اشعر - تاریخچهٔ نسخه‌ها

Jaafari: تغییرمسیر به بنی‌اشعر

2023-01-17T04:45:54Z

Wasity: جایگزینی متن - 'پیوستن' به 'پیوستن'

2022-09-30T17:31:03Z

جایگزینی متن - 'پیوستن' به 'پیوستن'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۳۰ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۲۱:۰۱
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	در اوایل دوران [[خلافت]] [[خلیفه اول]] در [[یمن]] خیزش‌هایی علیه [[دولت]] [[مدینه]] شکل گرفت که از جمله آنها [[آشوب]] [[سیاسی]] [[قبایل]] «عک» و «اشعر» در [[تهامه]] بود. این [[شورش]] توسط [[طاهر بن ابی هاله تمیمی]] [[نماینده]] دولت مدینه در عک و اشعر در [[سرزمین]] تهامه و با [[همکاری]] و مشارکت نیروهای مخالف محلی درهم شکسته شد.		در اوایل دوران [[خلافت]] [[خلیفه اول]] در [[یمن]] خیزش‌هایی علیه [[دولت]] [[مدینه]] شکل گرفت که از جمله آنها [[آشوب]] [[سیاسی]] [[قبایل]] «عک» و «اشعر» در [[تهامه]] بود. این [[شورش]] توسط [[طاهر بن ابی هاله تمیمی]] [[نماینده]] دولت مدینه در عک و اشعر در [[سرزمین]] تهامه و با [[همکاری]] و مشارکت نیروهای مخالف محلی درهم شکسته شد.

	در بیان چگونگی این واقعه گفته شده چون [[مردم]] عک از درگذشت [[رسول خدا]] {{صل}} باخبر شدند جمعی از آنان فراهم آمدند و پس از [[پیوستن]] گروهی از اشعریان به آنان<ref> سرزمینی از آن قبیله عک بین مکه و ساحل. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۲۲.</ref> بر راه ساحل مستقر شدند. در آنجا جمعی دیگر نیز به آنان پیوستند اما سالاری نداشتند. طاهر بن ابی هاله پس از اطلاع از این خبر، ماجرا را به [[خلیفه]] نوشت و سپس سوی آنها روان شد. در [[جنگی]] که بین او و یارانش با [[شورشیان]] در گرفت، [[سپاه]] [[عک]] و اشعر [[شکست]] خوردند و بسیاری از آنان کشته شدند<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج۱، ص۵۳۳؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ص۱۲۵۹.</ref>.<ref>[[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[قاسم خردمندی\|خردمندی، قاسم]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام]]، ص۲۱؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.		در بیان چگونگی این واقعه گفته شده چون [[مردم]] عک از درگذشت [[رسول خدا]] {{صل}} باخبر شدند جمعی از آنان فراهم آمدند و پس از پیوستن گروهی از اشعریان به آنان<ref> سرزمینی از آن قبیله عک بین مکه و ساحل. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۲۲.</ref> بر راه ساحل مستقر شدند. در آنجا جمعی دیگر نیز به آنان پیوستند اما سالاری نداشتند. طاهر بن ابی هاله پس از اطلاع از این خبر، ماجرا را به [[خلیفه]] نوشت و سپس سوی آنها روان شد. در [[جنگی]] که بین او و یارانش با [[شورشیان]] در گرفت، [[سپاه]] [[عک]] و اشعر [[شکست]] خوردند و بسیاری از آنان کشته شدند<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج۱، ص۵۳۳؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ص۱۲۵۹.</ref>.<ref>[[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[قاسم خردمندی\|خردمندی، قاسم]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام]]، ص۲۱؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.

	=== شرکت در فتوحات اسلامی ===		=== شرکت در فتوحات اسلامی ===

Wasity: جایگزینی متن - 'برگزیده' به 'برگزیده'

2022-09-15T08:05:02Z

جایگزینی متن - 'برگزیده' به 'برگزیده'

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۵ سپتامبر ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۳۵
خط ۸۹:		خط ۸۹:

	== نقش اشعریان در تحولات فرهنگی سده‌های نخست ==		== نقش اشعریان در تحولات فرهنگی سده‌های نخست ==
	این [[طایفه]] ایفاگر نقش برجسته‌ای در [[تحولات اجتماعی]]، [[سیاسی]] و فرهنگی [[عراق]] و پس از آن در تحولات [[جهان اسلام]] بودند؛ لکن بنا بر [[طبیعت]] حوادث و رخدادها، دچار دسته‌بندی سیاسی آن دوران شدند و به دو [[جبهه]] مخالف تقسیم گردیدند. [[ابوموسی اشعری]]، عموزاده [[مالک بن عامر]]، به جبهه [[خلفا]] پیوست و در دوره [[خلافت عمر بن خطاب]]، [[فرماندهی]] [[سپاهیان]] او را به عهده گرفت و بخشی از نواحی [[ایران]] را [[فتح]] کرد و بعدها پس از معزول شدن [[ولید بن عقبه]] از [[امارت کوفه]]، به جای او به [[امارت]] نشست. او در دوران [[خلافت]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} تنها شخص از منصوبان [[عثمان]] بود که به پیشنهاد [[مالک اشتر]] در [[مسئولیت]] خود باقی ماند، ولی بعدها با [[مواضع سیاسی]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} [[مخالفت]] کرد و از آن حضرت در [[جنگ جمل]] و [[صفین]] دوری جست، [[مردم]] را از شرکت در این [[نبردها]] [[نهی]] کرد و در جریان [[حکمیت]] بر خلاف نظر صریح [[امام]] {{ع}}، به [[نمایندگی]] از [[سپاه عراق]] [[برگزیده]] شد و [[عاقبت]] با [[نیرنگ]] [[عمرو بن عاص]] [[امام علی]] {{ع}} را از خلافت [[خلع]] و معاویه را به جای آن حضرت [[نصب]] کرد<ref> یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۸۹-۱۹۰.</ref>. این شاخه از اشعریان که [[ابوموسی]] و اطرافیان او را در بر می‌گیرد، بیشتر در [[کوفه]] و [[بصره]] استقرار یافتند و پست‌ها و مناصبی را در آن نواحی به دست گرفتند و بیشتر شخصیت‌های این تیره، از [[مشایخ حدیث]] شناخته‌ شده‌اند.		این [[طایفه]] ایفاگر نقش برجسته‌ای در [[تحولات اجتماعی]]، [[سیاسی]] و فرهنگی [[عراق]] و پس از آن در تحولات [[جهان اسلام]] بودند؛ لکن بنا بر [[طبیعت]] حوادث و رخدادها، دچار دسته‌بندی سیاسی آن دوران شدند و به دو [[جبهه]] مخالف تقسیم گردیدند. [[ابوموسی اشعری]]، عموزاده [[مالک بن عامر]]، به جبهه [[خلفا]] پیوست و در دوره [[خلافت عمر بن خطاب]]، [[فرماندهی]] [[سپاهیان]] او را به عهده گرفت و بخشی از نواحی [[ایران]] را [[فتح]] کرد و بعدها پس از معزول شدن [[ولید بن عقبه]] از [[امارت کوفه]]، به جای او به [[امارت]] نشست. او در دوران [[خلافت]] [[امیرمؤمنان علی]] {{ع}} تنها شخص از منصوبان [[عثمان]] بود که به پیشنهاد [[مالک اشتر]] در [[مسئولیت]] خود باقی ماند، ولی بعدها با [[مواضع سیاسی]] [[امیرمؤمنان]] {{ع}} [[مخالفت]] کرد و از آن حضرت در [[جنگ جمل]] و [[صفین]] دوری جست، [[مردم]] را از شرکت در این [[نبردها]] [[نهی]] کرد و در جریان [[حکمیت]] بر خلاف نظر صریح [[امام]] {{ع}}، به [[نمایندگی]] از [[سپاه عراق]] برگزیده شد و [[عاقبت]] با [[نیرنگ]] [[عمرو بن عاص]] [[امام علی]] {{ع}} را از خلافت [[خلع]] و معاویه را به جای آن حضرت [[نصب]] کرد<ref> یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ج۲، ص۱۸۹-۱۹۰.</ref>. این شاخه از اشعریان که [[ابوموسی]] و اطرافیان او را در بر می‌گیرد، بیشتر در [[کوفه]] و [[بصره]] استقرار یافتند و پست‌ها و مناصبی را در آن نواحی به دست گرفتند و بیشتر شخصیت‌های این تیره، از [[مشایخ حدیث]] شناخته‌ شده‌اند.

	اما مالک بن عامر اشعری و فرزندانش بر خلاف [[ابوموسی]]، گرایشی [[شیعی]] داشتند چندان که مالک بن عامر، جد و بزرگ این [[خاندان]]، همراه علی {{ع}} در [[نبرد صفین]] شرکت کرد و علیه «[[قاسطین]]» [[مبارزه]] نمود<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۴، ص۴۹۹.</ref>. این شاخه از بنی اشعر، بنا بر دلایلی، در اواخر [[قرن اول هجری]] به [[قم]] وارد شدند. ورود آنان به قم، [[نفوذ]] و [[گسترش اسلام]] و [[عقاید]] شیعی را باعث شد. اینان چندی پس از درآمدن به قم [[تشیع]] خود را آشکار کردند و به [[تبلیغ]] آن اهتمام ورزیدند. از میان اینان [[عالمان]] و [[فقیهان]] و [[محدثان]] و [[متکلمان]] بزرگی برخاستند که نامدارترین آنان تا پایان دورۀ [[امامت]] و [[آغاز غیبت کبری]] کم‌و بیش با [[امامان]] عصر خود [[ارتباط]] داشتند و از آنان [[حدیث]] نقل می‌کردند و گاه برخی از آنها [[نمایندگی]] [[امام عصر]] خود را در قم رسماً بر عهده داشتند و از این راه‌ها یاری‌های فراوان به امامان {{ع}} و [[فکر]] و [[فرهنگ شیعی]] کردند، [[خاصه]] که اشعریان [[نفوذ]] و [[قدرت]] خود را در جاهای دیگر نیز گسترانیدند<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۶۳، ۲۷۹.</ref>.		اما مالک بن عامر اشعری و فرزندانش بر خلاف [[ابوموسی]]، گرایشی [[شیعی]] داشتند چندان که مالک بن عامر، جد و بزرگ این [[خاندان]]، همراه علی {{ع}} در [[نبرد صفین]] شرکت کرد و علیه «[[قاسطین]]» [[مبارزه]] نمود<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۴، ص۴۹۹.</ref>. این شاخه از بنی اشعر، بنا بر دلایلی، در اواخر [[قرن اول هجری]] به [[قم]] وارد شدند. ورود آنان به قم، [[نفوذ]] و [[گسترش اسلام]] و [[عقاید]] شیعی را باعث شد. اینان چندی پس از درآمدن به قم [[تشیع]] خود را آشکار کردند و به [[تبلیغ]] آن اهتمام ورزیدند. از میان اینان [[عالمان]] و [[فقیهان]] و [[محدثان]] و [[متکلمان]] بزرگی برخاستند که نامدارترین آنان تا پایان دورۀ [[امامت]] و [[آغاز غیبت کبری]] کم‌و بیش با [[امامان]] عصر خود [[ارتباط]] داشتند و از آنان [[حدیث]] نقل می‌کردند و گاه برخی از آنها [[نمایندگی]] [[امام عصر]] خود را در قم رسماً بر عهده داشتند و از این راه‌ها یاری‌های فراوان به امامان {{ع}} و [[فکر]] و [[فرهنگ شیعی]] کردند، [[خاصه]] که اشعریان [[نفوذ]] و [[قدرت]] خود را در جاهای دیگر نیز گسترانیدند<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۶۳، ۲۷۹.</ref>.

HeydariBot: وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

2022-08-24T14:34:47Z

وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم

نمایش تغییرات

Bahmani در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۵۹

2022-08-20T07:59:40Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۹
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	از نقش این [[قبیله]] در دوران خلافت عثمان جز خبری اندک در دست نیست. از جمله این [[اخبار]] خبر [[شهادت]] [[سعد بن مالک بن عامر اشعری]] از بزرگان و اشراف اشعری [[کوفه]] است<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ۲۹۰-۲۹۱.</ref>. درخواست ساکنان کوفه از [[عثمان]] جهت گماشتن ابوموسی اشعری به [[امارت کوفه]] و [[حذیفة بن یمان]] بر [[خراج]] این [[شهر]] در پی [[اخراج]] [[سعید بن عاص]] ـ عامل عثمان در کوفه ـ و در نتیجه فرمانداری [[ابوموسی]] بر این شهر مهم تا [[قتل عثمان]]<ref> بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۴۶.</ref> از دیگر گزارشاتی است که [[مبین]] نقش قبیله اشعر در این زمان است.		از نقش این [[قبیله]] در دوران خلافت عثمان جز خبری اندک در دست نیست. از جمله این [[اخبار]] خبر [[شهادت]] [[سعد بن مالک بن عامر اشعری]] از بزرگان و اشراف اشعری [[کوفه]] است<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ۲۹۰-۲۹۱.</ref>. درخواست ساکنان کوفه از [[عثمان]] جهت گماشتن ابوموسی اشعری به [[امارت کوفه]] و [[حذیفة بن یمان]] بر [[خراج]] این [[شهر]] در پی [[اخراج]] [[سعید بن عاص]] ـ عامل عثمان در کوفه ـ و در نتیجه فرمانداری [[ابوموسی]] بر این شهر مهم تا [[قتل عثمان]]<ref> بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۴۶.</ref> از دیگر گزارشاتی است که [[مبین]] نقش قبیله اشعر در این زمان است.

	با قتل عثمان در ۳۵ هجری، [[اختلافات]] به‌وجود آمده در میان [[مسلمانان]] و [[نزاع]] [[علوی]] ـ [[عثمانی]]، دامن [[خاندان اشعری]] را نیز گرفت و افراد این قبیله چونان سایر [[امّت اسلامی]]، به سه [[گرایش]] [[سیاسی]]<ref>ر.ک. طه حسین، علی و فتنة بزرگ قتل عثمان، ص۴۴ و ۴۵.</ref> موجود آن زمان منشعب شدند: گروه نخست تحت [[رهبری]] ابوموسی اشعری بود که دوام چندانی نیافت<ref>ر.ک. احمدی، حکومت علوی و جریان‌های اجتماعی، ص۴۱۱-۴۱۳؛ سلیمانی، ضرورت بازنگری در نقش جریان اعتزال در حکومت امیر مؤمنان{{ع}}، ص۱۱۳-۱۲۸.</ref>؛ گروه دوم اشعریانی بودند که پیش از آن و در [[زمان]] [[فتوحات]]، در [[شام]] ساکن شده بودند. این گروه در [[صفّین]] از هواداران معاویه بودند و جنگاوری‌هایی نیز از خود نشان دادند<ref>ر.ک. نصر بن مزاحم منقری، پیکار صفین، ترجمة پرویز اتابکی، ص۵۹۴ و ۵۹۵.</ref>؛ گروه سوم به رهبری [[مالک بن عامر]]، در [[کوفه]] شاخه [[علوی]] و [[تشیّع]] بودند. این گروه بعد‌ها در کوفه و [[قم]]، از هوادران و [[معتقدان]] تشیّع امامی شدند<ref>ر.ک: اشعری قمی، تاریخ قم، ص۷۷۹ و ۷۸۰.</ref>.<ref>[[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه]]؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.		با قتل عثمان در ۳۵ هجری، [[اختلافات]] به‌وجود آمده در میان [[مسلمانان]] و [[نزاع]] [[علوی]] ـ [[عثمانی]]، دامن [[خاندان اشعری]] را نیز گرفت و افراد این قبیله چونان سایر [[امّت اسلامی]]، به سه [[گرایش]] [[سیاسی]]<ref>ر.ک: طه حسین، علی و فتنة بزرگ قتل عثمان، ص۴۴ و ۴۵.</ref> موجود آن زمان منشعب شدند: گروه نخست تحت [[رهبری]] ابوموسی اشعری بود که دوام چندانی نیافت<ref>ر.ک: احمدی، حکومت علوی و جریان‌های اجتماعی، ص۴۱۱-۴۱۳؛ سلیمانی، ضرورت بازنگری در نقش جریان اعتزال در حکومت امیر مؤمنان{{ع}}، ص۱۱۳-۱۲۸.</ref>؛ گروه دوم اشعریانی بودند که پیش از آن و در [[زمان]] [[فتوحات]]، در [[شام]] ساکن شده بودند. این گروه در [[صفّین]] از هواداران معاویه بودند و جنگاوری‌هایی نیز از خود نشان دادند<ref>ر.ک: نصر بن مزاحم منقری، پیکار صفین، ترجمة پرویز اتابکی، ص۵۹۴ و ۵۹۵.</ref>؛ گروه سوم به رهبری [[مالک بن عامر]]، در [[کوفه]] شاخه [[علوی]] و [[تشیّع]] بودند. این گروه بعد‌ها در کوفه و [[قم]]، از هوادران و [[معتقدان]] تشیّع امامی شدند<ref>ر.ک: اشعری قمی، تاریخ قم، ص۷۷۹ و ۷۸۰.</ref>.<ref>[[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه]]؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.

	== اشعرین در دوران امام علی ==		== اشعرین در دوران امام علی ==
خط ۷۴:		خط ۷۴:
	از حضور [[قبیله]] اشعر و مردمانش در حوادث و وقایع [[تاریخی]] پس از [[شهادت حضرت علی]]{{ع}} تا [[سال ۶۵ هجری]] ـ از جمله ایام [[حکومت]] [[امام حسن]]{{ع}} و [[قیام عظیم عاشورا]] و [[قیام توابین]] ـ اطلاع چندانی در دست نیست. شاید [[انتخاب]] [[ابوبرده بن ابی‌موسی اشعری]] از سوی [[زیاد بن ابیه]] جهت [[فرماندهی]] یکی از قسمت‌های [[نظام]] ارباعی [[کوفه]] که زیاد برای اداره بهتر این [[شهر]] در سال پنجاه [[هجری]] برقرار کرده بود<ref>ر.ک: نعمت الله صفری فروشانی، مردم‌شناسی کوفه، ص۲۹-۳۰.</ref> و نیز [[شهادت]] ابوبرده علیه [[حجر بن عدی]] و امضاء شهادت‌نامه [[دروغین]] [[زیاد بن ابیه]] مبنی بر [[کفر]] حجر بن عدی<ref>بلاذری، انساب الاشراف، پیشین، ج۲، ص۲۴۴.</ref> که منجر به شهادت حجر بن عدی و جمعی از یارانش در [[مرج]] [[عذراء]] گردید<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۵، ص۲۶۹.</ref> را بتوان از معدود گزارشاتی دانست که حکایت از حضور این قبیله و بزرگان آنها در وقایع مهم این ایام دارد.		از حضور [[قبیله]] اشعر و مردمانش در حوادث و وقایع [[تاریخی]] پس از [[شهادت حضرت علی]]{{ع}} تا [[سال ۶۵ هجری]] ـ از جمله ایام [[حکومت]] [[امام حسن]]{{ع}} و [[قیام عظیم عاشورا]] و [[قیام توابین]] ـ اطلاع چندانی در دست نیست. شاید [[انتخاب]] [[ابوبرده بن ابی‌موسی اشعری]] از سوی [[زیاد بن ابیه]] جهت [[فرماندهی]] یکی از قسمت‌های [[نظام]] ارباعی [[کوفه]] که زیاد برای اداره بهتر این [[شهر]] در سال پنجاه [[هجری]] برقرار کرده بود<ref>ر.ک: نعمت الله صفری فروشانی، مردم‌شناسی کوفه، ص۲۹-۳۰.</ref> و نیز [[شهادت]] ابوبرده علیه [[حجر بن عدی]] و امضاء شهادت‌نامه [[دروغین]] [[زیاد بن ابیه]] مبنی بر [[کفر]] حجر بن عدی<ref>بلاذری، انساب الاشراف، پیشین، ج۲، ص۲۴۴.</ref> که منجر به شهادت حجر بن عدی و جمعی از یارانش در [[مرج]] [[عذراء]] گردید<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۵، ص۲۶۹.</ref> را بتوان از معدود گزارشاتی دانست که حکایت از حضور این قبیله و بزرگان آنها در وقایع مهم این ایام دارد.

	اما در پی [[قیام مختار]] و حضور برخی از چهره‌های ممتاز این قبیله در این قیام، بار دیگر نام این قبیله را در صفحات [[تاریخ]] برجسته و نمایان کرد. در سال ۶۵ هجری، سائب بن مالک اشعری به جمع [[یاری]] کنندگان قیام مختار پیوست و یکی از سران [[سپاه]] و از [[مشاوران]] نزدیک او گردید<ref> ر.ک. محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۶، ص۹، ۱۱ و ۹۱؛ ابن اعثم، الفتوح، ص۶ و ۱۰۸؛ اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۸۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		اما در پی [[قیام مختار]] و حضور برخی از چهره‌های ممتاز این قبیله در این قیام، بار دیگر نام این قبیله را در صفحات [[تاریخ]] برجسته و نمایان کرد. در سال ۶۵ هجری، سائب بن مالک اشعری به جمع [[یاری]] کنندگان قیام مختار پیوست و یکی از سران [[سپاه]] و از [[مشاوران]] نزدیک او گردید<ref> ر.ک: محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۶، ص۹، ۱۱ و ۹۱؛ ابن اعثم، الفتوح، ص۶ و ۱۰۸؛ اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۸۰.</ref>.<ref>[[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	=== هجرت به قم ===		=== هجرت به قم ===

Bahmani در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۵۷

2022-08-20T07:57:17Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۷
خط ۱۸:		خط ۱۸:
	[[منابع تاریخی]] از [[دوران جاهلیت]] این [[قبیله]] جز برخی سر نخ‌ها که از حیات سیاسی و اجتماعی و [[دینی]] اشعریان در [[عصر جاهلیت]] به‌دست آمده، تصویر روشنی ارائه نداده‌اند. اشعریان در [[زمان]] [[جاهلیّت]] در منطقه [[یمن]] [[زندگی]] می‌‌کردند<ref>اشعری قمی، تاریخ قم، ص۷۹۴.</ref> و در سراسر آن [[سرزمین]]، [[نفوذ]] و جایگاه خاصی داشتند. آنان پیش از [[اسلام]] در بین [[قبایل عرب]]، به [[صفات]] [[جوانمردی]]، [[شرافت]]، نیکویی و... معروف بودند و چنان بودند که گویی در [[اموال]] و [[املاک]] و منازل و [[دارایی]] خود با [[مردم]] سهیم بودند<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۷۸۴-۷۹۴.</ref>.		[[منابع تاریخی]] از [[دوران جاهلیت]] این [[قبیله]] جز برخی سر نخ‌ها که از حیات سیاسی و اجتماعی و [[دینی]] اشعریان در [[عصر جاهلیت]] به‌دست آمده، تصویر روشنی ارائه نداده‌اند. اشعریان در [[زمان]] [[جاهلیّت]] در منطقه [[یمن]] [[زندگی]] می‌‌کردند<ref>اشعری قمی، تاریخ قم، ص۷۹۴.</ref> و در سراسر آن [[سرزمین]]، [[نفوذ]] و جایگاه خاصی داشتند. آنان پیش از [[اسلام]] در بین [[قبایل عرب]]، به [[صفات]] [[جوانمردی]]، [[شرافت]]، نیکویی و... معروف بودند و چنان بودند که گویی در [[اموال]] و [[املاک]] و منازل و [[دارایی]] خود با [[مردم]] سهیم بودند<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۷۸۴-۷۹۴.</ref>.

	از مهمترین وقایعی که [[قبیله]] اشعر در ایام [[جاهلیت]] در آن نقش داشتند [[یاری دادن]] آنها به [[ابرهه]] در [[حمله]] به [[مکه]] در سال ۵۷۰ میلادی است<ref>همدانی، سیرت رسول الله، ج۱، ص۶۱؛ بیهقی، دلائل النبوه، ص۵۵.</ref>. از حضور اشعریان در حادثه فیل چنین بر می‌‌آید که آنان [[وابستگی]] زیادی با عک و خثعم داشتند به‌ویژه با عک که در بیشتر حوادث سیاسی ـ [[اجتماعی]] [[هویت]] یکسان داشتند. ویژگی دیگر نیروی [[جنگی]] آنها بود که [[شجاعت]] و کارآزمودگی آنها به عنوان تکیه گاه برای آنان در مواجهه با متخاصمین محسوب می‌‌شد. این قضیه در دوران اسلامی با شرکت وسیع آنان در [[زمان]] فتوح نیز به چشم می‌‌خورد<ref>~~نشریه پژوهش‌های تاریخی~~ اسلام ~~و ایران،~~ مقاله ~~«نقش~~ سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش ~~اسلام»، اصغرمنتظر القائم و قاسم خردمندی،~~ ص۹؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.		از مهمترین وقایعی که [[قبیله]] اشعر در ایام [[جاهلیت]] در آن نقش داشتند [[یاری دادن]] آنها به [[ابرهه]] در [[حمله]] به [[مکه]] در سال ۵۷۰ میلادی است<ref>همدانی، سیرت رسول الله، ج۱، ص۶۱؛ بیهقی، دلائل النبوه، ص۵۵.</ref>. از حضور اشعریان در حادثه فیل چنین بر می‌‌آید که آنان [[وابستگی]] زیادی با عک و خثعم داشتند به‌ویژه با عک که در بیشتر حوادث سیاسی ـ [[اجتماعی]] [[هویت]] یکسان داشتند. ویژگی دیگر نیروی [[جنگی]] آنها بود که [[شجاعت]] و کارآزمودگی آنها به عنوان تکیه گاه برای آنان در مواجهه با متخاصمین محسوب می‌‌شد. این قضیه در دوران اسلامی با شرکت وسیع آنان در [[زمان]] فتوح نیز به چشم می‌‌خورد<ref>[[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[قاسم خردمندی\|خردمندی، قاسم]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام]]، ص۹؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.

	=== حیات دینی در عصر جاهلیت ===		=== حیات دینی در عصر جاهلیت ===
خط ۳۷:		خط ۳۷:
	[[مردم]] [[قبیله]] اشعر بعد از [[پذیرش اسلام]] در [[جنگ‌ها]] رشادت‌های بسیار از خود نشان دادند و با [[رییس]] قبیله و نامدارترین چهرۀ اشعریان در [[زمان رسول خدا]]{{صل}} در [[فتح مکّه]] و [[نبرد حنین]] شرکت جستند<ref>اشعری قمی، تاریخ قم، ص۷۹۰.</ref>. آنان در [[سال نهم هجری]] ضمن حضور در نبرد حنین، [[فرماندهی]] بخشی از [[سپاه اسلام]] را علیه قبیله [[هوازن]] برعهده گرفتند<ref> واقدی، المغازی، ترجمه محمود مهدوی، ص۶۹۷.</ref>.		[[مردم]] [[قبیله]] اشعر بعد از [[پذیرش اسلام]] در [[جنگ‌ها]] رشادت‌های بسیار از خود نشان دادند و با [[رییس]] قبیله و نامدارترین چهرۀ اشعریان در [[زمان رسول خدا]]{{صل}} در [[فتح مکّه]] و [[نبرد حنین]] شرکت جستند<ref>اشعری قمی، تاریخ قم، ص۷۹۰.</ref>. آنان در [[سال نهم هجری]] ضمن حضور در نبرد حنین، [[فرماندهی]] بخشی از [[سپاه اسلام]] را علیه قبیله [[هوازن]] برعهده گرفتند<ref> واقدی، المغازی، ترجمه محمود مهدوی، ص۶۹۷.</ref>.

	علاوه بر میادین [[نبرد]]، در صحنه امور کارگزاری امور [[دولت نبوی]]{{صل}} نیز مردم اشعر نقشی فعال ایفا نمودند. پس از [[سیطره اسلام]] بر [[یمن]]، [[پیامبر]]{{صل}} جهت اداره و پیشبرد امور مختلف نمایندگانی را به یمن فرستادند. ابوموسی اشعری یکی از یمنیانی بود که رسول خدا{{صل}} او را به عنوان [[نماینده]] ایشان در [[امور دینی]] به یمن اعزام کرد<ref> ابونعیم، ذکر اخبار اصفهان، ص۲۵۶؛ ابن جوزی، المنتظم، ج۵، ص۵۵۶.</ref> و سپس در دوره‌های بعد، وی را به عنوان [[فرماندار]] خود در برخی از نواحی یمن به انجام امور گماشت. برخی منابع، وی را عامل [[پیامبر]]{{صل}} بر مأرب معرفی کرده و بیان داشته‌اند که وی در [[سال دهم هجری]] و پیش از [[حجة الوداع]] بر مأرب [[امارت]] یافت و تا دوران [[خلیفه اول]] بر این سمت باقی ماند<ref>ابن حبیب، المحبر، ص۱۲۶؛ گنجی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج، ص۳۰۳.</ref>.<ref>~~نشریه پژوهش‌های تاریخی~~ اسلام ~~و ایران،~~ مقاله ~~«نقش~~ سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش ~~اسلام»، اصغرمنتظر القائم و قاسم خردمندی،~~ ص۱۶-۱۷؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>		علاوه بر میادین [[نبرد]]، در صحنه امور کارگزاری امور [[دولت نبوی]]{{صل}} نیز مردم اشعر نقشی فعال ایفا نمودند. پس از [[سیطره اسلام]] بر [[یمن]]، [[پیامبر]]{{صل}} جهت اداره و پیشبرد امور مختلف نمایندگانی را به یمن فرستادند. ابوموسی اشعری یکی از یمنیانی بود که رسول خدا{{صل}} او را به عنوان [[نماینده]] ایشان در [[امور دینی]] به یمن اعزام کرد<ref> ابونعیم، ذکر اخبار اصفهان، ص۲۵۶؛ ابن جوزی، المنتظم، ج۵، ص۵۵۶.</ref> و سپس در دوره‌های بعد، وی را به عنوان [[فرماندار]] خود در برخی از نواحی یمن به انجام امور گماشت. برخی منابع، وی را عامل [[پیامبر]]{{صل}} بر مأرب معرفی کرده و بیان داشته‌اند که وی در [[سال دهم هجری]] و پیش از [[حجة الوداع]] بر مأرب [[امارت]] یافت و تا دوران [[خلیفه اول]] بر این سمت باقی ماند<ref>ابن حبیب، المحبر، ص۱۲۶؛ گنجی، دائرة المعارف بزرگ اسلامی، ج، ص۳۰۳.</ref>.<ref>[[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[قاسم خردمندی\|خردمندی، قاسم]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام]]، ص۱۶-۱۷؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>

	==اشعریان در دوران ابوبکر و عمر==		==اشعریان در دوران ابوبکر و عمر==
خط ۴۵:		خط ۴۵:
	در اوایل دوران [[خلافت]] [[خلیفه اول]] در [[یمن]] خیزش‌هایی علیه [[دولت]] [[مدینه]] شکل گرفت که از جمله آنها [[آشوب]] [[سیاسی]] [[قبایل]] «عک» و «اشعر» در [[تهامه]] بود. این [[شورش]] توسط [[طاهر بن ابی هاله تمیمی]] [[نماینده]] دولت مدینه در عک و اشعر در [[سرزمین]] تهامه و با [[همکاری]] و مشارکت نیروهای مخالف محلی درهم شکسته شد.		در اوایل دوران [[خلافت]] [[خلیفه اول]] در [[یمن]] خیزش‌هایی علیه [[دولت]] [[مدینه]] شکل گرفت که از جمله آنها [[آشوب]] [[سیاسی]] [[قبایل]] «عک» و «اشعر» در [[تهامه]] بود. این [[شورش]] توسط [[طاهر بن ابی هاله تمیمی]] [[نماینده]] دولت مدینه در عک و اشعر در [[سرزمین]] تهامه و با [[همکاری]] و مشارکت نیروهای مخالف محلی درهم شکسته شد.

	در بیان چگونگی این واقعه گفته شده چون [[مردم]] عک از درگذشت [[رسول خدا]]{{صل}} باخبر شدند جمعی از آنان فراهم آمدند و پس از [[پیوستن]] گروهی از اشعریان به آنان<ref> سرزمینی از آن قبیله عک بین مکه و ساحل. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۲۲.</ref> بر راه ساحل مستقر شدند. در آنجا جمعی دیگر نیز به آنان پیوستند اما سالاری نداشتند. طاهر بن ابی هاله پس از اطلاع از این خبر، ماجرا را به [[خلیفه]] نوشت و سپس سوی آنها روان شد. در [[جنگی]] که بین او و یارانش با [[شورشیان]] در گرفت، [[سپاه]] [[عک]] و اشعر [[شکست]] خوردند و بسیاری از آنان کشته شدند<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج۱، ص۵۳۳؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ص۱۲۵۹.</ref>.<ref> ~~نشریه پژوهش‌های تاریخی~~ اسلام ~~و ایران،~~ مقاله ~~«نقش~~ سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش ~~اسلام»، اصغرمنتظر القائم و قاسم خردمندی،~~ ص۲۱؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.		در بیان چگونگی این واقعه گفته شده چون [[مردم]] عک از درگذشت [[رسول خدا]]{{صل}} باخبر شدند جمعی از آنان فراهم آمدند و پس از [[پیوستن]] گروهی از اشعریان به آنان<ref> سرزمینی از آن قبیله عک بین مکه و ساحل. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۱، ص۲۲۲.</ref> بر راه ساحل مستقر شدند. در آنجا جمعی دیگر نیز به آنان پیوستند اما سالاری نداشتند. طاهر بن ابی هاله پس از اطلاع از این خبر، ماجرا را به [[خلیفه]] نوشت و سپس سوی آنها روان شد. در [[جنگی]] که بین او و یارانش با [[شورشیان]] در گرفت، [[سپاه]] [[عک]] و اشعر [[شکست]] خوردند و بسیاری از آنان کشته شدند<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل و الملوک، ج۱، ص۵۳۳؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ص۱۲۵۹.</ref>.<ref>[[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[قاسم خردمندی\|خردمندی، قاسم]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام]]، ص۲۱؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.

	=== شرکت در فتوحات اسلامی ===		=== شرکت در فتوحات اسلامی ===
خط ۹۳:		خط ۹۳:
	اما مالک بن عامر اشعری و فرزندانش بر خلاف [[ابوموسی]]، گرایشی [[شیعی]] داشتند چندان که مالک بن عامر، جد و بزرگ این [[خاندان]]، همراه علی{{ع}} در [[نبرد صفین]] شرکت کرد و علیه «[[قاسطین]]» [[مبارزه]] نمود<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۴، ص۴۹۹.</ref>. این شاخه از بنی اشعر، بنا بر دلایلی، در اواخر [[قرن اول هجری]] به [[قم]] وارد شدند. ورود آنان به قم، [[نفوذ]] و [[گسترش اسلام]] و [[عقاید]] شیعی را باعث شد. اینان چندی پس از درآمدن به قم [[تشیع]] خود را آشکار کردند و به [[تبلیغ]] آن اهتمام ورزیدند. از میان اینان [[عالمان]] و [[فقیهان]] و [[محدثان]] و [[متکلمان]] بزرگی برخاستند که نامدارترین آنان تا پایان دورۀ [[امامت]] و [[آغاز غیبت کبری]] کم‌و بیش با [[امامان]] عصر خود [[ارتباط]] داشتند و از آنان [[حدیث]] نقل می‌کردند و گاه برخی از آنها [[نمایندگی]] [[امام عصر]] خود را در قم رسماً بر عهده داشتند و از این راه‌ها یاری‌های فراوان به امامان{{ع}} و [[فکر]] و [[فرهنگ شیعی]] کردند، [[خاصه]] که اشعریان [[نفوذ]] و [[قدرت]] خود را در جاهای دیگر نیز گسترانیدند<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۶۳، ۲۷۹.</ref>.		اما مالک بن عامر اشعری و فرزندانش بر خلاف [[ابوموسی]]، گرایشی [[شیعی]] داشتند چندان که مالک بن عامر، جد و بزرگ این [[خاندان]]، همراه علی{{ع}} در [[نبرد صفین]] شرکت کرد و علیه «[[قاسطین]]» [[مبارزه]] نمود<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۴، ص۴۹۹.</ref>. این شاخه از بنی اشعر، بنا بر دلایلی، در اواخر [[قرن اول هجری]] به [[قم]] وارد شدند. ورود آنان به قم، [[نفوذ]] و [[گسترش اسلام]] و [[عقاید]] شیعی را باعث شد. اینان چندی پس از درآمدن به قم [[تشیع]] خود را آشکار کردند و به [[تبلیغ]] آن اهتمام ورزیدند. از میان اینان [[عالمان]] و [[فقیهان]] و [[محدثان]] و [[متکلمان]] بزرگی برخاستند که نامدارترین آنان تا پایان دورۀ [[امامت]] و [[آغاز غیبت کبری]] کم‌و بیش با [[امامان]] عصر خود [[ارتباط]] داشتند و از آنان [[حدیث]] نقل می‌کردند و گاه برخی از آنها [[نمایندگی]] [[امام عصر]] خود را در قم رسماً بر عهده داشتند و از این راه‌ها یاری‌های فراوان به امامان{{ع}} و [[فکر]] و [[فرهنگ شیعی]] کردند، [[خاصه]] که اشعریان [[نفوذ]] و [[قدرت]] خود را در جاهای دیگر نیز گسترانیدند<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۶۳، ۲۷۹.</ref>.

	از [[امامان شیعه]] هم سخنان ستایش‌آمیزی در مورد اشعریان قم و به ویژه تنی چند از آنان نقل شده است<ref> نک: مثلاً نجاشی، رجال، ص۹۱، ۱۷۴، جم‍؛ کشی، معرفة الرجال، ص۶۲۳-۶۲۵، جم‍؛ علامۀ حلی، رجال، ص۱۵، ۷۵.</ref>. اشعریان [[قم]] به لحاظ [[اعتقادی]] و [[کلامی]] هم از [[منزلت]] خاصی در [[سیر]] [[تفکر شیعی]] امامی برخوردارند. از شاخص‌ترین [[عقاید]] آنان، حساسیت خاص در مورد [[غلو]] و [[غلات]] است<ref>نک: قهپایی، مجمع الرجال، ج۱، ص۱۳۸.</ref>. ظاهراً به همین دلیل است که اشعریان قم را «سنت‌گرا» خوانده‌اند<ref>نک: دانشنامه، ج ۹، ص۱۲۲۴.</ref>. البته اندیشۀ معتدلانۀ «قمیون»، مورد [[انتقاد]] برخی از نامداران [[شیعی]] از جمله [[شیخ مفید]] بوده است<ref>شیخ مفید،تصحیح الاعتقاد، ج۵، ص۱۳۵-۱۳۶.</ref>.<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مقاله «اشعریان»، حسن یوسفی اشکوری.</ref>.<ref>[[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه]]؛ اصغر ~~منتظر القائم و~~ قاسم ~~خردمندی؛ مقاله "~~نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام~~"، نشریه پژوهش های تاریخی ایران و اسلام، بهار و تابستان 1388، شماره 4؛ حسین فقیهی،~~ مقاله ~~"آغاز تشیع~~ در ~~قم2"، فرهنگ کوثر، سال 1388، شماره 77~~.</ref>		از [[امامان شیعه]] هم سخنان ستایش‌آمیزی در مورد اشعریان قم و به ویژه تنی چند از آنان نقل شده است<ref> نک: مثلاً نجاشی، رجال، ص۹۱، ۱۷۴، جم‍؛ کشی، معرفة الرجال، ص۶۲۳-۶۲۵، جم‍؛ علامۀ حلی، رجال، ص۱۵، ۷۵.</ref>. اشعریان [[قم]] به لحاظ [[اعتقادی]] و [[کلامی]] هم از [[منزلت]] خاصی در [[سیر]] [[تفکر شیعی]] امامی برخوردارند. از شاخص‌ترین [[عقاید]] آنان، حساسیت خاص در مورد [[غلو]] و [[غلات]] است<ref>نک: قهپایی، مجمع الرجال، ج۱، ص۱۳۸.</ref>. ظاهراً به همین دلیل است که اشعریان قم را «سنت‌گرا» خوانده‌اند<ref>نک: دانشنامه، ج ۹، ص۱۲۲۴.</ref>. البته اندیشۀ معتدلانۀ «قمیون»، مورد [[انتقاد]] برخی از نامداران [[شیعی]] از جمله [[شیخ مفید]] بوده است<ref>شیخ مفید،تصحیح الاعتقاد، ج۵، ص۱۳۵-۱۳۶.</ref>.<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مقاله «اشعریان»، حسن یوسفی اشکوری.</ref>.<ref>[[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه]]؛ [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[قاسم خردمندی\|خردمندی، قاسم]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|'''نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام''']].</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

Bahmani: /* منابع */

2022-08-20T07:55:33Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۵
خط ۹۸:		خط ۹۸:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100763.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|'''نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت''']]		# [[پرونده:1100763.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|'''نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت''']]
	# [[پرونده:IM010391.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|'''نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام''']]		# [[پرونده:IM010391.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[قاسم خردمندی\|خردمندی، قاسم]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|'''نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام''']]
	# [[پرونده:894427.jpg\|22px]] [[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|'''اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه''']]		# [[پرونده:894427.jpg\|22px]] [[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|'''اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه''']]
	# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]		# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]

Bahmani: /* منابع */

2022-08-20T07:53:43Z

منابع

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۳
خط ۹۸:		خط ۹۸:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100763.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|'''نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت''']]		# [[پرونده:1100763.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|'''نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت''']]
			# [[پرونده:IM010391.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|'''نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام''']]
	# [[پرونده:894427.jpg\|22px]] [[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|'''اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه''']]		# [[پرونده:894427.jpg\|22px]] [[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|'''اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه''']]
	# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]		# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]

Bahmani: /* اشعرین در دوران امام علی */

2022-08-20T07:47:15Z

اشعرین در دوران امام علی

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۷
خط ۶۴:		خط ۶۴:
	== اشعرین در دوران امام علی ==		== اشعرین در دوران امام علی ==
	{{همچنین\|حکومت امام علی}}		{{همچنین\|حکومت امام علی}}
	در جریان حکومت علی{{ع}}، اشعریان شام و [[عراق]] ـ در هر دو سوی میدان و در [[حمایت]] و [[مخالفت با علی]]{{ع}} ـ حضوری فعال داشتند. گرچه در [[جنگ جمل]] [[منابع تاریخی]] از حضور قبیله اشعر یادی نکرده‌اند، اما توصیه [[سائب بن مالک بن عامر]] به پدر زن خود ـ [[ابو موسی اشعری]] ـ، برای [[یاری دادن]] به [[حضرت علی]]{{ع}} در [[جمل]]<ref> محمد بن جر		در جریان حکومت علی{{ع}}، اشعریان شام و [[عراق]] ـ در هر دو سوی میدان و در [[حمایت]] و [[مخالفت با علی]]{{ع}} ـ حضوری فعال داشتند. گرچه در [[جنگ جمل]] [[منابع تاریخی]] از حضور قبیله اشعر یادی نکرده‌اند، اما توصیه [[سائب بن مالک بن عامر]] به پدر زن خود ـ [[ابو موسی اشعری]] ـ، برای [[یاری دادن]] به [[حضرت علی]]{{ع}} در [[جمل]]<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۴، ص۴۹۹.</ref> می‌تواند حاکی از حضور سائب به همراه برخی دیگر از هم قبیله‌هایش در این [[نبرد]] باشد.
	~~{{یر~~ طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۴، ص۴۹۹.</ref> می‌تواند حاکی از حضور سائب به همراه برخی دیگر از هم قبیله‌هایش در این [[نبرد]] باشد.

	در [[جنگ صفین]] نیز اشعریان بخشی از [[یاران]] [[وفادار]] حضرت را تشکیل می‌دادند. چندان که در این [[جنگ]]، علی{{ع}} بر اساس تقسیم‌بندی [[قبایل کوفه]]، [[کوفیان]] را در هفت [[لشکر]] جای داد و برای هر کدام [[فرماندهی]] تعیین نمود و فرماندهی [[قبیله مذحج]] و اشعر را به [[نضر بن زیاد حارثی]] سپرد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۳، ص۵۶۶.</ref>. از چهره‌های معروف این [[قبیله]] در جنگ صفین، [[مالک بن عامر اشعری]] است که صاحب کتاب [[تاریخ قم (کتاب)\|تاریخ قم]] به حضور وی در [[صفین]] و [[همراهی]] او با [[حضرت علی]]{{ع}} تصریح کرده است<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۷۱.</ref>.		در [[جنگ صفین]] نیز اشعریان بخشی از [[یاران]] [[وفادار]] حضرت را تشکیل می‌دادند. چندان که در این [[جنگ]]، علی{{ع}} بر اساس تقسیم‌بندی [[قبایل کوفه]]، [[کوفیان]] را در هفت [[لشکر]] جای داد و برای هر کدام [[فرماندهی]] تعیین نمود و فرماندهی [[قبیله مذحج]] و اشعر را به [[نضر بن زیاد حارثی]] سپرد<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۳، ص۵۶۶.</ref>. از چهره‌های معروف این [[قبیله]] در جنگ صفین، [[مالک بن عامر اشعری]] است که صاحب کتاب [[تاریخ قم (کتاب)\|تاریخ قم]] به حضور وی در [[صفین]] و [[همراهی]] او با [[حضرت علی]]{{ع}} تصریح کرده است<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۷۱.</ref>.

Bahmani در ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۴۶

2022-08-20T07:46:13Z

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۱۶
خط ۶۰:		خط ۶۰:
	از نقش این [[قبیله]] در دوران خلافت عثمان جز خبری اندک در دست نیست. از جمله این [[اخبار]] خبر [[شهادت]] [[سعد بن مالک بن عامر اشعری]] از بزرگان و اشراف اشعری [[کوفه]] است<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ۲۹۰-۲۹۱.</ref>. درخواست ساکنان کوفه از [[عثمان]] جهت گماشتن ابوموسی اشعری به [[امارت کوفه]] و [[حذیفة بن یمان]] بر [[خراج]] این [[شهر]] در پی [[اخراج]] [[سعید بن عاص]] ـ عامل عثمان در کوفه ـ و در نتیجه فرمانداری [[ابوموسی]] بر این شهر مهم تا [[قتل عثمان]]<ref> بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۴۶.</ref> از دیگر گزارشاتی است که [[مبین]] نقش قبیله اشعر در این زمان است.		از نقش این [[قبیله]] در دوران خلافت عثمان جز خبری اندک در دست نیست. از جمله این [[اخبار]] خبر [[شهادت]] [[سعد بن مالک بن عامر اشعری]] از بزرگان و اشراف اشعری [[کوفه]] است<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ۲۹۰-۲۹۱.</ref>. درخواست ساکنان کوفه از [[عثمان]] جهت گماشتن ابوموسی اشعری به [[امارت کوفه]] و [[حذیفة بن یمان]] بر [[خراج]] این [[شهر]] در پی [[اخراج]] [[سعید بن عاص]] ـ عامل عثمان در کوفه ـ و در نتیجه فرمانداری [[ابوموسی]] بر این شهر مهم تا [[قتل عثمان]]<ref> بلاذری، انساب الاشراف، ج۵، ص۴۶.</ref> از دیگر گزارشاتی است که [[مبین]] نقش قبیله اشعر در این زمان است.

	با قتل عثمان در ۳۵ هجری، [[اختلافات]] به‌وجود آمده در میان [[مسلمانان]] و [[نزاع]] [[علوی]] ـ [[عثمانی]]، دامن [[خاندان اشعری]] را نیز گرفت و افراد این قبیله چونان سایر [[امّت اسلامی]]، به سه [[گرایش]] [[سیاسی]]<ref>ر.ک. طه حسین، علی و فتنة بزرگ قتل عثمان، ص۴۴ و ۴۵.</ref> موجود آن زمان منشعب شدند: گروه نخست تحت [[رهبری]] ابوموسی اشعری بود که دوام چندانی نیافت<ref>ر.ک. احمدی، حکومت علوی و جریان‌های اجتماعی، ص۴۱۱-۴۱۳؛ سلیمانی، ضرورت بازنگری در نقش جریان اعتزال در حکومت امیر مؤمنان{{ع}}، ص۱۱۳-۱۲۸.</ref>؛ گروه دوم اشعریانی بودند که پیش از آن و در [[زمان]] [[فتوحات]]، در [[شام]] ساکن شده بودند. این گروه در [[صفّین]] از هواداران معاویه بودند و جنگاوری‌هایی نیز از خود نشان دادند<ref>ر.ک. نصر بن مزاحم منقری، پیکار صفین، ترجمة پرویز اتابکی، ص۵۹۴ و ۵۹۵.</ref>؛ گروه سوم به رهبری [[مالک بن عامر]]، در [[کوفه]] شاخه [[علوی]] و [[تشیّع]] بودند. این گروه بعد‌ها در کوفه و [[قم]]، از هوادران و [[معتقدان]] تشیّع امامی شدند<ref>ر.ک: اشعری قمی، تاریخ قم، ص۷۷۹ و ۷۸۰.</ref>.<ref> ~~فصلنامه علمی شیعه‌شناسی،~~ مقاله ~~«اشعریان~~ و تأسیس نخستین ~~دولت‌شهر شیعه»، علی‌محمّد حیدر سرلک و مهدی مهریزی؛~~ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.		با قتل عثمان در ۳۵ هجری، [[اختلافات]] به‌وجود آمده در میان [[مسلمانان]] و [[نزاع]] [[علوی]] ـ [[عثمانی]]، دامن [[خاندان اشعری]] را نیز گرفت و افراد این قبیله چونان سایر [[امّت اسلامی]]، به سه [[گرایش]] [[سیاسی]]<ref>ر.ک. طه حسین، علی و فتنة بزرگ قتل عثمان، ص۴۴ و ۴۵.</ref> موجود آن زمان منشعب شدند: گروه نخست تحت [[رهبری]] ابوموسی اشعری بود که دوام چندانی نیافت<ref>ر.ک. احمدی، حکومت علوی و جریان‌های اجتماعی، ص۴۱۱-۴۱۳؛ سلیمانی، ضرورت بازنگری در نقش جریان اعتزال در حکومت امیر مؤمنان{{ع}}، ص۱۱۳-۱۲۸.</ref>؛ گروه دوم اشعریانی بودند که پیش از آن و در [[زمان]] [[فتوحات]]، در [[شام]] ساکن شده بودند. این گروه در [[صفّین]] از هواداران معاویه بودند و جنگاوری‌هایی نیز از خود نشان دادند<ref>ر.ک. نصر بن مزاحم منقری، پیکار صفین، ترجمة پرویز اتابکی، ص۵۹۴ و ۵۹۵.</ref>؛ گروه سوم به رهبری [[مالک بن عامر]]، در [[کوفه]] شاخه [[علوی]] و [[تشیّع]] بودند. این گروه بعد‌ها در کوفه و [[قم]]، از هوادران و [[معتقدان]] تشیّع امامی شدند<ref>ر.ک: اشعری قمی، تاریخ قم، ص۷۷۹ و ۷۸۰.</ref>.<ref>[[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه]]؛ [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]].</ref>.

	== اشعرین در دوران امام علی ==		== اشعرین در دوران امام علی ==
خط ۷۹:		خط ۷۹:
	=== هجرت به قم ===		=== هجرت به قم ===
	{{همچنین\|قم}}		{{همچنین\|قم}}
	بر اساس برخی [[روایات]] [[تاریخی]]، [[جانب‌داری]] اشعریان از قیام ضد اموی [[عبدالرحمن بن اشعث]]، آنان را مغضوب [[حجّاج]] واقع ساخته، آنها را مجبور به ترک کوفه و هجرت به قم نمود<ref> ابوالفداء، تقویم البلدان، ص۴۷۳.</ref>، اما گزارش دیگر، [[بدرفتاری]] [[احوص اشعری]] با روستاییان [[ایرانی]] زیر دست خود در [[سال ۹۳ هجری]] را علت [[خشم]] حجّاج بر وی و در نتیجه [[زندانی]] شدن او توسط این [[حاکم]] خونخوار عنوان کرده، آورده است که احوص با وساطت برادرش عبدالله که نزد حجّاج [[ارج]] و [[قربی]] داشت، [[آزاد]] شد. پس از آن، عبدالله از [[بیم]] آنکه [[رأی]] حجّاج برگردد و احوص مجدّداً زندانی شود، چاره کار را خروج از کوفه دید که سرانجام منجر به سکونت آنان در قم شد<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۴۵ و ۲۴۶.</ref>. در [[روایت]] سومی هم کشته شدن [[محمّد بن سائب]] به‌دست حجّاج و تحت تعقیب قرار گرفتن [[فرزندان]] او و دیگر اعضای [[خاندان اشعری]] علت کوچ ایشان دانسته شده است<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ~~ص۲۶۰؛ فصلنامه علمی شیعه‌شناسی،~~ مقاله ~~«اشعریان~~ و تأسیس نخستین ~~دولت‌شهر شیعه»، علی‌محمّد حیدر سرلک و مهدی مهریزی~~.</ref>.		بر اساس برخی [[روایات]] [[تاریخی]]، [[جانب‌داری]] اشعریان از قیام ضد اموی [[عبدالرحمن بن اشعث]]، آنان را مغضوب [[حجّاج]] واقع ساخته، آنها را مجبور به ترک کوفه و هجرت به قم نمود<ref> ابوالفداء، تقویم البلدان، ص۴۷۳.</ref>، اما گزارش دیگر، [[بدرفتاری]] [[احوص اشعری]] با روستاییان [[ایرانی]] زیر دست خود در [[سال ۹۳ هجری]] را علت [[خشم]] حجّاج بر وی و در نتیجه [[زندانی]] شدن او توسط این [[حاکم]] خونخوار عنوان کرده، آورده است که احوص با وساطت برادرش عبدالله که نزد حجّاج [[ارج]] و [[قربی]] داشت، [[آزاد]] شد. پس از آن، عبدالله از [[بیم]] آنکه [[رأی]] حجّاج برگردد و احوص مجدّداً زندانی شود، چاره کار را خروج از کوفه دید که سرانجام منجر به سکونت آنان در قم شد<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۴۵ و ۲۴۶.</ref>. در [[روایت]] سومی هم کشته شدن [[محمّد بن سائب]] به‌دست حجّاج و تحت تعقیب قرار گرفتن [[فرزندان]] او و دیگر اعضای [[خاندان اشعری]] علت کوچ ایشان دانسته شده است<ref>اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۶۰.</ref>.<ref>[[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه]].</ref>.

	ظاهراً عبدالله و [[احوص بن سعد]] نخستین اشعریانی بودند که به [[قم]] رفتند و در آنجا سکنی گزیدند. از آن پس عموزادگان خود، [[فرزندان]] [[سائب]] را هم به آنجا [[دعوت]] کردند و آنان نیز به قم آمدند<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۶۲-۲۶۳.</ref>. اشعریان نخست با اشراف محلّی قم، که هنوز زرتشتی بودند، از در [[صلح]] درآمدند، اما پس از مدتی، [[رشد]] سریع نفرات و توان [[سیاسی]] ـ [[اجتماعی]] آنان، موجب [[نگرانی]] [[زرتشتیان]] شد<ref>اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۵۱-۲۵۷.</ref> و در صدد نقض‌پیمان خود برآمدند و از آنان خواستند که منطقه [[قم]] را ترک کنند<ref> حسن بن محمد، تاریخ قدیم قم، ص۲۵۹؛ عباس فیض، گنجینه آثار قم، ص۳۲؛ تاریخ قم، ناصر الشریعه، ص۳۵.</ref>.		ظاهراً عبدالله و [[احوص بن سعد]] نخستین اشعریانی بودند که به [[قم]] رفتند و در آنجا سکنی گزیدند. از آن پس عموزادگان خود، [[فرزندان]] [[سائب]] را هم به آنجا [[دعوت]] کردند و آنان نیز به قم آمدند<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۶۲-۲۶۳.</ref>. اشعریان نخست با اشراف محلّی قم، که هنوز زرتشتی بودند، از در [[صلح]] درآمدند، اما پس از مدتی، [[رشد]] سریع نفرات و توان [[سیاسی]] ـ [[اجتماعی]] آنان، موجب [[نگرانی]] [[زرتشتیان]] شد<ref>اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۵۱-۲۵۷.</ref> و در صدد نقض‌پیمان خود برآمدند و از آنان خواستند که منطقه [[قم]] را ترک کنند<ref> حسن بن محمد، تاریخ قدیم قم، ص۲۵۹؛ عباس فیض، گنجینه آثار قم، ص۳۲؛ تاریخ قم، ناصر الشریعه، ص۳۵.</ref>.
خط ۹۴:		خط ۹۴:
	اما مالک بن عامر اشعری و فرزندانش بر خلاف [[ابوموسی]]، گرایشی [[شیعی]] داشتند چندان که مالک بن عامر، جد و بزرگ این [[خاندان]]، همراه علی{{ع}} در [[نبرد صفین]] شرکت کرد و علیه «[[قاسطین]]» [[مبارزه]] نمود<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۴، ص۴۹۹.</ref>. این شاخه از بنی اشعر، بنا بر دلایلی، در اواخر [[قرن اول هجری]] به [[قم]] وارد شدند. ورود آنان به قم، [[نفوذ]] و [[گسترش اسلام]] و [[عقاید]] شیعی را باعث شد. اینان چندی پس از درآمدن به قم [[تشیع]] خود را آشکار کردند و به [[تبلیغ]] آن اهتمام ورزیدند. از میان اینان [[عالمان]] و [[فقیهان]] و [[محدثان]] و [[متکلمان]] بزرگی برخاستند که نامدارترین آنان تا پایان دورۀ [[امامت]] و [[آغاز غیبت کبری]] کم‌و بیش با [[امامان]] عصر خود [[ارتباط]] داشتند و از آنان [[حدیث]] نقل می‌کردند و گاه برخی از آنها [[نمایندگی]] [[امام عصر]] خود را در قم رسماً بر عهده داشتند و از این راه‌ها یاری‌های فراوان به امامان{{ع}} و [[فکر]] و [[فرهنگ شیعی]] کردند، [[خاصه]] که اشعریان [[نفوذ]] و [[قدرت]] خود را در جاهای دیگر نیز گسترانیدند<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۶۳، ۲۷۹.</ref>.		اما مالک بن عامر اشعری و فرزندانش بر خلاف [[ابوموسی]]، گرایشی [[شیعی]] داشتند چندان که مالک بن عامر، جد و بزرگ این [[خاندان]]، همراه علی{{ع}} در [[نبرد صفین]] شرکت کرد و علیه «[[قاسطین]]» [[مبارزه]] نمود<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۴، ص۴۹۹.</ref>. این شاخه از بنی اشعر، بنا بر دلایلی، در اواخر [[قرن اول هجری]] به [[قم]] وارد شدند. ورود آنان به قم، [[نفوذ]] و [[گسترش اسلام]] و [[عقاید]] شیعی را باعث شد. اینان چندی پس از درآمدن به قم [[تشیع]] خود را آشکار کردند و به [[تبلیغ]] آن اهتمام ورزیدند. از میان اینان [[عالمان]] و [[فقیهان]] و [[محدثان]] و [[متکلمان]] بزرگی برخاستند که نامدارترین آنان تا پایان دورۀ [[امامت]] و [[آغاز غیبت کبری]] کم‌و بیش با [[امامان]] عصر خود [[ارتباط]] داشتند و از آنان [[حدیث]] نقل می‌کردند و گاه برخی از آنها [[نمایندگی]] [[امام عصر]] خود را در قم رسماً بر عهده داشتند و از این راه‌ها یاری‌های فراوان به امامان{{ع}} و [[فکر]] و [[فرهنگ شیعی]] کردند، [[خاصه]] که اشعریان [[نفوذ]] و [[قدرت]] خود را در جاهای دیگر نیز گسترانیدند<ref> اشعری قمی، تاریخ قم، ص۲۶۳، ۲۷۹.</ref>.

	از [[امامان شیعه]] هم سخنان ستایش‌آمیزی در مورد اشعریان قم و به ویژه تنی چند از آنان نقل شده است<ref> نک: مثلاً نجاشی، رجال، ص۹۱، ۱۷۴، جم‍؛ کشی، معرفة الرجال، ص۶۲۳-۶۲۵، جم‍؛ علامۀ حلی، رجال، ص۱۵، ۷۵.</ref>. اشعریان [[قم]] به لحاظ [[اعتقادی]] و [[کلامی]] هم از [[منزلت]] خاصی در [[سیر]] [[تفکر شیعی]] امامی برخوردارند. از شاخص‌ترین [[عقاید]] آنان، حساسیت خاص در مورد [[غلو]] و [[غلات]] است<ref>نک: قهپایی، مجمع الرجال، ج۱، ص۱۳۸.</ref>. ظاهراً به همین دلیل است که اشعریان قم را «سنت‌گرا» خوانده‌اند<ref>نک: دانشنامه، ج ۹، ص۱۲۲۴.</ref>. البته اندیشۀ معتدلانۀ «قمیون»، مورد [[انتقاد]] برخی از نامداران [[شیعی]] از جمله [[شیخ مفید]] بوده است<ref>شیخ مفید،تصحیح الاعتقاد، ج۵، ص۱۳۵-۱۳۶.</ref>.<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مقاله «اشعریان»، حسن یوسفی اشکوری.</ref>.<ref>~~علی‌ محمّد حیدر سرلک و~~ مهدی مهریزی، مقاله "اشعریان و تأسیس نخستین ~~دولت‌شهر شیعه"، فصلنامه علمی~~ شیعه شناسی؛ دائرة المعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر سید کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرة المعارف بزرگ اسلامی، تهران، 1372؛ اصغر منتظر القائم و قاسم خردمندی؛ مقاله "نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام"، نشریه پژوهش های تاریخی ایران و اسلام، بهار و تابستان 1388، شماره 4؛ حسین فقیهی، مقاله "آغاز تشیع در قم2"، فرهنگ کوثر، سال 1388، شماره 77.</ref>		از [[امامان شیعه]] هم سخنان ستایش‌آمیزی در مورد اشعریان قم و به ویژه تنی چند از آنان نقل شده است<ref> نک: مثلاً نجاشی، رجال، ص۹۱، ۱۷۴، جم‍؛ کشی، معرفة الرجال، ص۶۲۳-۶۲۵، جم‍؛ علامۀ حلی، رجال، ص۱۵، ۷۵.</ref>. اشعریان [[قم]] به لحاظ [[اعتقادی]] و [[کلامی]] هم از [[منزلت]] خاصی در [[سیر]] [[تفکر شیعی]] امامی برخوردارند. از شاخص‌ترین [[عقاید]] آنان، حساسیت خاص در مورد [[غلو]] و [[غلات]] است<ref>نک: قهپایی، مجمع الرجال، ج۱، ص۱۳۸.</ref>. ظاهراً به همین دلیل است که اشعریان قم را «سنت‌گرا» خوانده‌اند<ref>نک: دانشنامه، ج ۹، ص۱۲۲۴.</ref>. البته اندیشۀ معتدلانۀ «قمیون»، مورد [[انتقاد]] برخی از نامداران [[شیعی]] از جمله [[شیخ مفید]] بوده است<ref>شیخ مفید،تصحیح الاعتقاد، ج۵، ص۱۳۵-۱۳۶.</ref>.<ref>دائرة المعارف بزرگ اسلامی، مقاله «اشعریان»، حسن یوسفی اشکوری.</ref>.<ref>[[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه]]؛ اصغر منتظر القائم و قاسم خردمندی؛ مقاله "نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام"، نشریه پژوهش های تاریخی ایران و اسلام، بهار و تابستان 1388، شماره 4؛ حسین فقیهی، مقاله "آغاز تشیع در قم2"، فرهنگ کوثر، سال 1388، شماره 77.</ref>

	== منابع ==		== منابع ==

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۵
خط ۹۸:		خط ۹۸:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100763.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|'''نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت''']]		# [[پرونده:1100763.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|'''نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت''']]
	# [[پرونده:IM010391.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|'''نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام''']]		# [[پرونده:IM010391.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[قاسم خردمندی\|خردمندی، قاسم]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|'''نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام''']]
	# [[پرونده:894427.jpg\|22px]] [[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|'''اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه''']]		# [[پرونده:894427.jpg\|22px]] [[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|'''اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه''']]
	# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]		# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۰ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۱۱:۲۳
خط ۹۸:		خط ۹۸:
	{{منابع}}		{{منابع}}
	# [[پرونده:1100763.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|'''نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت''']]		# [[پرونده:1100763.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)\|'''نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت''']]
			# [[پرونده:IM010391.jpg\|22px]] [[اصغر منتظرالقائم\|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام (مقاله)\|'''نقش سیاسی اجتماعی قبیله اشعر در ابتدای گسترش اسلام''']]
	# [[پرونده:894427.jpg\|22px]] [[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|'''اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه''']]		# [[پرونده:894427.jpg\|22px]] [[علی محمد حیدرلک\|حیدرلک، علی محمد]]، [[مهدی مهریزی\|مهریزی، مهدی]]، [[اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه (مقاله)\|'''اشعریان و تأسیس نخستین دولت شهر شیعه''']]
	# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]		# [[پرونده:13681302.jpg\|22px]] [[سید علی اکبر حسینی ایمنی\|حسینی ایمنی، سید علی اکبر]]، مکاتبه اختصاصی با [[دانشنامه مجازی امامت و ولایت]]