محدثان]] [[حنبلی]] [[مذهب]] می‌‌باشد.<ref>طبقات الحنابله ۱/۹۹.</ref> رجال‌‌شناسان [[اهل سنت]] وی را [[فقیه]]، مفتی، باتقوا، [[حجت]] در [[حدیث]]، مورد [[اعتماد]] و از حفاظ چهارگانه شمرده‌اند. در خبری نیز متهم به [[شرب خمر]] شده است که برخی آن را مردود دانسته‌اند. در مورد [[کلام خدا]] هم، قائل به غیر [[مخلوق بودن]] [[قرآن]] بوده است. زمانی متولی [[صدقات]] بصره و مدتی [[قاضی]] بغداد بود که با [[هشدار]] [[عبدالله بن مبارک]] از [[منصب قضاوت]] یا تولیت صدقات [[کناره‌گیری]] کرد.		ابن علیّه از [[فقها]] و [[محدثان]] [[حنبلی]] [[مذهب]] می‌‌باشد.<ref>طبقات الحنابله ۱/۹۹.</ref> رجال‌‌شناسان [[اهل سنت]] وی را [[فقیه]]، مفتی، باتقوا، [[حجت]] در [[حدیث]]، مورد [[اعتماد]] و از حفاظ چهارگانه شمرده‌اند. در خبری نیز متهم به [[شرب خمر]] شده است که برخی آن را مردود دانسته‌اند. در مورد [[کلام خدا]] هم، قائل به غیر [[مخلوق بودن]] [[قرآن]] بوده است. زمانی متولی [[صدقات]] بصره و مدتی [[قاضی]] بغداد بود که با [[هشدار]] [[عبدالله بن مبارک]] از [[منصب قضاوت]] یا تولیت صدقات [[کناره‌گیری]] کرد.

	وی پس از [[زندگی]] در بصره به همراه [[پدر]] به بغداد رفت و خانه‌ای خرید و در ایام [[خلافت]] [[هارون الرشید]] متولی امور [[مظالم]] شد و تا آخر [[عمر]] در این [[منصب]] ماند. ابن علیّه با [[محمد امین]]، پسر هارون الرشید هم ملاقاتی داشته است و [[امین]] [[عقیده]] او را در مورد قرآن [[نکوهش]] می‌‌کند. از افرادی همچون [[ایوب سختیانی]]، [[عبدالعزیز بن صهیب]]، [[~~داود~~ بن ابی هند]]، [[حمید طویل]] و [[محمد بن منکدر]] [[روایت]] کرده است.<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰ سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰.</ref> [[حماد بن زید]]، [[عبدالرحمن بن مهدی]]، [[احمد بن حنبل]]، [[بندار بن بشار]]، [[شعبة بن حجاج]] و [[ابن جریج]] از [[راویان]] ابن عُلَیّه می‌‌باشند.<ref>تهذیب التهذیب ۱/۲۴۱.</ref> «کتاب المناسک»، «کتاب الطهارة»، «کتاب الصلوة» و «تفسیر قرآن»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۲۸۲؛ معجم المؤلفین، ج۲، ص۲۸۳.</ref><ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۲۴۱.</ref> از آثار اوست.		وی پس از [[زندگی]] در بصره به همراه [[پدر]] به بغداد رفت و خانه‌ای خرید و در ایام [[خلافت]] [[هارون الرشید]] متولی امور [[مظالم]] شد و تا آخر [[عمر]] در این [[منصب]] ماند. ابن علیّه با [[محمد امین]]، پسر هارون الرشید هم ملاقاتی داشته است و [[امین]] [[عقیده]] او را در مورد قرآن [[نکوهش]] می‌‌کند. از افرادی همچون [[ایوب سختیانی]]، [[عبدالعزیز بن صهیب]]، [[داوود بن ابی هند]]، [[حمید طویل]] و [[محمد بن منکدر]] [[روایت]] کرده است.<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰ سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰.</ref> [[حماد بن زید]]، [[عبدالرحمن بن مهدی]]، [[احمد بن حنبل]]، [[بندار بن بشار]]، [[شعبة بن حجاج]] و [[ابن جریج]] از [[راویان]] ابن عُلَیّه می‌‌باشند.<ref>تهذیب التهذیب ۱/۲۴۱.</ref> «کتاب المناسک»، «کتاب الطهارة»، «کتاب الصلوة» و «تفسیر قرآن»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۲۸۲؛ معجم المؤلفین، ج۲، ص۲۸۳.</ref><ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۲۴۱.</ref> از آثار اوست.

	سرانجام، اسماعیل پس از ۸۳ سال و چند ماه [[عمر]]<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> در [[روز]] سه [[شنبه]] ۱۳ [[ذی قعده]] [[سال]] ۱۹۳ در [[بغداد]] درگذشت. فرزندش [[ابراهیم اسماعیل بن علیه\|ابراهیم]] بر وی [[نماز]] گزارد و روز بعد یعنی چهارشنبه و به قولی پنج یا شش روز مانده از ذی قعده در [[مقبره]] [[عبدالله بن مالک]] [[دفن]] شد<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref><ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص ۱۷۶-۱۷۷.</ref>		سرانجام، اسماعیل پس از ۸۳ سال و چند ماه [[عمر]]<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> در [[روز]] سه [[شنبه]] ۱۳ [[ذی قعده]] [[سال]] ۱۹۳ در [[بغداد]] درگذشت. فرزندش [[ابراهیم اسماعیل بن علیه\|ابراهیم]] بر وی [[نماز]] گزارد و روز بعد یعنی چهارشنبه و به قولی پنج یا شش روز مانده از ذی قعده در [[مقبره]] [[عبدالله بن مالک]] [[دفن]] شد<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref><ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص ۱۷۶-۱۷۷.</ref>

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:31:47Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۸:۰۱
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اسماعیل بن علیه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اسماعیل بن علیه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

	==مقدمه==		== مقدمه ==
	[[ابوبشر اسماعیل بن ابراهیم بن شهم بن مقسم اسدی بصری کوفی]]. معروف به [[ابن علیه\|ابن عُلَیّه]]، وابسته به [[عبدالرحمان بن قطبه اسدی]] و از اهالی [[کوفه]] بود. جد او مقسم از اسرای قیقانیه ما بین [[خراسان]] و زابلستان، و پدرش ابراهیم از تاجران کوفه بود که برای [[تجارت]] به [[بصره]] رفت و آمد می‌‌کرد و از این طریق با عُلَیّه، دختر «حسان» که زنی [[عاقل]] و عالم بود، [[ازدواج]] کرد<ref>الطبقات الکبری ۷/۳۲۵ تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref> و اسماعیل در سال ۱۱۶<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> یا ۱۱۰ هـ (سال [[مرگ]] [[حسن بصری]])<ref>سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰ تاریخ بغداد ۶/۲۳۰.</ref> متولد شد.		[[ابوبشر اسماعیل بن ابراهیم بن شهم بن مقسم اسدی بصری کوفی]]. معروف به [[ابن علیه\|ابن عُلَیّه]]، وابسته به [[عبدالرحمان بن قطبه اسدی]] و از اهالی [[کوفه]] بود. جد او مقسم از اسرای قیقانیه ما بین [[خراسان]] و زابلستان، و پدرش ابراهیم از تاجران کوفه بود که برای [[تجارت]] به [[بصره]] رفت و آمد می‌‌کرد و از این طریق با عُلَیّه، دختر «حسان» که زنی [[عاقل]] و عالم بود، [[ازدواج]] کرد<ref>الطبقات الکبری ۷/۳۲۵ تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref> و اسماعیل در سال ۱۱۶<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> یا ۱۱۰ هـ (سال [[مرگ]] [[حسن بصری]])<ref>سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰ تاریخ بغداد ۶/۲۳۰.</ref> متولد شد.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵

2022-07-31T05:03:51Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۸:۳۳
خط ۱:		خط ۱:
	~~{{امامت}}~~
	{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اسماعیل بن علیه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اسماعیل بن علیه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۲

2022-07-10T22:06:31Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۲

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۱:۳۶
خط ۹:		خط ۹:
	ابن علیّه از [[فقها]] و [[محدثان]] [[حنبلی]] [[مذهب]] می‌‌باشد.<ref>طبقات الحنابله ۱/۹۹.</ref> رجال‌‌شناسان [[اهل سنت]] وی را [[فقیه]]، مفتی، باتقوا، [[حجت]] در [[حدیث]]، مورد [[اعتماد]] و از حفاظ چهارگانه شمرده‌اند. در خبری نیز متهم به [[شرب خمر]] شده است که برخی آن را مردود دانسته‌اند. در مورد [[کلام خدا]] هم، قائل به غیر [[مخلوق بودن]] [[قرآن]] بوده است. زمانی متولی [[صدقات]] بصره و مدتی [[قاضی]] بغداد بود که با [[هشدار]] [[عبدالله بن مبارک]] از [[منصب قضاوت]] یا تولیت صدقات [[کناره‌گیری]] کرد.		ابن علیّه از [[فقها]] و [[محدثان]] [[حنبلی]] [[مذهب]] می‌‌باشد.<ref>طبقات الحنابله ۱/۹۹.</ref> رجال‌‌شناسان [[اهل سنت]] وی را [[فقیه]]، مفتی، باتقوا، [[حجت]] در [[حدیث]]، مورد [[اعتماد]] و از حفاظ چهارگانه شمرده‌اند. در خبری نیز متهم به [[شرب خمر]] شده است که برخی آن را مردود دانسته‌اند. در مورد [[کلام خدا]] هم، قائل به غیر [[مخلوق بودن]] [[قرآن]] بوده است. زمانی متولی [[صدقات]] بصره و مدتی [[قاضی]] بغداد بود که با [[هشدار]] [[عبدالله بن مبارک]] از [[منصب قضاوت]] یا تولیت صدقات [[کناره‌گیری]] کرد.

	وی پس از [[زندگی]] در بصره به همراه [[پدر]] به بغداد رفت و خانه‌ای خرید و در ایام [[خلافت]] [[هارون الرشید]] متولی امور [[مظالم]] شد و تا آخر [[عمر]] در این [[منصب]] ماند. ابن علیّه با [[محمد امین]]، پسر هارون الرشید هم ملاقاتی داشته است و [[امین]] [[عقیده]] او را در مورد قرآن [[نکوهش]] می‌‌کند. از افرادی همچون [[ایوب سختیانی]]، [[عبدالعزیز بن صهیب]]، [[داود بن ابی هند]]، [[حمید طویل]] و [[محمد بن منکدر]] [[روایت]] کرده است.<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰ سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰.</ref> [[حماد بن زید]]، [[عبدالرحمن بن مهدی]]، [[احمد بن حنبل]]، [[بندار بن بشار]]، [[شعبة بن حجاج]] و [[ابن جریج]] از [[راویان]] ابن عُلَیّه می‌‌باشند.<ref>تهذیب التهذیب ۱/۲۴۱.</ref> «کتاب المناسک»، «کتاب الطهارة»، «کتاب الصلوة» و «تفسیر قرآن»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۲۸۲؛ معجم المؤلفین، ج۲، ص۲۸۳.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۲۴۱.</ref> از آثار اوست.		وی پس از [[زندگی]] در بصره به همراه [[پدر]] به بغداد رفت و خانه‌ای خرید و در ایام [[خلافت]] [[هارون الرشید]] متولی امور [[مظالم]] شد و تا آخر [[عمر]] در این [[منصب]] ماند. ابن علیّه با [[محمد امین]]، پسر هارون الرشید هم ملاقاتی داشته است و [[امین]] [[عقیده]] او را در مورد قرآن [[نکوهش]] می‌‌کند. از افرادی همچون [[ایوب سختیانی]]، [[عبدالعزیز بن صهیب]]، [[داود بن ابی هند]]، [[حمید طویل]] و [[محمد بن منکدر]] [[روایت]] کرده است.<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰ سیر اعلام النبلاء ۹/۱۰۷ ـ ۱۲۰.</ref> [[حماد بن زید]]، [[عبدالرحمن بن مهدی]]، [[احمد بن حنبل]]، [[بندار بن بشار]]، [[شعبة بن حجاج]] و [[ابن جریج]] از [[راویان]] ابن عُلَیّه می‌‌باشند.<ref>تهذیب التهذیب ۱/۲۴۱.</ref> «کتاب المناسک»، «کتاب الطهارة»، «کتاب الصلوة» و «تفسیر قرآن»<ref>ابن ندیم، الفهرست، ص۲۸۲؛ معجم المؤلفین، ج۲، ص۲۸۳.</ref><ref>[[علی اکبر بابایی\|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)\|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۲۴۱.</ref> از آثار اوست.

	سرانجام، اسماعیل پس از ۸۳ سال و چند ماه [[عمر]]<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> در [[روز]] سه [[شنبه]] ۱۳ [[ذی قعده]] [[سال]] ۱۹۳ در [[بغداد]] درگذشت. فرزندش [[ابراهیم اسماعیل بن علیه\|ابراهیم]] بر وی [[نماز]] گزارد و روز بعد یعنی چهارشنبه و به قولی پنج یا شش روز مانده از ذی قعده در [[مقبره]] [[عبدالله بن مالک]] [[دفن]] شد<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref>.<ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص ۱۷۶-۱۷۷.</ref>		سرانجام، اسماعیل پس از ۸۳ سال و چند ماه [[عمر]]<ref>الفهرست (الندیم) ۲۸۳.</ref> در [[روز]] سه [[شنبه]] ۱۳ [[ذی قعده]] [[سال]] ۱۹۳ در [[بغداد]] درگذشت. فرزندش [[ابراهیم اسماعیل بن علیه\|ابراهیم]] بر وی [[نماز]] گزارد و روز بعد یعنی چهارشنبه و به قولی پنج یا شش روز مانده از ذی قعده در [[مقبره]] [[عبدالله بن مالک]] [[دفن]] شد<ref>تاریخ بغداد ۶/۲۲۹ ـ ۲۴۰.</ref><ref> [[فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی ج۱ (کتاب)\|فرهنگ‌نامه مؤلفان اسلامی]]، ج۱ ص ۱۷۶-۱۷۷.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۱

2022-07-10T18:36:08Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۱

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۰ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۲۲:۰۶
خط ۱:		خط ۱:
	{{امامت}}		{{امامت}}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این~~ مدخل ~~از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>~~		{{مدخل مرتبط \| موضوع مرتبط = \| عنوان مدخل = \| مداخل مرتبط = [[اسماعیل بن علیه در تاریخ اسلامی]]\| پرسش مرتبط = }}
	~~<div style~~=~~"background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">~~ [[اسماعیل بن علیه در تاریخ اسلامی]]~~</div>~~

	==مقدمه==		==مقدمه==