اسم الهی - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Bahmani در ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۳۲

2026-04-11T07:32:07Z

Bahmani در ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۲۴

2026-04-11T07:24:02Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۵۴
خط ۱:		خط ۱:
	{{مدخل مرتبط		{{مدخل مرتبط
	\| موضوع مرتبط = خداشناسی		\| موضوع مرتبط = خداشناسی
	\| عنوان مدخل = ~~اسم الهی~~		\| عنوان مدخل =
	\| مداخل مرتبط = [[اسم الهی در کلام اسلامی]] - [[اسم الهی در عرفان اسلامی]] - [[اسم الهی در معارف و سیره علوی]]		\| مداخل مرتبط = [[اسم الهی در کلام اسلامی]] - [[اسم الهی در عرفان اسلامی]] - [[اسم الهی در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

	== اسماء حُسنی ==		== اسماء حُسنی ==
	اسماء حُسنی اصطلاحی است برای [[نام‌های خدا]]، اقتباس شده از [[قرآن کریم]]{{متن قرآن\|وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَائِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«و خداوند را نام‌های نیکوتر است، او را بدان‌ها بخوانید! و آنان را که در نام‌های خداوند کژاندیشی می‌کنند وانهید، به زودی بدانچه می‌کرده‌اند کیفر می‌بینند» سوره اعراف، آیه ۱۸۰.</ref>، {{متن قرآن\|قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَنَ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا}}<ref>«بگو: چه «الله» را بخوانید و چه «رحمان» را؛ هر چه بخوانید، نام‌های نیکوتر او راست و به نمازت نه بانگ بردار و نه آن را بی‌آوا بخوان و میان آن (دو)، راهی (میانه) بگزین!» سوره اسراء، آیه ۱۱۰.</ref>، {{متن قرآن\|اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى}}<ref>«خداوند است که هیچ خدایی جز او نیست؛ نام‌های نیکوتر از آن اوست» سوره طه، آیه ۸.</ref>، {{متن قرآن\|هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى يُسَبِّحُ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}<ref>«اوست خداوند آفریننده پدیدآور نگارگر، نام‌های نکوتر او راست؛ هر چه در آسمان‌ها و زمین است او را به پاکی می‌ستایند و او پیروزمند فرزانه است» سوره حشر، آیه ۲۴.</ref>. از آن رو [[نیکوترین نام‌ها]] برای او است که او [[نیکوترین]] معانی و صفات را دارد. برخی از نام‌ها به صفت ذات بازمی‌گردند؛ مانند «عالِم» و برخی به صفت فعل؛ مانند «[[خالق]]» و برخی ذات او را [[تمجید]] و [[تقدیس]] می‌کنند؛ مانند «قُدوس»<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۷۶.</ref>.		اسماء حُسنی اصطلاحی است برای [[نام‌های خدا]]، اقتباس شده از [[قرآن کریم]]{{متن قرآن\|وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَائِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ}}<ref>«و خداوند را نام‌های نیکوتر است، او را بدان‌ها بخوانید! و آنان را که در نام‌های خداوند کژاندیشی می‌کنند وانهید، به زودی بدانچه می‌کرده‌اند کیفر می‌بینند» سوره اعراف، آیه ۱۸۰.</ref>، {{متن قرآن\|قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَنَ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا}}<ref>«بگو: چه «الله» را بخوانید و چه «رحمان» را؛ هر چه بخوانید، نام‌های نیکوتر او راست و به نمازت نه بانگ بردار و نه آن را بی‌آوا بخوان و میان آن (دو)، راهی (میانه) بگزین!» سوره اسراء، آیه ۱۱۰.</ref>، {{متن قرآن\|اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى}}<ref>«خداوند است که هیچ خدایی جز او نیست؛ نام‌های نیکوتر از آن اوست» سوره طه، آیه ۸.</ref>، {{متن قرآن\|هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى يُسَبِّحُ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}<ref>«اوست خداوند آفریننده پدیدآور نگارگر، نام‌های نکوتر او راست؛ هر چه در آسمان‌ها و زمین است او را به پاکی می‌ستایند و او پیروزمند فرزانه است» سوره حشر، آیه ۲۴.</ref>. از آن رو [[نیکوترین نام‌ها]] برای او است که او [[نیکوترین]] معانی و صفات را دارد. برخی از نام‌ها به صفت ذات بازمی‌گردند؛ مانند «عالِم» و برخی به صفت فعل؛ مانند «[[خالق]]» و برخی ذات او را [[تمجید]] و [[تقدیس]] می‌کنند؛ مانند «قُدوس»<ref>[[فرهنگ شیعه (کتاب)\|فرهنگ شیعه]]، ص ۷۶.</ref>.

Bahmani: /* پانویس */

2026-04-11T06:57:27Z

پانویس

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۷
خط ۶۳:		خط ۶۳:

	[[رده:اصطلاحات کلامی]]		[[رده:اصطلاحات کلامی]]
	[[رده:~~خداشناسی~~]]		[[رده:اسماء و صفات الهی]]

Bahmani: /* منابع */

2026-04-11T06:17:32Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۷
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]
	# [[پرونده:1368100.jpg\|22px]] [[محمد تقی سبحانی\|سبحانی، محمد تقی]]، [[اسما و صفات خداوند (مقاله)\| مقاله «اسما و صفات خداوند»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۲''']]		# [[پرونده:1368100.jpg\|22px]] [[محمد تقی سبحانی\|سبحانی، محمد تقی]]، [[اسما و صفات خداوند (مقاله)\| مقاله «اسما و صفات خداوند»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۲''']]
	# [[پرونده:IM011007.jpg\|22px]] [[علی علیزاده آملی\|علیزاده آملی، علی]]، [[عرفان در آثار علامه حسن‌زاده آملی (کتاب)\|'''عرفان در آثار علامه حسن‌زاده آملی''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}

Wasity در ‏۲۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۳

2026-03-20T11:33:44Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۳
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = خداشناسی		\| موضوع مرتبط = خداشناسی
	\| عنوان مدخل = اسم الهی		\| عنوان مدخل = اسم الهی
	\| مداخل مرتبط = [[اسم الهی در عرفان اسلامی]] - [[اسم الهی در معارف و سیره علوی]]		\| مداخل مرتبط = [[اسم الهی در کلام اسلامی]] - [[اسم الهی در عرفان اسلامی]] - [[اسم الهی در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity در ‏۲۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۲

2026-03-20T11:32:48Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۰۲
خط ۲:		خط ۲:
	\| موضوع مرتبط = خداشناسی		\| موضوع مرتبط = خداشناسی
	\| عنوان مدخل = اسم الهی		\| عنوان مدخل = اسم الهی
	\| مداخل مرتبط = [[اسم الهی در ~~کلام~~ اسلامی]] - [[اسم الهی در معارف و سیره علوی]]		\| مداخل مرتبط = [[اسم الهی در عرفان اسلامی]] - [[اسم الهی در معارف و سیره علوی]]
	\| پرسش مرتبط =		\| پرسش مرتبط =
	}}		}}

Wasity: /* اسماء */

2026-03-20T11:32:22Z

اسماء

@@ خط ۴۳: / خط ۴۳: @@
 مباحث معناشناختی صفات، گرد این [[پرسش]] دور می‌زند که صفات الهی را چگونه باید فهمید و صفات [[آفریدگار]] با صفات [[آفریدگان]] چه نسبتی دارد. از این پرسش ده‌ها پرسش دیگر برآمده که از آن جمله است: ما چگونه و از چه راهی به معانی [[اسمای الهی]] پی می‌بریم؟ اگر این معانی برگرفته از پدیده‌های جهانِ [[آفریده]] است، چگونه و به چه دلیلی می‌توان آن را بر [[آفریدگار جهان]] اطلاق کرد؟ [[مرز]] میان [[تشبیه و تنزیه]] چیست؟ آیا با حذف ویژگی‌های مادی و [[انسانی]] از مفاهیمی چون [[حیات]]، [[قدرت]] و [[علم]]...، در عمل، معنای مشخص و محصلی برای «[[حی]]»، «[[قادر]]» و «عالم» بر جای می‌ماند؟ آیا [[بشر]] می‌تواند به [[شناخت]] [[حقیقت الهی]] دست یابد؟ آیا [[تفکر]] در [[ذات الهی]] ممکن است؟ شناخت صفات از طریق [[عقل]] است یا نقل یا [[قلب]]؟ و....
 این [[پرسش‌ها]] اساسی‌تر است و در [[معرفت دینی]] نیز جایگاه والاتر و بالاتری دارد. در این مقاله فقط به بحث وجودشناختی و معناشناختی صفات از دیدگاه [[امام علی]]{{ع}} خواهیم پرداخت؛ زیرا مباحث لفظی صفات در سخنان حضرت، به طور مستقیم مطرح نشده است. مباحث وجودشناختی نیز در گفتار او کم‌رنگ‌تر است و بیشتر سخنانش در حوزه معناشناختی صفات می‌گنجد.<ref>[[محمد تقی سبحانی|سبحانی، محمد تقی]]، [[اسما و صفات خداوند (مقاله)| مقاله «اسما و صفات خداوند»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۲]] ص ۷۲.</ref>.
 == جستارهای وابسته ==

Jaafari: /* اسماء */

2026-03-08T05:14:16Z

اسماء

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۸ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۴۴
خط ۸۲:		خط ۸۲:
	غافر و ساتر است و فاطر کل *** کاسر و چابر است و حنانا		غافر و ساتر است و فاطر کل *** کاسر و چابر است و حنانا
	یک صدوچارده ز اسمایش *** عدد سوره‌های قرآنا		یک صدوچارده ز اسمایش *** عدد سوره‌های قرآنا
	(حسن حسن‌زاده آملی، دیوان اشعار، ص۲۷۵، ۲۷۶)</ref> یا «هزارویک» تقسیم می‌کنند و منظور، کلی‌بودن این تقسیم‌هاست که دیگر [[اسماء]] را نیز شامل می‌شوند؛ وگرنه {{متن قرآن\|قُلْ لَوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِكَلِمَاتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِمَاتُ رَبِّي}}<ref>«بگو: اگر برای (نوشتن) کلمات پروردگارم دریا مرکّب می‌بود پیش از آنکه کلمات پروردگارم به پایان رسد آن دریا پایان می‌یافت» سوره کهف، آیه ۱۰۹.</ref>؛ [[کلمات الهی]] نفاد ندارند و همه این اسمای بی‌شمار، [[خوراک]] [[انسان]] است و سفره اسماء برای انسان گسترده شده تا [[خداوند]] را به اسمایش بخواند؛ {{متن قرآن\|وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا}}<ref>«و خداوند را نام‌های نیکوتر است، او را بدان‌ها بخوانید!» سوره اعراف، آیه ۱۸۰.</ref> و [[استعداد]] خود را ضایع نکند<ref>حسن حسن‌زاده آملی، مصباح الانس، ص۱۷۳، ۱۷۴.</ref>.<ref>[[علی علیزاده آملی\|علیزاده آملی، علی]]، [[عرفان در آثار علامه حسن‌زاده آملی (کتاب)\|عرفان در آثار علامه حسن‌زاده آملی]]، ص ~~؟؟؟~~.</ref>		(حسن حسن‌زاده آملی، دیوان اشعار، ص۲۷۵، ۲۷۶)</ref> یا «هزارویک» تقسیم می‌کنند و منظور، کلی‌بودن این تقسیم‌هاست که دیگر [[اسماء]] را نیز شامل می‌شوند؛ وگرنه {{متن قرآن\|قُلْ لَوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِكَلِمَاتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ أَنْ تَنْفَدَ كَلِمَاتُ رَبِّي}}<ref>«بگو: اگر برای (نوشتن) کلمات پروردگارم دریا مرکّب می‌بود پیش از آنکه کلمات پروردگارم به پایان رسد آن دریا پایان می‌یافت» سوره کهف، آیه ۱۰۹.</ref>؛ [[کلمات الهی]] نفاد ندارند و همه این اسمای بی‌شمار، [[خوراک]] [[انسان]] است و سفره اسماء برای انسان گسترده شده تا [[خداوند]] را به اسمایش بخواند؛ {{متن قرآن\|وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا}}<ref>«و خداوند را نام‌های نیکوتر است، او را بدان‌ها بخوانید!» سوره اعراف، آیه ۱۸۰.</ref> و [[استعداد]] خود را ضایع نکند<ref>حسن حسن‌زاده آملی، مصباح الانس، ص۱۷۳، ۱۷۴.</ref>.<ref>[[علی علیزاده آملی\|علیزاده آملی، علی]]، [[عرفان در آثار علامه حسن‌زاده آملی (کتاب)\|عرفان در آثار علامه حسن‌زاده آملی]]، ص ۷۹.</ref>

	== جستارهای وابسته ==		== جستارهای وابسته ==

Jaafari: /* جستارهای وابسته */

2026-02-19T05:38:34Z

جستارهای وابسته

@@ خط ۴۳: / خط ۴۳: @@
 مباحث معناشناختی صفات، گرد این [[پرسش]] دور می‌زند که صفات الهی را چگونه باید فهمید و صفات [[آفریدگار]] با صفات [[آفریدگان]] چه نسبتی دارد. از این پرسش ده‌ها پرسش دیگر برآمده که از آن جمله است: ما چگونه و از چه راهی به معانی [[اسمای الهی]] پی می‌بریم؟ اگر این معانی برگرفته از پدیده‌های جهانِ [[آفریده]] است، چگونه و به چه دلیلی می‌توان آن را بر [[آفریدگار جهان]] اطلاق کرد؟ [[مرز]] میان [[تشبیه و تنزیه]] چیست؟ آیا با حذف ویژگی‌های مادی و [[انسانی]] از مفاهیمی چون [[حیات]]، [[قدرت]] و [[علم]]...، در عمل، معنای مشخص و محصلی برای «[[حی]]»، «[[قادر]]» و «عالم» بر جای می‌ماند؟ آیا [[بشر]] می‌تواند به [[شناخت]] [[حقیقت الهی]] دست یابد؟ آیا [[تفکر]] در [[ذات الهی]] ممکن است؟ شناخت صفات از طریق [[عقل]] است یا نقل یا [[قلب]]؟ و....
 این [[پرسش‌ها]] اساسی‌تر است و در [[معرفت دینی]] نیز جایگاه والاتر و بالاتری دارد. در این مقاله فقط به بحث وجودشناختی و معناشناختی صفات از دیدگاه [[امام علی]]{{ع}} خواهیم پرداخت؛ زیرا مباحث لفظی صفات در سخنان حضرت، به طور مستقیم مطرح نشده است. مباحث وجودشناختی نیز در گفتار او کم‌رنگ‌تر است و بیشتر سخنانش در حوزه معناشناختی صفات می‌گنجد.<ref>[[محمد تقی سبحانی|سبحانی، محمد تقی]]، [[اسما و صفات خداوند (مقاله)| مقاله «اسما و صفات خداوند»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۲]] ص ۷۲.</ref>.
 == جستارهای وابسته ==

Jaafari: /* منابع */

2026-02-19T05:35:21Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۰۵
خط ۵۵:		خط ۵۵:
	# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]		# [[پرونده:1414.jpg\|22px]] [[فرهنگ شیعه (کتاب)\|پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق (ع)، '''فرهنگ شیعه''']]
	# [[پرونده:1368100.jpg\|22px]] [[محمد تقی سبحانی\|سبحانی، محمد تقی]]، [[اسما و صفات خداوند (مقاله)\| مقاله «اسما و صفات خداوند»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۲''']]		# [[پرونده:1368100.jpg\|22px]] [[محمد تقی سبحانی\|سبحانی، محمد تقی]]، [[اسما و صفات خداوند (مقاله)\| مقاله «اسما و صفات خداوند»]]، [[دانشنامه امام علی ج۲ (کتاب)\|'''دانشنامه امام علی ج۲''']]
			# [[پرونده:IM011007.jpg\|22px]] [[علی علیزاده آملی\|علیزاده آملی، علی]]، [[عرفان در آثار علامه حسن‌زاده آملی (کتاب)\|'''عرفان در آثار علامه حسن‌زاده آملی''']]
	{{پایان منابع}}		{{پایان منابع}}